IV SA/Wa 281/21

WyrokWSA w Warszawie2021-07-05

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Anita Wielopolska, Agnieszka Wąsikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ustalenie opłaty w wysokości dwukrotnej należności za niezgodne z prawem wyłączenie gruntów leśnych z produkcji leśnej, w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji zezwalającej na wyłączenie, jest prawidłowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalenie opłaty w wysokości dwukrotnej należności za niezgodne z prawem wyłączenie gruntów leśnych z produkcji jest prawidłowe, gdy grunty te nie były objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie wydano decyzji zezwalającej na wyłączenie. W takiej sytuacji organ ma obowiązek ustalić opłatę na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a charakter tej opłaty jest cywilnoprawny, stanowiąc swoiste odszkodowanie za szkodę w środowisku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych opłaty w wysokości dwukrotnej należności dla Z. M. z tytułu niezgodnego z prawem wyłączenia gruntów leśnych (lasów ochronnych) z produkcji leśnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i pominięcie wniosków dowodowych. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lipca 2021 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu niezgodnego z prawem wyłączenia z produkcji gruntów leśnych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. znak: [...] Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, po rozpatrzeniu odwołania Z. M. od decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we [...] (Dyrektor RDLP) z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...], ustalającej dla strony opłatę w wysokości dwukrotnej należności w kwocie [...] zł., w związku ze stwierdzeniem wyłączenia z produkcji leśnej niezgodnie z przepisami ustawy uogril, przez stronę gruntów leśnych (lasów ochronnych) stanowiących własność Skarbu Państwa, w zarządzie PGL LP Nadleśnictwa [...], o pow. łącznej [...] ha, wchodzących w skład działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...], o typie siedliskowym las mieszany górski świeży (LMGśw) oraz ustalającej sposób zapłaty należności - utrzymał ww decyzję w mocy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Przedmiotowe grunty położone na działce nr [...] o typie siedliskowym stanowią las mieszany górski świeży (LMGśw), będący lasem ochronnym. Powyższa działka stanowi własność Skarbu Państwa, pozostająca w zarządzie PGL LP Nadleśnictwa [...]. Dyrektor RDLP we [...], wskutek pisma Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] z dnia [...] listopada 2014 r. (zn.spr.: [...]) a także dalszych poczynionych ustaleń dotyczących prac niwelacyjnych na ww gruncie, m.in. w zakresie powierzchni naruszonego gruntu, ilości wyciętej masy drzewnej, w dniu [...] kwietnia 2016 r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu wobec niej postępowania w oparciu o art. 28 uogril, w sprawie wyłączenia ww gruntów leśnych z produkcji leśnej. Organ I instancji, w oparciu o oświadczenia świadków i strony oraz wyjaśnienia Nadleśniczego Nadleśnictwa [...], sprawującego ustawowy zarząd na przedmiotową nieruchomością ustalił, iż wyłączenie gruntu leśnego z produkcji na przedmiotowym terenie nastąpiło przez Z. M. poprzez wjazd na powyższe grunty ciężkim sprzętem, wykonaniem prac ziemnych polegających na niwelacji terenu, przemieszaniu zwałów ziemi, wycince drzew, usunięciu pozostałych karp. Stwierdzono ponadto, że przedmiotowe wyłączenie gruntu z produkcji leśnej nastąpiło bez zmiany jego dotychczasowego przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz bez decyzji zezwalającej na takie wyłączenie, o której mowa w art. 11 uogril. Zgodnie z pismem Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., dla przedmiotowej działki nr [...] w obrębie [...], na przełomie sierpnia i września 2014 r. brak było obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe wyłączenie miało miejsce w okresie od sierpnia do września 2014 roku (okres faktycznego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji). Jak ustalono, wskazane prace strona przeprowadziła w związku z pracam mającymi miejsce na jej nieruchomości o nr dz. nr [...], bezpośrednio graniczącej z przedmiotowym gruntem leśnym, na której skarżący prowadzi działalność gospodarczą związaną z funkcjonowaniem wyciągu narciarskiego. Wydając ww decyzję, Dyrektor RDLP oparł się o powyższe ustalenia oraz wyjaśnił, iż naliczenie opłaty w wysokości dwukrotnej należności nastąpiło w oparciu o art. 28 ust. 1 uogril, a do naliczenia opłaty przyjęto, obowiązującą w dacie wyłączenia z produkcji przedmiotowego gruntu leśnego, cenę drewna ogłoszoną przez Prezesa GUS w Monitorze Polskim (M.P.2013.828 z dnia 29 października 2013), tj. średnią cenę sprzedaży drewna wynoszącą 171,05 zł/m3. Ponadto, jak ustalił organ I instancji, przedmiotowy grunt leśny stanowi las ochronny ustanowiony decyzją Ministra Środowiska z dnia 19 lipca 2000 r., stąd też, zgodnie z art. 12 ust. 12 uogril, należność za wyłączenie gruntu leśnego z produkcji w lasach ochronnych podlegała podwyższeniu o 50% w stosunku do należności wskazanej w art. 12 ust. 11 (pozostałe lasy - nieochronne). Nie zgadzając się z powyższą decyzją Z. M. wniósł odwołanie, w wyniku rozpoznania którego Dyrektor Generalny Lasów Państwowych podniesione w nim zarzuty uznał za niezasadne, przyłączając się i w pełni aprobując stanowisko organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, wbrew stanowisku skarżącego, postępowanie prowadzone przez Dyrektora RDLP we [...], jako organu właściwego w sprawach ochrony gruntów leśnych, prowadzone było z podjęciem wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w jego wyniku zebrano i rozpatrzono w sposób wyczerpujący całość materiału dowodowego. Stąd nie było konieczności przeprowadzanie dodatkowych, zgłoszonych przez stronę dowodów. Okoliczności sprawy zostały bowiem w pełni wyjaśnione. Z. M. wystąpił ze skargą do tut. Sądu, zarzucając naruszenie: 1) art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie i pominięcie wniosków dowodowych złożonych przez stronę skarżącą w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2017r. w postaci: opinii biegłego geodety, ortofotomap działki nr [...] i [...] z okresu po i przed sierpniem-wrześniem 2014, ale także lat ubiegłych 2000 do 2014 dla oceny stanu pokrywy leśnej, dowodu z zeznań świadków: K. Z., J. K. wg wniosku strony skarżącej złożonym w toku postępowania w I instancji, dowodu z zeznań świadków I. A., J. B. (geodetów) na okoliczność zmian w przebiegu granicy działki [...] i [...], akt postępowania w przedmiocie wznowienia znaków granicznych w 2008 r. i 2014 r. na okoliczność zmian w przebiegu granicy działki [...] i [...], akt postępowania prowadzonego przed Starostą [...] w sprawie zmiany przeznaczenia gruntu leśnego o pow. [...] ha z leśnego na użytek rolny pod sygn. akt [...], akt postępowania prowadzonego przed Burmistrzem [...] w sprawie wydania zgody na usunięcie drzew pod sygn. akt [...], przeprowadzenia w sprawie rozprawy administracyjnej i przesłuchanie świadków na rozprawie - w tym zakresie naruszenie także art. 89 § 1 i 2 k.p.a. przesłuchania świadków B. Z, J. L., J. P., G. M., R. S., zaniechanie przesłuchania strony skarżącej - w tym zakresie naruszenie także art. 86 k.p.a., i w efekcie tego naruszenia brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie dla zastosowania art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w szczególności poprzez nieustalenie sposobu wykorzystywania gruntu z okresu przed sierpniem-wrześniem 2014 r., w efekcie błędne ustalenie, że cały grunt wg wyliczeń geodety został wyłączony z produkcji leśnej, nieuwzględnienie w sprawie stanowiska i oświadczeń strony skarżącej co do powierzchni gruntu objętej pracami z sierpnia-września 2014 r. i błędne określenie w treści decyzji powierzchni gruntów wyłączonych z produkcji leśnej i wysokości naliczonej opłaty; 2) art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. i art. 81a § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w treści ustaleń faktycznych i rozstrzygnięcia organu II instancji: dowodu z pisemnych oświadczeń B. Z, J. L., J. P., G. M., R. S., i w efekcie tego naruszenia brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie dla zastosowania art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w szczególności poprzez nieustalenie dokładnej powierzchni gruntu objętego pracami strony skarżącej w sierpniu-wrześniu 2014, faktu wznowienia i położenia znaków granicznych działek nr [...] i [...] w okresie 2008-2014 i stanu prawnego w/w nieruchomości objętej pracami strony skarżącej, działań strony skarżącej na podstawie prawomocnej decyzji administracyjnej w zakresie uzyskania zgody na prowadzenie działalności nieleśnej, wycinki drzew, stanu roślinności leśnej na działce nr [...], faktu wykonywania prac przed 2014 r. przez osoby trzecie na gruncie strony skarżącej, a także dokonywanie ustaleń faktycznych w zakresie okoliczności spornych jedynie na niekorzyść strony skarżącej; 3) art. 84 § 1 k.p.a. poprzez brak opinii biegłego geodety na okoliczność dokonanego obmiaru w terenie gruntu, pomiarów i wyliczenia powierzchni gruntu wyłączonego z produkcji leśnej. Wobec powyższego, skarżący wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, Dyrektor Generalny Lasów Państwowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy, sprawcy wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności. Powyższy przepis ma charakter obligatoryjny i w sytuacji wystąpienia wyłączenia gruntu leśnego z produkcji leśnej organ nie może odstąpić od wymierzenia opłaty na powyższej podstawie. Z kolei w myśl przepisu art. 3 ust. 1 pkt. 1 ww ustawy ochrona gruntów leśnych polega na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nieleśne. Należy przy tym zaznaczyć, że art. 4 pkt 6 ww. ustawy stanowi, iż przez przeznaczenie gruntów na cele nieleśne - rozumie się w odniesieniu do gruntów leśnych - ustalenie innego niż leśny sposobu użytkowania tych gruntów. Zatem w definicji tej mieści się każde ustalenie innego niż leśny sposobu użytkowania tych gruntów. Czynności takie dozwolone są tylko na gruntach przeznaczonych na cele nieleśne i objętych decyzją Dyrektora RDLP zezwalającą na wyłączenie gruntu z produkcji leśnej. Zgodnie z art. 7 ust 1 cyt. ustawy przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne można dokonać wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (dalej "mpzp"), sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wyłączenie z produkcji niezgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, o którym stanowi ust. 1 art. 28 uogril, dotyczy zatem sytuacji, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie został uchwalony lub nie przewiduje przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. Wówczas nie wydaje się decyzji zezwalającej na wyłączenie, o której mowa w art. 11 ust. 1 uogril, a jedynie w formie sankcji dla sprawcy takiego wyłączenia ustala się - w drodze decyzji - opłatę w wysokości dwukrotnej należności. W przedmiotowej sprawie powyższy teren w omawianym okresie nie był objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i co bezsporne, stanowił i nadal stanowi grunt o przeznaczeniu leśnym (wypis z rejestru gruntów). Grunt ten natomiast, wbrew obowiązującej regulacji prawnej, został wyłączony z produkcji leśnej bez zmiany jego dotychczasowego przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz bez decyzji zezwalającej na takie wyłączenie o której mowa w art. 11 uogril. Powyższe znajduje potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach, w tym w postaci kontroli terenowej gruntów przeprowadzonej przez służby Nadleśnictwa [...], wyjaśnień świadków, w tym leśniczego leśnictwa [...], podleśniczego leśnictwa [...] i osób fizycznych. Dowody te jednoznacznie wskazują, iż w okresie sierpień - wrzesień 2014 r. w obszarze działki ew. nr [...] (adres wg ewidencji Lasów Państwowych oddział [...]) rozpoczęto inne niż leśne korzystanie z przedmiotowego gruntu leśnego, przejawiające się wjazdem ciężkim sprzętem na grunty leśne, wykonaniem prac ziemnych polegających na niwelacji terenu, przemieszaniu zwałów ziemi, wycince drzew, usunięciu pozostałych karp w celach związanych z prowadzoną na sąsiedniej działce działalnością gospodarczą - istniejący wyciąg narciarski. Te ustalenia bezspornie zatem wskazują, iż rozpoczęto nieleśny sposób wykorzystania (zagospodarowania) nieruchomości, a więc doszło do wyłączenia gruntu leśnego z produkcji leśnej. W aktach sprawy znajduje się dokumentacja geodezyjna uprawnionego geodety (uprawnienia nr [...]) przedstawiająca powierzchnie i lokalizację gruntów, na których przeprowadzono prace powodujące inne niż leśne wykorzystanie nieruchomości. Dokumentacja ta została wykonana na podstawie pomiarów faktycznych na gruncie, w bardzo krótkim okresie od stwierdzenia wykonania przez stronę prac ziemnych na nieruchomości i odwzorowana na mapie zasadniczej z zasobu geodezyjnego [...]. W ocenie Sądu, pomiary geodezyjne wykonane w toku prowadzonego przed organem I instancji postępowania przez uprawnionego geodetę - niezależnego i bezstronnego eksperta, w wyniku których wskazano na [...] ha powierzchni podlegającej wyłączeniu z produkcji, stanowią ważny, rzetelny i jednoznaczny dowód, iż powierzchnia ta została ustalona prawidłowo i nie została zawyżona ani zaniżona. Znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia satelitarne w znaczny sposób przyczyniły się do ustalenia stanu faktycznego w omawianym okresie, a stan po dokonaniu wyłączenia z produkcji został ustalony w ramach pomiarów bezpośrednich na gruncie (pomiary geodezyjne) i udokumentowany fotografiami wykonanymi podczas przeprowadzonej wizji na gruncie. A także, w sposób wyczerpujący dokonano ustaleń, polegających na sposobie wykorzystywania przedmiotowych gruntów leśnych przed dokonaniem ich wyłączenia z produkcji, co potwierdza wyjaśnienie Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] - ustawowego zarządcy nieruchomością oraz wyjaśnienia i zeznania świadków, a także ww dokumentacja ze zdjęć satelitarnych oraz opis taksacyjny, według którego grunt ten stanowi część oddziału leśnego nr [...], obrębu leśnego [...], który był porośnięty lasem świerkowym w wieku około 60 lat o zadrzewieniu 0,9. O leśnym sposobie wykorzystania nieruchomości świadczy również znajdujący się w aktach rejestr odebranego drewna Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. przedstawiający ilość drewna pozyskanego przez zarządcę - Nadleśnictwo [...], w ramach zabiegu gospodarczego o charakterze przedrębnym - cięcia przygodne trzebieży późnej (PTP), w wyniku których prowadzi się cięcia pojedynczych drzew na powierzchniach planowanych do użytkowania trzebieży późnych, wg obowiązującego planu urządzenia lasu (m.in. usuwanie złomów, wywrotów, drzew zasiedlonych itp.). Za organem zatem stwierdzić należy, iż znajdujące się w aktach sprawy dowody, obrazujące stan faktyczny występujący na gruncie przed i po dokonaniu wyłączenia, wskazują w sposób oczywisty na wykonanie na ustalonej przez biegłego ww powierzchni prac polegających na wycince drzew, usunięciu karp, utwardzeniu i zniwelowaniu terenu oraz naruszeniu punktów granicznych. W tym miejscu wskazać też należy na treść notatki służbowej Nadleśnictwa [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., którą podpisał także skarżący, a który potwierdził wykonane przez siebie na ww działce prace niwelacyjne. Niezasadny jest zatem zarzut pominięcia dowodów z opinii biegłego geodety i z ortofotomap oceniających stan zagospodarowania gruntu przed i po wyłączeniu z produkcji. Nadto, włączone do akt niniejszej sprawy zdjęcia satelitarne terenu w sposób jednoznaczny pozwalają ustalić i porównać stan zagospodarowania nieruchomości przed sierpniem - wrześniem 2014r. ze stanem nieruchomości po dokonaniu wyłączenia gruntu z produkcji. Dlatego też Sąd zgadza się ze stanowiskiem Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, iż nie było konieczności przeprowadzania dodatkowego dowodu z ortofotomap tego terenu z okresów wcześniejszych. Wystarczające dla rozstrzygnięcia w sprawie było bowiem ustalenie stanu zagospodarowania gruntu bezpośrednio przed datą faktycznego wyłączenia z produkcji. W tym zakresie, jak wyżej już wskazano, przeprowadzono stosowne dowody jak ze zdjęć satelitarnych czy z wyjaśnień świadków w tym nadleśniczego Nadleśnictwa [...]. O leśnym charakterze gruntu i rzeczywistym leśnym zagospodarowaniu świadczą rownież wskazane wyżej dowody z opisu taksacyjnego lasu w planie urządzenia lasu, a także z ww rejestru odebranego drewna z dnia [...] grudnia 2014r. przedstawiającego ilość i rodzaj odebranego drewna pozyskanego na tym terenie. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, za niezasadny należy również uznać zarzut pominięcia dowodów w postaci wskazanych w skardze. Wyjaśnienia świadka K. Z. znajdują się w jego wniosku o przeprowadzenie kontroli prac prowadzonych przez skarżącego ze względu na podejrzenie, iż prowadzone one były z naruszeniem granic. Jak wynika z akt sprawy, jego przesłuchanie nie było możliwe z uwagi na wyjazd i zamieszkanie od dwóch lat za granicą (Wielka Brytania), która to okoliczność znana jest skarżącemu. Sam bowiem o powyższym fakcie poinformował organ, wskazując na możliwość przesłuchania innych świadków. Natomiast wyjaśnienia odebrane od świadków A. K. i A. G. zostały włączone jako dowód do akt sprawy. Stąd też, zdaniem Sądu, mając na uwadze całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przesłuchanie dodatkowo świadków J. K., I. A. i J. B. (nota bene nie zgłoszone przed organem I instancji) nie wniosłoby istotnych informacji. Trzeba mieć na uwadze, iż w aktach postępowania znajduje się już spójny materiał dowodowy, zatem nie było potrzeby do przeprowadzenia kolejnych dowodów w zakresie faktów już wykazanych dokumentami (wyjaśnienia pisemne świadków, dokumentacja geodezyjna, plan urządzenie lasu). Podobnie, w ocenie Sądu, nieuzasadnionym było także żądanie skarżącego w przedmiocie przeprowadzenia dowodu z dokumentów z postępowania w zakresie wznowienia znaków granicznych mającego miejsce w latach 2008 i 2014, na okoliczność zmiany granic działki [...] i [...]. W aktach sprawy znajduje się bowiem dokumentacja geodezyjna obrazująca powierzchnię działki nr [...] wg stanu na dzień [...] czerwca 2000r. (decyzja Starosty [...] wraz z wykazem zmian gruntowych) oraz wg stanu na dzień [...] czerwca 2016r. (zbiór danych Ewidencji gruntów i budynków Starosty [...]). Porównanie obu dokumentów dowodzi, że działka nr [...] posiadała cały czas tę samą niezmienną powierzchnię ([...] ha) i stanowi w całości grunt leśny. Ponieważ, jak słusznie wskazał Dyrektor Generalny, we wskazanym okresie (2000 - 2016 r.) nie zmieniała się powierzchnia działki, zatem oczywiste jest też, iż nie zachodziły żadne zmiany w przebiegu granic działki. Granice pomiędzy działkami ewidencyjnymi [...] i [...] nie uległy zmianie, a ewentualne błędne wskazania w terenie punktów granicznych przez wykonawcę prac geodezyjnych działającego na zlecenie inwestora, nie mają znaczenia w świetle art.28 ust.l uogril. Zatem dowód ten nie miałby żadnego wpływu na wynik postępowania w niniejszej sprawie. Wbrew stanowisku skarżącego, niezasadne są rownież zarzuty pominięcia dowodów z akt postępowania przed Starostą [...] w sprawie zmiany przeznaczenia gruntu leśnego na użytek rolny oraz akt postępowania prowadzonego przez Burmistrza [...] w sprawie zgody na usunięcie drzew. Powyższe postępowania odnosiły się do sąsiedniej działki do przedmiotowej tj. do działki ewidencyjnej nr [...] stanowiącej własność skarżącego. W tych okolicznościach dowód ten jako, iż nie dotyczy przedmiotu niniejszego postępowania, zasadnie nie został przez organ uwzględniony. Sąd także podziela stanowisko organu, iż pozbawiony słuszności jest zarzut naruszenia art. 89 §1 i 2 k.p.a. polegający na zaniechaniu przeprowadzenia rozprawy administracyjnej a także art. 86 k.p.a. poprzez brak przesłuchania strony postępowania i świadków. Jak wyżej wskazano, zebrany materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia istotnych elementów stanu faktycznego dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie, w szczególności jak stan prawny i status przedmiotowej działki, zakres powierzchniowy wyłączenia i okoliczność ewentualnego zezwolenia na jego dokonanie, okres a także osoba, która takiego wyłączenia się dopuściła. Niezależnie podkreślenia wymaga, iż skarżący w instancyjnym toku postępowania nie wnosił o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, uznając wówczas, iż zgromadzony materiał dowodowy nie wymagał weryfikacji poprzez przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i konieczności zadawania pytań przesłuchiwanym świadkom. A także, na etapie postępowania prowadzonego przez organ I instancji, strona również nie zgłaszała żadnych wniosków dowodowych, o których mowa w art. 78 k.p.a. Natomiast, co istotne, Dyrektor RDLP informował skarżącego o wszelkich podejmowanych przez siebie czynnościach, jak również występował do skarżącego czy wnosi on o przeprowadzenie dodatkowych dowodów. Na wniosek strony, organ I instancji wystąpił do pracowników Nadleśnictwa [...] tj. do A. K. i do A. G. o uzyskanie żądanych przez skarżącego informacji, które w jego ocenie miały stanowić istotny element w ustaleniu stanu faktycznego w sprawie. Stąd też, zdaniem Sądu, nie zachodziła, wbrew stanowisku Z. M., potrzeba dodatkowego przeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania zwłaszcza, że skarżący w żaden sposób nie wykazał potrzeby i celu przeprowadzenia takiego dodatkowego dowodu. Zgromadzone w sprawie dowodowy, w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wskazały na podjęte przez skarżącego prace. W tych okolicznościach Sąd zatem uznał za pozbawione słuszności zarzuty pominięcia dowodów z przesłuchania świadków, które zostały zgłoszone dopiero na etapie postępowania odwoławczego - K. Z, J. K., I. A. i J. B., tym bardziej, iż nie zostały podane żadne okoliczności, które by wskazywały, iż dołączone do materiału dowodowego ich wyjaśnienia są nieprawdziwe lub z innego powodu wymagają ponowienia czy weryfikacji. W tym także za niezasadny uznać należy wniosek o przesłuchanie biegłego geodety, którego ustalenia w sposób jednoznaczny zostały opisane w dokumentacji geodezyjnej. Oczywiście przyznać należy rację skarżącemu, iż dowód z zeznań świadków ma inną moc dowodową niż pisemne wyjaśnienia poszczególnych osób, z uwagi na prawną odpowiedzialność świadków za ewentualne składanie przez nich fałszywych zeznań (art. 233 k.k.), to jednak należy mieć na uwadze całokształt okoliczności sprawy ustalonych innymi istotnymi dla rozstrzygnięcia dowodami, jak w sprawie niniejszej, w postaci dokumentów, które w sposób jednoznaczny wykazały i potwierdziły poddane przez skarżącego w wątpliwość fakty dotyczące zarówno czasu jak i powierzchni wyłączenia z produkcji leśnej przedmiotowego gruntu. A także, iż przedmiotowa nieruchomość stanowiła zalesiony pas gruntu. Stanowisku skarżącego w tej materii zaprzeczają zdjęcia satelitarne, na których wyraźnie widać stan zadrzewienia terenów leśnych przed 2014 r, a także zgromadzona dokumentacja fotograficzna i złożone wyjaśnienia, a także samo przyznanie skarżącego, które to dowody jednoznacznie wskazują na zakres prac ziemnych wykonanych przez skarżącego na powyższym gruncie leśnym. Jednocześnie, w kontekście powyższego, za organem odwoławczym Sąd także wskazuje na niezasadność zgłoszonych wniosków dowodowych, dotyczących przesłuchania świadków tj. B. Z., J. L., J. P., G. M., R. S.. Okoliczności te, które miały być wykazane tymi dowodami, albo nie dotyczyły przedmiotu postępowania albo nie wnosiły nowych elementów istotnych dla sprawy, jak np. nie mająca znaczenia dokonywana na sąsiedniej działce, stanowiącej własność skarżącego, wycinka drzewostanu. W tej sytuacji odbieranie zeznań od wskazanych świadków, co do okoliczności nie związanych z prowadzoną sprawą lub dostatecznie już wyjaśnionych, nie było uzasadnione a wręcz naruszałoby zasadę szybkości postępowania administracyjnego. Podkreślenia natomiast wymaga, iż wobec przesłanek orzekania w przedmiocie obowiązku zapłaty dwukrotnej należności (w rozumieniu art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych) wskazanych w art. 28 ust. 1 tego aktu, kluczowe znacznie miało: wykorzystanie gruntu leśnego na inny cel – nawet krótkotrwałe - jak podjęte prace niwelacyjne na gruncie, bez uzyskania stosownej decyzji (zezwolenia w myśl art. 11 ust. 1), nieprzeznaczenie gruntu na inny cel niż produkcja leśna w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (wyklucza to możliwość zastosowania alternatywnej sankcji - z art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych), okoliczność faktycznego dokonania przez stronę wyłączenia gruntu z produkcji – co w sprawie niniejszej było następstwem podejmowania przez skarżącego prac na nieruchomości do niego należącej. W myśl ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyłączaniem gruntu z produkcji jest rozpoczęcie innego niż leśne jego użytkowanie (art. 4 pkt 11). Stąd też, o ile do czasu podjęcia działań przez skarżącego i nadal, tereny (czego nie kwestionowano) stanowiły grunty zaliczane do leśnych (gruntami leśnymi są także tereny czasowo upraw pozbawione - art. 3 pkt 1 in fine ustawy o lasach w zw. z art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych), rozpoczęcie ich wykorzystania na inny cel nakazywało bezwzględne nałożenie sankcji wskazanej w art. 28 ust. 1 ustawy, która to sankcja nakładana jest na sprawcę wyłączenia. Natomiast, w kontekście ustalenia ww opłaty zastosowania ustawowej sankcji nie ma znaczenia ewentualna wina sprawcy (w opozycji do zasad ogólnych prawa karnego). Analogiczna zasada dotyczy z reguły wszelkich deliktów administracyjnych. Tę ogólną regułę wywieść należy z brzmienie samego art. 28 ust. 1 cyt. ustawy, który nie łączy sankcji z elementem winy sprawcy. Zatem podnoszony w skardze fakt, iż prace skarżącego w 2014 r. na działce nr [...], prowadzone po uzyskaniu zgody na wycinkę drzew, wykonywane były w granicach w/w działki wytyczonych geodezyjnie w 2008 r. (działki [...] i [...] - sąsiadujące ze sobą, objęte postępowaniem wznowienia znaków granicznych w 2008 r.), zaś dopiero w 2014 r. okazało się, że granica działek [...] i [...] została ówcześnie błędnie wznowiona przez geodetę w 2008 r. przy udziale Lasów Państwowych, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd w tym miejscu wskazuje, iż orzecznictwo sądowoadministracyjne utrwaliło pogląd, że należności z tytułu opłat za wyłączenie gruntów z produkcji mają charakter cywilnoprawny, a nie publicznoprawny. Zasada prawna wyrażona w uchwale Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 23 grudnia 1982r. III AZP 9/82 - podkreśla, że opłaty te są swoistym odszkodowaniem za szkodę polegającą na stracie w środowisku i nie zmienia ich charakteru fakt, że należności te są ustalane i egzekwowane na drodze administracyjnej. Zasada ta była akceptowana także po 1995 r. pod rządami obecnie obowiązującej ustawy uogril (m.in. wyrok NSA z 21 stycznia 2011r. II OSK 94/10). Reasumując Sąd stwierdza, iż zgromadzone w sprawie dowody pozwoliły na stwierdzenie, iż doszło do wyłączenia przedmiotowego gruntu z produkcji leśnej. Sąd jednocześnie stwierdza, iż nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Ogólnie sformułowany zarzut podnoszący, że ocena stanu faktycznego sprawy nie została prawidłowo przeprowadzona, uznać należy, mając na uwadze nie poparcie tych twierdzeń dowodami, jedynie za polemikę skarżącego z ustaleniami organu. W postępowaniu administracyjnym organy administracyjne mają obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa) co w ocenie Sądu w sposób prawidłowy uczyniły. Swoje stanowisko w sposób czytelny, zrozumiały i w pełni wyraźny przedstawiły w uzasadnieniu obu rozstrzygnięć, tym samym nie uchybiły przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. Organy obu instancji wyjaśniły i prawidłowo ustaliły stan faktyczny, przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób wyczerpujący, w zakresie niezbędnym dla ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a także przytoczyły i zastosowały odpowiednie przepisy prawa. To, że skarżący nie zgadza się z podważanymi decyzjami, co jest oczywiście dla Sądu zrozumiałe, nie oznacza tym samym, iż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa. W ocenie Sadu bezpodstawne są zatem zarzuty naruszenia przepisów procesowych. W decyzji Dyrektora RDLP, podobnie jak i w decyzji organu odwoławczego, opisano szczegółowo przebieg postępowania dowodowego, jak i omówione zostały dowody zgromadzone w toku postępowania. Mając zatem powyższe na uwadze, w oparciu o przepis art. 151 ppsa, orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło