IV SA/Wa 2762/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o odmowie uzgodnienia, jest zgodne z prawem, gdy planowana inwestycja (budynek mieszkalny i gospodarczy) znajduje się w pasie 100 m od naturalnego zbiornika wodnego na działce, a skarżąca powołuje się na istniejącą wcześniej zabudowę siedliskową jako podstawę do zastosowania odstępstwa od zakazu budowy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem. Stwierdzono, że planowana inwestycja znajduje się w pasie 100 m od naturalnego zbiornika wodnego, co narusza zakaz budowy określony w uchwale Sejmiku Województwa dotyczącej Parku Krajobrazowego. Odstępstwa od tego zakazu, na które powoływała się skarżąca (istnienie wcześniej zabudowy siedliskowej), nie mogły zostać zastosowane, ponieważ nie zostały udokumentowane w sposób prawnie wiążący, a planowana inwestycja nie spełniała warunków do zastosowania odstępstw określonych w uchwale.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. L. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Odmowa uzgodnienia dotyczyła budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce nr [...] w Parku Krajobrazowym, ze względu na kolizję z zakazem budowy w pasie 100 m od naturalnego zbiornika wodnego znajdującego się na tej działce. Skarżąca argumentowała, że na działce istniała wcześniej zabudowa siedliskowa, co uzasadniałoby zastosowanie odstępstwa od zakazu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi T. L. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę
Sygn. akt IV SA/Wa 2762/19 U Z A S A D N I E N I E Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] września 2019 r.. nr [...], wydanym za podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 60 ust. 1 w zw. art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1945, z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia T. L, utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego na części działki nr [...] obręb [...], gmina [...]. W uzasadnieniu podano, iż pismem z dnia [...] maja 2019 r., Burmistrz Gminy i Miasta w [...] zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego na części działki nr [...] obręb [...], gmina [...]. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. RDOŚ w [...] odmówił uzgodnienia projektu decyzji dla ww. inwestycji, stwierdzając, że planowane zamierzenie inwestycyjne koliduje z § 4 ust. 1 pkt 7 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] marca 2017 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...]. z [...] r., poz. [...]) tj. z zakazem budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od: a) linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, b) zasięgu lustra wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących przy normalnym poziomie piętrzenia określonym w pozwoleniu wodnoprawnym, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Organ nie znalazł podstaw do zastosowania odstępstw od ww. zakazu. Wskazał, że przedmiotowa działka położona jest również w granicach obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty [...]. Po przeanalizowaniu Planu Zadań Ochronnych dla ww. obszaru Natura 2000 stwierdził, że realizacja inwestycji nie spowoduje wystąpienia negatywnego oddziaływania na cele i przedmioty ochrony obszaru Natura 2000. W zażaleniu T. L wskazała, iż na terenie przedmiotowej działki istniała zabudowa siedliskowa służąca obsłudze prowadzonego gospodarstwa rolniczego, oraz iż dysponuje dowodami oraz świadkami celem potwierdzenia takiego faktu. W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie odstępstwo zawarte w § 4 ust. 6 pkt 2 ww. uchwały. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska rozpatrując sprawę wskazał, iż działka nr [...] obręb [...], gmina [...], znajduje się w granicach [...] Parku Krajobrazowego, gdzie obowiązują przepisy wprowadzone ww. uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa [...]. Realizacja przedmiotowej inwestycji będzie wiązać się z naruszeniem zakazu określonego w § 4 ust. 1 pkt 7 ww. uchwały tj. z zakazem budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od a) linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, b) w zasięgu lustra wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących przy normalnym poziomie piętrzenia określonym w pozwoleniu wodnoprawnym, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, - z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Powyższe wynika z faktu, iż na przedmiotowej działce nr [...] znajduje się zbiornik wodny pochodzenia naturalnego, którego istnienie zostało potwierdzone w trakcie wizji terenowej wykonanej na potrzeby innego postępowania prowadzonego w roku 2018 jednakże, w sprawie zabudowy tej samej działki. Wizja została wykonana w dniu [...] czerwca 2018 r., w wyniku której stwierdzono, iż na działce istnieje zbiornik wodny, o nieregularnej linii brzegowej, w sąsiedztwie którego zlokalizowana jest roślinność nadwodna (trzciny, turzyce). Zbiornik ten ma wymiary ok. 30 x 13 m. Powyższe informacje potwierdza dołącza do protokołu dokumentacja fotograficzna. Skarżąca nie neguje faktu istnienia zbiornika na przedmiotowej działce, a jedynie wskazuje w zażaleniu na możliwość zastosowania odstępstwa od ww. zakazu. Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ wskazał, iż z dokumentacji dołączonej do projektu decyzji warunkach zabudowy nie wynika, że na przedmiotowej działce są zlokalizowane zabudowania. Ponadto w pkt 1 Analizy funkcji oraz cech zabudowy zagospodarowania działki nr [...] w opisie stanu faktycznego znajduje się informacja, iż działka jest niezabudowana. Organ stwierdził, iż nie ma wątpliwości, że budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy, zlokalizowane w pasie ochronnym 100 metrów od zbiornika wodnego zlokalizowanego na działce nr [...], nie są obiektami służącymi turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej, a więc odstępstwo zawarte w treści omawianego zakazu nie ma zastosowania w niniejszym przypadku. W kwestii odstępstw od ww. zakazu przedstawionych w § 4 ust. 6 ww. uchwały, organ odwoławczy wskazał, iż żadne z nich nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Realizacja przedmiotowej inwestycji będzie wiązać się z naruszeniem zakazu określonego w § 4 ust. 1 pkt 7 ww. uchwały. W przedmiotowej sprawie nie ma także możliwości zastosowania odstępstw zawartych w art. 17 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, ponieważ nie jest to inwestycja celu publicznego, nie jest zadaniem wykonywanym na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, jak i prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym. Jednocześnie planowana inwestycja nie jest związana z wykonywaniem zadań wynikających z planu ochrony, zadań ochronnych lub planu zadań ochronnych. Organ podkreślił, iż w przypadku pokrywania się obszarów Natura 2000 z innymi formami ochrony przyrody, organ ochrony przyrody przy uzgadnianiu inwestycji tam zlokalizowanych, co do zasady winien w pierwszej kolejności zbadać, czy realizacja przedsięwzięcia nie naruszy zakazów, zawartych w aktach prawa miejscowego ustanawiających (wyznaczających) inne niż Natura 2000 obszary ochrony przyrody. Wskazana kolejność postępowania przy uzgadnianiu warunków zabudowy pozwoli uniknąć przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar/y Natura 2000, w sytuacji, gdy z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że jest to zbędne, gdyż inwestycja na danym terenie, z uwagi na naruszenie zakazów tam obowiązujących, nie może i tak zostać zrealizowana. Jednocześnie, uwzględniając fakt, iż sprzeczność przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy z zakazem określonym w ww. uchwale jest bezsporna uniemożliwia jego uzgodnienie, Organ odwoławczy podkreślił, iż co do zasady ze względu zasadę ekonomiki procesowej, zbędne jest badanie w tym postępowaniu zgodności realizacji spornej inwestycji z przepisem art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w odniesieniu do ww. obszarów Natura 2000. Jednak z uwagi na to, że organ I instancji przeprowadził analizę wpływu planowanej inwestycji na obszar Natura 2000, GDOŚ wskazał;, iż na działce nr [...] nie zostało zinwentaryzowane siedlisko przyrodnicze będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 [...]. Zgodnie z inwentaryzacją wykonaną na potrzeby opracowania Planu Zadań Ochronnych obszaru Natura 2000 [...] najbliższe siedlisko przyrodnicze będące przedmiotem ochrony ww. obszaru (siedlisko [...]) zlokalizowane jest na działce nr [...] na południe od przedmiotowej działki. W ocenie GIOŚ zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego na części działki nr [...] obręb [...], gmina [...], jest prawidłowe, a zatem projekt decyzji nie może zostać uzgodniony w przedmiotowym kształcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. L. zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- § 4 ust. 1 pkt 7 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] marca 2017 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego ( Dz. Urz. Woj. [...]. z 2017 r., poz. [...]) polegające na uznaniu zbiornika wodnego znajdującego się na działce [...], jako zbiornika uniemożliwiającego wzniesienie zabudowy mieszkalnej oraz gospodarczej;
- § 4 ust. 6 pkt 2 ww. uchwały poprzez jego niezastosowanie, poprzez gdy przepis ten ma zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W motywach skargi skarżąca podniosła, że w odniesieniu do zakazu § 4 ust. 1 pkt 7 ww. uchwały możliwe jest odstępstwo wskazane w § 4 ust. 6 pkt 2 uchwały, gdyż zeznań świadka M. M. wynika, że do 1970 roku na działce nr [...] istniała zabudowa w postaci najprawdopodobniej młyna. Wskazują również na to mapy ewidencyjne Starostwa [...] na naniesioną na mapy zabudowę. Nie zgadza się ze stwierdzeniem, iż istnienie zbiornika na działce [...] jest równoznaczne z obowiązywaniem zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii jego brzegu. Stwierdzony w toku wizji terenowej w dniu [...] czerwca 2018 r. fakt, że na działce znajduje się zbiornik wodny pochodzenia naturalnego nie został potwierdzony żadnymi innymi dowodami, zbiornik ten nie został naniesiony na mapach zasadniczych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: ppsa), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu było postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na części działki ew.nr [...]. obręb [...], gmina [...]. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że planowana inwestycja znajduje się na terenie [...] Parku Krajobrazowego oraz obszaru Natura 2000 [...]. Sejmik Województwa [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...]. 2017 r. poz. [...]) wydaną na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ustanowił na terenie Parku określone zakazy, jak również zwolnienia od nich. Jak stanowi art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm.), decyzję o warunkach zabudowy wydaje właściwy organ po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 (w związku z art. 64 ust. 1), w tym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska – w odniesieniu do innych niż park narodowy i jego otulina obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody (pkt 8). Uzgodnienia takiego dokonuje się w trybie art. 106 kpa. Do form ochrony przyrody – stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1614 ze zm.) – zalicza się park krajobrazowy. Park krajobrazowy według art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody obejmuje obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju. Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 7 lit a) ustawy o ochronie przyrody, na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone zakazy, w tym zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Wśród zakazów wprowadzonych na terenie Parku wymienionych w § 4 ust. 1 powołanej wyżej uchwały Sejmiku Województwa [...], w pkt 7 lit. a) wymienia się zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących prowadzeniu gospodarki wodnej, turystyki wodnej lub rybackiej. Odstępstwa od tego zakazu określa z kolei ust. 6 § 4 tej uchwały, wedle którego zakaz ten nie dotyczy: 1) obszarów przeznaczonych pod zabudowę w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin obowiązujących w dniu wejścia w życie niniejszej uchwały; 4) rozbudowy i przebudowy istniejących obiektów budowlanych oraz budowy obiektów budowlanych w miejscu istniejących wcześniej. Z ustaleń organu wynika, że położona w obrębie [...], gmina [...], część działki ew. nr [...] przewidziana do zabudowy rodzajem inwestycji wskazanej w projekcie decyzji o warunkach zabudowy zlokalizowana jest w pasie szerokości 100 m od linii brzegu naturalnego zbiornika wodnego znajdującego się na tej działce i jako obiekt niesłużący prowadzeniu turystyce wodnej, ani gospodarce wodnej lub rybackiej, nie podlega wyłączeniu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 7 powołanej wyżej uchwały. Skarżąca nie kwestionuje powyższych ustaleń organu, jak również oceny odnośnie braku podstaw do zastosowania wyłączenia od ww. zakazu W świetle materiału dowodowego sprawy należy nie tylko z tym stanowiskiem organu się zgodzić, ale również za prawidłowe uznać stwierdzenie, że przedmiotowa inwestycja nie kwalifikuje się do zastosowania odstępstw, o których mowa w § 4 ust. 6 pkt 1 i 2 uchwały. Planowana inwestycja zgodnie z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...] lutego 2014 r. znajduje się na terenie o przeznaczeniu rolniczym., a więc nie na terenie przeznaczonym pod zabudowę, tym samym nie ma tu zastosowania zwolnienie z pkt 1. Planowana inwestycja nie spełnia również obu warunków z pkt 2 zwolnienia od zakazów. Bezspornym jest, że nie dotyczy ona rozbudowy ani przebudowy istniejących obiektów budowlanych. W Podzielić należy stanowisko organów, że przedmiotowa inwestycja nie spełnia również drugiego warunku do zastosowania odstępstwa, albowiem z przedłożonych przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] akt sprawy, w tym projektu decyzji o warunkach zabudowy, nie wynika aby planowana budowa domu mieszkalnego i budynku gospodarczego miała nastąpić w miejscu istniejących wcześniej obiektów budowlanych. Z akt sprawy jedynie wynika, że działka ew. nr [...], obręb [...], jest niezabudowana, stanowi użytek, w skład którego wchodzą grunty oznaczone jako: N, RV, ŁIII, WIII, Ls, o łącznej powierzchni 0,9336 ha. Skarżąca w postępowaniu administracyjnym, ani przed sądem nie udokumentowała prawnie, że w miejscu planowanej inwestycji wcześniej był obiekt budowalny. Stąd też twierdzenia skarżącej w tym zakresie nie można było uznać inaczej jak za gołosłowne i dlatego nie mogły odnieść oczekiwanego skutku. Za pozbawione uzasadnionych podstaw należy uznać zarzuty skarżącej dotyczące zbiornika wodnego znajdującego się na działce nr [...], skoro ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z oględzin z dnia [...] czerwca 2018 r. jednoznacznie wynika, że na tej działce znajduje się naturalny zbiornik wodny o wymiarach ok. 30 x 13 m o nieregularnej linii brzegowej, w sąsiedztwie którego jest roślinność nadwodna, taka jak: trzcina i turzyca, drzewa i krzewy. Podkreślenia wymaga, że organ uzgadniający obowiązany jest przed wydaniem rozstrzygnięcia przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, które obejmuje ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego istniejącego na nieruchomości objętej projektem decyzji o warunkach zabudowy. W tym postępowaniu organy uzgadniające ustaliły, że na wskazanej działce znajduje się naturalny zbiornik wodny, który objęty jest ochroną prawną określoną przepisami ustawy o ochronie przyrody i wydanej na jej podstawie powołanej wyżej uchwały Sejmiku Województwa [...] nr [...]. Wobec tego z punktu widzenia przepisów ustawy i uchwały nie ma znaczenia, że ten naturalny zbiornik nie jest naniesiony na mapy zasadnicze. Zadanie to nie należy do organów ochrony środowiska a do organów geodezyjnych. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło