IV SA/Wa 2762/19

WyrokWSA w Warszawie2020-02-20

Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o odmowie uzgodnienia, jest zgodne z prawem, gdy planowana inwestycja (budynek mieszkalny i gospodarczy) znajduje się w pasie 100 m od naturalnego zbiornika wodnego na działce, a skarżąca powołuje się na istniejącą wcześniej zabudowę siedliskową jako podstawę do zastosowania odstępstwa od zakazu budowy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem. Stwierdzono, że planowana inwestycja znajduje się w pasie 100 m od naturalnego zbiornika wodnego, co narusza zakaz budowy określony w uchwale Sejmiku Województwa dotyczącej Parku Krajobrazowego. Odstępstwa od tego zakazu, na które powoływała się skarżąca (istnienie wcześniej zabudowy siedliskowej), nie mogły zostać zastosowane, ponieważ nie zostały udokumentowane w sposób prawnie wiążący, a planowana inwestycja nie spełniała warunków do zastosowania odstępstw określonych w uchwale.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. L. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Odmowa uzgodnienia dotyczyła budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce nr [...] w Parku Krajobrazowym, ze względu na kolizję z zakazem budowy w pasie 100 m od naturalnego zbiornika wodnego znajdującego się na tej działce. Skarżąca argumentowała, że na działce istniała wcześniej zabudowa siedliskowa, co uzasadniałoby zastosowanie odstępstwa od zakazu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi T. L. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę Sygn. akt IV SA/Wa 2762/19 U Z A S A D N I E N I E Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] września 2019 r.. nr [...], wydanym za podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 60 ust. 1 w zw. art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1945, z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia T. L, utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego na części działki nr [...] obręb [...], gmina [...]. W uzasadnieniu podano, iż pismem z dnia [...] maja 2019 r., Burmistrz Gminy i Miasta w [...] zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego na części działki nr [...] obręb [...], gmina [...]. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. RDOŚ w [...] odmówił uzgodnienia projektu decyzji dla ww. inwestycji, stwierdzając, że planowane zamierzenie inwestycyjne koliduje z § 4 ust. 1 pkt 7 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] marca 2017 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...]. z [...] r., poz. [...]) tj. z zakazem budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od: a) linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, b) zasięgu lustra wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących przy normalnym poziomie piętrzenia określonym w pozwoleniu wodnoprawnym, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Organ nie znalazł podstaw do zastosowania odstępstw od ww. zakazu. Wskazał, że przedmiotowa działka położona jest również w granicach obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty [...]. Po przeanalizowaniu Planu Zadań Ochronnych dla ww. obszaru Natura 2000 stwierdził, że realizacja inwestycji nie spowoduje wystąpienia negatywnego oddziaływania na cele i przedmioty ochrony obszaru Natura 2000. W zażaleniu T. L wskazała, iż na terenie przedmiotowej działki istniała zabudowa siedliskowa służąca obsłudze prowadzonego gospodarstwa rolniczego, oraz iż dysponuje dowodami oraz świadkami celem potwierdzenia takiego faktu. W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie odstępstwo zawarte w § 4 ust. 6 pkt 2 ww. uchwały. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska rozpatrując sprawę wskazał, iż działka nr [...] obręb [...], gmina [...], znajduje się w granicach [...] Parku Krajobrazowego, gdzie obowiązują przepisy wprowadzone ww. uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa [...]. Realizacja przedmiotowej inwestycji będzie wiązać się z naruszeniem zakazu określonego w § 4 ust. 1 pkt 7 ww. uchwały tj. z zakazem budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od a) linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, b) w zasięgu lustra wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących przy normalnym poziomie piętrzenia określonym w pozwoleniu wodnoprawnym, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, - z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Powyższe wynika z faktu, iż na przedmiotowej działce nr [...] znajduje się zbiornik wodny pochodzenia naturalnego, którego istnienie zostało potwierdzone w trakcie wizji terenowej wykonanej na potrzeby innego postępowania prowadzonego w roku 2018 jednakże, w sprawie zabudowy tej samej działki. Wizja została wykonana w dniu [...] czerwca 2018 r., w wyniku której stwierdzono, iż na działce istnieje zbiornik wodny, o nieregularnej linii brzegowej, w sąsiedztwie którego zlokalizowana jest roślinność nadwodna (trzciny, turzyce). Zbiornik ten ma wymiary ok. 30 x 13 m. Powyższe informacje potwierdza dołącza do protokołu dokumentacja fotograficzna. Skarżąca nie neguje faktu istnienia zbiornika na przedmiotowej działce, a jedynie wskazuje w zażaleniu na możliwość zastosowania odstępstwa od ww. zakazu. Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ wskazał, iż z dokumentacji dołączonej do projektu decyzji warunkach zabudowy nie wynika, że na przedmiotowej działce są zlokalizowane zabudowania. Ponadto w pkt 1 Analizy funkcji oraz cech zabudowy zagospodarowania działki nr [...] w opisie stanu faktycznego znajduje się informacja, iż działka jest niezabudowana. Organ stwierdził, iż nie ma wątpliwości, że budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy, zlokalizowane w pasie ochronnym 100 metrów od zbiornika wodnego zlokalizowanego na działce nr [...], nie są obiektami służącymi turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej, a więc odstępstwo zawarte w treści omawianego zakazu nie ma zastosowania w niniejszym przypadku. W kwestii odstępstw od ww. zakazu przedstawionych w § 4 ust. 6 ww. uchwały, organ odwoławczy wskazał, iż żadne z nich nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Realizacja przedmiotowej inwestycji będzie wiązać się z naruszeniem zakazu określonego w § 4 ust. 1 pkt 7 ww. uchwały. W przedmiotowej sprawie nie ma także możliwości zastosowania odstępstw zawartych w art. 17 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, ponieważ nie jest to inwestycja celu publicznego, nie jest zadaniem wykonywanym na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, jak i prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym. Jednocześnie planowana inwestycja nie jest związana z wykonywaniem zadań wynikających z planu ochrony, zadań ochronnych lub planu zadań ochronnych. Organ podkreślił, iż w przypadku pokrywania się obszarów Natura 2000 z innymi formami ochrony przyrody, organ ochrony przyrody przy uzgadnianiu inwestycji tam zlokalizowanych, co do zasady winien w pierwszej kolejności zbadać, czy realizacja przedsięwzięcia nie naruszy zakazów, zawartych w aktach prawa miejscowego ustanawiających (wyznaczających) inne niż Natura 2000 obszary ochrony przyrody. Wskazana kolejność postępowania przy uzgadnianiu warunków zabudowy pozwoli uniknąć przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar/y Natura 2000, w sytuacji, gdy z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że jest to zbędne, gdyż inwestycja na danym terenie, z uwagi na naruszenie zakazów tam obowiązujących, nie może i tak zostać zrealizowana. Jednocześnie, uwzględniając fakt, iż sprzeczność przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy z zakazem określonym w ww. uchwale jest bezsporna uniemożliwia jego uzgodnienie, Organ odwoławczy podkreślił, iż co do zasady ze względu zasadę ekonomiki procesowej, zbędne jest badanie w tym postępowaniu zgodności realizacji spornej inwestycji z przepisem art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w odniesieniu do ww. obszarów Natura 2000. Jednak z uwagi na to, że organ I instancji przeprowadził analizę wpływu planowanej inwestycji na obszar Natura 2000, GDOŚ wskazał;, iż na działce nr [...] nie zostało zinwentaryzowane siedlisko przyrodnicze będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 [...]. Zgodnie z inwentaryzacją wykonaną na potrzeby opracowania Planu Zadań Ochronnych obszaru Natura 2000 [...] najbliższe siedlisko przyrodnicze będące przedmiotem ochrony ww. obszaru (siedlisko [...]) zlokalizowane jest na działce nr [...] na południe od przedmiotowej działki. W ocenie GIOŚ zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego na części działki nr [...] obręb [...], gmina [...], jest prawidłowe, a zatem projekt decyzji nie może zostać uzgodniony w przedmiotowym kształcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. L. zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - § 4 ust. 1 pkt 7 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] marca 2017 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego ( Dz. Urz. Woj. [...]. z 2017 r., poz. [...]) polegające na uznaniu zbiornika wodnego znajdującego się na działce [...], jako zbiornika uniemożliwiającego wzniesienie zabudowy mieszkalnej oraz gospodarczej; - § 4 ust. 6 pkt 2 ww. uchwały poprzez jego niezastosowanie, poprzez gdy przepis ten ma zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W motywach skargi skarżąca podniosła, że w odniesieniu do zakazu § 4 ust. 1 pkt 7 ww. uchwały możliwe jest odstępstwo wskazane w § 4 ust. 6 pkt 2 uchwały, gdyż zeznań świadka M. M. wynika, że do 1970 roku na działce nr [...] istniała zabudowa w postaci najprawdopodobniej młyna. Wskazują również na to mapy ewidencyjne Starostwa [...] na naniesioną na mapy zabudowę. Nie zgadza się ze stwierdzeniem, iż istnienie zbiornika na działce [...] jest równoznaczne z obowiązywaniem zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii jego brzegu. Stwierdzony w toku wizji terenowej w dniu [...] czerwca 2018 r. fakt, że na działce znajduje się zbiornik wodny pochodzenia naturalnego nie został potwierdzony żadnymi innymi dowodami, zbiornik ten nie został naniesiony na mapach zasadniczych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: ppsa), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu było postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na części działki ew.nr [...]. obręb [...], gmina [...]. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że planowana inwestycja znajduje się na terenie [...] Parku Krajobrazowego oraz obszaru Natura 2000 [...]. Sejmik Województwa [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...]. 2017 r. poz. [...]) wydaną na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ustanowił na terenie Parku określone zakazy, jak również zwolnienia od nich. Jak stanowi art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm.), decyzję o warunkach zabudowy wydaje właściwy organ po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 (w związku z art. 64 ust. 1), w tym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska – w odniesieniu do innych niż park narodowy i jego otulina obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody (pkt 8). Uzgodnienia takiego dokonuje się w trybie art. 106 kpa. Do form ochrony przyrody – stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1614 ze zm.) – zalicza się park krajobrazowy. Park krajobrazowy według art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody obejmuje obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju. Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 7 lit a) ustawy o ochronie przyrody, na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone zakazy, w tym zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Wśród zakazów wprowadzonych na terenie Parku wymienionych w § 4 ust. 1 powołanej wyżej uchwały Sejmiku Województwa [...], w pkt 7 lit. a) wymienia się zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących prowadzeniu gospodarki wodnej, turystyki wodnej lub rybackiej. Odstępstwa od tego zakazu określa z kolei ust. 6 § 4 tej uchwały, wedle którego zakaz ten nie dotyczy: 1) obszarów przeznaczonych pod zabudowę w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin obowiązujących w dniu wejścia w życie niniejszej uchwały; 4) rozbudowy i przebudowy istniejących obiektów budowlanych oraz budowy obiektów budowlanych w miejscu istniejących wcześniej. Z ustaleń organu wynika, że położona w obrębie [...], gmina [...], część działki ew. nr [...] przewidziana do zabudowy rodzajem inwestycji wskazanej w projekcie decyzji o warunkach zabudowy zlokalizowana jest w pasie szerokości 100 m od linii brzegu naturalnego zbiornika wodnego znajdującego się na tej działce i jako obiekt niesłużący prowadzeniu turystyce wodnej, ani gospodarce wodnej lub rybackiej, nie podlega wyłączeniu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 7 powołanej wyżej uchwały. Skarżąca nie kwestionuje powyższych ustaleń organu, jak również oceny odnośnie braku podstaw do zastosowania wyłączenia od ww. zakazu W świetle materiału dowodowego sprawy należy nie tylko z tym stanowiskiem organu się zgodzić, ale również za prawidłowe uznać stwierdzenie, że przedmiotowa inwestycja nie kwalifikuje się do zastosowania odstępstw, o których mowa w § 4 ust. 6 pkt 1 i 2 uchwały. Planowana inwestycja zgodnie z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...] lutego 2014 r. znajduje się na terenie o przeznaczeniu rolniczym., a więc nie na terenie przeznaczonym pod zabudowę, tym samym nie ma tu zastosowania zwolnienie z pkt 1. Planowana inwestycja nie spełnia również obu warunków z pkt 2 zwolnienia od zakazów. Bezspornym jest, że nie dotyczy ona rozbudowy ani przebudowy istniejących obiektów budowlanych. W Podzielić należy stanowisko organów, że przedmiotowa inwestycja nie spełnia również drugiego warunku do zastosowania odstępstwa, albowiem z przedłożonych przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] akt sprawy, w tym projektu decyzji o warunkach zabudowy, nie wynika aby planowana budowa domu mieszkalnego i budynku gospodarczego miała nastąpić w miejscu istniejących wcześniej obiektów budowlanych. Z akt sprawy jedynie wynika, że działka ew. nr [...], obręb [...], jest niezabudowana, stanowi użytek, w skład którego wchodzą grunty oznaczone jako: N, RV, ŁIII, WIII, Ls, o łącznej powierzchni 0,9336 ha. Skarżąca w postępowaniu administracyjnym, ani przed sądem nie udokumentowała prawnie, że w miejscu planowanej inwestycji wcześniej był obiekt budowalny. Stąd też twierdzenia skarżącej w tym zakresie nie można było uznać inaczej jak za gołosłowne i dlatego nie mogły odnieść oczekiwanego skutku. Za pozbawione uzasadnionych podstaw należy uznać zarzuty skarżącej dotyczące zbiornika wodnego znajdującego się na działce nr [...], skoro ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z oględzin z dnia [...] czerwca 2018 r. jednoznacznie wynika, że na tej działce znajduje się naturalny zbiornik wodny o wymiarach ok. 30 x 13 m o nieregularnej linii brzegowej, w sąsiedztwie którego jest roślinność nadwodna, taka jak: trzcina i turzyca, drzewa i krzewy. Podkreślenia wymaga, że organ uzgadniający obowiązany jest przed wydaniem rozstrzygnięcia przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, które obejmuje ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego istniejącego na nieruchomości objętej projektem decyzji o warunkach zabudowy. W tym postępowaniu organy uzgadniające ustaliły, że na wskazanej działce znajduje się naturalny zbiornik wodny, który objęty jest ochroną prawną określoną przepisami ustawy o ochronie przyrody i wydanej na jej podstawie powołanej wyżej uchwały Sejmiku Województwa [...] nr [...]. Wobec tego z punktu widzenia przepisów ustawy i uchwały nie ma znaczenia, że ten naturalny zbiornik nie jest naniesiony na mapy zasadnicze. Zadanie to nie należy do organów ochrony środowiska a do organów geodezyjnych. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło