IV SA/Wa 2790/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-12-18

Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący w sprawie dotyczącej udzielania cudzoziemcom ochrony jest zwolniony z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a także czy wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinien zostać uwzględniony, gdy jedynym dochodem gospodarstwa domowego jest wynagrodzenie męża skarżącej?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawach dotyczących udzielania cudzoziemcom ochrony są zwolnieni z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. g) p.p.s.a. W związku z tym rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zasługuje na uwzględnienie, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z własnych środków, co w niniejszej sprawie zostało udowodnione ze względu na niskie dochody męża skarżącej, które w całości przeznaczane są na utrzymanie gospodarstwa domowego.
Stan faktyczny
Skarżąca O. F. zaskarżyła postanowienie Rady do Spraw Uchodźców o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o odmowie wydania zaświadczenia. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Skarżąca nie uzyskuje dochodów, a jej mąż zarabia 2002,96 zł netto miesięcznie, z czego pokrywane są koszty utrzymania gospodarstwa domowego.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla O. F. adwokata z urzędu; 2. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi O. F. na postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. ustanowić dla O. F. adwokata z urzędu; 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. O. F. (dalej: "skarżąca") zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] grudnia 2014 r. o odmowie wydania zaświadczenia. Wraz ze skargą skarżąca zwróciła się do Sadu z wnioskiem przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPF oraz w piśmie z dnia 14 grudnia 2015 r. i załączonych do niego dokumentów wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Skarżąca nie uzyskuje żadnych dochodów. Wraz z mężem wynajmują mieszkanie za 200 zł miesięcznie. Opłaty zawiązane z utrzymaniem mieszkania wynoszą ok. 500-600 zł miesięcznie. Mąż skarżącej pracuje i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2780 zł brutto (2002,96 zł netto). Z przedstawionych kopii faktur VAT za energię elektryczną wynika, że opłaty te wynoszą od 113 do 178 zł miesięcznie (według prognoz za okres od 28 maja 2015 r. do 30 marca 2016 r.). Według kopii paragonu fiskalnego, mąż skarżącej w dniu 6 listopada 2015 r. zakupił węgiel za kwotę 885 zł. Stwierdzono, co następuje: W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). Według przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. g) p.p.s.a., zmienionego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących udzielania cudzoziemcom ochrony. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie od odmowie wydania zaświadczenia, o którym mowa w art. 36 ust. 1 z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r., poz. 680 ze zm.). Zaświadczenie takie może być wydane w toku postępowania o nadanie statusu uchodźcy. Zatem przedmiotowa sprawa należy do kategorii spraw dotyczących udzielenia ochrony międzynarodowej. W rezultacie, skarżąca w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącą kosztów sądowych, rozpoznanie tego wniosku jest zbędne (art. 249a p.p.s.a.). Rozpoznając natomiast wniosek skarżącej w zakresie ustanowienia adwokata, stwierdzono, że zasługuje on na uwzględnienie. Należy pokreślić, że jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium finansowe. Mając na uwadze przedstawione przez skarżącą informacje, należało dojść do wniosku, że wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z własnych środków. Uzyskiwany przez męża skarżącej dochód w wysokości ok. 2000 zł netto – jak wynika z oświadczeń i dokumentów złożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy – w całości przeznaczony jest na wydatki związane z utrzymaniem koniecznym skarżącej i jej męża. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia na podstawie art. 249 a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. g, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło