IV SA/Wa 2770/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-20
Skład orzekający: Alina Balicka, Anna Falkiewicz-Kluj, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Rady do Spraw Uchodźców o odmowie nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany wobec cudzoziemca jest zgodna z prawem, pomimo zarzutów niewłaściwego wyjaśnienia stanu faktycznego i dowolnej oceny materiału dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Rady do Spraw Uchodźców jest prawidłowa, ponieważ cudzoziemiec nie wykazał wiarygodnych okoliczności uzasadniających nadanie mu statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej ani zgody na pobyt tolerowany. Ocena materiału dowodowego i stanu faktycznego była rzetelna, a zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia prawa procesowego i niewłaściwej oceny dowodów nie znalazły podstaw.Stan faktyczny
G. M., obywatel A., złożył w maju 2013 r. wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Polsce, twierdząc m.in. o prześladowaniach i ucieczce z kraju. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany, co utrzymała w mocy Rada do Spraw Uchodźców. Organ odwoławczy uznał zeznania cudzoziemca za niewiarygodne i niespójne, a sytuację w kraju pochodzenia za stabilizującą się, nie uzasadniającą ochrony.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę G. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia października 2013 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany; przyznał zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Rada do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 2 i art. 89p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 - k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania G. M. (obywatela A.), utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w części dotyczącej odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej i wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, natomiast w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy – uchyliła zaskarżoną decyzję i umorzyła postępowanie organu I instancji.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
W dniu 11 maja 2013 r. G. M., obywatel A. deklarujący narodowość [...], złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Składając przedmiotowy wniosek cudzoziemiec oświadczył, że był wychowywany przez [...] i uciekł do I., gdzie mieszkał przez kilka lat. Nie był prześladowany w kraju pochodzenia, nie brał udziału w działaniach wojennych i nie był nigdy poddany przemocy psychicznej ani fizycznej. Ponadto cudzoziemiec oświadczył, że nie był nigdy zatrzymany ani aresztowany, nie było prowadzone przeciwko niemu postępowanie sądowe ani administracyjne, nie został skazany wyrokiem sądu ani nie należał do żadnych organizacji politycznych, religijnych, kulturalnych, społecznych czy etnicznych, z wyjątkiem bycia uczniem [...] w latach 1995 - 2003.
W dniu 10 maja 2012 r. odbyło się przesłuchanie statusowe, podczas którego G. M. przedstawił dalsze informacje w sprawie.
Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, a także zakazał cudzoziemcowi ponownego wjazdu na terytorium RP i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy.
Od tej decyzji cudzoziemiec odwołał się, a następnie przesłał kolejne pisma w sprawie.
Rozpatrując odwołanie strony, Rada do Spraw Uchodźców wydała opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] października 2013 r.
W jej uzasadnieniu organ podzielił stanowisko Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że G. M. nie spełnia przesłanek określonych w art. 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uzasadniających nadanie statusu uchodźcy, przesłanek udzielenia ochrony uzupełniającej oraz że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.
Organ odwoławczy wskazał, że cudzoziemcowi może zostać nadany w Polsce status uchodźcy, jeżeli istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem go w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej i z tego powodu nie może lub nie chce korzystać z ochrony w kraju pochodzenia. Ustawa zawiera zamknięty katalog przyczyn, które uzasadniają nadanie statusu uchodźcy - nie obejmuje on ofiar wojen, napiętej sytuacji w kraju pochodzenia, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy.
Rada podzieliła pogląd organu I instancji, że wnioskodawca nie wykazał faktów czy okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem. Brak jest wiarygodnych przesłanek, by twierdzić, że władze państwowe podejmowały lub mogłyby podejmować wobec strony krzywdzące działania z powodu jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych.
Odnosząc się do zeznań złożonych przez cudzoziemca organ zauważył, że w świetle uregulowań zawartych w Dyrektywie Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców (...), gdy zeznania cudzoziemca nie są poparte żadną dokumentacją, można je uznać za wiarygodne i wystarczające, gdy:
- wnioskodawca poczynił rzeczywisty wysiłek, aby uzasadnić swój wniosek;
- wszystkie właściwe elementy będące w posiadaniu wnioskodawcy zostały przedstawione oraz zostało przedstawione wystarczające wyjaśnienie, co do braku innych odpowiednich elementów;
- stwierdzenia wnioskodawcy zostały uznane za spójne i wiarygodne i nie są sprzeczne z dostępnymi szczegółowymi i ogólnymi informacjami dotyczącymi wnioskodawcy;
- wnioskodawca wnioskował o udzielenie międzynarodowej ochrony w najwcześniejszym możliwym terminie, chyba, że może wskazać wystarczający powód, dlaczego tego nie zrobił;
- została ustalona ogólna wiarygodność wnioskodawcy.
Zdaniem organu odwoławczego, cudzoziemiec nie przedstawił w toku postępowania żadnych dowodów na poparcie swoich oświadczeń, dotyczących ewentualnego prześladowania go w kraju pochodzenia, przez co jego zeznania należało ocenić zgodnie ze wskazanymi wyżej wytycznymi. Taka ocena prowadzi do wniosku, że zeznania wnioskodawcy są niewiarygodne, niespójne i wewnętrznie sprzeczne, przez co organ uznał stronę za całkowicie niewiarygodną i podzielił w tym zakresie opinię organu I instancji.
W pierwszej kolejności świadczy o tym nieprawdziwe oświadczenie cudzoziemca co do jego danych osobowych oraz niewiarygodność złożonych przez niego wyjaśnień na tę okoliczność, gdyż jak wskazują informacje zgromadzone przez organ I instancji, jego imię nie mogło być przedmiotem zarzutów [...], a po drugie jego dziadek nazywał się inaczej, niż pierwotnie wskazał wnioskodawca. Dalej, cudzoziemiec zeznał, że we Włoszech, w Szwecji i w Norwegii składał wnioski o nadanie statusu uchodźcy, czemu przeczą informacje z bazy danych zawierającej dane wszystkich osób składających wnioski o nadanie statusu uchodźcy w obszarze Schengen. Dowodzi to kolejnej nieprawdy podanej przez stronę, bądź posługiwania się innymi danymi osobowymi w tych krajach. Po trzecie cudzoziemiec wielokrotnie podkreślał, że nie zna swojego miejsca urodzenia ani miejsca, w którym znajdowała się szkoła [...], do której miał uczęszczać, podczas gdy w pewnym momencie podał miejsce urodzenia, które pokrywało się z zawartym w dokumencie tożsamości. Ponadto, wnioskodawca zmieniał swoje oświadczenia co do charakteru pobytu w I. oraz nie był w stanie podać żadnych szczegółów pobytu.
Dodatkowo organ zauważył, że przyczyny ubiegania się o status uchodźcy podane w odwołaniu odbiegają od wcześniejszych zeznań. Cudzoziemiec stwierdził, że był wykorzystywany seksualnie, a także zabił z tego powodu syna komendanta, co z kolei spowodowało jego ucieczkę ze szkoły [...]. Przeczy to wcześniejszym zeznaniom, gdy nie tylko nie wspomniał o tych zdarzeniach, ale również twierdził, że nie był nigdy poddawany przemocy (w tym seksualnej) oraz podawał inne przyczyny ucieczki. Odnosząc się do przedłożonego dokumentu Rada zauważyła, że stanowi on zwykły dokument tożsamości wydawany przez [...] wszystkim obywatelom A. w czasach, gdy rządzili oni krajem, przez co nie może stanowić potwierdzenia grożącego prześladowania.
Z powyższych przyczyn Rada uznała G. M. za osobę niewiarygodną, a podawane przez niego kolejne powody opuszczenia kraju pochodzenia i elementy jego przeszłości za nieprawdziwe i wymyślane w celu uzyskania ochrony międzynarodowej na terytorium RP.
Organ odwoławczy wskazał, że dyrektywa Rady Wspólnot Europejskich z dnia 29 kwietnia 2004 r. (Nr 2004/83/WE) w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony definiuje prześladowania w sposób następujący: "Akty prześladowania w rozumieniu Artykułu 1 A Konwencji Genewskiej muszą: a) być wystarczająco poważne ze względu na swoją istotę lub powtarzalność, żeby stwarzały poważne naruszenie praw człowieka (...); b) być kumulacją różnych działań, w tym takich naruszeń praw człowieka, które są wystarczająco poważne ze względu na oddziaływanie na jednostkę (...)". Analogiczny przepis zawiera art. 13 ust. 3 ustawy.
Zdaniem Rady, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, cudzoziemiec nie uprawdopodobnił takich naruszeń praw człowieka w stosunku do niego przez władze kraju pochodzenia. Ponadto nie brał on udziału w działaniach wojennych, nie został nigdy zatrzymany ani aresztowany, nie był skazany wyrokiem sądu ani nie uprawdopodobnił żadnych naruszeń praw człowieka w stosunku do niego. Wyraźnie stwierdził we wniosku statusowym, iż nie był nigdy prześladowany, zatrzymany, aresztowany czy poddany jakiejkolwiek przemocy.
Odnosząc się do sytuacji w A. organ wskazał, że nie daje ona podstaw, aby w braku jakichkolwiek powodów indywidualnych można było nadać stronie status uchodźcy czy jakąkolwiek inną formę ochrony. Sytuacja w tym kraju jest nadal trudna, ale powoli stabilizuje się. Podejmowane są próby rozmów pokojowych z [...], a w 2012 r. zmalała ilość incydentów zbrojnych oraz ofiar cywilnych w porównaniu z rokiem 2011.
Rada do Spraw Uchodźców podkreśliła, że osoba ubiegająca się o nadanie statusu uchodźcy w Polsce musi wykazać indywidualny charakter prześladowań lub obaw przed takimi prześladowaniami z powodów, o których mówi art. 1 A Konwencji Genewskiej. Cudzoziemiec nie uprawdopodobnił okoliczności mogących stanowić przesłanki świadczące o zainteresowaniu właśnie jego osobą przez władze kraju pochodzenia. Nie był on nigdy przedmiotem zainteresowania władz kraju pochodzenia i nie istnieją żadne przesłanki wskazujące na możliwość takiego zainteresowania w przyszłości.
Organ stwierdził, że jedną z przesłanek udzielenia statusu uchodźcy jest uzasadniona obawa przed prześladowaniem. Obawa taka musi zawierać element obiektywny. Analizując sytuację strony Rada do Spraw Uchodźców uznała, że brak jest jakichkolwiek dowodów czy poszlak wskazujących na prześladowanie czy możliwość prześladowania wnioskodawcy przez władze państwowe.
Odnosząc się do nieudzielenia stronie ochrony uzupełniającej, Rada do Spraw Uchodźców podzieliła opinię organu I instancji, że nie występują realne przesłanki określone w przepisie art. 15 ustawy, wskazujące na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego.
Wnioskodawca nie oświadczył w toku procedury statusowej, by orzeczono wobec niego karę śmierci lub groziło mu wykonanie egzekucji. Nie powołał się również na realnie grożące mu tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie. Nigdy nie był ścigany ani poszukiwany przez podmioty sprawujące władzę w kraju pochodzenia.
Organ dodał, że nie ma żadnych przesłanek wskazujących na zindywidualizowane, rzeczywiste ryzyko doznania krzywdy przez wnioskodawcę. Podkreślił, że w A. osoby jego narodowości nie są prześladowane ze względu na swoje pochodzenie, przekonania polityczne czy religię.
W ocenie organu odwoławczego, analiza materiału dowodowego nie wskazuje na zindywidualizowane zagrożenie dla strony, a także nie można stwierdzić, by w A. miało miejsce powszechne stosowanie przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego. Sytuacja w A. nie jest wprawdzie stabilna, ale władze nie stosują powszechnych represji wobec ludności cywilnej, czy też nieselektywnej przemocy.
Cudzoziemiec nie spełnia również przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany, gdyż w sprawie wnioskodawcy nie można mówić o sytuacji, w której jego wydalenie:
1. mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawi do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej,
2. naruszałoby prawo do życia rodzinnego.
Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy świadczy o tym, że wnioskodawca nie spełnia żadnej z przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Jego deportacja do kraju pochodzenia nie zagrażałaby w jakimkolwiek stopniu podstawowym prawom człowieka. Brak jest zatem przesłanki rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń opisanych w przepisie art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Odnosząc się do przebiegu postępowania, Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, że organ I instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy. Rada do Spraw Uchodźców zauważyła ponadto, iż przepisy art. 37 ustawy nakładają na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia informacji niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego (pkt 1) oraz udostępnienia posiadanych dowodów potwierdzających okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku (pkt 2). Zakłada się zatem, w ramach procedury ubiegania się o status uchodźcy, daleko idące współdziałanie wnioskodawcy w zebraniu materiału dowodowego.
W opinii Rady do Spraw Uchodźców nie istnieje obiektywna uzasadniona obawa przed prześladowaniem cudzoziemca w kraju pochodzenia, nie istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie mu ochrony uzupełniającej, ani nie spełnia on kryteriów udzielenia zgody na pobyt tolerowany.
Jednocześnie organ wskazał, że w zakresie zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy zaskarżone rozstrzygnięcie pozbawione jest podstawy prawnej. Organ I instancji rozstrzygając o zakazie wjazdu na terytorium RP powołał się na przepis art. 48 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym do postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy, w części dotyczącej orzeczenia o wydaleniu, stosuje się przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264. poz. 1573 ze zm.) dotyczące postępowania w sprawie wydalenia. Powyższy przepis wskazuje, zdaniem Rady, iż odesłanie zawarte w ustawie o ochronie dotyczy tylko przepisów proceduralnych, dotyczących samego przebiegu postępowania, takich jak zawarte w art. 90a ustawy o cudzoziemcach sposoby przekazywania decyzji, czy zawarte w art. 93a zasady dotyczące tłumaczenia podstawy prawnej decyzji na język zrozumiały dla cudzoziemca. Przepis ten nic jednak nie mówi o stosowaniu przepisów materialno-prawnych, czyli takich, które kształtują sytuację prawną ich adresata. Taki charakter ma zawarty w art. 90 ust. 1 pkt 4 nakaz orzekania w decyzji o wydaleniu o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP. Przepis art. 90 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach jest przepisem prawa materialnego, gdyż wyraźnie wskazuje kto, w jakich okolicznościach jak powinien się zachować (vide przesłanki z § 25 Zasad techniki prawodawczej). Dlatego odesłanie zawarte w przepisie art. 48 ust. 3 ustawy, jako że dotyczy jedynie stosowania przepisów proceduralnych, nie odnosi się do przepisu prawa materialnego, jakim jest przepis art. 90 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.
Odnosząc się z kolei do przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 12 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (Dz. U. L 348, str. 98-107), organ zauważył, że przepisów tych nie można stosować bezpośrednio. Zgodnie z przepisem art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, dyrektywa wiąże każde Państwo Członkowskie (wiąże wyłącznie państwo a nie osoby), do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawiając jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków, w przeciwieństwie do rozporządzenia, które wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Dlatego dyrektywa nie może być samoistną podstawą dla państw członkowskich do podejmowania rozstrzygnięć wobec osób prawnych czy fizycznych.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł G. M., zarzucając naruszenie przepisów postępowania:
- art. 80 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na braku podjęcia z urzędu inicjatywy dowodowej w zakresie powstałych w toku postępowania wątpliwości oraz braku wykazania opierających się na zgromadzonym materiale dowodowym przyczyn, dla których organ odmówił skarżącemu udzielenia ochrony albo zgody na pobyt tolerowany,
- art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego, tj. nieuwzględnienie osobistej sytuacji skarżącego i składanych w toku postępowania wyjaśnień.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680) – cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniami w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 119, poz. 515 ze zm.). Uregulowanie to zawiera zamknięty katalog przyczyn, które uzasadniają nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba – jak wskazane zostało w Podręczniku "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) – muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.
Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd stwierdza, że ustalenia faktyczne dokonane w sprawie są prawidłowe i uzasadniają wydanie zaskarżonych decyzji.
Skarżący nie wskazał w sposób wiarygodny żadnych okoliczności wskazujących na jego prześladowanie w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Sąd podziela stanowisko organów, że zeznania skarżącego są niewiarygodne, niespójne i wewnętrznie sprzeczne, co pozwala na uznanie skarżącego za osobę całkowicie niewiarygodną. Świadczą o tym wykazane przez organy: nieprawdziwe oświadczenia skarżącego co do jego danych osobowych, nieprawdziwe twierdzenia skarżącego o ubieganiu się o nadanie statusu uchodźcy w innych krajach, bądź tez ubieganie się o ten status pod innymi danymi osobowymi, nieprawdziwe twierdzenie skarżącego, że nie zna swojego miejsca urodzenia, a faktycznie znał to miejsce, zmienne oświadczenia skarżącego co do charakteru jego pobytu w I., podanie dopiero na etapie odwołania nowych przyczyn ubiegania się o status uchodźcy i nowych przyczyn ucieczki od [...]. Wszystko to wskazuje, na manipulowaniu przez skarżącego danymi, co czyni jego osobę niewiarygodną.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie, prawidłowo w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uznały, że skarżący nie wykazał, aby władze, lub inne podmioty określone w art. 16 ust. 1 pkt 2-3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, prowadziły wobec niego działania noszące znamiona prześladowań w rozumieniu art. 13 ww. ustawy.
Wbrew stanowisku skarżącego, organy zgromadziły w sprawie wystarczający materiał dowodowy, pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy. Organy poddały analizie i ocenie zgromadzony materiał dowodowy. W oparciu o materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie wywiodły, że skarżący nie spełnia przesłanek niezbędnych do nadania statusu uchodźcy na terytorium RP.
W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego
- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Organy prawidłowo uznały, że w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. Wprawdzie organy wskazały, że w A. sytuacja nie jest stabilna, ale władze nie stosują powszechnych represji wobec ludności cywilnej, czy też przemocy. Osoby narodowości skarżącego nie są prześladowane ze względu na swoje pochodzenie, przekonania polityczne, czy religię. Zatem brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.
Odnosząc się do przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany wskazać należy, iż zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę oraz udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1a, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r, (Dz. U. z 1991 r. nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.
Mając na względzie ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie uwiarygodnił, że byłby w konsekwencji wydalenia do A. narażony na ww. naruszenia praw człowieka. Nie przedstawił bowiem żadnego wiarygodnego dowodu, iż władze A. lub inne podmioty podejmowały krzywdzące wobec niego działania mające związek z wyjazdem z kraju pochodzenia.
Podsumowując wskazać należy, że zarzuty naruszenia prawa procesowego podniesione w skardze nie znajdują uzasadnienia. Organy obu instancji wnikliwie oceniły materiał dowodowy. Rozpatrując wniosek skarżącego uwzględniono również informacje o kraju jego pochodzenia sporządzone przez wyspecjalizowane instytucje. W oparciu o materiał dowodowy orzekające w sprawie organy w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko. Ocena materiału dowodowego w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 77 § 1 k.p.a. Nieuzasadnione są zatem zarzuty dotyczące niewłaściwego i niewyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło