IV SA/Wa 2780/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie : odmowy wstrzymania wykonania decyzji p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie; 2. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego T. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2013 r. o odmowie wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] o odmowie nadania R. H. statusu uchodźcy i wydaleniu, utrzymanej następnie decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]. Na powyższą decyzję z dnia [...] października 2013 r. R. H. wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga wniesiona została również na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2013 r., wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania i pogląd ten nie jest kwestionowany w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1380/07, LEX nr 437951). Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] o odmowie nadania R. H. statusu uchodźcy i wydaleniu zgłoszony został również w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2252/13, toczącej się w tutejszym Sądzie, ze skargi R. H. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r. W powołanej sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2252/13 Sąd postanowieniem z dnia 5 listopada 2013 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2013 r. Postanowienie to nie zostało zaskarżone, wobec tego uzyskało walor prawomocności od dnia 16 listopada 2013 r. Oznacza to, że nastąpiła bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego, która powoduje niedopuszczalność dalszego jego prowadzenia. Wyjaśnić w tym miejscu również należy, że postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeśli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna i wydanie wyroku stanie się zbędne lub niedopuszczalne, przy czym chodzi tu o takie zdarzenia, które stanowią przeszkody o charakterze trwałym, powodujące niemożność dalszego postępowania. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego z innych przyczyn mamy do czynienia także m. in., gdy przestanie istnieć przedmiot danego postępowania (uchwała, decyzja, postanowienie czy bezczynność organu administracyjnego), tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, bowiem wydanie postanowienia Sądu z dnia 5 listopada 2013 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2252/13 doprowadziło do wygaśnięcia przedmiotu toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto ubocznie wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2252/13 oddalił skargę, jednakże wyrok ten jeszcze nie jest prawomocny. Z powyższych względów, na podstawie art 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Orzeczenie o kosztach poniesionej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu znajduje uzasadnienie w art. 250 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 i w zw. z § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490), przy czym Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie mu kosztów w wysokości dwukrotności stawki minimalnej i kosztów korespondencji prowadzonej ze skarżącym. Zgodnie bowiem z art. 250 powyższej ustawy, wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Podkreślenia wymaga, że wprowadzenie zewnętrznego odesłania do odrębnych przepisów oznacza, że powołany art. 250 nie stanowi uregulowania pełnego. Stąd konieczne jest sięgnięcie do przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Jedna z zasad, do których odsyła art. 250 powołanej ustawy, zawarta została w § 2 ust. 1 rozporządzenia. W przepisie tym stanowi się, że zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu z treści wymienionych przepisów wywodzi się, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie w związku z faktycznym (rzeczywistym) udzieleniem pomocy prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93; postanowienie NSA z 18 października 2007 r., sygn. akt II FZ 515/07, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 835/07 oraz S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek: Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 316-317). Podzielając powyższy pogląd skład orzekający w niniejszej sprawie zwraca uwagę, że postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i zarazem obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona oraz czy wkład pracy pełnomocnika przyczynił się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Sąd nie przychylił się do wniosku pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów prowadzonej korespondencji ze skarżącym, bowiem z akt sprawy nie wynika, aby taka korespondencja była niezbędna, jak również Sąd nie przychylił się do wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości uznając, że udział pełnomocnika w niniejszej sprawie poddany ocenie uwzględniającej charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, nie może być oceniony jako uzasadniający zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego we wnioskowanej wysokości.