IV SA/Wa 2754/15
WyrokWSA w Warszawie2016-09-09
Skład orzekający: Alina Balicka, Kaja Angerman, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wymeldowanie osoby z pobytu stałego może zostać uwzględniony, jeśli zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza jednoznacznie faktu opuszczenia przez tę osobę miejsca zameldowania i nie ma ona zamiaru zerwania więzi z tym miejscem?Ratio decidendi
Wniosek o wymeldowanie z pobytu stałego może zostać uwzględniony jedynie w przypadku, gdy zostanie jednoznacznie ustalone, że osoba opuściła miejsce dotychczasowego pobytu stałego i nie ma zamiaru koncentrowania swoich spraw życiowych w tym miejscu. Samo zameldowanie nie tworzy prawa do lokalu, ale jest konsekwencją faktycznego przebywania i zamiaru stałego pobytu. W sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy, w tym kontrole policyjne i zeznania świadków, potwierdza, że osoba nadal zamieszkuje w miejscu zameldowania i nie zerwała z nim więzi, brak jest podstaw do wymeldowania.Stan faktyczny
Wniosek o wymeldowanie K. C. z pobytu stałego złożył A. C., twierdząc, że K. C. nie mieszka w budynku przy ul. W. w M. od 2013 r. Organy administracji, po przeprowadzeniu kontroli policyjnych i przesłuchaniu świadków, ustaliły, że K. C. nadal zamieszkuje w spornym budynku i tam koncentruje swoje życie. Pomimo prób przeprowadzenia oględzin lokalu przez organ I instancji, nie zostały one przeprowadzone z powodu odmowy udostępnienia lokalu. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odmawiającą wymeldowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin i nieprzesłuchanie świadka.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2016 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z [...] maja 2015 r., nr [...], odmawiającą wymeldowania K. C. z pobytu stałego z budynku przy ul. W. w M.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.
Postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania K. C. z pobytu stałego z budynku przy ul. W. w M. zostało wszczęte na wniosek A. C. z 18 sierpnia 2014 r. Zdaniem wnioskodawcy K. C. nie mieszka w ww. budynku od września 2013 r., natomiast zamieszkuje u swoich dziadków M. i B. D. przy ul. G. w M. Powyższy fakt niezamieszkania i dobrowolnego opuszczenia miejsca zameldowania na pobyt stały potwierdzić mogą sąsiedzi, których nieruchomość bezpośrednio graniczący z posesją tj. Z. C. i K. C. oraz osoby zamieszkałe na tej nieruchomości – G. C. oraz J. C.
W toku postępowania na wniosek Burmistrza Miasta M. funkcjonariusze policji Komisariatu Policji w M. przeprowadzili kontrolę meldunkową w budynkach przy ul. W. oraz przy ul. G. w M. W trakcie przeprowadzonych czynności ustalono, że K. C. zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania. Funkcjonariusze policji zastali K. C. pod ww. adresem, który okazał im swoje rzeczy osobiste oraz samochód marki [...] i oświadczył, że stale przebywa w spornym budynku. Ponadto sąsiad Z. C. oświadczył, że bardzo często widuje K. C. pod ww. adresem oraz jego samochód marki [...] zaparkowany na tej posesji. Podczas kontroli przeprowadzonej w budynku przy ul. G. w M. M. D. oświadczył, że jego wnuk – K. C. nie mieszka pod tym adresem i nie przechowuje też tutaj swoich rzeczy osobistych, bowiem na stałe przebywa na ul. W. w M. Sąsiedzi M. D. państwo B. oświadczyli, że w ogóle nie widują K. C. u swojego dziadka.
W piśmie z 18 września 2014 r., skierowanym do organu I instancji, K. C. wyjaśnił, że w spornym budynku mieszka od urodzenia do chwili obecnej wraz z rodzicami D. i E. C. Powyższy fakt potwierdził D. C. w oświadczeniu z 18 września 2014 r. wskazując jednocześnie, iż wniosek o wymeldowanie złożony przez A. C. spowodowany jest konfliktem rodzinnym oraz wnosząc o dołączenie do niniejszego postępowania akt sprawy o wymeldowanie G. C., co zostało uwzględnione przez organ. W kolejnych pismach D. C. w imieniu własnym oraz reprezentując syna K. C. wniósł o wyłączenie od udziału w przedmiotowym postępowaniu: pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta M. – J. Z. i A. M. oraz G. C. z uwagi na błędne uznanie ww. za stronę w sytuacji, gdy zapis w księdze wieczystej jest nieprawomocny.
Na wniosek organu I instancji funkcjonariusze policji ponownie dokonali kontroli w budynku przy ul. W. w M., w trakcie której ustalono, że K. C. zamieszkuje pod ww. adresem razem ze swoją rodziną i tam też koncentruje się całe jego życie rodzinne, co potwierdził sąsiad Z. C. Ponadto w piśmie z 27 października 2014 r. Komisariat Policji w M. wyjaśnił, iż błędnie wcześniej wskazano jako właściciela samochodu marki [...] K. C., w sytuacji gdy należy on do G. C.
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji wielokrotnie starał się przeprowadzić oględziny w spornym budynku na okoliczność zamieszkiwania w nim K. C., jednakże w żadnym z ustalonych terminów nie przeprowadzono oględzin z uwagi na zamknięcie lokalu lub odmowę jego udostępnienia przez D. C. do przeprowadzenia dowodu. Ponadto w pismach z 16 lutego 2015 r. D. C., K. C. i E. C. wnieśli o nieprzeprowadzanie powtórnego dowodu z oględzin w budynku przy ul. W. w M. z uwagi na kontrolę meldunkową dokonaną przez funkcjonariuszy policji, która potwierdziła zamieszkanie K. C. pod ww. adresem. Natomiast z przesłuchania w charakterze świadków Z. C. i K. C. przeprowadzonego przez organ I instancji wynika, że K. C. mieszka od urodzenia w spornym budynku i często go widują o różnych porach dnia. Powyższe potwierdziła J. C. oświadczając, że ww. mieszka pod wskazanym adresem od urodzenia do chwili obecnej.
Wnioskodawca A. C. pismami z 6 i 26 kwietnia 2015 r. wystąpił o zakończenie postepowania i wydanie rozstrzygnięcia z uwagi na kilkukrotną odmowę przeprowadzenia dowodu w postaci oględzin miejsca zameldowania. Nadto zarzucił, iż dowód z przeprowadzonego wywiadu przez funkcjonariuszy policji jest niewiarygodny, bowiem samochód marki [...] jest własnością G. C. a nie jak wskazano K. C. G. C. również złożył wniosek o wymeldowanie K. C. z pobytu stałego wskazując, iż pojazd marki [...] znajdujący się na przedmiotowej posesji jest jego własnością.
Burmistrz Miasta M. decyzją z [...] maja 2015 r. odmówił wymeldowania K. C. z pobytu stałego z budynku przy ul. W. w M. Organ stwierdził, że K. C. nie opuścił ww. miejsca pobytu stałego i w związku z tym nie spełnia przesłanki z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r., poz. 388 z późn. zm.).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. C. zarzucając naruszenie:
- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie bezpośredniego dowodu w postaci oględzin z budynku przy ul. W. w M. w sytuacji kwestionowania wiarygodności i obiektywności kontroli przeprowadzonych przez funkcjonariuszy policji z Komisariatu Policji w M.,
- art. 83 § 3 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka G. C. wskazanego we wniosku o wszczęcie postępowania.
Wojewoda [...] wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta M. uznając, iż przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło faktu opuszczenia miejsca stałego pobytu przez K. C.
Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że K. C. zamieszkuje przy ul. W. w M. i tam skoncentrowane jest jego wyłączne centrum życiowe. Powyższy fakt został potwierdzony przez kontrole funkcjonariuszy policji, zeznania świadków Z. i K. C. oraz oświadczenia K. C., D. C. i J. C. Ustalenia dokonane przez funkcjonariuszy policji nie potwierdziły tym samym stanowiska wnioskodawcy A. C., iż K. C. mieszka przy ul. G. wraz z dziadkami. Wojewoda podkreślił przy tym, iż co prawda organ I instancji, mimo wielu prób, nie przeprowadził dowodu z oględzin przedmiotowego budynku, jednakże sam wnioskodawca wystąpił o niepodejmowanie kolejnych prób przeprowadzenia tego dowodu i zakończenie niniejszego postępowania. Organ odwoławczy uznał zatem, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający i odstąpił od jego uzupełnienia o przeprowadzenie dowodu z oględzin w spornym budynku.
Odnosząc się do pozostałych argumentów odwołania Wojewoda stwierdził, że nie zasługiwały one również na uwzględnienie. Wyjaśnił, że G. C. jest stroną w niniejszym postępowaniu i w związku z tym był na bieżąco informowany o toku sprawy i podejmowanych czynnościach, miał również możliwość składania oświadczeń i wniosków, z czego skorzystał. Organ nie znalazł także podstaw do podważenia ustaleń dokonanych przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w M. Jakkolwiek organ I instancji błędnie został poinformowany o tożsamości właściciela samochodu marki [...] znajdującego się na przedmiotowej posesji w ramach kontroli meldunkowej, to jednak zaistniała pomyłka została wyjaśniona, a jej charakter nie był istotny w sprawie. W pozostałym zakresie organ uznał, że przekazane przez policję informacje były rzetelne i obiektywne oraz istotne dla wyjaśnienia sprawy.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody [...] A. C. (dalej zwany "skarżącym") zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na:
˗ wybiórczej ocenie zgromadzonego materiału oraz błędnych ustaleniach faktycznych, w szczególności poprzez przyjęcie, że postępowanie dowodowe nie potwierdziło opuszczenia przez K. C. lokalu przy ul. W. w M., pomimo nieprzeprowadzenia dowodu z oględzin, a także nieuwzględnienia faktu podawania nieprawdziwych informacji przez K. C. w zakresie posiadania samochodu marki [...] funkcjonariuszom policji podczas kontroli meldunkowej, co nie zostało zweryfikowane,
˗ niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności na pominięciu środka dowodowego w postaci oględzin,
˗ nieprzeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka G. C.,
˗ niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji I instancji.
Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu wobec niestwierdzenia przez Sąd naruszeń prawa w niej zarzuconych jak też takich, które sąd ma obowiązek stwierdzić z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.".
Sąd podziela w całości zarówno ustalenia faktyczne dokonane przez organy obu instancji jaki i uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji.
Kontrolowane postępowanie administracyjne dotyczące wymeldowania K. C. z miejsca pobytu stałego zostało zainicjowane w dniu 18 sierpnia 2014 r., a więc w trakcie obowiązywania ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 z późn. zm.), która utraciła moc z dniem 1 marca 2015 r. i została zastąpiona przez ustawę z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r., poz. 388 z późn. zm.). Zgodnie z art. 69 pkt 1 nowej ustawy o ewidencji ludności postępowania o wymeldowanie wszczęte na podstawie przepisów ustawy z 1974 r. i niezakończone przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, prowadzi się na podstawie nowej ustawy. Oznacza to, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały jako podstawę swoich rozstrzygnięć przepisy ustawy ewidencyjnej z 2010 r.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 35 ustawy o ewidencji ludności z 2010 r. zgodnie z którym, organ właściwy ze względu na położenie nieruchomości, której dotyczy meldunek, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu dysponującego innym tytułem prawnym do lokalu decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z art. 25 ust. 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, wskazane regulacje expressis verbis uprawniają do wniosku, że kluczowe dla orzeczenia o wymeldowaniu jest ustalenie fizycznego opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu stałego oraz ustalenie faktu nieprzebywania w tym miejscu. Skoro bowiem pobyt stały uzasadniający zameldowanie wiąże się z zamieszkiwaniem (przebywaniem) w określonym miejscu, to brak tego elementu podważa jedną z podstawowych przesłanek meldunku oraz jego ewidencyjny charakter, który w aktualnym stanie prawnym został wprost sformułowany w art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności z 2010 r. Zgodnie bowiem z tym przepisem, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.
Czynność zameldowania na pobyt stały, jak wskazano wyżej, nie tworzy prawa do lokalu, a stanowi jedynie konsekwencję określonego stanu faktycznego i jest związana z wystąpieniem dwóch przesłanek, tj.: przebywaniem w miejscu stałego pobytu oraz zamiarem stałego w nim przebywania. Przesłanką, która zawsze musi być spełniona aby możliwe było wymeldowanie danej osoby z pobytu stałego jest ustalenie, że osoba ta trwale opuściła miejsce zameldowania, z zaniechaniem koncentrowania swoich spraw życiowych w tym miejscu. Wymeldowanie z miejsca stałego pobytu winno być zatem następstwem ustalenia zamiaru zerwania więzi z tym miejscem przez osobę zameldowaną, a także weryfikacji, czy zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów, przy czym zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia i zweryfikowania okoliczności. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, powinno mieć charakter trwałej rezygnacji z zamieszkania w lokalu będącym dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolnego wyprowadzenia się do innego miejsca.
Sąd stwierdza, że w okolicznościach faktycznych sprawy zasadnie organ uznał, że brak jest podstaw do wymeldowania K. C. z pobytu stałego.
Stan faktyczny sprawy, wbrew twierdzeniom skarżącego, został ustalony w sposób wyczerpujący i nie wymagał przeprowadzenia dodatkowych dowodów w postaci oględzin lokalu i przesłuchania G. C. Z kontroli meldunkowej funkcjonariuszy policji Komisariatu Policji w M., która została przeprowadzona dwukrotnie, wynika, iż K. C. mieszka w budynku przy ul. W. w M. i tam koncentrują się jego sprawy życiowe. Fakt ten został potwierdzony przez zeznania świadków Z. C. i K. C., będących jego sąsiadami oraz J. C. – współwłaścicielkę nieruchomości, która także mieszka pod wskazanym adresem, jak również oświadczenia złożone przez rodziców K. C. tj. E. i D. C. zamieszkałych pod tym samym adresem. Natomiast przekonanie skarżącego o zamieszkiwaniu przez K. C. wraz z dziadkami przy ul. G. w M. nie znalazło potwierdzenia w ustaleniach dokonanych przez funkcjonariuszy policji. Należy również wyjaśnić, że błędna informacja odnośnie właściciela samochodu marki [...] znajdującego się na przedmiotowej posesji, która znalazła się w ustaleniach z pierwszej kontroli meldunkowej przedstawionej przez Komisariat Policji w M. została sprostowana w wyjaśnieniach złożonych wraz z wynikami kolejnej kontroli meldunkowej. Skoro zatem zebrany materiał dowodowy potwierdził, że K. C. nie opuścił miejsca stałego zameldowania i zamieszkuje na stałe w miejscu swojego zameldowania, a próby przeprowadzenia oględzin przez organ I instancji zakończyły się niepowodzeniem, to za zasadne należało uznać stanowisko organu odwoławczego o odstąpieniu od uzupełnienia materiału dowodowego przez przeprowadzenie dowodu z oględzin przedmiotowego budynku. Należy zwrócić uwagę, że sam skarżący pismem z dnia 6 kwietnia 2015 r. zwrócił się do organu o zakończenie postępowania i wydanie rozstrzygnięcia bez przeprowadzania dowodu w postaci oględzin miejsca zameldowania. Jednoczenie podkreślenia wymaga, że zagadnienie istniejącego obecnie konfliktu pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości – pozostaje prawnie obojętne dla kwestii prawidłowości zameldowania i podstaw wymeldowania.
Należało zatem stwierdzić, że w świetle prawidłowo dokonanych w tej sprawie ustaleń faktycznych, osoba objęta wnioskiem o wymeldowanie w przedmiotowym budynku faktycznie mieszka i nie ma zamiaru zerwać więzi z tym miejscem, w związku z tym nie zachodzi przesłanka do wymeldowania danej osoby z pobytu stałego.
Z uwagi na powyższe za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. W sprawie został zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy, który stał się podstawą stwierdzenia, że K. C. nie opuścił miejsca pobytu stałego. W ocenie Sądu, nie ma również istotnego znaczenia fakt, że w przedmiotowym postępowaniu organ administracyjny nie przeprowadził dowodu z przesłuchania świadka w osobie G. C., bowiem miał on zagwarantowany udział w trakcie całego postępowania administracyjnego jako jego strona i miał możliwość składania oświadczeń woli, z czego również skorzystał. Tym samym Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącego o naruszeniu art. 8 i art. 11 k.p.a.
Należy również podnieść, że argumentacja skarżącego, iż zeznania sąsiadów są sprzeczne ze złożonymi wcześniej zeznaniami w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wymeldowania G. C. z miejsca pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. W. w M. nie zasługiwała również na uwzględnienie, bowiem oświadczenia składane były w zakresie miejsca stałego pobytu G. C. i nie dotyczyły bezpośrednio K. C.
Z przytoczonych wyżej względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło