IV SA/Wa 281/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Marian Wolanin (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. D. na pisma Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia [...].10.2005 r. znak [...]i z dnia [...].11.2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia Sądowi Najwyższemu wniosku o rozstrzygnięcie rozbieżności w orzecznictwie postanawia: - odrzucić skargę Skarżący D. D., w piśmie z dnia 4 stycznia 2006 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pisma Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia [...].10.2005 r. znak [...] i z dnia [...].11.2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia Sądowi Najwyższemu wniosku o rozstrzygnięcie rozbieżności w orzecznictwie powstałych – zdaniem skarżącego - na tle prawa do zwolnienia z kosztów sądowych. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonych pism oraz o stwierdzenie obowiązku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego przedstawienia Sądowi Najwyższemu stosownego wniosku o rozstrzygnięcie rozbieżności w orzecznictwie na tle zwolnienia od kosztów sądowych, jakie zaistniały w sprawach cywilnych prowadzonych przez skarżącego. Skarżący zarzucił naruszenie przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego art. 183 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052, ze zm.), art. 60 w zw. z art. 11 §1 powołanej ustawy o Sądzie Najwyższym i w zw. z §3 ust. 1 pkt 4 Uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie regulaminu Sądu Najwyższego (M.P. Nr 57, poz. 898, ze zm.), art. 233 §1 kodeksu postępowania cywilnego, oraz naruszenie interesu prawnego skarżącego. Odpowiedzi na skargę udzielił Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego w piśmie z dnia [...] lutego 2006 r., przedstawiając motywy przemawiające za jej odrzuceniem, względnie za jej oddaleniem. Sąd zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 §1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd administracyjny, sprawując kontrolę działalności administracji publicznej, jest właściwy do rozpoznawania skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, oraz bezczynność organów. Ponadto, według art. 3 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem skargi D. D. jest odmowa Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego przedstawienia Sądowi Najwyższemu wniosku o rozstrzygnięcie rozbieżności w orzecznictwie na podstawie art. 60 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052, ze zm.). Zgodnie z art. 11 §1 w zw. z art. 9 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, jest organem Sądu Najwyższego, kierującym pracami tego Sądu i reprezentującym Sąd, wykonując także inne czynności określone ustawą, regulaminem i innymi aktami normatywnymi. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, według art. 60 §1 ustawy o Sądzie Najwyższym, może przedstawić Sądowi Najwyższemu wniosek o rozstrzygnięcie, w składzie siedmiu sędziów lub innym odpowiednim składzie, rozbieżności w wykładni prawa, jeżeli ujawnią się takowe w orzecznictwie sądów powszechnych, sądów wojskowych lub Sądu Najwyższego. Rozstrzyganie przez Sąd Najwyższy rozbieżności w wykładni prawa, jakie ujawniły się w orzecznictwie sądów powszechnych, sądów wojskowych lub Sądu Najwyższego, jest prawnie określonym instrumentem sprawowania przez Sąd Najwyższy konstytucyjnie przyznanego nadzoru nad działalnością sądów powszechnych i wojskowych w zakresie orzekania (art. 183 ust. 1 Konstytucji RP), służącym w tym przypadku stosowaniu jednolitej wykładni prawa przy rozstrzyganiu przez sądy konkretnych spraw. Samo rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w tym zakresie, nie jest dokonywane na użytek konkretnej sprawy zawisłej przed sądem poddanym nadzorowi judykacyjnemu Sądu Najwyższego lub przed Sądem Najwyższym. Rozstrzygnięcie to stanowi formę wykładni prawa, mającą na przyszłość usunąć zaistniałe dotychczas rozbieżności w tym względzie. Stanowi zatem wykładnię prawa in abstracto, nie dotyczącą konkretnego rozstrzygnięcia sądowego w indywidualnej sprawie. Ustawowa kompetencja Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, zawarta w art. 60 §1 ustawy o Sądzie Najwyższym, do przedstawiania Sądowi Najwyższemu wniosków o rozstrzygnięcie rozbieżności zaistniałych w wykładni prawa, także nie jest związana z konkretnymi sprawami zawisłymi przed sądem, jak również nie stanowi szczególnego środka nadzoru judykacyjnego w konkretnej sprawie. Nie jest więc stosowana na użytek konkretnej sprawy, dlatego jej uruchomienie nie jest inicjowane wystąpieniem podmiotu zewnętrznego wobec Sądu. Kompetencja ta służy natomiast umożliwieniu wykonywania konstytucyjnych uprawnień Sądu Najwyższego w dążeniu do stosowania jednolitej i spójnej wykładni prawa przez sądy, jako organy władzy sądowniczej. W związku z tym, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego występuje z wnioskiem do tego Sądu, na podstawie art. 60 §1 ustawy o Sądzie Najwyższym, o rozstrzygnięcie rozbieżności zaistniałych w wykładni prawa, jako ustawowo umocowany organ tego Sądu do kierowania jego pracami. Wystąpienie to ma zatem charakter wewnętrznej relacji prawnej istniejącej pomiędzy Sądem, jako organem władzy sądowniczej, a organem tego Sądu, mającym zapewniać wykonywanie konstytucyjnej roli Sądu Najwyższego. Jeżeli więc kompetencja Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, określona w art. 60 §1 ustawy o Sądzie Najwyższym, jest czynnością wewnętrzną, związaną z wykonywaniem konstytucyjnych uprawnień Sądu Najwyższego, to brak jest prawnych podstaw do przypisania jej charakteru czynności lub aktu z zakresu administracji publicznej, a tym samym czynności lub aktu o charakterze zewnętrznym. Omawiana kompetencja, jak również skutki jej stosowania, nie pozostają bowiem w jakiejkolwiek relacji prawnej z prawami lub obowiązkami konkretnych podmiotów, zwłaszcza w sferze administracji publicznej. Mając powyższe na względzie, zaskarżone pisma Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia [...].10.2005 r. znak [...] i z dnia [...].11.2005 r. znak [...] o odmowie przedstawienia Sądowi Najwyższemu wniosku o rozstrzygnięcie rozbieżności w wykładni prawa, w uznaniu Sądu, nie stanowią aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków skarżącego wynikających z przepisów prawa, podlegających kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 §2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie stanowią także innego rodzaju aktów lub rozstrzygnięć określonych w powołanym art. 3 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Również w przepisach ustawy o Sądzie Najwyższym, stosownie do art. 3 §3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie wskazano na dopuszczalność orzekania przez sąd administracyjny w sprawach wykonywania uprawnień Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w ramach kierowania pracami tego Sądu. Brak kognicji sądu administracyjnego wobec powołanych pism Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego skutkuje także brakiem właściwości Sądu w stwierdzeniu obowiązku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w przedstawieniu Sądowi Najwyższemu wniosku o rozstrzygnięcie rozbieżności w wykładni prawa, stosownie do żądań skarżącego. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji.