IV SA/Wa 2741/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-26
Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Magdalena Durzyńska, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana dla inwestycji już zrealizowanej, bez uprzedniego wszczęcia postępowania legalizacyjnego przez organ nadzoru budowlanego?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana dla inwestycji już zrealizowanej, ale tylko w ramach wszczętego postępowania legalizacyjnego, które musi być poprzedzone stosownym postanowieniem organu nadzoru budowlanego. Samodzielne wystąpienie z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji zrealizowanej, bez takiego postanowienia, jest niedopuszczalne. Organy administracji nie dopełniły obowiązków procesowych, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza B. ustalającą warunki zabudowy dla budynku gospodarczego na działkach o nr ewid. [...], [...], [...] i [...]. Skarżący zarzucił m.in. niezgodność z prawem, brak wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, przekroczenie terminów oraz naruszenie zasady zaufania. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza B.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego na działkach o nr ewid. [...], [...], [...] i [...], (fragment), z obrębu 017, położonych w [...] przy ul. [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne.
Wnioskiem z dnia 5 kwietnia 2012 r. M. W. zwrócił się do Burmistrza [...] o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego na działkach o nr ewid. [...] oraz [...], z obrębu 017, położonych w [...] przy ul. [...] Wnioskodawca wskazał nadto, iż wniosek złożony jest w związku procedurą legalizacji wskazanego budynku.
Burmistrz [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego na działkach o nr ewid. [...], [...], [...] i [...], (fragment), z obrębu 017, położonych w [...] przy ul. [...].
Odwołanie od ww. decyzji złożył J. M., podnosząc w szczególności brak oznakowania budynku na załączonym do decyzji planie oraz niezgodność posadowienia inwestycji z przepisami budowlanymi.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją Nr [...], z dnia [...] maja 2013 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło regulację prawną dotyczącą ustalenia warunków zabudowy, tj. art. 59 oraz 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (jedn. tekst Dz. U z 2015 r., poz. 199 ze zm.) – dalej "u.p.z.p." oraz wyjaśniło, że decyzję ustalającą warunki zabudowy można wydać również dla inwestycji faktycznie zrealizowanej. Kolegium wskazało nadto, iż inwestycja spełnia wymogi u.p.z.p. w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że w decyzji ustalającej warunki zabudowy nie określa się konkretnego położenia inwestycji. To czy położenie planowanego obiektu jest zgodne z przepisami prawa budowlanego, sprawdzane jest bowiem dopiero na kolejnym etapie postępowania, tj. postępowania budowlanego.
Na powyższą decyzję J. M., dalej "Skarżący", pismem z dnia 23 czerwca 2013 r., wniósł skargę do tutejszego Sądu, zarzucając jej niezgodność z prawem, polegającą na nie spełnieniu warunków w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Skarżący wytknął również, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie wyjaśniło sprawy w sposób wyczerpujący, w szczególności wydało decyzję z przekroczeniem terminów wskazanych w k.p.a., zignorowało prośby doręczenia odwołującemu się żądanych przez niego dokumentów, mylnie w uzasadnieniu decyzji wskazało jako organ właściwy Burmistrza [...]. Tym samym całe postępowanie podważa zasadę wyrażoną w art. 8 k.p.a., tj. zasadę zaufania do organów władzy publicznej.
Pismem z dnia 12 lipca 2013 r. Skarżący uzupełnił skargę, uwypuklając w niej zarzuty dotyczące dokumentów przesłanych z SKO. Nadto Skarżący wskazał, iż decyzja organu I instancji nie spełnia wymogów określonych w k.p.a., a w szczególności brak w niej daty, podpisu z podaniem imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji a nadto wydana została bez podstawy prawnej. Decyzja dotyczy legalizacji, a jako podstawę wskazano art. 59 u.p.z.p. Nadto decyzja ustalając warunki dla inwestycji zrealizowanej na działce [...] narusza prawo własności Skarżącego.
Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej zwana "p.p.s.a.", stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014, poz. 1647 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.).
Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna. W ocenie Sądu bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy prawa materialnego oraz procesowego w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Przechodząc do omówienia stwierdzonych uchybień, wskazać w pierwszym rzędzie należy, że przedmiotem kontrolowanego postępowania było ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej. Jest to okoliczność o tyle istotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, że co do zasady postępowanie administracyjne o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczy inwestycji, którą inwestor zamierza dopiero zrealizować (art. 59 w zw. z art. 61 ust.1 u.p.z.p.). Stąd podstawową kwestią dla oceny prawidłowości wydanej decyzji, jest ocena dopuszczalności wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej.
Bez wątpienia regułą jest wydawanie decyzji o warunkach zagospodarowania przed przystąpieniem do zmiany sposobu zagospodarowania terenu lub jego zabudowy. Odstępstwa od tej zasady, są dopuszczalne, muszą jednak wynikać z przepisów prawa. Przepisem dopuszczającym wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji której realizacja została rozpoczęta, bądź dla inwestycji która już całkowicie została zrealizowana, jest art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b w związku z art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Wskazane przepisy regulują tzw. procedurę legalizacyjną, określając zakres czynności organu nadzoru budowlanego w razie stwierdzenia, że dany obiekt został zrealizowany w części lub w całości w warunkach samowoli budowlanej.
Z unormowania zawartego w art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego wynika, że inwestor może ubiegać się o i warunki zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej, czy będącej w toku, tylko na potrzeby wszczętego już postępowania legalizacyjnego. Wystąpienie o ustalenie warunków zabudowy musi nadto zostać poprzedzone stosownym postanowieniem organu nadzoru budowlanego (art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego). Powyższe oznacza, że w gestii organu nadzoru budowlanego pozostaje ocena, czy w ramach prowadzonego postępowania legalizacyjnego, zachodzi potrzeba uzyskania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej. W konsekwencji zatem przyjąć należy, że brak jest podstaw do skutecznego samodzielnego wystąpienia z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy w przypadku inwestycji już zrealizowanej. Stanowisko takie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2014r., sygn. akt II OSK 1890/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 52/13 (orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zaś Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni pogląd ten popiera.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznanej sprawy, wskazać należy, że skoro – jak twierdzi inwestor – jego wniosek o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy został złożony celem przeprowadzenia procedury legalizacyjnej i dotyczy budynku już zrealizowanego, to obowiązkiem organu było zgromadzenie dokumentacji, która potwierdzi zasadność wydania takiej decyzji dla inwestycji już zrealizowanej. Tym samym organ winien był wezwać wnioskodawcę bądź zwrócić się bezpośrednio do organu nadzoru budowalnego o przesłanie postanowienia określającego obowiązek przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy. Takiego postanowienia jednak w aktach rozpoznanej sprawy nie ma. Brak jest również śladów jakiejkolwiek inicjatywy organu w tym zakresie. W konsekwencji zatem uznać należy, że organy orzekające w obydwu instancjach nie dopełniły obowiązków wynikających z art. 7 oraz 77 k.p.a, przez co dopuściły się naruszenia prawa procesowego uzasadniającego wyeliminowanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z obrotu prawnego.
Stąd ponownie rozpatrując sprawę organ będzie zobowiązany ustalić, czy organ nadzoru budowlanego wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, mając na uwadze, iż stosownie do treści art. 54 i 55 Prawa budowlanego, zakończeniem procesu inwestycyjnego jest odpowiednio: bądź przystąpienie do użytkowania budynku po uprzednim zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy i braku sprzeciwu, bądź uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Dopiero w przypadku ustalenia, że postanowienie takie zostało wydane, możliwe będzie przeprowadzenie postępowania w zakresie możliwości ustalenia warunków zabudowy.
W tym miejscu przypomnieć należy, że organ właściwy dla ustalenia warunków zabudowy, zobowiązany jest ocenić, czy planowana (w niniejszej sprawie zrealizowana) inwestycja spełnia przesłanki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1 -5 u.p.z.p. Dla pozytywnego bowiem rozpatrzenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy, a w konsekwencji wydania decyzji określającej warunki realizacji inwestycji, muszą być spełnione łącznie wszystkie przesłanki wymienione w wyżej przywołanym przepisie.
Podkreślić również należy, że wobec roli jaką spełnia decyzja ustalająca warunki zabudowy, dla terenów, na których brak jest miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, tj. promesy określającej wymagania stawiane nowej zabudowie w zakresie funkcji oraz parametrów, poprzez wskazanie jakiego rodzaju zabudowa (o jakiej funkcji i gabarytach) jest dopuszczalna na danym terenie, szczególnego znaczenia nabiera wyrażona w punkcie 1 art. 61 ust. 1 u.p.z.p. kontynuacja istniejącej zabudowy w zakresie jej funkcji oraz cech architektonicznych i urbanistycznych, stanowiąca odzwierciedlenie zasady "dobrego sąsiedztwa", uzależniającej zmianę zagospodarowania terenu od dostosowania nowej zabudowy do cech zastanego na danych obszarze sposobu zagospodarowania.
Przypomnieć zatem należy, iż w celu spełnienia wymagań wskazanych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., a w szczególności w celu ustalenia czy nowa zabudowa gwarantuje zachowanie ładu przestrzennego na danym obszarze, w procesie decyzyjnym związanym z ustalaniem warunków zabudowy, ustawodawca ustanowił obowiązek przeprowadzenia wstępnej analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikającej z przepisów odrębnych (art. 53 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.). Ocena spełnienia przez planowaną (w tym przypadku zrealizowaną) inwestycję wymogów ustalonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. winna być dokonywana przy zachowaniu warunków określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U z 2003 r., Nr 164, poz. 1588, dalej "rozporządzenie"). Przepisy tego rozporządzenia bowiem wskazują szczegółowy sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy w powiązaniu z analizą stanu istniejącego, na podstawie upoważnienia zawartego w art. 61 ust. 6 ustawy. Jednocześnie sporządzenie analizy architektoniczno - urbanistycznej ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, ponieważ treść analizy jest jednym z głównych elementów materiału dowodowego, pozwalającym stwierdzić, czy zachodzą przesłanki do ustalenia warunków zabudowy w danej sprawie, a w dalszej perspektywie dokonać kontroli prawidłowości działania organów administracji w takim postępowaniu.
Określenie charakterystyki zabudowy dokonywane poprzez sporządzenie analizy architektoniczno – urbanistycznej, opiera się na wyznaczeniu wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszaru analizowanego i przeprowadzenia na nim analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. Obowiązek ten wynika z § 3 rozporządzenia. Przy tym ustawodawca pozostawił organom administracji swobodę w wyznaczeniu obszaru analizowanego, zastrzegając jedynie, iż ma on obejmować teren wokół działki w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki, nie mniejszej jednak niż 50 m. Przypomnieć przy tym trzeba, że rozporządzenie w § 2 pkt 5 wyjaśnia, iż przez front działki rozumieć należy część działki budowlanej, która przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd lub wejście na działkę.
Odnosząc powyższe do realiów rozpoznanej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd analizując sporządzoną w sprawie analizę, doszedł do przekonania iż w sprawie występuje niespójność co do terenu objętego wnioskiem o wydanie decyzji. We wniosku wskazano bowiem, iż inwestycja została zrealizowana na działkach ewid. nr [...] i [...], z obrębu 017, położonych w [...] przy ul. [...] Przy czym zarówno analiza urbanistyczna, jak i zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca dotyczą działek o nr ewid. [...], [...], [...], [...] z obrębu 017, położonych w [...] przy ul. [...] Oznacza to, że postępowanie zostało przeprowadzone w zakresie innego terenu inwestycji aniżeli teren wskazany we wniosku inwestora. Jednocześnie w aktach sprawy brak jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o zmianie wniosku przez inwestora w zakresie terenu inwestycji. Powyższe przesądza o wadliwości całego postępowania. Wskazać bowiem należy, że dysponentem wniosku, określającym przedmiot postępowania jest inwestor, a przepisy nie dają podstawy do samowolnej zmiany zakresu postępowania przez organ.
W konsekwencji stwierdzonego uchybienia, Sąd wskazuje, że całość przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego jest wadliwa, a tym samym (poza pierwszą ze wskazanych na wstępie wadliwości) nie poddaje się kontroli Sądu. Nie można bowiem jednoznacznie stwierdzić czy wobec odmiennego niż wskazany we wniosku przyjęcia w trakcie postępowania administracyjnego granic terenu inwestycji, prawidłowo został wyznaczony obszar analizowany. W efekcie nie jest możliwa ocena czy przeprowadzana analiza jest prawidłowa i czy ustalenia poczynione w oparciu o jej wyniki są miarodajne.
Niezależnie od powyższego, Sąd zauważa również, że ustalenia zawarte w decyzji organu I instancji nie spełniają wymagań przepisów prawa, a nadto nie są uprawnione w oparciu o przeprowadzoną analizę architektoniczno-urbanistyczną.
Przypomnieć bowiem należy, że stosownie do zapisów zawartych w § 5 ww. rozporządzenia określa, wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu wyznacza się na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego. Przy tym dopuszcza się wyznaczenie innego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1. W niniejszej sprawie nie został wyznaczony wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy, ale określono powierzchnię zabudowy budynku gospodarczego, który już został zrealizowany. Podkreślić jednak należy, że przepisy u.p.z.p. nie wymagają określenia powierzchni zabudowy, ale wskaźnika zabudowy, który stanowi odmienną wartość. Wartość ta, co trzeba podkreślić, została określona w analizie, jednakże organ I instancji ustalenia wynikające z analizy całkowicie pominął a dodatkowo swojego działania w żaden sposób nie uzasadnił. Trzeba przypomnieć, iż nie stanowi uzasadnienia dla takiego działania okoliczność, że decyzja dotyczy budynku już zrealizowanego. Skoro bowiem rolą decyzji ustalającej warunki zabudowy jest wskazanie jakiego rodzaju inwestycja na danym terenie może zostać zrealizowana, to brak powodu by – przy wydawaniu decyzji pozytywnej dla budynku już zrealizowanego – posługiwać się w decyzji konkretnie gabarytami odpowiadającymi parametrom tego budynku. Jeżeli z analizy wynika, że taki jak zrealizowany budynek mieści się w pojęciu kontynuacji funkcji, to wskazanie w decyzji ustaleń wynikających z analizy, będzie prawidłowe.
Podobnie rzecz się ma jeśli chodzi o ustalenie szerokości elewacji frontowej. Zasady ustalenia tego wskaźnika określają zapisy zawarte w § 6 ww. rozporządzenia, przewidując iż: 1 Szerokość elewacji frontowej, znajdującej się od strony frontu działki, wyznacza się dla nowej zabudowy na podstawie średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym, z tolerancją do 20%. 2. Dopuszcza się wyznaczenie innej szerokości elewacji frontowej, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1.
Analiza rozstrzygnięcia w tym zakresie zawartego w decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję wskazuje, że jest to ustalenie poczynione w sposób dowolny i nieznajdujący uzasadnienia w przywołanym przepisie. Przy tym nie odpowiada on wynikom sporządzonej analizy, bowiem z analizy wynika, że szerokość elewacji winna być ustalona na 11 m z odpowiednią tolerancją, natomiast decyzja ustalenia te pomija.
W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że rozważania zawarte w akapitach powyżej, dotyczącej obszaru analizowanego, wadliwości sporządzonej analizy, Sąd zwarł z uwagi na okres jaki upłynął od wszczęcia postępowania administracyjnego. Mając bowiem na uwadze, że podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia będzie w ogóle dopuszczalność wydania decyzji, rozważania dotyczącej prawidłowości analizy są przedwczesne. Jednak zostają one zawarte, celem ewentualnego uniknięcia powtórzenia popełnionych błędów, w sytuacji gdy okaże się że stosowna procedura legalizacyjna została wszczęta.
Mając na uwadze powyżej wskazane uchybienia, koniecznym było uchylenie decyzji organu I i II instancji. Ponownie prowadząc postępowanie organ zobowiązany będzie do ustalenia czy istnieje podstawa do wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla budynku już zrealizowanego. W tym celu organ zgromadzi niezbędny w sprawie materiał dowodowy w postaci wskazanego we wcześniejszej części uzasadnienia postanowienia organu nadzoru budowalnego. W przypadku pozytywnego ustalenia możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy, organ ustali jednoznacznie jakiego terenu dotyczyć ma decyzja, opierając swe ustalenia na wspomnianym postanowieniu oraz wniosku inwestora, a następnie przeprowadzi ponownie analizę, uwzględniając przepisy rozporządzenia określające sposób ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i w konsekwencji wyda decyzję w swej treści odpowiadającą przepisom u.p.z.p. oraz rozporządzenia. Sąd przypomina bowiem, że określenie charakterystyki zabudowy, określonej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p w oparciu o kryteria wskazane w rozporządzeniu, jest obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie warunków zabudowy, a także jest jednym z elementów rozstrzygnięcia znajdującego się w treści decyzji.
Nadto organ będzie miał obowiązek uzasadnić przyjęte rozstrzygnięcie stosownie do reguł wyrażonych w k.p.a.. W szczególności, w wypadku gdy przeprowadzona analiza wykaże konieczność ustalenia warunków w oparciu o odstępstwa od zasad ich ustalenia określonych w rozporządzeniu, obowiązkiem organu będzie dokładne i wyczerpujące wyjaśnienia przesłanek jakie powodowały przyjęcie takiego właśnie rozwiązania oraz wykazanie przyczyn, dla których uznano, że podjęte rozstrzygnięcie jest słuszne w warunkach rozpatrywanej sprawy i zasadne.
Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż za niezasadne uznał zarzuty Skarżącego dotyczące braku podstawy do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Z treści skargi wynika, że Skarżący stoi na stanowisku, iż warunki zabudowy wydawane są wyłącznie dla inwestycji stanowiącej cel publiczny. Jest to jednak pogląd błędny. Stosownie bowiem do treści art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis ten stanowi zatem podstawę prawną do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy również dla inwestycji nie stanowiących inwestycji celu publicznego, a w określonych warunkach – opisanych powyżej – również dla inwestycji już zrealizowanej.
Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów zawartych w skardze. W szczególności na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut dotyczący naruszenia interesów Skarżącego, poprzez wybudowanie inwestycji na jego działce nr [...]. Stosownie do brzmienia art. 63 ust. 2 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności ani interesów osób trzecich. Jeżeli nawet inwestycja, której dotyczy zaskarżona decyzja, została zrealizowana na terenie stanowiącym własność Skarżącego (dz. nr ewid. 26/2), co na marginesie wskazać należy – nie wynika z treści decyzji – to sam fakt wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy nie narusza interesu Skarżącego. Decyzja ustalająca warunki zabudowy nie przesądza bowiem o prawie własności do gruntu, na którym ma być realizowana inwestycja (bądź jak w niniejszej sprawie została zrealizowana). Innymi słowy, na etapie ustalenia warunków zabudowy, organ nie bada czy wnioskodawcy przysługuje tytuł prawny do terenu, na którym chce zrealizować planowaną inwestycję. Analogicznie okoliczności tej organ nie bada w trybie postępowania legalizacyjnego. Ewentualne kwestie naruszenia prawa własności powinny być natomiast rozstrzygane w odrębnym postępowaniu. Sama decyzja ustalająca warunki zabudowy, jak już była o tym mowa, jedynie zastępując plan miejscowy, stwierdza jedynie czy inwestycja o wskazanych gabarytach i funkcji może zostać wybudowana na danym obszarze z poszanowaniem naczelnej zasady ładu przestrzennego i dobrego sąsiedztwa. Sąd podkreśla, że istotą decyzji o warunkach zabudowy jest przesądzenie o rodzaju (przeznaczeniu, powierzchni zabudowy, wysokości itd.) obiektu budowlanego, który może zostań na danym terenie posadowiony, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa planistycznego. Tym samym decyzja ta stanowi w istocie szczegółową urzędową informację o tym jaki obiekt i pod jakimi warunkami, inwestor może na danym terenie wybudować bez obrazy przepisów prawa. Z tych też przyczyn decyzja ta nie może naruszać interesów osób trzecich poprzez ustalenie niezgodnego z przepisami Prawa budowlanego położenia inwestycji. Decyzja ta bowiem w ogóle nie rozstrzyga o konkretnym położeniu inwestycji na działce. Co prawda, w przypadku legalizacji inwestycji już zrealizowanej, to położenie jest przesądzone, jednak oceny jego prawidłowości nie dokonuje organ wydający decyzję ustalającą warunki zabudowy.
Nie jest również trafny argument dotyczący braku uzgodnień z sąsiadami, bowiem przepisy prawa nie wymagają przeprowadzenia takich uzgodnień. Co więcej zaś zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Powyższe oznacza, że osoba uprawniona do nieruchomości może ją zagospodarować w ramach obowiązującego prawa, w sposób dowolny z uwzględnieniem wymogów określonych w decyzji. Skoro zatem przepisy prawa nie wymagają zgody sąsiadów, nie można z jej braku czynić zarzutu decyzji.
Sąd nie uwzględnił również zarzutów dotyczących naruszenia zasady zaufania do organów władzy publicznej. W szczególności dla oceny prawidłowości decyzji w kontekście zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a., nie ma znaczenia fakt omyłkowego wskazania organu, tym bardziej, że błąd ten został sprostowany w drodze stosownego postanowienia. Sąd nie podziela również argumentów dotyczących braków decyzji w postacie braku daty oraz danych dotyczących osoby upoważnionej do wydania decyzji. Zdaniem Sądu, wszystkie wymienione elementy zaskarżona decyzja posiada. Nadto Sąd wskazuje, że organy administracyjne nie mają obowiązku doręczać stronom postępowania dokumentów przez nie żądanych, celem uzupełnienia odwołania, o ile nie są to dokumenty, które organ doręcza stronom z urzędu. Strona ma co prawda prawo zapoznać się z aktami sprawy, sporządzać z nich notatki, kopie lub odpisy. Nie może jednak żądać od organu przesyłania akt sprawy. Do tego zaś zdaniem Sądu sprowadzały się żądania Skarżącego w zakresie przesłania mu dokumentów.
Bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej jest również podniesiony przez Skarżącego fakt wydania decyzji z przekroczeniem terminów przewidzianych w k.p.a. Ta okoliczność mogła być przedmiotem odrębnej skargi, jednak na prawidłowość decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty nie wpływa.
Uwzględniając całość rozważań zawartych w niniejszym wyroku należy stwierdzić, że podniesione w skardze zarzuty odniosły zamierzony skutek. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c oraz art. 135 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Wobec braku wniosku co do kosztów postępowania, Sąd nie zawarł rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ uwzględni oceną wyrażoną w niniejszym wyroku oraz zastosuje się do wskazówek w nim zawartych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło