IV SA/Wa 2742/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L. S. i Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. S. i Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: - odmówić L. S. i Z. S. przyznania prawa pomocy. Małżeństwo L. S. i Z. S. (dalej "skarżący", "wnioskodawcy") zwrócili się o przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z nadesłanych w dniu 30 grudnia 2013 r. (data stempla pocztowego) formularzy PPF wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Na ich utrzymaniu pozostaje pełnoletni syn. Źródłem dochodów rodziny wnioskodawców są wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę w łącznej wysokości 6.288 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawcy są współwłaścicielami domu o pow. 160 m2 oraz działki o pow. 1589 m2. Ponieważ oświadczenia skarżących zawarte w formularzach PPF z dnia 29 grudnia 2013 r. były niewystarczające do oceny ich rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pismami z dnia 9 stycznia 2014 r. wezwano wnioskodawców do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, potwierdzających ich stan majątkowy i dochody, to jest do nadesłania: a) wyciągów z posiadanych przez skarżących rachunków bankowych, w tym kont dewizowych i lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, b) dokumentu potwierdzającego debet na koncie bankowym w wysokości 8.000 zł, c) dokumentów potwierdzających dochody skarżących, o których mowa w rubryce 10 formularza PPF (np. zaświadczenia pracodawcy o wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego z tytułu umowy o pracę), d) odpisu zeznania podatkowego skarżących za 2012 r., e) umowy kredytu (pożyczki), o którym mowa w rubryce 5 formularza PPF wraz z harmonogramem jego spłaty, f) dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków z tytułu opłat za: energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, internet, telefon, wywóz śmieci, podatek od nieruchomości. Wezwanie do uzupełnienia przez skarżących braków wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało doręczone osobie uprawnionej do odbioru w imieniu skarżącego korespondencji (pełnoletniemu synowi skarżących) w dniu 13 stycznia 2014 r., zatem zgodnie z art. 72 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy uznać je za doręczone prawidłowo. Termin do wykonania wezwania Sądu upłynął zatem w dniu 27 stycznia 2014 r. Skarżący w zakreślonym terminie nie nadesłali do akt sprawy wymienionych w wezwaniach z dnia 9 stycznia 2014 r. dokumentów, nie złożyli również żadnych oświadczeń w tym zakresie. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego skarżących i ich możliwości płatniczych. Informacje, do których udzielenia zobowiązano wnioskodawców, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonych przez nich wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę ich sytuacji materialno – bytowej. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony zarówno referendarza sądowego jak i Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. W niniejszej sprawie skarżący wnioskowali o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych. Warunkiem przyznania prawa pomocy w powyżej wskazanym zakresie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. jest wykazanie braku możliwości poniesienia przez skarżącą pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełniają tę przesłankę. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 P.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowych formularzach PPF z dnia 29 grudnia 2013 r. oświadczenia skarżących za niewystarczające dla dokonania oceny ich rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Przedłożenie przez wnioskodawców żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów wskazanych przez nich w rubryce 10 formularza PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący i ich rodzina się znajdują. Ustaleniu relacji miesięcznych wpływów do budżetu domowego do wysokości ich niezbędnych obciążeń służyło zobowiązanie skarżących do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, a także oświadczeń dotyczących wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie, w tym wydatków związanych z pożyczką. W celu potwierdzenia rzeczywistych dochodów skarżący zostali wezwani do nadesłania zeznań podatkowych za 2012 r. oraz dokumentów potwierdzających ich dochody z tytułu umowy o pracę. Wnioskodawcy na skierowane do nich wezwania nie udzieliła odpowiedzi. Stwierdzić zatem należy, iż nie przedstawili oni istotnych dla oceny wniosku dokumentów, wobec czego nie było możliwe dokonanie porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winni się liczyć w postępowaniu sądowym z ich rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawcy uprawdopodobnili, że spełniają ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Konkludując należy stwierdzić, że nie nadsyłając wymienionych wyżej dokumentów źródłowych i oświadczeń, skarżący odstąpili od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, w sposób określony w wezwaniach z dnia 9 stycznia 2014 r. Tym samym uniemożliwili dokonanie oceny ich rzeczywistych możliwości płatniczych, co wyklucza pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania mu prawa pomocy. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.