IV SA/Wa 2786/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. G. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2786/17 w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 stycznia 2018 r. i przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. R. G. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1500 zł skarżąca zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie lub częściowe zwolnienie jej od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że pozostaje w gospodarstwie domowym z mężem (W. G.) i pełnoletnim synem (O. G.). Wskazała, że jest zatrudniona w wymiarze ½ etatu i uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Oświadczyła, że mąż osiąga dochód z umowy zlecenia w wysokości 1.500 zł miesięcznie, natomiast syn otrzymuje stypendium w wysokości 800 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni nie wykazała jakiegokolwiek majątku. Podała natomiast, że koszty wynajmu mieszkania wynoszą 2.350 zł. W uzasadnieniu wniosku stwierdziła, że nie jest w stanie uiścić wpisu. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 17 stycznia 2018 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie referendarz sądowy stwierdził, że skarżąca zadeklarowała dochód gospodarstwa domowego w wysokości 3.800 zł miesięcznie oraz wydatki na najem mieszkania 2.350 zł. Uwzględniając wykazaną w ten sposób relację osiąganych dochodów do koniecznych wydatków, a także biorąc pod uwagę aktualny poziom cen, innych niż wydatki na mieszkanie, dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, jak wyżywienie, czy ubranie, można by przyjąć, że bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny skarżąca nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi w wysokości 1.500 zł lub innych opłat sądowych, ewentualnie należnych na kolejnych etapach postępowania. Jednakże na podstawie nieujawnionych przez skarżącą na formularzu PPF, a znajdujących się w ogólnodostępnym rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego danych, referendarz sądowy ustalił, że posiada ona udziały w spółkach prawa handlowego. Jest jedynym wspólnikiem [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], posiadając w niej 100 udziałów w łącznej wysokości 50.000 zł. Ponadto pełni w tej spółce funkcje wiceprezesa zarządu, zaś jej mąż (W. G.) jest prezesem zarządu rzeczonej spółki. Wnioskodawczyni jest także wspólnikiem [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], posiadając w tej spółce 36 udziałów o łącznej wartości 1.800 zł. Jest również członkiem zarządu tej spółki. Skarżąca i jej mąż (W. G.) są także prokurentami samodzielnymi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]. W tej sytuacji referendarz sądowy uznał, że posiadanie przez skarżącą udziałów w spółkach prawa handlowego o łącznej wartości 68.000 zł, a także sprawowanie przez nią i jej męża funkcji w zarządach tych spółek oraz ustanowienie ich prokurentami, nie pozwala na przyjęcie, że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 1.500 zł lub innych opłat sądowych, ewentualnie należnych na dalszych etapach postępowania przed Sądem, spowoduje uszczerbek koniecznego utrzymania trzyosobowej rodziny R.G.. W sprzeciwie od powyższego postanowienia, skarżąca podniosła, że referendarz sądowy oparł się na częściowo nieaktualnych danych z rejestru KRS. Skarżąca podniosła, że udziały w [...] sp. z o. o. zbyła w dniu 12 kwietnia 2016 r. na rzecz P. J., która pomimo takiego obowiązku nie zgłosiła zmiany do KRS. Skarżąca sama w dniu 29 listopada 2016 r. złożyła do KRS wniosek o wykreślenie danych niezgodnych z rzeczywistym stanem i wpisanie danych aktualnych. W dniu 24 grudnia 2016 r. skarżąca wniosła o przyspieszenie rozpoznania wniosku, do dnia złożenia niniejszego sprzeciwu (tj. 5 lutego 2018 r) wniosek nie został rozpoznany i dane w KRS są nieaktualne. Skarżąca oświadczyła, że ani ona ani jej mąż od dnia zbycia udziałów nie pełnią żadnej funkcji w [...] sp. z o. o. Jedyne udziały jakie posiada, to 36 udziałów [...] sp. z o. o. , o łącznej wartości 1800 zł. Działalność spółki została jednak zablokowana przez zmianę przepisów dot. możliwości lokowania turbin wiatrowych i obecnie spółka faktycznie nie prowadzi żadnej działalności. W 2017 r. spółka nie uzyskała żadnych dochodów. Zatem wszystkie udziały wynoszą 1.800 zł a nie jak ustalono w zaskarżonym postanowieniu – 68.9000 zł. Do sprzeciwu skarżąca dołączyła kopię umowy zbycia udziałów z 12 kwietnia 2016 r. (cena zbycia 100 % udziałów wyniosła 9. 000 zł). Kopię wniosku skarżącej do Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] o wykreślenie danych [...] sp. z o. o. niezgodnych z rzeczywistym stanem i wpisanie danych aktualnych oraz zestawienie przychodów i kosztów za 2017 r. [...] sp. z o. o. Następnie skarżąca w dniu 17 kwietnia 2018 r. i 16 lipca 2018 r., w odpowiedzi na wezwania do uzupełnienia sprzeciwu, nadesłała dodatkowe oświadczenia i dokumenty, z których wynika, że: - skarżąca i jej mąż nie posiadają żadnych rachunków bankowych; - skarżąca otrzymuje wynagrodzenie z tytułu pracy w wysokości 1499,23 zł netto (zaświadczenie z 16 kwietnia 2018 r.); - skarżąca i jej mąż – ze względu na niemożność utrzymania się w [...] - przenieśli się do [...], do rodziców męża skarżącej; - syn skarżącej nie pozostaje już we wspólnych gospodarstwie domowym; - mąż skarżącej w dniu 27 listopada 2017 r. złożył wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej; - postepowanie w sprawie wpisania aktualnych danych [...] sp. z o. o. nadal się toczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2018 r. poz.1302), dalej: "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Jak wynika z art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje – w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt. 1 omawianego przepisu), zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W rozpatrywanej sprawie należy mieć na uwadze, że wpis od niniejszej skargi wynosi 1500 zł. Inne, ewentualne koszty sądowe, do uiszczenia których skarżąca może być zobowiązana na następnych etapach postępowania – przy założeniu niekorzystnego dla niej wyniku sprawy - to np. opłata kancelaryjna za doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem w wysokości 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej – w wysokości 750 zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy ustalił w oparciu o ogólnodostępne dane z Krajowego Rejestru Sądowego, że skarżąca posiada udziały w spółkach prawa handlowego w łącznej wartości 68.000 zł. Jednakże z informacji przestawionych przez skarżącą w sprzeciwie, a także w uzupełnieniu sprzeciwu (przy piśmie z dnia 17 kwietnia 2018 r. i 16 lipca 2018 r.) wynika, że obecnie toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym w [...] Wydział [...]) w sprawie wykreślenia jej danych jako udziałowca i członka zarządu [...] sp. z o. o. Skarżąca przedłożyła m. in. kopię wniosku z dnia 29 listopada 2016 r. o wykreślenie danych niezgodnych z rzeczywistym stanem i wpisanie danych aktualnych, kpię pisma z dnia 14 grudnia 2016 r. o przyspieszenie rozpoznania wniosku, kopię pisma z sądu z dnia 21 czerwca 2018 r. oraz kopię pisma skarżącej skierowanego do Sadu z dnia 12 lipca 2018 r. w sprawie wykreślenia jej danych jako udziałowca. Ponadto skarżąca przedłożyła kopię aktu notarialnego, z którego wynika, że w dniu 12 kwietnia 2016 r. zbyła na rzecz P. J. udziały w przedmiotowej spółce. Jedyne udziały jakie posiada, to 36 udziałów w [...] sp. z o. o. o łącznej wartości 1.800 zł. Ponadto z informacji przedstawionych przez skarżącą wynika, że aktualnie ona i jej mąż zamieszkują u rodziców męża w [...]. Skarżąca z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości 1.499,23 zł netto. Mąż skarżącej prowadzi działalność gospodarczą do listopada 2017 r. Skarżąca zadeklarowała, że obecnie działalność ta nie przynosi dochodów. Z nadesłanych kopii deklaracji VAT-7 z okresu od grudnia 2017 r. do maja 2018 r. wynika, że mąż skarżącej comiesięcznie w analizowanym okresie dokonywał sprzedaży towarów i usług za kwoty od 0 zł (tyczeń, marzec, maj 2018 r.) do 1500 zł (luty 2018 r.), w tym okresie nabycie towarów i usług oscylowało w granicach od 7. 724 zł i 4.242 zł (grudzień 2017 r.) do 894 zł (kwiecień 2018 r.). Biorąc zatem podnoszone i wykazane w sprzeciwie kwestie, dotyczące braku dysponowania przez skarżącą udziałami o wartości 50 000 zł oraz fakt, że skarżąca uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 1500 zł netto, a jej mąż od niedawna prowadzi niewielkich rozmiarów działalność gospodarczą, Sąd doszedł do wniosku, że nie jest ona w stanie uiścić wpisu sądowego w wysokości 1500 zł oraz ponieść ewentualnych przyszłych kosztów niniejszego postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Z przytoczonych wyżej względów na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.