IV SA/Wa 2742/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Kaja Angerman po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w sprawie ze skargi O. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]. O. P. (dalej zwany "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen. Wnioskiem z dnia 27 marca 2017 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w niniejszej sprawie. Pełnomocnik skarżącego argumentował, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla skarżącego nieodwracalne skutki w postaci utraty życia lub doznania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Na poparcie swojego stanowiska wskazał, że sytuacja na Ukrainie jest niestabilna, co potwierdza komunikat zamieszony na stronie Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w dniu 3 stycznia 2017 r. Ponadto w przypadku powrotu do kraju pochodzenia skarżący zostanie powołany do wojska ze względu na swój wiek. W konsekwencji udział skarżącego w walkach na froncie może spowodować nieodwracalne skutki przez utratę życia lub doznanie poważnego uszczerbku na zdrowiu. Zdaniem pełnomocnika skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji naruszy również prawo skarżącego do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w wyniku rozłąki z matką. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił przy tym, że matka skarżącego wraz z mężem – S. K. (ojczymem skarżącego) prowadzi gospodarstwo rolne, w którym pomaga jej syn. Ponadto stwierdził, że zgodnie z postanowieniami ww. Konwencji prawo do poszanowania życia rodzinnego oznacza, że organy powinny powstrzymać się od wydawania decyzji mogących naruszyć jedność rodziny. Pełnomocnik skarżącego wskazał także, iż z regulacja art. 61 § 3 p.p.s.a. pozwala na wstrzymanie również innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy, co uzasadniania wniosek o wstrzymanie również decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności została w sposób kompleksowy uregulowana w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a.", zaś katalog pozytywnych przesłanek warunkujących wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania aktu lub czynności określony został w art. 61 § 3 tej ustawy i ma on charakter taksatywny. Zgodnie z treścią tego przepisu, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na wstępie wyjaśnić należy, że sam fakt zobowiązania skarżącego do powrotu do kraju pochodzenia i zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych państw obszaru Schengen, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie łączy się to z koniecznością opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, którym zapobiec może wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W tym tonie już wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniach: z dnia 31 marca 2017 r., II OZ 295/17; z dnia 19 kwietnia 2017 r., II OZ 419/7; z dnia 11 maja 2017 r., II OZ 442/17; z dnia 12 maja 2017 r., II OZ 448/17; z dnia 18 maja 2017 r., II OZ 463/17 i z dnia 13 czerwca 2017 r., II OZ 616/17 (dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a wyrażone w nich jednolite i ugruntowane stanowisko Sąd rozpoznający wniosek w niniejszej sprawie w pełni aprobuje. Tego rodzaju "automatyzm" stosowania ochrony tymczasowej, oznaczałby, że w przypadku każdej skargi na rozstrzygnięcie, które wiąże się z opuszczeniem kraju przez cudzoziemca, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem możliwości takiej ustawodawca nie przewidział stawiając wymóg, by to strona uprawdopodobniła przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. W sprawie tego rodzaju, co poddana kontroli Sądu, istnienia tych przesłanek nie można domniemywać (zob. powołane wyżej postanowienie NSA z dnia 11 maja 2017 r., II OZ 442/17). Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony o istnieniu tych niebezpieczeństw. Stawiane twierdzenia należy uzasadnić stosownymi okolicznościami. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno ono wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie ww. przepisu. nie oznacza bowiem, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i nast.). Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. W niniejszej sprawie, uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący powołał się na niestabilną sytuację w kraju pochodzenia oraz możliwość powołania do wojska, a w konsekwencji walkę na froncie, która spowodować może nieodwracalne skutki w postaci utraty zdrowia lub życia. Ponadto skarżący wskazał, że powrót do kraju pochodzenie spowoduje naruszenie prawa do życia rodzinnego w postaci rozłąki z matką. W ocenie Sądu sam fakt zobowiązania skarżącego do powrotu do kraju pochodzenia i zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych państw obszaru Schengen niewątpliwie łączy się z koniecznością opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu i wymusza zmianę planów na życie, ale nie oznacza automatycznie powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, którym zapobiec może wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. Przyjąć należałoby, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania takiej decyzji jest możliwe, jeśli strona wykaże, że zmiana w jej życiu osobistym, w tym rodzinnym, jaka nastąpi wskutek powrotu do kraju pochodzenia i zakazu ponownego wjazdu na terytorium Polski oraz innych państw obszaru Schengen, będzie miała charakter znacznej szkody lub wywoła trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., czego skarżący nie uczynił, powołując we wniosku jedynie okoliczności, które w naturalny sposób wiążą się z wykonaniem zaskarżonej decyzji (rozłąka z rodziną). Natomiast sama argumentacja w kwestii naruszenia prawa do życia rodzinnego dotyczyła matki skarżącego, bowiem wskazywała, że to matka skarżącego pozostanie w Polsce jedynie z mężem, w sytuacji powrotu syna do kraju pochodzenia. Podkreślić również należy, że zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wydanym na podstawie art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, na którą powołuje się skarżący, więź łącząca dorosłe dzieci (jak w przypadku skarżącego) i ich rodziców co do zasady nie zasługuje na ochronę prawną przewidzianą w tej Konwencji (zob. wyrok z 12 stycznia 2010 r. 47486/06). W niniejszej sprawie nie można zatem mówić o życiu rodzinnym dotyczącym skarżącego i jego matki w kontekście ww. przepisu Konwencji. Skarżący utrzymuje się sam, często zmienia adres zamieszkania, a jego matka nie wykonuje władzy rodzicielskiej wobec niego – swojego syna (co wynika z akt administracyjnych sprawy). Odnosząc się do możliwości powołania skarżącego do wojska i walki na foncie stwierdzić należy że skarżący nie wskazał żadnych konkretnych faktów potwierdzających realność swoich obaw w kontekście powołania do wojska, ani nie podał żadnych szczegółowych okoliczności potwierdzających realność zagrożeń. Obawy cudzoziemca związane z wcieleniem go do służby wojskowej są jedynie jego domniemaniem, a obowiązek służby wojskowej jest powszechną na świecie instytucją. Kwestie powołania do służby wojskowej regulowane są ustawodawstwem danego kraju i okoliczność ta nie stanowi o naruszeniu podstawowych praw człowieka zatem nie mogą stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji. Ponadto argumentacja odwołująca się do ogólnej sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego również nie uzasadniała wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący powinien wykazać, że w jego konkretnym przypadku powrót do kraju pochodzenia spowoduje powstanie zdarzeń o charakterze znacznej szkody lub doprowadzi do sytuacji o znamionach trudnych do odwrócenia skutków. Takich wniosków co do osoby skarżącego nie można stwierdzić na podstawie powołanego we wniosku komunikatu Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP o sytuacji na [...], który dotyczył jedynie obwodu [...] i [...], bowiem skarżący w trakcie postępowania administracyjnego nie podał miejsca swojego stałego pobytu na terytorium kraju pochodzenia. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym, że zachodzi konieczność zastosowania żądanej przez niego ochrony tymczasowej. Nadto wskazać należy, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji dotyczy, co do zasady, możliwości wstrzymania zaskarżonej decyzji, co nie wyklucza jednak możliwości wstrzymania również innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Dopiero, więc gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie p.p.s.a., wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2005 r, sygn. akt II OZ 1227/05). W świetle powyższego Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nie może zostać uwzględniony. Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.