IV SA/Wa 274/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 12 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu E. S. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2009 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy E.S. w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. W. i E. S. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 1994 r., sygn. akt II SA 1395/93 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] kwietnia 1993 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Państwa postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 11 maja 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), E. S. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie wszczętej wniesioną przez niego skargą o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 1994 r., sygn. akt II SA 1395/93. W zawartym we wniosku oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że jest osobą samotną i osiąga dochody z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego – ok. 700-800 zł oraz z renty w wysokości ok. 300 zł, przy czym dochody uzyskiwane z gospodarstwa rolnego (sprzedaż mleka) podlegają zajęciu komorniczemu. Na tę okoliczność skarżący przedstawił faktury VAT z lutego, marca i kwietnia 2009 r. za sprzedaż mleka (k. 30-32) oraz odpisy zawiadomień komornika sądowego o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat oraz o zajęciu wierzytelności (k. 33-37). Wnioskodawca oświadczył ponadto, że poza domem z 1908 r. o pow. 60 m2 i 17. ha gruntów rolnych nie posiada innego majątku. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że w roku 2008 nastąpił wzrost cen środków do produkcji rolnej (olej napędowy, produkty ropopochodne, nawozy, środki ochrony roślin, pasze), a zarazem spadek cen produktów rolnych. Skarżący na mocy orzeczenia komisji lekarskiej KRUS-u (Wypis z treści orzeczenia lekarza rzeczoznawcy z dnia 18 grudnia 2008 r. – k. 38) został zaś uznany za czasowo (tj. do grudnia 2009 r.) niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym, w związku z czym musiał ograniczyć produkcję. Powyższe okoliczności spowodowały konieczność zatrudnienia pracowników rolnych do wykonywania najcięższych prac w gospodarstwie, a w konsekwencji, zdaniem wnioskodawcy, przyczyniły się do tego, że prowadzona przez niego działalność rolnicza jest coraz mniej dochodowa. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pismem z dnia 3 sierpnia 2009 r. E. S. wniósł sprzeciw od ww. postanowienia, zarzucając mu brak znajomości warunków życia, pracy i sytuacji materialnej rolników prowadzących samotnie gospodarstwo rolne w otoczeniu społecznym i gospodarczym P. Skarżący zarzucił ponadto nieprawidłową i teoretyczną ocenę jego sytuacji materialnej opartą na jednostronnej ocenie jego dochodów z zupełnym pominięciem koniecznych przy prowadzeniu gospodarstwa wydatków, a także pominięcie przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia faktu, że orzeczenie Komisji Lekarskiej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Z. został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym do 31 grudnia 2009 r. i wpływu tego faktu na funkcjonowanie gospodarstwa i poziom dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Sąd nie negując trudnej sytuacji materialnej skarżącego uznał, że w sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Oczywista bezzasadność skargi zachodzi wówczas, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, wyklucza możliwość uznania żądania skarżącego ( por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi LexisNexis Warszawa 2004r. str. 321). Z tego rodzaju sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skarżący E. S. działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik siostry A. W. w dniu 10 lutego 2009 r., za pośrednictwem urzędu pocztowego, złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 1994 r., sygn. akt II SA 1395/93, wskazując za podstawę art. 271 pkt 2 P.p.s.a. Jak twierdzi bowiem skarżący on oraz jego siostra nie brali udziału w postępowaniu dotyczącym wydania powyższego wyroku. Sąd, rozpatrując skargę o wznowienie postępowania, zobligowany jest – stosownie do treści art. 280 § 1 P.p.s.a. – zbadać, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci. W niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że skarga E. S. nie opiera się na ustawowych podstawach wznowienia, o którym mowa w art. 271 – 273 P.p.s.a.. Skarżący powołując się na przesłankę w postaci pozbawienie możności działania nie uprawdopodobnił bowiem okoliczności wskazujących zaistnienie powyższego faktu. Należy mieć na uwadze, iż w dniu 25 czerwca 1993 r. wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga E. S., w której skarżący we własnym imieniu zaskarżył decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] kwietnia 1993 r. w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Państwa. Jak wynika z akt sądowych przedmiotowej sprawy, sygn. akt II SA 1395/93, w dniu 19 kwietnia 1994 r. skarżący został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy, na której miała zostać rozpoznana jego skarga. Po otrzymaniu powyższego zawiadomienia skarżący w dniu 10 maja 1994 r. stawił się osobiście na rozprawie, na której Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał przedmiotową sprawę i oddalił jego skargę. W świetle powyższego zatem za chybione należy uznać twierdzenie skarżącego, iż nie brał on udziału w postępowaniu sądowym, zakończonym prawomocnym wyrokiem z dnia 10 maja 1994 r. W konsekwencji trzeba stwierdzić, że jakkolwiek wnioskodawca formalnie powołał ustawową podstawę wznowienia, to jednak w rzeczywistości podstawa ta nie występuje. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, brak ustawowych podstaw wznowienia nie wynika tylko z braku przytoczenia określonego przepisu, ale również z braku okoliczności pozwalających na ustalenie, że w konkretnej sprawie określona podstawa wznowienia postępowania istnieje ( por. postanowienie SN z 28.10.1999r., II UKN 174/99, OSNP 2001, nr 4, poz. 133; postanowienie NSA z 3.06.2004r. OW 87/04, LEX nr 158967). Brak ustawowej podstawy wznowienia przesądza więc o obowiązku odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. Oczywista niedopuszczalność skargi, jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie, oznacza także oczywistą bezzasadność skargi w rozumieniu art. 247 ustawy P.p.s.a. ( por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2004r. Sygn. akt OZ 377/04 nie publikowane). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 247 w zw. z art. 260 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.