IV SA/Wa 2794/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-22

Skład orzekający: Anita Wielopolska, Joanna Borkowska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny, w sytuacji braku aktualnej księgi wieczystej i nieaktualnego zapisu w operacie ewidencyjnym, powinien ustalić rzeczywisty stan władania nieruchomością na zasadach samoistnego posiadania, zamiast odmawiać aktualizacji danych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie rozszerzyły zakres wniosku o aktualizację danych ewidencyjnych, przekształcając go w żądanie wpisania wnioskodawców jako właścicieli. W sytuacji braku aktualnej księgi wieczystej i nieaktualnego zapisu w operacie ewidencyjnym, organy miały obowiązek zbadać rzeczywisty stan władania nieruchomością na zasadach samoistnego posiadania, zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Niewykonanie tego obowiązku stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.) i materialnego.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków, domagając się wpisania ich jako właścicieli działki nr [...] o pow. 0,0214 ha. Organ I instancji odmówił wpisu, uznając przedłożone dokumenty (postanowienia spadkowe, odpisy z dawnej księgi hipotecznej, wyrok unieważniający umowę darowizny) za niewystarczające do ustalenia prawa własności. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując jednocześnie na nieaktualność zapisów w części podmiotowej operatu ewidencyjnego. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając organom błędne rozszerzenie zakresu wniosku i niewyjaśnienie kwestii samoistnego posiadania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty W. i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2018 r. sprawy ze skargi B. G. i R. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego na rzecz skarżących B. G. i R. G. solidarnie kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017r [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej organ), po rozpatrzeniu odwołania [...] i [...] [...] (dalej skarżący) od decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] maja 2017 r. w sprawie ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków jako właścicieli działki nr [...] o powierzchni 0,0214 ha położonej w obrębie ewidencyjnym [...] gmina [...] [...] [...] oraz [...] [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Stan sprawy był następujący: W dniu 9 grudnia 2016 r. [...] i [...] wystąpili z wnioskiem o aktualizację danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków poprzez wpisanie ich jako właścicieli nieruchomości o dawnej nazwie "[...]" położonej w obrębie ewidencyjnym [...], składającej się z działek ewidencyjnych oznaczonych aktualnie nr [...] o pow. 0.1721 ha i nr [...] o pow. 0,0214 ha. Jako podstawę wpisu tytułu własności w stosunku do działki nr [...] o pow. 0.1721 ha wskazali załączone do wniosku postanowienie Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. stwierdzające o nabyciu przez [...] i [...] przez zasiedzenie prawa własności działki nr [...] w udziale 17/18 części. W wyżej wymienionym postanowieniu Sąd jednocześnie uznał, że udział w wysokości 1/18 części w działce nr [...] przysługuje [...] z tytułu dziedziczenia po jej matce [...]. Jako podstawę wpisu tytułu własności w stosunku do działki nr [...] o pow. 0,0214 ha - wnioskodawcy wskazali załączone do wniosku: - postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] [...] z dnia [...] kwietnia 1988 r. stwierdzające o nabyciu spadku po [...] w całości przez [...] - postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] [...] z dnia [...] maja 1992 roku o nabyciu spadku po [...] przez [...], [...] i [...] po 1/3 każdy, - nieuwierzytelnione kserokopie wpisów do księgi hipotecznej pod nazwą "[...]" wydane przez Archiwum Państwowe w [...], Oddział w [...] oraz - wyrok Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 2003 r. orzekający o nieważności umowy darowizny działki nr [...] o pow. 0,0386 ha oznaczonej obecnie jako działka nr [...] o pow. 0,0214 ha dokonanej aktem notarialnym [...] z dnia [...].08.1959 roku pomiędzy [...] i [...] a [...] [...] wraz z opinią biegłego sądowego geodety [...]. W dniu 30 grudnia 2016r. organ I instancji, stosownie do art. 24 ust. 2a pkt 2 i ust. 2b pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt I [...] z dnia [...] czerwca 2016r., dokonał zmiany w ewidencji gruntów i budynków miasta [...] ujawniając jako właścicieli działki nr [...] o powierzchni 0,1721 ha [...] i [...] [...] w udziale 17/18 części na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej oraz [...] [...] w udziale 1/18 części. Natomiast w przedmiocie działki nr [...] pow. 0,0214 ha analizując zgromadzone w tej sprawie dokumenty ustalił, że działki nr [...] o pow. 0.1721 ha i nr [...] o pow. 0,0214 ha położone w [...] wchodziły w skład dawnej nieruchomości zabudowanej młynem, której właścicielami w udziałach po 1/3 części byli [...], [...] i [...], o czym stanowi załączony do akt sprawy odpis z dawnej księgi hipotecznej z Archiwum Państwowego w [...], Oddział w [...]. W wyniku kolejnych wpisów w ww. księdze ujawnione zostały prawa do udziału nieruchomości po zmarłym [...] na rzecz jego dzieci [...] i [...]. Do ww. księgi złożony został również wniosek dotyczący sprzedaży udziału [...] na rzecz [...], zawieszony do czasu akceptacji sprzedaży przez współwłaściciela [...], o czym stanowi wpis z datą [...] maja 1939 roku. Organ I instancji zauważył, że stosownie do treści § 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 roku ( Dz. U. Nr 28, poz. 141) w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg dawne księgi wieczyste, w których po dacie 31 grudnia 1946 roku nie były dokonywane żadne wpisy z dniem 1 stycznia 1989 utraciły moc prawną i podlegają z urzędu zamknięciu. Z tego powodu przedłożone odpisy z dawnej księgi hipotecznej pod nazwą "[...]" nie mogą stanowić podstawy do zmiany wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Ponadto załączone postanowienia spadkowe po [...] i [...] - dotyczą jedynie praw do udziału 1/6 części w nieruchomości pod dawną nazwą "[...]" i stanowią prawa nabyte w sposób wtórny. Przeanalizowano też historie zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków odnośnie własności przedmiotowej nieruchomości. Pierwszego zapisu dokonano w operacie z 1946 roku zarejestrowanym pod numerem 2663-162/91, w którym to jako władającego działką o numerze [...] wpisano [...]. Z kolei w operacie z założenia ewidencji gruntów z 1966 roku jako władającego ww. nieruchomością ustalono [...]. Kolejny wpis pochodzi z rejestru ewidencji gruntów miasta [...] z 1971 roku, w którym nieruchomość o dawnej nazwie "[...]" oznaczono została dwoma numerami jako działki nr [...] o pow. 0,1959 ha odpowiadająca obecnej działce nr [...] i nr [...] o pow.0,0274 ha odpowiadająca obecnej działce nr [...]. Jako władających działką nr [...] ( nowy numer [...]) wpisano [...] oraz [...]. Organ I instancji zaznaczył, że w czasie zakładania operatów ewidencji gruntów w 1946 roku, w 1966 roku oraz w czasie uwłaszczeń w 1971 roku ujawnione w tychże rejestrach osoby: [...], [...], [...], [...] nigdy nie stawiły się w celu ustalenia prawa własności czy władania nieruchomością. Jako właścicieli działki nr [...] ( nowy numer [...]) wpisano [...] i [...]powołując się na unieważniony w późniejszym czasie akt not. [...] z dnia [...] sierpnia 1959 roku. Nigdy w ewidencji gruntów i budynków oprócz małż. [...] i [...] nie ustalono innych osób właścicielami działki nr [...] stanowiącej obecnie działkę nr [...]. Po unieważnieniu umowy darowizny dokonanej aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] sierpnia 1959 roku pomiędzy [...] i [...] a [...] na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w [...] akt [...] z dnia [...] listopada 2003r. wykreślono małżonków [...] i [...]wpisując jako władających [...] i [...]. W związku z powyższym pismem z dnia 4 stycznia 2017 roku powołując się na przepisy art. 64 ust.§ 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeksu Postępowania administracyjnego (DZ. U. z 2016 roku, poz. 23), art. 24 ust. 2a pkt 2, ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U z 2016 roku, poz. 1629) oraz § 10, 11, 35 i 45 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. z 2016 roku, poz. 1034) wezwano Państwa [...] i [...] do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie: 1. oryginałów bądź poświadczonych za zgodność z oryginałem dokumentów własności, które do wniosku zostały załączone w postaci nieuwierzytelnionych kopii tj. postanowień Sądu Rejonowego dla [...]sygn. akt. [...] i [...], 2. aktualnego odpisu z nowej księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr [...] przez Sąd Rejonowy w [...], właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości, 3. wskazania wszystkich współwłaścicieli działki nr [...] wraz z danymi osobowymi pesel, adresami zamieszkania oraz ze wskazaniem tytułów własności tych właścicieli. W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia 22 stycznia 2017 roku, odnosząc się do żądania dostarczenia aktualnego odpisu z Księgi Wieczystej prowadzonej dla działki nr [...], [...] ponownie wniosła o wpis własności działki nr [...] na podstawie postanowienie Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 2003 roku unieważniającego akt notarialny [...] z dnia [...] sierpnia 1959 oraz postanowienia Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2016 roku stwierdzającego o zasiedzeniu działki nr [...] - wywodząc, że wyrok unieważniający akt notarialny Rep. [...] z dnia [...] sierpnia1959 unieważnił także podział działek, w ten sposób, że obszar działki nr [...] stał się integralną częścią działki nr [...]. Zdaniem organu I instancji taka interpretacja nie była właściwa, bowiem w ewidencji gruntów prowadzonej dla miasta [...] wpisane są dwie odrębne działki ewidencyjne wchodzące w skład dawnej nieruchomości pod nazwą "[...]" tj. działka nr [...] o pow. 0,1721 ha oraz odrębna ( nie będąca częścią działki nr [...]) działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0214 ha. W postępowaniu o zasiedzenie sygn. akt [...] został uregulowany stan prawny tylko obszaru 0,1721 ha oznaczonego jako działka nr [...] bez gruntu o obszarze 0,0214 ha, który oznaczony jest i był w chwili zasiedzenia działki nr [...] odrębnym numerem jako działka [...]. Zatem postanowienie o zasiedzeniu nie obejmuje działki nr [...] o pow. 0,0214 ha. W toku postępowania wnioskodawcy nie okazali się żadnym właściwym tytułem własności takim jak aktualny odpis z nowej księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], czy też prawomocnym orzeczeniem sądu stwierdzającym o zasiedzeniu działki nr [...]. Nie wykazali też pozostałych współwłaścicieli, którzy ewentualnie nabyliby prawa po osobach wpisanych w dawnej księdze hipotecznej pod nazwą "[...]" tj. po [...], ewentualnie po [...]. Z tych powodów Starosta Powiatu [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2017r. odmówił ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków danych objętych wnioskiem. [...] i [...] złożyli odwołanie od powyższej decyzji zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania wynikających z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez błędne założenie że nie są oni właścicielami działki nr [...] mimo że wskazują na to zapisy dawnej księgi hipotecznej o nr [...]. Z przedłożonych przez strony wyroku i postanowień Sądu Rejonowego w [...] według odwołujących się wynika, że działka nr [...] została bezprawnie wydzielona z działki nr [...]. Ponadto strony zarzuciły Staroście [...], że nie zwrócił się do sądu o akta sprawy dotyczące zasiedzenia działki nr [...] w celu ustalenia zakresu użytkowania, tj. przerzucenie obowiązku gromadzenia materiału dowodowego na strony. Rozpatrując złożone odwołanie organ zauważył, że ustalenie przez. Starostę [...] zakresu użytkowania działek będących przedmiotem wniosku o zasiedzenie jest w lej sprawie bezcelowe, ponieważ [...] i [...] nie wystąpili o ustalenie posiadania samoistnego do przedmiotowej działki tylko o wpis prawa własności. Organ jest związany wnioskiem strony i nie może w dowolny sposób modyfikować czy interpretować treści żądania. Art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne konkretyzuje katalog dokumentów, jakie mogą stanowić podstawę wprowadzenia zmian własnościowych do działek w ewidencji gruntów i budynków. Są to: stwierdzenie prawa własności do nieruchomości przez zasiedzenie, nabycie praw do spadku, działu spadku, zniesienia współwłasności, podział majątku wspólnego, potwierdzenie nabycia praw własności w wyniku uwłaszczenia, wydanie nieruchomości lub jej części, rozgraniczenie nieruchomości, a także akty notarialne, księgi wieczyste oraz ostateczne decyzje administracyjne. Wśród nich nie ma wymienionych ksiąg wieczystych dawnych, które uległy zamknięciu i mają moc dowodową Dlatego nie jest możliwe wpisanie Państwa [...] jako właścicieli na podstawie przedłożonych postępowań spadkowych oraz odpisów z dawnej księgi hipotecznej "[...]". Starosta [...] nie może badać poprawności zapisów w niej zawartych, bowiem badanie i ustalanie prawa własności należy do sądu wieczystoksięgowego. Z przedłożonego przez strony postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wynika, że [...] i [...] nabyli przez zasiedzenie 17/18 części działki gruntu oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] o powierzchni 0,1721 ha. Sąd stwierdził również, że pozostały udział we współwłasności w wysokości 1/18 przysługuje [...] z tytułu dziedziczenia po matce wnioskodawczym. Organ ewidencyjny nie może tego postanowienia interpretować w dowolny sposób, ponieważ Sąd jednoznacznie określił, która działka i o jakiej powierzchni stała się przedmiotem zasiedzenia, czyli zasięg prawa własności [...] i [...]. Zdaniem organu, bez wpływu na przedmiotowe postępowanie pozostaje także fakt unieważnienia umowy darowizny z dnia 13 sierpnia 1959 r. nawet jeśli potem nie doszło do czynności prawnych dotyczących działki nr [...] w obrębie [...]. Zdaniem organu, uprawomocnienie się w dniu 7 lipca 2016 r. postanowienia Sądu Rejonowego w [...] o stwierdzeniu nabycia przez zasiedzenie działki nr [...] o powierzchni 0,1721 ha uniemożliwia traktowanie ww. działek jako jednej nieruchomości. Podsumowując swoje rozważania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że Starosta [...] nie mógł samodzielnie w oparciu o przepisy postępowania administracyjnego ustalać i rozstrzygać komu przysługuje prawo własności do działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,0214 ha w [...], a w konsekwencji dokonać wpisu prawa własności [...] i [...] w oparciu o własne ustalenia, bowiem organy ewidencyjne nie mogą rozstrzygać kwestii własnościowych. Z powyższych przyczyn, zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017r [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jednocześnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zauważył, że zapis w części podmiotowej operatu ewidencyjnego działki [...] w obrębie [...] jest nieaktualny (w dokumentach przedmiotowej sprawy są akty zgonu osób w pisanych jako władający tj. [...] i [...]). W związku z powyższym Starosta [...] powinien wszcząć z urzędu postępowanie mające na celu doprowadzenie wypisu z rejestru gruntów do zgodności z przepisami prawa, posiadanymi przez organ dokumentami lub z rzeczywistym stanem władania. [...] i [...] złożyli skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, opisując w niej wcześniejsze postępowania sądowe i ewidencyjne dotyczące działki nr [...] w [...]. Skarżący wyrazili przekonanie, że wyrok Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 2003 r. o ustalenie nieważności umowy darowizny i wydanie nieruchomości powoduje zmianę w ewidencji gruntów i budynków, polegającą na wpisie skarżących jako właścicieli w zamian za obdarowaną przez [...] i [...] – [...]. Skarżący powołali okoliczność, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zwrócił uwagę w zaskarżonej decyzji, że zapisy w części podmiotowej ewidencji gruntów i budynków są nieaktualne, ponieważ [...] i [...] nie żyją. Generuje to w ich ocenie obowiązek organ ewidencyjny – w sytuacji gdy nie ma on dokumentów, które stanowią podstawę ujawnienia prawa własności do przedmiotowej działki wymienionych w art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - zbadania w odrębnym postępowaniu kto aktualnie włada działką nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zwrócił uwagę, że wyrok Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 2003 r. o ustalenie nieważności umowy darowizny i wydanie nieruchomości może być jedynie podstawą wykreślenia obdarowanej [...]. Organ przypomniał także, że sąd wspomnianym wyrokiem oddalił pozew o wydanie nieruchomości w sprawie z powództwa m.in. Pani [...]. Wpisanie skarżących jako właścicieli na podstawie w/w wyroku o ustalenie nieważności umowy darowizny i wydanie nieruchomości tak jak domagają się tego Państwo [...] byłoby nadinteipretacją tego orzeczenia. Niezasadne jest zatem twierdzenie skarżących, że cyt.: "Sąd Rejonowy w [...] unieważnił darowiznę i przywrócił nam wydzieloną działkę [...]". Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, pełnomocnik skarżących podniósł, że orzekające organy nie orzekły zgodnie z treścią wniosku, tj. w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, lecz w przedmiocie ujawnienia skarżących jako właścicieli działki nr [...]. Wskazał także, że - w szczególności - organy nie wyjaśniły czy skarżący są samoistnymi posiadaczami nieruchomości, podlegającymi ujawnieniu w ewidencji gruntów. Na pytanie Sądu Skarżąca oświadczyła, że obecnie jest posiadaczem przedmiotowej nieruchomości i że płaci podatek od tej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 tj.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga została uwzględniona, bowiem Sąd stwierdził, że w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym zaskarżoną decyzją orzekł [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, była aktualizacja na wniosek skarżących ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr [...] o powierzchni 0,0214 ha położonej w obrębie ewidencyjnym [...] gmina [...]. Przede wszystkim należy przyznać rację skarżącym, że organy dokonały dowolnej zmiany przedmiotu wniosku z dnia 9 grudnia 2016r. (k.15 akt administracyjnych), poprzez rozszerzenia jego pierwotnego – i jak zostało ustalone zgodnego z wolą wnioskodawców – zakresu tj. aktualizacja danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków, o żądanie wpisania wnioskodawców jako właścicieli nieruchomości objętej wnioskiem. Nie wskazuje na to żaden z zapisów wniosku. W szczególne wątpliwości budzi brak sprecyzowania czy wnioskodawca działa jako właściciel czy jako władający nieruchomością. Organy nie wyjaśniając tej kwestii naruszyły wskazaną w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego zasadę prawdy obiektywnej. Podobnie, dowolne rozszerzenie zakresu wniosku doprowadziło do naruszenia słusznego interesu obywatela, czyli w konsekwencji, także naruszyło zasadę wskazaną w ostatnio powołanym przepisie. Uchybienie to spowodowało, że badania i rozważania organu dotyczące ewentualnego wpisu prawa własności [...] i [...] do właściwej ewidencji gruntów i budynków są bezprzedmiotowe. Zasady prowadzenia przez właściwe organy ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ), zwana dalej ustawą oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zwanego dalej rozporządzeniem. Zgodnie z art. 20 ust.2 pkt 1 li.b) ustawy w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także - w przypadku gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Podobnie, zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia, w przypadku gruntów o nieustalonym właścicielu w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi gruntami władają na zasadach samoistnego posiadania. W toku postępowania skarżący wielokrotnie podnosili, że władają działką [...] w obrębie [...] na zasadach samoistnego posiadania, wskazując również, że odprowadzają od tej nieruchomości należny podatek. Zgodnie z art. 77 §1 kodeksu postępowania administracyjnego, organy miały obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. W kontrolowanym postępowaniu, tj. w sytuacji braku aktualnej księgi wieczystej dla nieruchomości objętej wnioskiem, a także nieaktualnego w części podmiotowej zapisu operatu ewidencyjnego, sprowadzało się to do ustalenia rzeczywistego stanu władania działką [...] w obrębie [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zauważył, że zapis w części podmiotowej operatu ewidencyjnego działki [...] w obrębie [...] jest nieaktualny (w dokumentach przedmiotowej sprawy są akty zgonu osób w pisanych jako władający tj. [...] i [...]). W związku z powyższym Starosta [...] powinien wszcząć z urzędu postępowanie mające na celu doprowadzenie wypisu z rejestru gruntów do zgodności z przepisami prawa, posiadanymi przez organ dokumentami lub z rzeczywistym stanem władania. Taka konkluzja organu stanowi podstawę uchylenia decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego winien przekazać sprawę do ponownego rozparzenia organowi I instancji, bowiem decyzja nr [...] Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2017r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wykazane powyższej naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), zdaniem Sądu, nie dały organom należytych podstaw do stwierdzenia, że nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 24 ust. 2a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W przedstawionych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Ponownie rozpatrując sprawę, organ winien zbadać rzeczywisty stan władania działką nr [...] o powierzchni 0,0214 ha, położoną w obrębie ewidencyjnym [...] gmina [...]. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz § 14 ust.1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U.poz.1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło