IV SA/Wa 274/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA – Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. S. i A. W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 1994 r. sygn. akt II SA 1395/93 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] kwietnia 1993 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1) zwolnić E. S. od kosztów sądowych, 2) ustanowić radcę prawnego z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. Wnioskiem z dnia 11 maja 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, E. S. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie wszczętej wniesioną przez niego skargą o wznowienie postępowania w sprawie II SA 1395/93 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że jest osobą samotną i osiąga dochody z tytułu prowadzenie gospodarstwa rolnego – ok. 700-800 zł oraz z renty w wysokości ok. 300 zł, przy czym dochody uzyskiwane z gospodarstwa rolnego (sprzedaż mleka) podlegają zajęciu komorniczemu. Na tą okoliczność skarżący przedstawił faktury VAT za sprzedaż mleka (k. 30-32) oraz odpisy zawiadomień komornika sądowego o zajęciu rachunku bankowego oraz zakazie wypłat oraz o zajęciu wierzytelności (k. 33-37). Wnioskodawca oświadczył ponadto, że poza domem z 1908 r. o pow. 60 m2 i 17. hektarami gruntów rolniczych nie posiada innego majątku. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że w roku 2008 nastąpił wzrost cen środków do produkcji rolnej (olej napędowy, produkty ropopochodne, nawozy, środki ochrony roślin, pasze), a zarazem spadek cen produktów rolnych. Skarżący na mocy orzeczenia komisji lekarskiej KRUS-u (Wypis z treści orzeczenia lekarza rzeczoznawcy z dnia [...].12.2008 r. – k. 38) został zaś uznany za czasowo (tj. do grudnia 2009 r.) niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym, w związku z czym musiał ograniczyć produkcję. Powyższe okoliczności spowodowały konieczność zatrudnienia pracowników rolnych do wykonywania najcięższych prac w gospodarstwie, a w konsekwencji, zdaniem wnioskodawcy, przyczyniły się do tego, że prowadzona przez niego działalność rolnicza jest coraz mniej dochodowa. Z nadesłanych dodatkowo dokumentów wynika nadto, iż wnioskodawca na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (k. 59) otrzymał płatności na rok 2008 w wysokości 15071 zł. Wnioskodawca podał również, że szacunkowy dochód osiągany przez niego z gospodarstwa rolnego wynosi ok. 4000 zł. Miesięczne wydatki ponoszone na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych wnioskodawca oszacował na ok. 600 zł (energia – ok. 120 zł, telefon – 100-150 zł, woda 30-40 zł) i udokumentował załączając stosowne faktury VAT. Podniósł również, że zalega z opłatą dla Gminnej Spółki Wodnej na kwotę ok. 3000 zł. Z oświadczenia skarżącego z dnia 26 lutego 2010 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) wynika nadto, iż skarżący nie otrzymał żadnych dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa za 2009 r., a także w roku 2010 r. nie otrzymał jeszcze żadnego świadczenia rentowego. Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż skarżący na koniec lutego 2010 r. dysponuje kwotą 32 groszy. Sąd zważył, co następuje: Rozpoznając wniosek skarżącego należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na względzie powyższe ustalenia faktyczne uznano, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Zdaniem Sądu trudna sytuacja materialna skarżącego daje podstawę przypuszczać, iż poniesienie przez niego jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, narazi skarżącego na uszczerbek utrzymania koniecznego, zatem istnieją przesłanki do przyznania E. S. prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tych względów na podstawie art. 245 i 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.