IV SA/Wa 275/05
WyrokWSA w Warszawie2005-07-08
Skład orzekający: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska, asesor WSA Jakub Linkowski, asesor WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy do sądu powszechnego, wydana przez wójta gminy po zmianie właściwości organów administracji, może zostać uznana za nieważną z powodu rzekomego naruszenia właściwości organu lub nieprawidłowego upoważnienia geodety?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja wójta gminy o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy do sądu powszechnego była prawidłowa. Zmiana właściwości organów administracji z dniem 1 stycznia 1999 r. spowodowała, że sprawy wszczęte przez kierowników urzędów rejonowych, a niezakończone do tego dnia, przeszły do kompetencji wójtów. Upoważnienie geodety do dokonania czynności rozgraniczeniowych nastąpiło prawidłowo w formie postanowienia o wszczęciu postępowania, a nie decyzji administracyjnej. Wobec braku ugody i podstaw do wydania decyzji o ustaleniu granic, wójt miał prawo umorzyć postępowanie i przekazać sprawę do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca R. R. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 1999 r., która umarzała postępowanie rozgraniczeniowe i przekazywała sprawę do sądu. Skarżąca podnosiła, że geodeta działał na podstawie postanowienia, a nie decyzji, i że wójt nie miał podstaw do umorzenia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska, Sędziowie asesor WSA Jakub Linkowski, asesor WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2005 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej - oddala skargę -
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., po rozpatrzeniu wniosku R. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 1999 r., umarzającej postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia przebiegu granic między działkami o numeracji [...], [...] i [...], położonych we wsi J. i przekazującej sprawę do rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w P. W uzasadnieniu decyzji podano, że R.R. we wniosku z dnia 22 stycznia 2004 r., domagając się stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 1999 r., podniosła, że geodeta dokonujący rozgraniczenia działał na podstawie postanowienia Kierownika Urzędu Rejonowego w P., a powinien na podstawie decyzji tego organu. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej, Wójt Gminy G. nie miał podstaw do umorzenia postępowania i przekazania sprawy do Sądu. Organ nadzoru stwierdził, brak istnienia podstaw z art. 156 kpa do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Wójta Gminy G..
Postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte postanowieniem Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] lipca 1998 r., nie zostało zakończone do dnia 31 grudnia 1998 r. Zgodnie z art. 60 pkt 25 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r., o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa ( Dz. U. Nr 106, poz. 668 ) sprawy rozgraniczenia nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r., przeszły do właściwości wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Sprawy wszczęte a niezakończone przez kierowników urzędów rejonowych podlegały z urzędu przekazaniu na podstawie art. 65 kpa odpowiednio wyżej wymienionym organom. Zatem w niniejszej sprawie, nie doszło do naruszenia właściwości, gdyż właściwym organem w dacie wszczęcia postępowania rozgraniczającego był Kierownik Urzędu
Rejonowego w P., a w dacie wydania kontrolowanej decyzji Wójt Gminy G.
Z materiału dowodowego sprawy wynika, że uprawniony geodeta do dokonywania czynności związanych z rozgraniczaniem nieruchomości o numerach: [...]; [...]; [...] położonych we wsi J., był umocowany postanowieniem Kierownika Urzędu Rejonowego o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego wydanym - stosownie do treści art. 31 ust. 1 -3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. -Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 30, poz.163 ze zm.).
Przepis art. 34 ust. 1 i 2 tej ustawy stanowił, że jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji o ustaleniu przebiegu granic na podstawie art. 33 ust. 1, wójt umarza postępowanie i przekazuje sprawę z urzędu do rozpoznania sądowi. Ponieważ w niniejszej sprawie nie doszło do zawarcia ugody a zebrany przez upoważnionego geodetę materiał nie uprawniał do wydania decyzji o ustaleniu przebiegu granic Wójt Gminy G. mógł tylko wydać decyzję o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazać sprawę do Sądu Rejonowego w P.
Zdaniem organu nadzoru kontrolowana decyzja Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 1999 r., jest zgodna z art. 34 ust. 1 i 2 ww. ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wobec nie występowania żadnej z przesłanek określonych w art. 156 kpa, brak było podstaw do stwierdzenia jej nieważności.
Treść skargi R.R. wniesionej na powyższą decyzję sprowadza się do powtórzenia zarzutów odwołania. Zdaniem skarżącej, decyzja Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 1999 r. jest niezgodna z prawem, ponieważ została wydana na podstawie postanowienia z dnia [...] lipca 1998r. Kierownika Urzędu Rejonowego w P.. Nadto postanowienie to, w ocenie skarżącej, nie dawało prawa geodecie do dokonania pomiaru działek, a Wójtowi prawa do umorzenia postępowania i przekazania sprawy do sądu. Skarżąca podała że w Sądzie Rejonowym w P. toczy się sprawa o rozgraniczenie i wniosła o wstrzymanie tegoż postępowania oraz uchylenie decyzji Wójta Gminy w G.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej przewidzianych w art. 16 kpa. W toku tego postępowania organ nadzoru bada jedynie czy nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa, a w razie stwierdzenia ich zaistnienia eliminuje wadliwą decyzję z obrotu prawnego, stwierdzając jej nieważność. Badając czy zaistniały warunki do stwierdzenia nieważności określonej decyzji stan prawny i faktyczny sprawy odnosi się do dnia wydania kontrolowanej decyzji, a to dlatego, że stwierdzenie nieważności decyzji wskazuje na ciężką wadliwość decyzji od daty jej wydania, czyli ze skutkiem ex tunc.
W ocenie Sądu, trafnie ocenił organ nadzoru, że kwestionowana decyzja Wójta Gminy G. w świetle przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.) obowiązującej w dacie wydania tej decyzji, nie jest dotknięta żadną kwalifikowaną wadą prawną, o jakich mowa w art. 156 § 1 Kpa.
Przede wszystkim zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja, w której doszło do zmiany stanu prawnego pomiędzy datą wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego - postanowieniem z dnia [...] lipca 1998r. Kierownika Urzędu Rejonowego w P. a datą wydania kwestionowanej decyzji z dnia [...] lutego 1999r. Wójta Gminy G.
Zmiana stanu prawnego nastąpiła z dniem 1 stycznia 1999 roku w związku z reformą ustrojową państwa, w wyniku której doszło do likwidacji terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, w tym m.in. kierowników urzędów rejonowych , a ich kompetencje przeszły na inne organy administracji publicznej. Sprawy z zakresu rozgraniczania nieruchomości na mocy art. 60 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa ( Dz. U. Nr 106, poz. 668 ze zm.) przeszły do kompetencji wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. W ustawie tej brak było przepisów przejściowych regulujących tryb postępowania w przypadku spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 1999 r. i dlatego sprawy te podlegały przekazaniu wymienionym wyżej organom w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego daną sprawę.
W stanie prawnym obowiązującym do dnia wejścia w życie noweli do ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, tj. do dnia 31 grudnia 1998r., postępowanie rozgraniczeniowe zgodnie z art. 30 ust. 1 tej ustawy wszczynał kierownik urzędu rejonowego przez wydanie postanowienia, na które nie przysługiwało zażalenie ( ust. 4). Czynności ustalenia przebiegu granic w myśl art. 31 ust.l tej ustawy wykonywał geodeta upoważniony przez kierownika urzędu rejonowego. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie regulowały w jakiej formie organ upoważniał geodetę do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych. Upoważnienie to, wbrew wywodom skarżącej, nie mogło mieć formy decyzji administracyjnej, skoro ustawodawca wyraźnie nie wskazał takiej formy. Wypada podnieść, że zgodnie z art. 104 kpa decyzja administracyjna stanowi formę rozstrzygnięcia wydawanego przez organ administracyjny załatwiającego sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończącego sprawę. Upoważnienie geodety do dokonania czynności związanych z rozgraniczeniem działek jest czynnością, którą organ administracji podejmuje w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. W świetle art. 123 kpa organ administracji wydaje postępowania dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania. Na postanowienie wydane w tym trybie nie przysługuje zażalenie, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
Z materiału dowodowego sprawy wynika, że upoważnienie geodety J.S. do dokonania czynności rozgraniczeniowych działek o numerach: [...], [...] i [...], położonych we wsi J. zawarł organ w postanowieniu z dnia [...] lipca 1998r. o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego, wydanym m. in. na podstawie art. 123 kpa.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, wbrew zarzutom skargi, że geodeta został prawidłowo umocowany ( upoważniony) do przeprowadzenia czynności ustalenia granic pomiędzy wymienionymi powyżej działkami.
Organ nadzoru dokonał trafnej oceny braku istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji Wójta Gminy G. Prawidłowo stwierdził, że przy prowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego nie doszło do naruszenia właściwości, bowiem nie ulega wątpliwości, że organem właściwym do wszczęcia w dniu 14 lipca 1998 r. tego postępowania był Kierownik Urzędu Rejonowego w P., a właściwym organem do wydania decyzji kończącej to postępowanie był Wójt Gminy G., skoro uprawniony geodeta nie zakończył czynności ustalenia granic przed dniem 1 stycznia 1999 roku.
Zgodzić się należy również z oceną organu, że nie zachodzą też inne przesłanki z art. 156 § 1 kpa do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Wójta. Materiał dowodowy sprawy wskazuje, że w wyniku czynności uprawnionego geodety J.S. - strony nie zawarły ugody, a zebrany materiał nie dawał podstaw do ustalenia przebiegu granic w drodze decyzji, w takim przypadku Wójt Gminy G. prawidłowo w oparciu o art. 34 ust. 1 i 2 wskazanej wyżej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne umorzył wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe i przekazał sprawę z urzędu do rozpoznania sądowi powszechnemu.
Mając powyższe na względzie, wobec bezzasadności zarzutów skargi oraz braku podstaw do uwzględnienia z urzędu kwestii nie podniesionych przez skarżącą, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 22 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło