IV SA/Wa 280/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran ( spr.) Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Marek Lubasiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2008r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2007r. Nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2007r. IV SA/Wa 280/08 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007r., nr [...], odmawiające dopuszczenia Stowarzyszenia E. do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek I. Sp. z o.o. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie parkingu dla nie mniej niż 300 samochodów osobowych, w ramach realizowanego zespołu zabudowy mieszkaniowej i usługowej wraz z budową rurociągu do przesyłania wody, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] W. Na powyższe postanowienie Stowarzyszenie E. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że z wniosku Stowarzyszenia [...] z dnia 4 czerwca 2007r. wynika, iż został on złożony w oparciu o art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 z późn. zm.). Przepis ten stanowi że organizacje ekologiczne, które, uzasadniając to miejscem swojego działania, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu administracyjnym wymagającym udziału społeczeństwa i złożyły uwagi lub wnioski w ramach tego postępowania, uczestniczą w tym postępowaniu na prawach strony. A zatem, zdaniem Kolegium wniosek ten mógł być przez organ rozpoznany jedynie we wskazanym wyżej trybie, zgodnie z żądaniem wnoszącego. Z brzmienia art. 33 cyt. ustawy w sposób jednoznaczny wynika, że przewidziany w nim tryb ma zastosowanie przy rozpoznawaniu wniosków organizacji ekologicznych wówczas, gdy postępowanie administracyjne wymaga udziału społeczeństwa. Z kolei z art. 53 cyt. ustawy wynika, iż udział społeczeństwa wymagany jest w tym postępowaniu, w którym jest sporządzany raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Przepis ten bowiem stanowi, że organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Jak wskazało Kolegium, w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r. Prezydent W. odstąpił od wymogu sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia co oznacza, że postępowanie przed tym organem w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody jest postępowaniem bez udziału społeczeństwa. Wobec tego organizacja ekologiczna do takiego postępowania nie może skutecznie zgłosić swego udziału w oparciu o przepis art. 33 ustawy Prawo ochrony środowiska. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło naruszenie art. 33 ust. 1 i 1a w związku z art. 53 ustawy- Prawo ochrony środowiska. Podniosło, że wskazane przepisy stanowią podstawę prawną do przystąpienia organizacji ekologicznej do postępowania w sprawie wydania środowiskowych uwarunkowań inwestycji, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem Stowarzyszenia w postanowieniu z dnia [...] lipca 2007r., którym Prezydent W. odstąpił od wymogu sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia brak jest uzasadnienia motywów, dla których zostało ono wydane. W ocenie skarżącego oznacza to, że postanowienie to jest nieważne i wobec tego nie mogło stać się podstawą do odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Podniosło także, że do Kolegium nie wpłynęło żadne zażalenie ani wniosek o stwierdzenie nieważności, czy też o wznowienie postępowania w stosunku do postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych sprowadza się do badania, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy, Sąd doszedł do przekonania, że skarga złożona w rozpatrywanej sprawie jest zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej podniesiono. Zaskarżone postanowienie zostało bowiem wydana z rażącym naruszeniem prawa. Stowarzyszenie E., pismem z dnia 4 czerwca 2007 r., zwróciło się do Prezydenta W. z wnioskiem o dopuszczenie, na podstawie art. 33 ustawy Prawo ochrony środowiska do udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie parkingu dla nie mniej niż 300 samochodów osobowych, w ramach realizowanego zespołu zabudowy mieszkaniowej i usługowej przy ul. [...] w W. W odpowiedzi skarżące Stowarzyszenie otrzymało pismo z dnia [...] czerwca 2007r., którym zostało poinformowane, iż przedmiotowe przedsięwzięcie wymienione jest w § 3 ust. 1 pkt 53 i 63 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 z późn. zm.) i zalicza się do przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy- Prawo ochrony środowiska, dla których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany. Dopiero po wydaniu postanowienia orzekającego o obowiązku sporządzenia raportu, postępowanie toczyć się będzie z udziałem społeczeństwa i wtedy będzie możliwy udział w nim organizacji społecznej. Organ stwierdził, że postępowanie administracyjne jest na etapie zapytania o konieczność sporządzenia raportu, na którym przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska nie przewidują udziału społeczeństwa. Prezydent W. uznał zatem wniosek Stowarzyszenia za przedwczesny. Następnie, w dniu [...] lipca 2007 r. organ wydał postanowienie odmawiające skarżącemu Stowarzyszeniu udziału w przedmiotowej sprawie na prawach strony. W niniejszej sprawie należało rozważyć, czy pismo z dnia [...] czerwca 2007r. skierowane do skarżącego było w istocie postanowieniem o odmowie dopuszczenia skarżącego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Składniki postanowienia określa art. 124 § 1 kpa, który stanowi, że powinno ono zawierać: oznaczenie organu, datę wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania postanowienia. Zgodnie z art. 124 § 2 kpa jeżeli na postanowienie służy zażalenie, powinno także zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, iż pismo zawierające rozstrzygnięcie, które powinno mieć formę postanowienia administracyjnego stanowi postanowienie, nawet jeżeli nie posiada w pełni formy przewidzianej w art. 124 § 1 i § 2 kpa, o ile zawiera minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania go jako postanowienia. Do takich elementów zalicza się: oznaczenie organu i adresata aktu, rozstrzygnięcie oraz podpis osoby reprezentującej organ. Analizując pismo Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2007r. pod tym kątem Sąd stwierdził, że zawiera ono: oznaczenie organu i podmiotu do którego jest skierowane, datę, rozstrzygnięcie oraz podpis osoby upoważnionej ze wskazaniem zajmowanego przez nią stanowiska służbowego. Wobec powyższego należało uznać, że powyższe pismo zawiera elementy pozwalające stwierdzić, że w rzeczywistości było ono postanowieniem. Oznacza to, że postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007r. jest obarczone kwalifikowaną wadą prawą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Zostało bowiem wydane w tej samej sprawie, w stosunku do tego samego podmiotu i na tej samej podstawie prawnej, co postanowienie z dnia [...] czerwca 2007 r. Wydanie tego postanowienia stanowiło zatem naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając postanowienie z dnia [...] grudnia 2007r. powinno było wyeliminować z obrotu prawnego postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007r. Ponieważ jednak Kolegium utrzymało to postanowienie w mocy, należy uznać, że postanowienie Kolegium zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W jego wyniku powstały bowiem skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Tym samym spełniona została przesłanka stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Ponieważ w niniejszej sprawie pozostaje w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2007r., w którym strony nie zostały pouczone o sposobie i terminie wniesienia zażalenia, skarżącemu przysługuje prawo do złożenia, na podstawie art. 58 kpa, prośby o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie, którą należy wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wyroku. Jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.