IV SA/Wa 2751/16

WyrokWSA w Warszawie2017-04-19

Skład orzekający: Kaja Angerman, Anna Falkiewicz – Kluj, Aneta Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu do Polski została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności w zakresie zebrania materiału dowodowego i oceny dowodów?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo naruszeń przepisów proceduralnych (art. 107 § 3 i art. 80 K.p.a.) przez organy administracji, ostateczna decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu jest zgodna z prawem. Uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy, ponieważ kluczowe ustalenia faktyczne dotyczące braku legalnego pobytu i środków finansowych zostały dokonane prawidłowo, a cudzoziemiec sam przyznał się do popełnienia przestępstwa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Straży Granicznej o zobowiązaniu cudzoziemca Y.Z. do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i strefy Schengen przez 2 lata. Cudzoziemiec wjechał do Polski i przebywał w niej bez wymaganego zezwolenia oraz nie posiadał środków na utrzymanie. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak pełnego zebrania materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodów, zwłaszcza w zakresie legalności jego pobytu w innym państwie UE oraz popełnienia przestępstw w Polsce.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz – Kluj (spr.), sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant referent stażysta Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Y.Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu oddala skargę Decyzją Szefa Urzędu do spraw cudzoziemców Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 i 6, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, w związku z art. 315 ust. 2 pkt 1, art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014r. poz. 463 zpóźn. zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 23 z późn. zm.), dalej "K.p.a." po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela [...] Y.Z. ur. [...].01.1992r. od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w L. z dnia [...] lutego 2016r. Nr [...] orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu oraz o zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 2 lat od dnia wydania decyzji, utrzymano ją w mocy. Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący. W dniu [...] lutego 2016r. Komendant Placówki Straży Granicznej w L. wydał na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy o cudzoziemcach decyzję Nr [...] orzekającą o zobowiązaniu Y.Z., dalej zwanego "skarżącym" lub "cudzoziemcem" do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 2 lat od dnia wydania decyzji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że cudzoziemiec wjechał do Polski i przebywał w niej bez wymaganego zezwolenia oraz że nie posiada środków na pokrycie kosztów utrzymania w Polsce. Skarżący wniósł odwołanie się od wyżej wskazanej decyzji do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wnosząc o jej uchylenie. Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji ustalił, że skarżący został wylegitymowany w G. przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w L. w ramach kontroli legalności pobytu cudzoziemca w Polsce. Stwierdzono, że skarżący nie posiada stosownego zezwolenia na wjazd i pobyt w Polsce ani dokumentów potwierdzających jego tożsamość oraz nie posiada środków na pokrycie kosztów pobytu w Polsce. W związku z powyższym zostało wszczęte postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. W dniu 12 stycznia 2016r., toku tego postępowania pan Y.Z. został przesłuchany do protokołu. Podczas przesłuchania skarżący zeznał, że wjechał do Polski samochodem z [...] przez [...] i [...] w dniu [...] sierpnia 2015r. wraz z kolegą, który poprosił go o towarzyszenie mu w charakterze kierowcy oraz, że od dwunastego roku życia mieszka wraz z rodziną we [...] - posiadał wówczas [...] kartę pobytową i prawo jazdy. Po przyjeździe do Polski cudzoziemiec zamieszkał w W., gdzie dopuścił się włamania do samochodu i kradzieży z włamaniem do pokoju hotelowego, za co został osadzony na 4 miesiące w Areszcie Śledczym w P. Art. 302 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy: - przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane, lub - nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub zamieszkania albo tranzytu przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do państwa trzeciego, które udzieli pozwolenia na wjazd i nie wskazał wiarygodnych źródeł uzyskania takich środków finansowych. W przedmiotowej sprawie zostały wyczerpane przesłanki zawarte we wszystkich wyżej wskazanych przepisach ustawy o cudzoziemcach. Cudzoziemiec przebywał w Polsce bez wymaganego zezwolenia na pobyt i bez środków finansowych wystarczających do pokrycia kosztów pobytu.. Już samo stwierdzenie faktów odpowiadających hipotezom powyższych przepisów uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci zobowiązania cudzoziemca do powrotu. W art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach zostały wyszczególnione okoliczności stanowiące negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. I tak zgodnie z tym przepisem, w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy: 1) posiada status uchodźcy, korzysta z ochrony uzupełniającej lub 2) udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia, lub 3) udzielono mu zezwolenia, o którym mowa w art. 187 pkt 6 lub 7, lub 4) jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście niniejszej ustawy, lub 5) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23, upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium, zezwolenia, o którym mowa w art. 181 ust. 1, albo zezwolenia, o którym mowa w art. 176, lub 6) udzielono mu zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub 7) posiada zezwolenie pobytowe lub inne zezwolenie uprawniające do pobytu, udzielone przez inne państwo obszaru Schengen, i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że cudzoziemiec nie udał się niezwłocznie na terytorium tego państwa obszaru Schengen po pouczeniu go o obowiązku wyjazdu na terytorium tego państwa, o którym mowa w art. 314, lub 8) jest czasowo oddelegowany w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz jest uprawniony do przebywania i zatrudnienia na terytorium tego państwa, jeżeli decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu miałaby zostać wydana z uwagi na przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim lub ze względu na przekroczenie lub usiłowanie przekroczenia granicy wbrew przepisom prawa, lub 9) może zostać niezwłocznie przekazany do państwa trzeciego na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób po uprzednim zatrzymaniu go w związku z przekroczeniem granicy wbrew przepisom prawa, lub 10) może być niezwłocznie doprowadzony do granicy, jeżeli został zatrzymany w strefie nadgranicznej bezpośrednio po nieumyślnym przekroczeniu granicy wbrew przepisom prawa, lub 11) może zostać niezwłocznie przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie obowiązującej w dniu 13 stycznia 2009 r. umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób, lub 12) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zaświadczenia, o którym mowa w art. 170. 13) może zostać przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej na podstawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (Dz. Urz. UE L 180 z 29.062013) zwanego dalej "rozporządzeniem 604/2013". Art. 348 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu: 1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.: a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub b) mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub c) mógłby być zmuszony do pracy, lub d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub 2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub 3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Natomiast zgodnie z art. 351 tej samej ustawy, zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, jeżeli zobowiązanie go do powrotu: 1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.: a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub b) mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub c) mógłby on być zmuszony do pracy, lub d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej - w przypadku gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349, lub 2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu właściwego do przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i od cudzoziemca, lub 3) może nastąpić jedynie do państwa, do którego wydanie go jest niedopuszczalne na mocy orzeczenia sądu albo z uwagi na rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odmowy wydania cudzoziemca. W toku postępowania odwoławczego organ orzekający w drugiej instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z ar4 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach. Brak jest podstaw do uznania, iż powrót cudzoziemca do kraju pochodzenia będzie się wiązał z zagrożeniami, o których mowa w powyższych przepisach, co wynika m. in. ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu Jego przesłuchania. W ocenie organu odwoławczego, wykonanie zaskarżonej decyzji nie naruszy prawa cudzoziemca do poszanowania jego życia rodzinnego czy prywatnego. Art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, a także obowiązku wyrażenia zgody na połączenie rodziny, konieczności zapewnienia możliwości podtrzymywania stosunków towarzyskich na jego terytorium itd. Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie (por. wyroki ETPCz: Gul p-ko Szwajcaria z dnia 19 lutego 1996, skarga nr 23218/94, Rodrigues da Silva i Hoogkamer p-ko Królestwu Niderlandów z dnia 31 stycznia 2006r. skarga nr 50435/99, Darren Omoregie i Inni p-ko Norwegii z dnia 31 lipca 2008r. skarga nr 265/07, Nunez p-ko Norwegii z dnia 28 czerwca 2011 r. skarga nr 55597/09, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt IIOSK27/09, niepubl, NSA z dnia 12 września 2007 r. sygn. akt IIOSK1706/06 LEX nr 384287, z dnia 16 maja 2008 r. II OSK 438/07 LEXnr 505306). Przepisy Konwencji nie mogą by interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania im pobytu w formie przez nich wybranej, na wybranej przez cudzoziemców podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy. W orzecznictwie ETPCz prezentowany jest pogląd, że naruszenia przepisów regulujących wjazd i pobyt cudzoziemców mogą uzasadniać podjęcie ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego cudzoziemca i ingerencja ta może polegać nawet na wydaleniu z kraju goszczącego (Darren Omoregie i Inni p-ko Norwegii, wyrok z dnia 31 lipca 2008r, skarga nr 265/07, Nunez p-ko Norwegii, wyrok z dnia 28 czerwca 2011, skarga nr 55597/09, Antwi i inni p-ko Norwegii (skarga nr 26940/10 wyrok z dnia 14 lutego 2012r.). Nie ma przy tym istotnego znaczenia, czy reakcją państwa na zjawisko nielegalnej imigracji jest sankcja karna czy środki administracyjne. W obu ostatnich orzeczeniach podkreślono, że przyznanie organom władzy możliwości reakcji w postaci wydalenia ( aktualnie zobowiązanie do powrotu) obywatela państwa trzeciego stanowi ważny środek ogólnej prewencji w odniesieniu do poważnych lub powtarzających się naruszeń prawa imigracyjnego. Organ uznał, iż system wykonywania krajowego prawa imigracyjnego, który został oparty na sankcjach administracyjnych w postaci zobowiązania do powrotu, jako taki nie skutkuje brakiem zgodności z art. 8 Konwencji. To czy ostatecznie wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu będzie uznane za zgodne z art. 8 Konwencji zależeć może ostatecznie od tego, czy podjęta przez władze krajowe ingerencja pozostaje w należytej proporcji do stwierdzonych naruszeń prawa, czyli, czy ingerencja ta jest konieczna demokratycznym społeczeństwie. Dokonując oceny, czy zaskarżona decyzja naruszałaby prawo cudzoziemca do życia rodzinnego, czy prywatnego w pierwszej kolejności należy wziąć pod uwagę skutki, jakie wiążą się z wydaniem decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Zaskarżona decyzja orzeka wprawdzie o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu jednak orzeczony zakaz ponownego wjazdu do Polski nie jest bezterminowy - wynosi 2 lata. Ewentualna ingerencja w prawo, o którym mowa w art. 8 Konwencji nie ma zatem charakteru bezterminowego. Dodatkowo należy wyjaśnić, iż nie każdy rodzaj więzów rodzinnych, czy prywatnych z krajem goszczącym zasługuje na jednakową ochronę. Dopuszczalność ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego będzie uzależniona od okoliczności konkretnego przypadku. Mając na uwadze okoliczność udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych uwzględnioną w art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach organ wskazał, iż w orzecznictwie ETPCz rozumienie pojęcia "życie rodzinne" co do zasady dopowiada związkom pomiędzy najbliższymi członkami rodziny np.: małżonkami (konkubentami), pomiędzy rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, czy pomiędzy małoletnim rodzeństwem. Skarżący nie jest małżonkiem obywatelki polskiej ani cudzoziemki posiadającej zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie organu odwoławczego, zaskarżona decyzja nie narusza również prawa cudzoziemca do ochrony życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Formułując powyższe stanowisko organ uwzględnił dorobek orzeczniczy Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który wskazuje, że art. 8 Konwencji chroni życie prywatne rozumiane, jako prawo do ustanowienia i rozwoju relacji z innymi istotami ludzkimi i światem zewnętrznym i niekiedy może obejmować kwestię jednostkowej społecznej tożsamości. Trybunał w przeszłości zaakceptował pogląd, że ogół społecznych więzi pomiędzy osiedlonym imigrantem i społeczeństwem, w którym żyje stanowi część pojęcia "życie prywatne". Trybunał podkreślił, że jedynie w niewielu przypadkach osiedlony imigrant nie będzie w stanie wykazać, że jego wydalenie nie będzie ingerowało w jego życie prywatne chronione przez art. 8 Konwencji. Takie stanowisko wyrażono w wyroku w sprawie Balogun p-ko Wielkiej Brytanii z dnia 10 kwietnia 2012r. (numer 60286/09). W/w orzeczenie nie może być jednak odbierane jako głos za bezwarunkową ochroną przed wydaleniem cudzoziemca z kraju goszczącego. W dalszej części w/w orzeczenia Trybunał odnotował, że nie wszyscy osiedleni imigranci mają równie mocne więzi z krajem goszczącym i w/w kwestia z reguły powinna być przedmiotem oceny w kontekście "proporcjonalności" podjętego środka, jakim jest wydalenie cudzoziemca z kraju goszczącego. Szczególną, wzmocnioną ochroną objęci są np.: tzw. emigranci drugiej generacji, co już częściowo wyjaśniono powyżej. Orzecznictwo ETPCz wskazuje, że wydalenie takich osób nawet w przypadku popełnienia przez te osoby relatywnie poważnych przestępstw lub też notorycznego naruszania prawa może okazać się w pewnych przypadkach niedopuszczalne (wyrok z dnia 22.04.2004r. Radovanovic p-ko Austrii sprawa nr 42703/98, z 27 października 2005 r. Keles v. Republika Federalna Niemiec, sprawa nr 32231/02). Powyższe zapatrywanie wiąże się przede wszystkim z kwestią długości zwykle legalnego pobytu w kraju goszczącym i związanej z tym relatywnie silnej integracji z tym krajem przy często występującej nieznajomości kraju ojczystego i jego języka i istniejącymi obiektywnymi trudnościami w przeniesieniu centrum życiowego do kraju pochodzenia. Odnosząc się do sytuacji skarżącego należy stwierdzić, że takie okoliczności nie mają miejsca. Pan Y.Z. nie posiada w Polsce majątku trwałego ani legalnych źródeł dochodu zapewniających mu utrzymanie, wobec czego nie można uznać, iż wykonanie zaskarżonej decyzji w drastyczny sposób pogorszy warunki egzystencjonalne skarżącego. Nie można również uznać, iż centrum życiowe skarżącego znajduje się aktualnie w Polsce. Biorąc więc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznał, iż sytuacja F.C. nie uzasadnia udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jej powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego. Zgodnie z art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji. Natomiast art. 315 ust. 2 pkt 1 tej samej ustawy stanowi, że w decyzji, o której mowa w ust. 1, nie określa się terminu dobrowolnego powrotu cudzoziemca, gdy istnieje prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca. Zgodnie z art. 315 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca istnieje w szczególności, gdy cudzoziemiec nie dysponuje dokumentami poświadczającymi jego tożsamość. Art. 318 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Zgodnie z art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, określa się na okresy: od 6 miesięcy do 3 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 1-3,6,10, 12,13,15 lub 16. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. art. 77 § 1 kpa i art. 7 kpa przez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych, które mają istotne znacznie dla sprawy w przedmiocie wydania decyzji orzekającej o zobowiązaniu skarżącego do powrotu mianowicie niewyjaśnienie czy skarżący posiadał dokumenty uprawniające do pobytu na terenie strefy Schengen gdy zamieszkiwał na terenie [...]; 2. art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów tj. - niedanie wiary co do faktu, że skarżący przebywał na terenie [...] legalnie – posiadał kartę pobytu, prawo jazdy i zamieszkiwał tam z rodziną od 12 lat. Organ nie zweryfikował tych okoliczności; -wskazanie że skarżący dopuścił się włamania do samochodu i kradzieży z włamaniem do pokoju hotelowego w sytuacji gdy organ nie dysponował prawomocnym wyrokiem skazującym. W związku z tym organ nie mógł powołać się na te okoliczności jako uzasadniające wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu; 3. art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego i precyzyjnego wyjaśnienia jakie fakty zostały uznane za organ za udowodnione i oparcie się wyłącznie na cytowaniu przepisów prawa, niewykazanie spełnienia przesłanki z art. 303 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach w sytuacji gdy skarżący w sposób precyzyjny wskazał, że przebywał legalnie na terenie [...], posiadał kartę pobytu, mieszkał tam od 12 lat z rodziną. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją ją poprzedzającą oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił organowi niewyjaśnienie kwestii jego pobytu na terenie [...] poprzez zwrócenie się do odpowiedniego organu włoskiego, co stanowi o naruszeniu przez organ zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. Organ administracji powinien dokonać oceny poszczególnych dowodów z osobna oraz wszystkich dowodów we wzajemnej ich łączności. Organ może poszczególnym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny kierując się wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia. Naruszenie wskazanych powyżej reguł stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Organ II instancji ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego (art. 136 KPA), jednak czynność ta nie może służyć zastąpieniu wyczerpującego zebrania materiału - a więc realizacji obowiązku wskazanego w art. 80 KPA przez organ I instancji. Ocena zeznań skarżącego oraz ustalenia odnośnie dopuszczenia się przez niego przestępstwa jest oceną dowolną, naruszającą treść art. 80 k.p.a., gdyż, w aktach postępowania brak jest dowodów podważających zeznania skarżącego odnośnie legalności jego pobytu na terenie strefy Schengen, brak jest też prawomocnego wyroku skazującego, który by potwierdzał popełnienie przez Y.Z. przestępstw na terenie RP. W decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców brak jest wyczerpującego i precyzyjnego wyjaśnienia, jakie fakty uznał za udowodnione w niniejszej sprawie. Organ nie wskazuje, czy dał wiarę zeznaniom skarżącego czy też im wiary odmówił. Skarżący odnośnie tej okoliczności, jak zostało wyżej wskazane musi czynić domysły. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organ przytoczył jedynie treść poszczególnych przepisów ustawy tj. art. 303 ust. 1, art. 348 i 351 (s.2-4 uzasadnienia) oraz dowolnie przyjął, że Y.Z. nie spełnia żadnej z przesłanek o których stanowią przytoczone w uzasadnieniu przepisy. Skarżący musi się domyślać dlaczego ich nie spełnia pomimo, iż na organie ciąży obowiązek wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji administracyjnej, z przytoczeniem przepisów prawa oraz wyjaśnienia, dlaczego organ administracji publicznej rozstrzygający sprawę zastosował określony przepis, względnie też, dlaczego przyjął daną wykładnię, gdy strona przedstawiła wykładnię odmienną Uchybienia organu w zakresie braku oceny zeznań skarżącego oraz niewyjaśnienie dlaczego skarżący niespełna przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1, art. 348, oraz art. 351 ustawy w sposób rażący narusza art. 107§1 §3 kpa gdyż uniemożliwia poznanie stanowiska organu w tej materii oraz merytoryczne odniesienie się skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Stwierdził jednak, że istotnie organ dopuścił się naruszenia art. 107 § 3 K.p.a gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniesiono się wprost do ustaleń które zostały poczynione ze stroną [...]. Zaniechanie to nie wpływa jednak na prawidłowość rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż mimo naruszenia przez organ art. 107 § 3 i 80 K.p.a. ostatecznie decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem oceny pod względem legalności jest decyzja Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców z [...] lipca 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w L. w przedmiocie zobowiązania skarżącego do powrotu i zakazie wjazdu na terytorium R.P. i innych państw obszaru Schengen przez okres 2 lat od wydania decyzji. Podstawą materialną do wydania tej decyzji był przepis art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Przepis ten nie daje organowi żadnej swobody w zakresie orzekania. Jeżeli skarżący spełnia przesłanki wynikające z tej normy organ wydaje stosowną decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, chyba że da się ustalić że zachodzą ustawowe wyjątki pozwalające na odstąpienia od takiego rozstrzygnięcia. Wyjątki te określone są w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Sąd w pełni podziela ustalenia organu, że cudzoziemiec przebywał w Polsce bez wymaganego zezwolenia na pobyt i bez środków finansowych wystarczających na pokrycie kosztów tego pobytu. Istotnie organ nie dokonał rozważań na temat jego statusu pobytowego na terenie [...] jednakże w aktach sprawy znajduje się wniosek organu I instancji do biura SIRENE czyli Biura Międzynarodowej Współpracy Policji Komendy Głównej Policji (k 24 akt adm.) o potwierdzenie wydania i ważności tytułu pobytowego cudzoziemca we [...]. Biuro przekazało informację z której wynika, że do 21 maja 2015 r. legitymował się on włoskim zezwoleniem na pobyt w celu wykonywania pracy (k 40 akt adm.). Oznacza to, że w dacie zatrzymania w Polsce 11 stycznia 2011 r. cudzoziemiec nie legitymował się żadnymi dokumentami które dawałyby podstawę do uznania, że jego pobyt na terenie czy to [...] czy Polski był legalny. Co prawda organ się do tej kwestii nie odniósł (uczynił to dopiero w odpowiedzi na skargę) ale uchybienie to nie miało wypływu na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 2012, poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." uchybienie przepisom prawa procesowego tylko wtedy może stanowić podstawę do uchylenia decyzji gdy mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Inaczej mówiąc jeżeli dałoby się stwierdzić, że gdyby nie to uchybienie to mogłoby zapaść inne rozstrzygnięcie. Taka sytuacja w tej sprawie nie zachodzi gdyż organ dokonał niezbędnych ustaleń w tym zakresie, choć o nich nie napisał w uzasadnieniu wprost. Pozwalają one na uznanie, że skarżący istotnie nie legitymował się w dacie zatrzymania dokumentami pobytowymi wydanymi przez władze [...]. Nawiasem mówiąc obowiązek działania organu z urzędu w celu wyjaśnienia okoliczności istotnych w sprawie nie pozbawia strony możności samodzielnego działania. Gdyby zatem skarżący, wbrew znajdujących się w aktach dokumentów, posiadał [...] tytuł pobytowy z pewnością by go okazał. Brak takiego działania ze strony cudzoziemca potwierdza zatem treść dokumentów pochodzących od strony włoskiej. Zgodnie z art. 303 ustawy o cudzoziemcach decyzji o zobowiązaniu go do powrotu nie wydaje się gdy: 1) posiada status uchodźcy, korzysta z ochrony uzupełniającej lub 2) udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia, lub 3) udzielono mu zezwolenia, o którym mowa w art. 187 pkt 6 lub 7, lub 4) jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście niniejszej ustawy, lub 5) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23, upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium, zezwolenia, o którym mowa w art. 181 ust. 1, albo zezwolenia, o którym mowa w art. 176, lub 6) udzielono mu zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub 7) posiada zezwolenie pobytowe lub inne zezwolenie uprawniające do pobytu, udzielone przez inne państwo obszaru Schengen, i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że cudzoziemiec nie udał się niezwłocznie na terytorium tego państwa obszaru Schengen po pouczeniu go o obowiązku wyjazdu na terytorium tego państwa, o którym mowa w art. 314, lub 8) jest czasowo oddelegowany w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz jest uprawniony do przebywania i zatrudnienia na terytorium tego państwa, jeżeli decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu miałaby zostać wydana z uwagi na przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim lub ze względu na przekroczenie lub usiłowanie przekroczenia granicy wbrew przepisom prawa, lub 9) może zostać niezwłocznie przekazany do państwa trzeciego na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób po uprzednim zatrzymaniu go w związku z przekroczeniem granicy wbrew przepisom prawa, lub 10) może być niezwłocznie doprowadzony do granicy, jeżeli został zatrzymany w strefie nadgranicznej bezpośrednio po nieumyślnym przekroczeniu granicy wbrew przepisom prawa, lub 11) może zostać niezwłocznie przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie obowiązującej w dniu 13 stycznia 2009 r. umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób, lub 12) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zaświadczenia, o którym mowa w art. 170. 13) może zostać przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej na podstawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013), zwanego dalej "rozporządzeniem 604/2013. W ocenie Sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika aby skarżący spełniał przesłanki z art. 303 ust. 1 pkt 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13. Skarżący został w toku postępowania administracyjnego przesłuchany (k 19 akt adm.) w związku z podstawami do odstąpienia od wydania decyzji o powrocie (w protokole zacytowano wprost te przesłanki). W zeznaniach tych skarżący poruszył jedynie kwestię [...] pozwolenia pobytowego natomiast na pozostałe pytania udzielił odpowiedzi negatywnych. W związku z tym organ nie miał podstaw aby kwestionować w tym zakresie oświadczenia samego skarżącego. Co prawda organ I instancji nie odniósł się do tego dowodu jednakże organ II instancji w ramach obowiązku ponownego zebrania i oceny materiału dowodowego odniósł się do tych zeznań i doszedł do niewadliwego wniosku o braku podstaw do odstąpienia od wydania decyzji zobowiązującej do powrotu. Ma rację skarżący, że generalnie skoro cudzoziemiec nie został skazany prawomocnym wyrokiem karnym za określone przestępstwo to organ nie powinien się na tego rodzaju ustalenia co do faktu popełniania przestępstwa powoływać. Jednakże skoro sam skarżący, zeznając po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań podał, że "dał (em) się namówić na kradzież w hotelu w m. W." to trudno uznać, że tak nie było skoro się sam do tej kradzieży przyznał. Oceniając pozostałe zarzuty skargi Sąd podziela także zarzut naruszenia przez oba organy art. 80 K.p.a. w odniesieniu do kwestii włamania do samochodu, art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie braku oceny zebranych dowodów (informacji od strony włoskiej oraz zeznań skarżącego), to jednak uchybienia te nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji gdyż dowody te nie pozwalają na odmienne ustalenia faktyczne ani inne wnioski niż te płynące z decyzji organu II instancji. Sąd jednocześnie zwraca uwagę, że decyzja organu I instancji jest wyjątkowo lakoniczna i nie spełnia wymogów art. 107 § 3 i 80 K.p.a. Uchybienia te zostały jednak w znacznej mierze usunięte przez organ II instancji, o czym była mowa we wcześniejszej części uzasadnienia. Kwestia oceny przez organy czy skarżący posiadał przed zatrzymaniem [...] tytuł pobytowy nie ma znaczenia gdyż decydującym jest w realiach niniejszej sprawy czy tytuł ten posiadał przede wszystkim w dacie zatrzymania. Czyni to niezasadnym zarzut sformułowany w pkt 2 ppkt a skargi. Sąd nie stwierdził także aby organ dopuścił się naruszenia art., 7 K.p.a. Jak wynika z akt administracyjnych organ II instancji dokonał niezbędnych ustaleń w zakresie legalności pobytu cudzoziemca w tym we [...] o czym była mowa wcześniej, organ I instancji przesłuchał Go na okoliczności które mogłyby być podstawą do odstąpienia od wydania decyzji o powrocie a w tym pouczył o przysługujących mu prawach – co wynika z treści protokołu z przesłuchania. W związku z tym ostatecznie decyzja odpowiada prawu a skarżący nie wykazał aby uchybienia organu II instancji mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło