IV SA/Wa 2787/15

PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-10

Skład orzekający: Wanda Zielińska – Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznane wynagrodzenie za zastępstwo prawne z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym za sporządzenie skargi kasacyjnej, powinno być ustalone w wysokości minimalnej określonej w rozporządzeniu, czy też z uwzględnieniem nakładu pracy pełnomocnika i stopnia skomplikowania sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznane wynagrodzenie za zastępstwo prawne z urzędu powinno być ustalone w wysokości co najmniej połowy opłaty maksymalnej, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające podwyższenie opłaty ponad tę kwotę, gdyż czynność sporządzenia skargi kasacyjnej nie wiązała się z ponadprzeciętnym nakładem pracy, a sama sprawa nie cechowała się znacznym stopniem skomplikowania.
Stan faktyczny
Radca prawny R. T., pełnomocnik z urzędu w sprawie dotyczącej odmowy nadania statusu uchodźcy, wniósł sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego, który przyznał mu wynagrodzenie za zastępstwo prawne w postępowaniu przed NSA w kwocie 120 zł plus VAT. Pełnomocnik domagał się przyznania wyższego wynagrodzenia (240 zł) powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r., które jego zdaniem nie pozwalały na ustalenie niższej kwoty.
Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał radcy prawnemu R. T. kwotę 120 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne oraz kwotę 27,60 zł tytułem podatku od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego R. T. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym w II. instancji w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: przyznać radcy prawnemu R. T. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 27,60 złotych (dwadzieścia siedem zł 60/100) stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia 2 października 2015 r. referendarz sądowy przyznał H. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 marca 2016 r. oddalił skargę w niniejszej sprawie. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 14 marca 2016 r. przyznał wyznaczonemu w niniejszej sprawie pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego – r. pr. R. T. stosowne wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną przed sądem w pierwszej instancji. Pismem z dnia 20 czerwca 2016 r. pełnomocnik z urzędu skarżącego wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, w której zawarł również wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu, nieopłaconej ani w całości ani w części. Wyrokiem z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 1787/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 23 października 2017 r. Starszy referendarz sądowy przyznał r.pr. R. T. wynagrodzenie za zastępstwo prawne w postępowaniu sądowoadministracyjnym w II. instancji w kwocie 120 zł + 27,6 zł tytułem podatku VAT. Od tego postanowienia w ustawowym terminie sprzeciw wniósł r.pr. R. T. Wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 240 zł, stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu oraz uwzględnienie nakładu pracy przy określeniu wynagrodzenia poniesionego przy sporządzaniu skargi kasacyjnej. Zdaniem pełnomocnika powyższe rozporządzenie nie daje możliwości ustalenia mniejszego wynagrodzenia niż 240 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w brzmieniu sprzed nowelizacji, ponieważ ten przepis ma zastosowanie w niniejszej sprawie, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 250 tej ustawy wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu zostały określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). W § 22 tego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości wskazano, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 20 czerwca 2016 r., zatem szczególne zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielanej przez adwokata ustanowionego z urzędu będzie regulować w niniejszej sprawie powyższe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit b tego rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I. instancji, wynosiło zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c 480 zł. Według § 4 rozporządzenia z 22 października 2015 r. opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej (ust. 1), a ustalenie jej w wysokości wyższej, lecz nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (ust. 2). W ocenie Sądu w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające podwyższenie opłaty za sporządzenie skargi kasacyjnej. Czynność ta nie wiązała się z ponadprzeciętnym nakładem pracy. Również sama sprawa nie cechowała się znacznym stopniem skomplikowania, nie była również zbyt obszerna. Wyznaczony pełnomocnik nie stawił się również na rozprawie przed Naczelny Sądem Administracyjnym W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b", czyli ½ opłaty maksymalnej w kwocie 240 zł, co stanowi kwotę 120 zł (1/2 x 240zł). Kwota 240 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 50 % kwoty 480 zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w związku z pkt 1 lit "c". Jednocześnie na podstawie § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia powyższą opłatę należało podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 250 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit b w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło