IV SA/Wa 2810/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-12
Skład orzekający: Kaja Angerman, Grzegorz Rząsa, Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu, uznając, że raport oddziaływania na środowisko jest kompletny i rzetelny, mimo istnienia wątpliwości co do jego treści i analizy wpływu na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy prawa procesowego, nie dokonując rzetelnej analizy materiału dowodowego. Raport oddziaływania na środowisko nie spełniał wszystkich wymogów ustawowych, w szczególności w zakresie oceny skumulowanego oddziaływania, wpływu na zdrowie ludzi i warunki życia, a także analizy zagospodarowania obornika i ruchu pojazdów. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem konieczności uzupełnienia raportu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy fermy drobiu. SKO, wbrew stanowisku Wójta, uznało, że inwestycja może być realizowana, opierając się na raporcie oddziaływania na środowisko. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie zasady dwuinstancyjności, przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz zasad k.p.a., w tym brak powołania biegłego do weryfikacji raportu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Zasądzono zwrot kosztów postępowania od SKO na rzecz strony skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędzia del. SO Aleksandra Westra Protokolant ref. staż. Katarzyna Matecka-Caban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z [...] maja 2018 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SA/Wa 2810/18
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. po rozpatrzeniu odwołania A.M. od decyzji Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na: "Chowie drobiu w instalacji do ściółkowego chowu drobiu- brojlera kurzego o obsadzie początkowej 5856 DJP (dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza) oraz przedsięwzięć pomocniczych polegających na: budowie naziemnych zbiorników do magazynowania gazu płynnego w naziemnych zbiornikach o łącznej pojemności ok.230 m3, budowie zespołu urządzeń umożliwiających pobór wód podziemnych o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m3/h, budowie dróg o nawierzchni twardej o długości ok. 2,2 km w obrębie Fermy Drobiu w miejscowości [...] na działce o nr ewidencyjnym [...] obrębu [...] ([...])", uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i ustaliło warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu brojlera kurzego w 20 budynkach inwentarskich i obsadzie początkowej 4880 DJP, tj. 1220000 sztuk brojlera kurzego na jeden cykl hodowlany i zdolności produkcyjnej 7320000 sztuk/rok przy sześciu cyklach produkcyjnych.
Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.
W dniu 19 stycznia 2016r. wpłynął wniosek Inwestora A.K. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. W związku z brakami w złożonej dokumentacji, pismem z dnia 25.01.2016 r., wezwano Inwestora o uzupełnienie złożonego wniosku. Wnioskowane uzupełnienie wpłynęło dnia 27.01.2016 r.
Planowane przedsięwzięcie, należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, w związku z czym inwestor do wniosku załączył raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z treści raportu wynika, że pierwotnie planowane przedsięwzięcie miało polegać na chowie drobiu w instalacji ściółkowego chowu drobiu - brojlera kurzego o obsadzie początkowej 5856 DJP (dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza) oraz przedsięwzięć pomocniczych polegających na: budowie naziemnych zbiorników do magazynowania gazu płynnego w naziemnych zbiornikach o łącznej pojemności ok. 230 m3, budowie zespołu urządzeń umożliwiających pobór wód podziemnych o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m3/h, budowie dróg o nawierzchni twardej o długości ok. 2,2 km w obrębie Fermy Drobiu w miejscowości [...] na działce o nr ew. [...] obrębu [...] ([...]). Powierzchnia użytkowa ww. działki wynosi ok. 31,92 ha.
Wójt Gminy [...], wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji, jednocześnie wyznaczając 21-dniowy termin na składnie uwag i wniosków.
Ponadto, zgodnie z art. 33 i art. 79 ust. 1 ww. ustawy, o toczącym się postępowaniu poinformowano społeczeństwo, poprzez wywieszenie zawiadomienia na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy [...] oraz zamieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy [...], informując o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz składania uwag i wniosków w terminie 21 dni od daty podania niniejszej informacji do publicznej wiadomości, w siedzibie Urzędu Gminy w [...].
Wójt wystąpił z wnioskiem do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w [...] o zaopiniowanie i wydanie uzgodnienia dla przedmiotowej inwestycji.
Powiatowy Inspektorat Sanitarny w [...], pismem z dnia [...].02.2016r" znak: [...], negatywnie zaopiniował przedmiotowe przedsięwzięcie budowy fermy drobiu w miejscowości [...]. Swoje stanowisko uzasadnił tym, iż analiza oddziaływania na środowisko planowanej fermy drobiu, która zawarta jest w raporcie, pomimo zastosowania działań ograniczających wszelkie uciążliwości, budzi wątpliwości, co do jej oddziaływania na glebę, atmosferę oraz zdrowie człowieka.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] pismem z dnia 02.03.2016 r. w toku postępowania uzgodnieniowego, wezwał Wójta Gminy do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji w zakresie oceny wpływu budowy przedmiotowej fermy drobiu na krajobraz.
Przy piśmie z dnia 22.03.2016 r. inwestor nadesłał wnioskowane uzupełnienie dokumentacji w wersji papierowej i elektronicznej.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], po analizie zebranego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. uzgodnił warunki dla realizacji inwestycji budowy fermy drobiu.
W dniu 14.06.2016 r., odbyła się rozprawa administracyjna, w której wzięli udział pełnomocnicy inwestora, mieszkańcy wsi [...], [...] oraz przedstawiciele Stowarzyszenia "[...]".
W dniu 14.06.2016 r., do Urzędu Gminy wpłynęła lista osób wyrażających protest przeciwko planom budowy i eksploatacji 24 kurników do ściółkowego chowu drobiu.
Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...].08.2016 r. odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji.
Na skutek złożonych środków zaskarżenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w dniu [...].09.2016 r. wydało decyzję uchylającą w całości decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...].08.2016 r.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], ponownie uzgodnił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nie wydal w ustawowym terminie 14 dni, opinii w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.
Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...].03.2017 r., znak. [...], odmówił uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia budowy fermy drobiu do ściółkowego chowu brojlera kurzego oraz przedsięwzięć pomocniczych na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...].
Od powyższej decyzji Wójta Gminy [...], wpłynęły odwołania:
A.K., odwołanie A.A., odwołanie Stowarzyszenia Zwykłego [...]. Kolejne odwołanie od wydanej decyzji Wójta Gminy, pismem z dnia 04.04.2017 r. złożyło Stowarzyszenie Zwykłe "[...]". Sprzeciw wobec wydanej decyzji pismem z dnia 05.04.2017 r., zgłosiło również Stowarzyszenie Zwykłe "[...]" z siedzibą w [...].
Po rozpatrzeniu wszystkich przedłożonych odwołań i materiału dowodowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...], uchyliło w całości decyzję wydaną przez Wójta Gminy [...] dnia [...].03.2017 r., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie decyzją znak: [...] oraz decyzją znak: [...] umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania, kolejno Stowarzyszenia Zwykłego "[...]" oraz A.A.
Na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] Wójt Gminy, ponownie wezwał Inwestora do uzupełnienia przedłożonego raportu o oddziaływaniu na środowisko o racjonalny wariant alternatywny dla wariantu inwestorskiego wraz z określeniem przewidywanego oddziaływania tego wariantu na środowisko oraz o uzupełnienie raportu w zakresie aktualnie obowiązującego Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...] (Dz. U. z 2016 r. poz. 1911), stanowiącego aktualizację Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...] z dnia [...] lutego 2011 roku (M. P. Nr [...], poz. [...]).
Inwestorka przedłożyła wnioskowane uzupełnienie raportu, o czym organ poinformował wszystkich zainteresowanych. Jednocześnie wnioskiem z dnia 06.06.2016 r" wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w [...] o ponowne zaopiniowanie i wydanie uzgodnienia dla przedmiotowej inwestycji.
W konsekwencji braku odpowiedzi ze strony Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], organ wystosował pismo z zapytaniem o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie. Organ opiniujący nie odniósł się do powyższego.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], pismem z dnia 12.07.2017 r., wezwał Wójta Gminy [...] o przedłożenie ujednoliconego raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmującego cały zebrany materiał dowodowy w sprawie.
Przy piśmie z dnia 17.08.2017 r. Wnioskodawczyni złożyła ujednolicony raport ooś, w 4 egzemplarzach.
Regionalny Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], pismem z dnia 15.09.2017r. wezwał Wójta Gminy [...] o uzupełnienia przedłożonego raportu o opis oddziaływań planowanej inwestycji w wariancie najkorzystniejszym dla środowiska.
W dalszym toku postępowania Inwestor rozważył pozytywnie przyjęcie do realizacji wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (zaproponowanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska) i przy piśmie z dnia 05.10.2017 r. złożył uzupełnienie do raportu o oddziaływaniu na środowisko inwestycji budowy fermy drobiu do chowu brojlera kurzego oraz przedsięwzięć pomocniczych, działka nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...], w wariancie najkorzystniejszym dla środowiska, tj. budowie fermy drobiu brojlera kurzego w 20 budynkach inwestorskich i obsadzie początkowej 4 880 DJP.
W dalszej kolejności postępowania, na zlecenie organu I instancji, podpisana została umowa na wykonanie weryfikacji raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowy fermy drobiu.
Postanowieniem z dnia [...].11.2017 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia w wariancie najkorzystniejszym dla środowiska tj. polegającej na budowie fermy drobiu brojlera kurzego w 20 budynkach inwentarskich i obsadzie początkowej 4880 DJP, tj. 1220000 sztuk brojlera kurzego na jeden cykl hodowlany i zdolności produkcyjnej 7320000 sztuk/rok przy sześciu cyklach produkcyjnych.
Przy piśmie z dnia 13.12.2017 r. A.B. przekazała 3 egzemplarze opracowania weryfikującego raport o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko.
W piśmie z dnia 19.12.2017 r. Wnioskodawczym wyraziła sprzeciw dla przedmiotowej opinii, jednocześnie nie zgadzając się z zawartymi w niej konkluzjami.
Decyzją z dnia [...] maja 2018r., Wójt Gminy [...] ponownie wydał decyzję odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wójt wskazał na brak możliwości wykluczenia negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko oraz zakwestionował założenia przedstawione przez inwestora w złożonym raporcie o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko. Jako dowód na wskazane przez Wójta stanowisko przywołano dokument sporządzony na zlecenie organu zatytułowany: "Opinia dotycząca oceny wpływu na środowisko i zdrowie ludzi dla raportu ujednoliconego o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na chowie drobiu w instancji d ściółkowego chowu drobiu - bojlera kurzego o obsadzie początkowej 5856 DJP oraz przedsięwzięć pomocniczych w obrębie Fermy Drobiu w miejscowości [...] na działce o nr ewidencyjnym [...] obręb [...] ([...]) ".
Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożyła A.K.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje:
Zdaniem organu odwołąwczego złożone odwołanie jest zasadne, a zaskarżona decyzja jest wadliwa i winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
Wójt Gminy [...] wydał zakażoną decyzję dla inwestycji niezgodnie z wnioskiem Inwestora. Inwestor rozważył pozytywnie przyjęcie do realizacji wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (zaproponowanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska) i przy piśmie z dnia 05.10.2017 r. złożył uzupełnienie do raportu o oddziaływaniu na środowisko inwestycji budowy fermy drobiu do chowu brojlera kurzego oraz przedsięwzięć pomocniczych, działka nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...], w wariancie najkorzystniejszym dla środowiska, tj. budowie fermy drobiu brojlera kurzego w 20 budynkach inwestorskich i obsadzie początkowej 4 880 DJP.
Tym samym należy przyjąć, iż z chwilą złożenia ww. modyfikacji tak organ uzgadniający jak i organ pierwszej instancji został związany żądaniem Inwestora i winien oceniać możliwość realizacji inwestycji jedynie w wariancie najkorzystniejszym dla środowiska, tj. budowie fermy drobiu brojlera kurzego w 20 budynkach inwestorskich i obsadzie początkowej 4 880 DJP.
Powyższe oznacza, iż Wójt Gminy [...] wydając zaskarżoną decyzję w ogóle nie rozpatrzył istotny sprawy, gdyż dokonał oceny przedsięwzięcia w kształcie innym niż wniosek inwestora, którym to wnioskiem organy administracyjne są związane.
W ocenie Kolegium, wyniki przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko ww. przedsięwzięcia uzasadniają uwzględnienie wniosku inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego przedsięwzięcia. Mając na względzie ogólną zasadę szybkości postępowania wyrażoną a art. 12 k.p.a. oraz mając na względzie fakt, iż wszystkie warunki proceduralne zostały zachowane (obwieszczenia, uzgodnienia itp.), aby można było w sposób prawidłowy ocenić zgromadzony materiał dowodowy i wydać merytoryczne rozstrzygnięcie oraz fakt, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się już przeszło dwa i pół roku (wniosek złożony 19 stycznia 2016r.), a Kolegium już dwukrotnie orzekało względem decyzji odmawiającej ustalenia warunków środowiskowych, skład orzekający nie widział zasadności do kolejnego uchylenia decyzji i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia (138 § 2 k.p.a.). Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 81 ustawy przesłankami wydania decyzji odmownej mogą być następujące okoliczności:
- niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
- odmowa uzgodnienia warunków realizacji przez organy uzgadniające,
- brak zgody inwestora na realizację przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez organ, inny niż zawarty we wniosku,
- wykazanie w raporcie oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia negatywny jego wpływ na obszar Natura 2000.
- wykazanie w raporcie oddziaływania na środowisko, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne
Ponadto decyzja odmowna może być wydana wówczas, gdy przedsięwzięcie pozostaje w sprzeczności z innymi przepisami prawa, a contrario należy rozumieć, iż w przypadku braku zaistnienia w/w przesłanek organ właściwy jest zobligowany do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody dla planowanej inwestycji, co wyklucza możliwość wydania decyzji odmownej.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że uzgodnienie dokonane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] ma dla organu orzekającego w sprawie "środowiskowej" charakter wiążący (organ ten wskazał wyraźnie na możliwość realizacji przedsięwzięcia pod określonymi szczegółowo warunkami).
W przedmiotowej sprawie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] postanowieniem z dnia [...].11.2017 r. uzgodnił realizację przedsięwzięcia, określając jednocześnie warunki jego realizacji i eksploatacji (było to już kolejne postanowienie uzgadniające wydane przez RDOS względem planowanej inwestycji). Natomiast Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nie ustosunkował się do ostatniego wniosku Wójta Gminy [...] o zaopiniowanie planowanej inwestycji i nie wydal w ustawowym terminie 14 dni, opinii w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. W związku z powyższym, stosownie do art. 78 ust 4 ustawy niewydanie opinii w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, traktuje się jako brak zastrzeżeń.
Kolegium wyjaśniło, iż w aktach sprawy znajduje się negatywna opinia tego organu z dnia [...] lutego 2016 r. (wydana względem pierwotnego wariantu inwestorskiego). Jednak opinia ta nie ma charakteru wiążącego, jest ona niezwykle lakoniczna i oprócz podniesienia ogólnych wątpliwości organ opiniujący nie wskazał, co konkretnie budzi jego wątpliwości i stanowi przesłanki wyciągniętych wniosków. Dlatego też trudno się merytorycznie odnieść do zarzutów wskazanych w opinii, gdyż ich charakter jest zbyt ogólny. Co więcej w ocenie Kolegium przyczyny negatywnego zaopiniowania inwestycji na jakich oparł się PPIS, nie znajdują oparcia w przepisach prawa materialnego. Jak już wskazało Kolegium na wstępie decyzja w zakresie ustalenia warunków środowiskowych jest decyzją związaną, tym samym odmowa jej wydania musi być oparta na konkretnym przepisie prawa. Natomiast PPIS w swojej opinie nie powołuje żadnej przesłanki negatywnej opartej właśnie na konkretnym przepisie prawa materialnego.
Kolegium nie stwierdziło, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia jest niezgodne z jakimkolwiek innym przepisem prawa Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wykazało, że zarówno w fazie budowy, jak i eksploatacji nie będzie ono stanowić zagrożenia dla środowiska oraz ludzi.
Oceniając przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie pod kątem zapewnienia czynnego udziału tak stronom jak i społeczeństwu organ odwoławczy wskazał, że dochowano wszystkich aktów staranności. W przedmiotowej sprawie nie tylko, że na bieżąco informowano w formie obwieszczeń o podejmowanych w sprawie czynnościach ale także przeprowadzono stosowną rozprawę administracyjną. Kolegium podkreśliło, iż organ pierwszej instancji dochował także obowiązku określone w art. 33 ust 1 i art 79 ust. 1 ustawy poprzez udzielenie społeczeństwu 21-dniowego terminu do wnoszenia uwag w zawiadomieniu z dnia 28 stycznia 2016r. Następnie w kolejnych obwieszczeniach, co prawda organ pierwszej instancji wyznaczał termin 14-dmowy, lecz ww. obowiązek musi być dochowany jednorazowo, co też nastąpiło.
Planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy ooś oraz w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ponadto, w ramach planowanej inwestycji, zostaną także wykonane instalacje wymienione w: § 3 ust. 1 pkt 37, 60 i 70 rozporządzenia.
Treść decyzji przygotowana została w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w szczególności o zapisy przedłożonego raportu ooś oraz postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] listopada 2017r. oraz wiedzę własną organu. Planowane przedsięwzięcie polegało będzie na budowie, w wariancie najkorzystniejszym dla środowiska, fermy drobiu brojlera kurzego w 20 budynkach inwentarskich i obsadzie początkowej 4880 DJP, tj. 1220000 sztuk brojlera kurzego na jeden cykl hodowlany i zdolności produkcyjnej 7320000 sztuk/rok przy sześciu cyklach produkcyjnych. Powierzchnia ww. działki inwestycyjnej wynosi ok. 31,92 ha. W ramach przedmiotowej inwestycji wykonane zostaną:
20 budynków inwentarskich (kurników), każdy o maksymalnej obsadzie początkowej 61 000 sztuk/cykl, z instalacją grzewczą opalaną gazem płynnym; 30 zbiorników na gaz płynny o pojemności ok. 6,4 m3 każdy; 20 silosy paszowe o pojemności ok. 25 Mg każdy; 23 zbiorniki bezodpływowe na ścieki z mycia i dezynfekcji o pojemności ok. 4 m3 każdy; zbiornik bezodpływowy na ścieki bytowe o pojemności ok. 5 m3, dwa agregaty prądotwórcze, każdy o mocy ok. 500 kW, z dwoma zbiornikami oleju napędowego (każdy o pojemności ok. 1,0 m3), budynek na konfiskator do magazynowania zwierząt padłych, studnia głębinowa (ujęcie 2-otworowe) o wydajności ok. 20 m3/h, budynek socjalno-biurowy, budynek techniczny - agregatowni i hydroforni, budynek składowy.
Ponadto, planowana inwestycja obejmie także budowę powierzchni utwardzonych dróg i placów, o łącznej powierzchni ok. 2,17 ha. Łączna długość dróg o nawierzchni twardej, planowanych do wykonania w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia, wyniesie ok. 2,2 km.
W planowanych budynkach inwentarskich prowadzony będzie chów drobiu - brojlerów kurzych w systemie ściołowym. Cykl produkcyjny brojlerów będzie trwał ok. 41 dni. Po zakończeniu cyklu chowu ptaki będą wybierane do podstawionych pojazdów transportujących je do ubojni.
Ww. budynki inwentarskie wykonane zostaną jako wolnostojące, parterowe i niepodpiwniczone. Każdy z nich będzie posiadał powierzchnię zabudowy wynoszącą ok. 2832,7 m2, przy czym powierzchnia użytkowa wynosiła będzie ok. 2704 m2, zaś powierzchnia produkcyjna dostępna dla ptaków wyniesie ok. 2694 m2 w każdym z planowanych budynków. Podłogi zostaną wybetonowane i uszczelnione. Każdy budynek składał się będzie z hali produkcyjnej oraz pomieszczenia technicznego (sterowni). W szczytowych ścianach każdego z budynków będą znajdować się wrota wjazdowe. Budynki będą ogrzewane. Procesy i czynności związane z chowem brojlerów będą sterowane komputerowo. Na fermie funkcjonował będzie także system powiadamiania o ewentualnych awariach.
Teren, na którym realizowane będzie planowane przedsięwzięcie stanowią grunty rolne. Najbliższe otoczenie ww. terenu stanowią: od północy i wschodu - grunty rolne, od południa - tereny leśne i grunty rolne, od zachodu - grunty rolno-leśne.
Najbliższe pojedyncze zabudowania mieszkalne usytuowane są w odległości ok. 900 m w kierunku północno-zachodnim od projektowanych kurników (ok. 600 m od granicy działki inwestycyjnej), w miejscowości [...].
Analiza zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności treść raportu ooś składnia do wniosku, że w trakcie realizacji planowanego przedsięwzięcia wystąpi emisja substancji do powietrza oraz hałasu, spowodowane eksploatacją sprzętu budowlanego i środków transportu. Uciążliwości związane z realizacją inwestycji będą okresowe i ustąpią po zakończeniu prac budowlanych. W celu zminimalizowania emisji substancji do powietrza, podczas prowadzenia prac budowlanych będzie stosowany sprzęt sprawny technicznie, eksploatowany i konserwowany w sposób prawidłowy, który zapewni zabezpieczenie środowiska gruntowo-wodnego przed wyciekami płynów technicznych i paliw. Ponadto w trakcie realizacji planowanej inwestycji materiały pyliste zostaną zabezpieczone przed rozwiewaniem (np. poprzez przykrywanie plandekami). W celu ograniczenia uciążliwości związanych z emisją hałasu, prace budowlane uciążliwe akustycznie prowadzone będą w godzinach od 6.00 do 22.00, z wyłączeniem okresów budowy wymagających ciągłości prowadzenia prac.
Z przedłożonej dokumentacji wynika, iż zwierciadło wód gruntowych na terenie przedmiotowej inwestycji występuje na głębokości ok. 5,0 m p.p.t. w północno-wschodniej części działki inwestycyjnej i ok. 15 m p.p.t. w części południowo-zachodniej ww. działki. Planowane budynki inwentarskie oraz infrastruktura towarzysząca (w tym zbiorniki bezodpływowe) posadowione zostaną maksymalnie na głębokości ok. 0,8-1,0 m p.p.t. W związku z powyższym realizacja przedmiotowej inwestycji nie będzie wymagała prowadzenia prac odwodnieniowych. W celu ochrony środowiska gruntowo-wodnego, na etapie realizacji przedmiotowej inwestycji stosowany będzie sprzęt sprawny technicznie. Dodatkowo, powstające na etapie realizacji przedsięwzięcia ścieki bytowe odprowadzane będą do szczelnych zbiorników bezodpływowych przewoźnych toalet, które będą systematycznie opróżniane. Ponadto zaplecze budowlane zostanie zorganizowane na terenie uszczelnionym i zabezpieczonym przed potencjalnym zanieczyszczeniem środowiska gruntowo-wodnego substancjami ropopochodnymi.
Woda na etapie realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia pobierana będzie z projektowanego, dwuotworowego ujęcia własnego (2 studni głębinowych), w ramach stwierdzonych zasobów eksploatacyjnych, z czwartorzędowego piętra wodonośnego. Ww. ujęcie wykonane zostanie do głębokości ok. 54,0 m. Część czynna filtra będzie miała długość ok. 18 m i średnicę ok. 225 mm, z obsypką do średnicy otworu wynoszącą ok. 406 mm. Przy założonej wydajności wynoszącej ok. 20 m3/h, przy depresji wynoszącej ok. 3,8 m, zasięg oddziaływania (lej depresji) planowanego ujęcia wyniesie ok. 115,0 m. Zgodnie z przedłożoną dokumentacją w zasięgu przewidywanego leja depresji, a także w promieniu ok. 1 km od projektowanego ujęcia, brak jest innych czynnych ujęć, pobierających wodę z tej samej warstwy wodonośnej. Mając na uwadze powyższe, nie dojdzie do powstania oddziaływań skumulowanych związanych z poborem wody. W celu kontroli zużycia wody prowadzony będzie rejestr jej zużycia. Ponadto, zgodnie z przedłożoną dokumentacją, teren wokół planowanego ujęcia zostanie odpowiednio wyprofilowany i zabezpieczony w taki sposób, aby wody opadowe i roztopowe kierowane były poza planowaną strefę ochronną ww. ujęcia o promieniu ok. 8,0 m. Obręb ww. strefy ochronnej zostanie wydzielony (odgrodzony) i obsiany trawą. W związku z powyższym, pobór wód nie będzie miał negatywnego wpływu na stan ilościowy i jakościowy jednolitej części wód podziemnych (oznaczonej numerem [...]), w obrębie której ww. ujęcie zostanie zlokalizowane.
Powstające podczas prac budowlanych masy ziemne gromadzone będą w wyznaczonym miejscu. Po zakończeniu robót budowlanych masy ziemne (wyłącznie niezawierające substancji niebezpiecznych) wykorzystane zostaną do ukształtowania terenu inwestycji, a ich nadmiar przekazany uprawnionym podmiotom do zagospodarowania. Powstające na etapie realizacji przedsięwzięcia odpady inne niż niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w wyznaczonym miejscu placu budowy, w sposób zabezpieczający przed pyleniem, rozwiewaniem odpadów oraz zanieczyszczeniem środowiska gruntowo-wodnego. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że na etapie realizacji przedsięwzięcia nie będą powstawać odpady niebezpieczne. Powstające na etapie eksploatacji przedsięwzięcia odpady niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w zamkniętych, szczelnych i oznakowanych pojemnikach lub innych opakowaniach, odpornych na działanie składników umieszczanych w nich odpadów, zlokalizowanych w wyznaczonym, ogrodzonym, zadaszonym miejscu o utwardzonym podłożu. Miejsca magazynowania ww. odpadów zostaną oznaczone i zabezpieczone przed wstępem osób nieupoważnionych i zwierząt. Powstające na etapie eksploatacji przedsięwzięcia odpady inne niż niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w zamkniętych i szczelnych workach plastikowych, pojemnikach/kontenerach, w sposób zabezpieczający przed możliwością powstawania odcieków i zanieczyszczenia środowiska gruntowo- wodnego. Wszystkie ww. odpady przekazywane będą uprawnionym odbiorcom do odzysku lub unieszkodliwiania.
Obornik (pomiot kurzy), bezpośrednio po zakończeniu każdego cyklu chowu, przekazywany będzie do wykorzystania jako nawóz naturalny na gruntach rolnych (po uprzednim ustaleniu odpowiedniej powierzchni gruntów oraz dawki nawozu zgodnie z wymaganiami przepisów prawa o nawozach i nawożeniu) lub/i przekazywany będzie innym uprawnionym odbiorcom do zagospodarowania. Ponadto, zgodnie z przedłożoną dokumentacją, w przypadku braku możliwości zbycia (po zakończeniu cyklu chowu) oraz poza okresem wegetacyjnym, obornik gromadzony będzie w obrębie szczelnej płyty obornikowej, wyposażonej w zbiornik na odcieki, zlokalizowanej w obrębie przedmiotowego przedsięwzięcia.
Źródłami emisji substancji do powietrza na etapie eksploatacji planowanego przedsięwzięcia będą: systemy wentylacyjne obiektów inwentarskich, nagrzewnice gazowe, kotłownia, zbiorniki na gaz płynny i olej napędowy, agregaty prądotwórcze, silosy paszowe oraz środki transportu (wykorzystywane do zasiedlania kurników, wywozu: drobiu, obornika, odpadów i ścieków oraz dowozu paszy) poruszające się po terenie planowanej inwestycji. Wprowadzono warunki dotyczące: parametrów, rodzaju i liczby planowanych do zainstalowania wentylatorów w budynkach kurników, liczby i parametrów planowanych na cele ogrzewania każdego z budynków inwentarskich nagrzewnic, parametrów kotłowni i agregatów prądotwórczych, objętości zbiorników na paliwa oraz ilości planowanych do posadowienia silosów paszowych. W celu zminimalizowania emisji substancji odorotwórczych po każdym cyklu produkcyjnym budynki inwentarskie będą dokładnie czyszczone, natomiast wywóz obornika z kurników do miejsc przeznaczenia prowadzony będzie przystosowanymi do tego celu środkami transportu, w sposób w jak największym stopniu ograniczający uciążliwość odorową oraz wtórne pylenie (np. skrzynie ładunkowe pojazdów będą przykrywane plandekami). Zwierzęta padłe i ubite z konieczności, do czasu ich wywozu z terenu przedsięwzięcia, przechowywane będą w warunkach, w jak największym stopniu ograniczających uciążliwość odorową i zagrożenie chorobotwórcze. Będą one wywożone systematycznie z terenu przedmiotowego przedsięwzięcia. W celu minimalizacji emisji pyłu do powietrza zapewniona będzie systematyczna konserwacja silosów paszowych, a odpowietrzniki silosów zaopatrzone będą w worki odpylające. Ponadto, do ściółki, w 4 i 5 fazie chowu, dodawane będą preparaty powodujące redukcję emisji amoniaku o minimum 50%. Przeprowadzona w raporcie ooś analiza rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu na etapie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia wykazała, że przy zachowaniu warunków określonych w sentencji niniejszego postanowienia, standardy jakości środowiska w tym zakresie zostaną dotrzymane.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w chwili obecnej w Polsce brak jest możliwości oceny uciążliwości odorowej planowanej inwestycji, gdyż brak jest odpowiednich aktów prawnych regulujących te kwestie. Jednakże przeprowadzona ocena oddziaływania planowanej inwestycji na powietrze wykazała, iż na etapie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia, poziomy substancji odoroczynnych takich jak amoniak czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87).
Z przedłożonej dokumentacji wynika, iż planowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało istotnego wpływu na klimat.
W czasie eksploatacji planowanego przedsięwzięcia źródłami emisji hałasu będą wentylatory budynków inwentarskich oraz środki transportu poruszające się po terenie inwestycji. Przeprowadzona w raporcie ooś analiza oddziaływania w zakresie emisji hałasu wykazała, że eksploatacja planowanego przedsięwzięcia nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnych .poziomów hałasu na terenach chronionych akustycznie. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że przy zachowaniu warunków określonych w sentencji postanowienia, nie wystąpi oddziaływanie skumulowane w zakresie emisji hałasu. Jak wynika z założeń raportu na etapie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia woda zużywana będzie do: pojenia drobiu, celów socjalno-bytowych, celów porządkowych, płukania filtrów na stacji uzdatniania wody oraz na cele przeciwpożarowe. Do pojenia drobiu stosowany będzie automatyczny system (poidła smoczkowo-miseczkowe), minimalizujący zużycie wody. Po zakończeniu każdego cyklu chowu oraz wymieceniu pomiotu kurzego, wykonywane będzie czyszczenie pomieszczeń inwentarskich. Czyszczenie ww. obiektów wykonywane będzie poprzez opłukiwanie powierzchni hodowlanych wodą przy użyciu myjek wysokociśnieniowych. Następnym etapem będzie dezynfekcja systemu pojenia, która polegała będzie na płukaniu ww. systemu środkami chemicznymi. Dezynfekcja pomieszczeń inwentarskich wykonywana będzie metodą zamgławiania. Ścieki powstające podczas czyszczenia i dezynfekcji planowanych kurników odprowadzane będą do szczelnych zbiorników bezodpływowych. Ścieki z mycia i dezynfekcji budynku konfiskatora odprowadzane będą do szczelnego zbiornika bezodpływowego, ścieki bytowe powstające na etapie eksploatacji przedmiotowej inwestycji odprowadzane będą do szczelnego zbiornika bezodpływowego. Wszystkie ww. zbiorniki będą systematycznie opróżniane przez uprawnione do tego celu podmioty, a ich zawartość wywożona będzie do oczyszczalni ścieków. Ścieki ze stacji uzdatniania wód (wody popłuczne) podczyszczane będą bezpośrednio w planowanym odstojniku wód, a następnie odprowadzane będą bezpośrednio do gruntu lub wywożone będą do oczyszczalni ścieków. W przypadku odprowadzania ww. ścieków (wód popłucznych) do gruntu, ww. działanie będzie wykonywane w sposób niepowodujący zalewania terenów sąsiednich oraz niezmieniający stanu wody na gruncie, w szczególności kierunku odpływu wód opadowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Z przedłożonej dokumentacji wynika, iż najwyższy poziom użytkowy wód podziemnych występuje na głębokości ok. 15 m p.p.t. W związku z powyższym, spełnione zostaną wymogi, o których mowa w § 13 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1800). Wody opadowe i roztopowe z powierzchni dachów oraz terenów utwardzonych odprowadzane będą powierzchniowo na własny teren nieutwardzony (tereny zielone), w sposób niepowodujący zalewania terenów sąsiednich oraz niezmieniający stanu wody na gruncie, w szczególności kierunku odpływu wód opadowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. System wodno-ściekowy będzie regularnie i terminowo poddawany próbom szczelności i konserwacjom.
Bezpośrednie otoczenie terenu przedmiotowej inwestycji stanowią tereny typowo rolne oraz grunty leśne. W najbliższym otoczeniu terenu inwestycyjnego dominują synantropijne zbiorowiska roślinne, towarzyszące uprawom okopowym i zbożowym oraz siedzibom ludzkim. Zasięg planowanej inwestycji nie obejmuje terenów stanowiących siedlisko leśne, w związku z powyższym, jej realizacja nie będzie związana z wycinką drzew i krzewów. Przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest w znacznej odległości od zabudować mieszkalnych, co też zminimalizuje uciążliwe oddziaływania jak np. kwestie zapachowe. Następnie należy zauważyć, iż inwestycja realizowana jest na nieruchomości o powierzchni blisko 31,92 ha tj. relatywnie dużej nieruchomości. Kwestia też nie pozostaje bez znaczenia na kanwie oddziaływania planowanej inwestycji na działki sąsiednie, jak bowiem wynika z raportu ooś zamykać się ono będzie właśnie w jej granicach. Jej duża powierzchnia wskazuje na brak podstaw do kwestionowania takich założeń.
Dla terenu planowanej inwestycji nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, co też wyklucza kolejną negatywną przesłankę mogącą stanowić podstawę wydania odmowy wydania decyzji środowiskowej.
Planowana inwestycja zlokalizowana zostanie w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, dla którego aktualnym aktem prawnym jest rozporządzenie Nr 18 Wojewody [...] z dnia 15 kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...], ze zm., zwane dalej "rozporządzeniem Wojewody"). Ww. rozporządzenie Wojewody określa szereg zakazów, w tym zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W myśl § 3 ust. 2 rozporządzenia Wojewody, zakaz o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Wojewody (realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko), nie dotyczy przedsięwzięć służących obsłudze ruchu komunikacyjnego, turystyce oraz przedsięwzięć bezpośrednio związanych z rolnictwem i przemysłem spożywczym.
Najbliżej położonym obszarem Natura 2000 jest obszar specjalnej ochrony ptaków Doliny [...] i [...] [...], który znajduje się w odległości ok. 4,65 km w kierunku północno-zachodnim od terenu planowanej inwestycji.
W pobliżu planowanego przedsięwzięcia nie występują zabytki kultury materialnej i obiekty archeologiczne objęte ochroną konserwatorską przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W otoczeniu nie występują drzewa podlegające ochronie oraz pomniki przyrody objęte ochroną konserwatorska przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody. Region jest krainą typowo rolniczą. Dominujący typ pokrycia terenu to pola uprawne, zarośla i rozproszona zabudowa, w tym kurniki sąsiednich ferm.
Miejscowość [...] ma charakter rolniczy o zabudowie zagrodowej ekstensywnej. W bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowej fermy nie występują inne budynki inwentarskie do chowu drobiu. Krajobraz w rejonie planowanego przedsięwzięcia przedstawia cechy charakterystyczne dla obszarów użytkowanych rolniczo. Planowane przedsięwzięcie stanowić będzie nowy, kubaturowy składnik krajobrazu. W związku z powyższym, w sentencji niniejszego postanowienia wprowadzono warunek dotyczący obowiązku uprzątnięcia terenu inwestycyjnego i wykonania wzdłuż wschodniej, północnej i częściowo zachodniej (w miejscu, gdzie nie występują kompleksy leśne) granicy działki inwestycyjnej nasadzeń zieleni izolacyjnej o szerokości minimum 10 m. Ww. nasadzenia zieleni izolacyjnej wykonane zostaną z zimozielonych gatunków drzew i krzewów miejscowego pochodzenia, przy ograniczaniu gatunków obcych rodzimej florze, czy też modyfikowanych genetycznie, o składzie i strukturze odpowiadającej siedlisku. Ponadto, kolorystyka planowanych budynków będzie ograniczona do wybranego jednego koloru: jasny odcień szarego lub beżu, z wykluczeniem wszelkich barw jaskrawych lub o dużej intensywności koloru. Zastosowany kolor będzie matowy, z wykluczeniem powłok z połyskiem. Ww. warunki mają na celu poprawę walorów krajobrazowych, tj. wartości przyrodniczych, kulturowych oraz estetyczno- widokowych tego terenu, a także zminimalizowanie dla obszarów sąsiednich, uciążliwości powstających w wyniku eksploatacji przedmiotowej inwestycji.
Ponadto, nowo posadzone drzewa i krzewy zostaną objęte co najmniej trzyletnią gwarancyjną pielęgnacją, polegającą na odpowiednim ściółkowaniu strefy korzeniowej, podlewaniu, nawożeniu, usuwaniu chwastów i koszeniu traw. Wykonanie ww. zabiegów wynika z konieczności stworzenia, w miarę możliwości, optymalnych warunków do przyjęcia się i funkcjonowania ww. drzew i krzewów w bezpośrednim sąsiedztwie fermy.
Mając na uwadze skalę, zakres oraz położenie przedmiotowej inwestycji stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie nie wpłynie negatywnie na etapie realizacji i eksploatacji na środowisko przyrodnicze. Ze względu na charakter planowanego przedsięwzięcia, a także jego lokalizację nie stwierdzono możliwości wystąpienia transgranicznego oddziaływania.
Na terenie przedmiotowego przedsięwzięcia i w jego otoczeniu nie występują zabytki chronione na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Przechodząc do oceny złożonych w trakcie postępowania sprzeciwów społeczeństwa (liczne pisma oraz petycje składane do organu pierwszej instancji oraz organu odwoławczego tak przez strony postępowania jak i przez lokalną społeczność) organ odwoławczy podkreślił, że rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań ma charakter decyzji związanej, zaś odmowa wydania takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w sytuacjach przewidzianych w przepisach ustawy. Dokonana przez Kolegium ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, prowadzi zaś do wniosku, że w niniejszym przypadku nie zachodzi żadna z sytuacji, wymienionych w przytoczonych wyżej przepisach ustawy, która stanowiłaby podstawę do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z tego względu sprzeciw wobec realizacji planowanego przedsięwzięcia, zgłoszony przez mieszkańców nie może skutkować odmową wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego przedsięwzięcia.
Jeśli chodzi o motywy składanych sprzeciwów, to pomimo braku wskazanych konkretnych merytorycznych zarzutów, są one spowodowane obawami odrowymi i ich wpływem na życie i zdrowie mieszkańców. Kierując się tak rozumianymi zarzutami organ zauważył, iż przeprowadzone postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym zwłaszcza analiza przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzyskanych opinii i uzgodnień, pozwalają na stwierdzenie, że przy zachowaniu warunków określonych w decyzji, emisje substancji, których źródłem będzie eksploatacja planowanego przedsięwzięcia, nie przekroczą norm określonych w przepisach prawa. Z kolei, jeśli chodzi o emisje substancji złowonnych stwierdził, iż z powodu braku prawnie określonych norm zapachowych jakości powietrza, nie można dokonać oceny, czy eksploatacja przedsięwzięcia będzie spełniała takie normy. W konsekwencji, wyłącznie subiektywne przekonanie o szkodliwym oddziaływaniu substancji zapachowych związanych z eksploatacją przedsięwzięcia, na środowisko i zdrowie ludzi nie może stanowić przesłanki odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że przeprowadzona ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na powietrze wykazała, iż na etapie jego eksploatacji, poziomy substancji odoroczynnych, takich jak amoniak czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie, określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. nr 16, poz. 87). Ponadto, w celu zminimalizowania uciążliwości zapachowej planowanego przedsięwzięcia, wykonany zostanie pas zieleni izolacyjnej wzdłuż granic działek min. 10m, na których ma być zlokalizowane przedsięwzięcie. W decyzji określono warunki dotyczące eksploatacji przedsięwzięcia, m. in. w zakresie: postępowania z odpadami oraz sztukami padłymi i ubitymi, czyszczenia i dezynfekcji chlewni, magazynowania, transportu i wykorzystania gnojowicy, postępowania ze ściekami, których spełnienie zabezpieczy przed zagrożeniem epidemiologicznym.
Organ stwierdził po analizie przedłożonego raportu oraz jego późniejszych uzupełnieniach, że dokument ten czyni zadość warunkom przepisu art. 66 uioś. Przepis art. 66 ustawy został zmieniony ustawą z dnia 9 października 2015r., o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.1936). Zgodnie z art. 14 ww. ustawy zmieniającej przepisy te wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 201 7r., jednakże art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej stanowi, że do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Dlatego też przedłożony raport należało oceniać na podstawie starego brzmienia przepisu art. 66 ustawy.
Treść przedmiotowego dokumentu posiada zapisy odnośnie charakterystyki planowanego przedsięwzięcie, jego głównych cech procesów produkcji i przewidywanych rodzajów i ilości zanieczyszczeń powstających w trakcie jego funkcjonowania. Raport zawiera również opis rzeźby terenu i warunków klimatycznych, jak również opis wód powierzchniowych i podziemnych oraz flory i fauny występującej na przedmiotowym terenie. Oceniany dokument zawiera także elementy określone w treści art. 66 ust. 1 pkt 5) uioś. oraz wypełnia pkt 6) tegoż przepisu tj. zawiera uzasadnienie wyboru przewidzianego do realizacji wariantu. Posiada on również opis metod prognozowania zastosowanych w raporcie oraz uwzględnia opis działań jakie należy podjąć mających na celu zapobieganie oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. W raporcie również zawarto analizę możliwych konfliktów społecznych zawiązanych z projektowanym przedsięwzięciem. Opracowanie to zostało również streszczone w języku niespecjalistycznym zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 18) ustawy.
W ocenie organu odwoławczego powyższy raport spełnia wszystkie w/w wymogi określone w przepisach prawa materialnego. Kolegium rozpatrując niniejszą sprawę nie dopatrzyło się żadnego uchybienia od strony formalnej, które mogłaby stanowić przesłankę do zanegowania, czy też podważenia wniosków płynących ze złożonego dowodu w sprawie. Przedłożony operat jest wiarygodny, a płynące z niego wywody są logiczne i zrozumiałe, co w efekcie powoduje przyznanie mu pełnowartościowej i miarodajnej mocy dowodowej dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy.
Dodatkowo organ wyjaśnił, iż planowane przedsięwzięcie zostało porównane z zaleceniami BAT (The Best Advailable Technique) oraz Best Available Techniques for Intensive Rearing of Poultry and Pigs - Final Draft - August 2015, zgodnie z którymi dana technika powinna być najlepsza pod względem zapobiegania zanieczyszczeniom oraz dostępna, tj. możliwa do zastosowania. Zarówno w zakresie technologii produkcji i wykonania budynków inwentarskich, jak i technik zarządzania, wykorzystania surowców i wody, technik zapobiegania i kontroli zanieczyszczeń, zużycia energii, postępowania w przypadku epidemii lub awarii, redukcji hałasu zaproponowano rozwiązania, które spełniają zawarte w tych dokumentach zalecenia.
Odnosząc się do przesłanek na jakich organ pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie to oprócz kwestii odorowych i potencjalnego negatywnego wpływu planowanej inwestycji na zdrowie społeczności lokalnej, Wójt powołał się na opracowanie sporządzone na zlecenie organu. Autorka tego dokumentu porusza i poddaje wątpliwość założenia raportu, co do możliwości realizacji planowanej inwestycji we wskazanej przez inwestora formie. Zarzuty te dotyczą tak kwestii komunikacji drogowej planowanej inwestycji, możliwości utrzymania wielkości założonych, cykli, czy też wskazanej wagi pojedynczego inwentarza znajdującego się w planowanej inwestycji.
Mając na względzie powyższe organ wskazał, iż powyższe opracowanie zostało wydane dla inwestycji w pierwotnym kształcie tj. instalacji do ściółkowego chowu drobiu- brojlera kurzego o obsadzie początkowej 5856 DJP (dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza) oraz przedsięwzięć pomocniczych, co już samo w sobie powoduje jego wykluczenie, gdyż odnosi się do inwestycji innej, niż oceniana w przedmiotowym postępowaniu. Dokument zawiera wiele nieścisłości oraz ogólników, co prawidłowo zauważyła Skarżąca w złożonym odwołaniu. Na przykład na stronie 22 dokumentu wskazano, iż badana inwestycja dotyczy chlewni. W ocenie organu dokument ten nie nosi znamion dowodu z opinii biegłego o którym mowa w art. 84 k.p.a. Celem dowodu z opinii biegłego nie jest ustalenie faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a jedynie udzielenie organowi administracji publicznej wyjaśnień niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2018r., II SA/Sz 74/18, LEX nr 2487227). Natomiast w niniejszej sprawie organ niejako scedował obowiązek dokonania oceny przedłożonego raportu na podmiot trzeci. Dokument odnosi się do innej inwestycji niż oceniana dlatego też jego zapisy nie mogą stanowić odniesienia oraz przesłanki do negowania zapisów zawartych w kompleksowo przedłożonym raporcie o odziaływaniu badanej inwestycji na środowisko.
Raport złożony przez inwestora, został sporządzony przez zespół pod kierunkiem biegłej z listy Wojewody [...]. Sporządzony raport me budził zastrzeżeń organu odwoławczego, a wskazane przez RDOŚ braki były uzupełniane po wezwaniu inwestora do ich usunięcia. Dopiero kompleksowo sporządzony raport stał się podstawą do wydania pozytywnego uzgodnienia przez RDOS (który, co należy dobitnie podkreślić, jest organem wyspecjalizowanym do oceny operatów). Gdyby raport budził zastrzeżenia co do jego rzetelności i treści merytorycznej z pewnością nie stałby się przedmiotem oceny i wydania zapadłych w oparciu o przedstawione tam dane aktów. Powyższe okoliczności przemawiają za wiarygodnością przedłożonego dokumentu.
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że przeprowadzone postępowanie wykazało, iż planowane przedsięwzięcie nie będzie w sposób znaczący negatywnie oddziaływać na środowisko.
Kolegium zgadziło się również ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], że nie jest konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o których mowa w art. 72 ust. I ustawy ooś biorąc pod uwagę w szczególności następujące okoliczności:
- posiadane na etapie wydawania postanowienia dane na temat przedsięwzięcia i elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania i ustalić warunki jego realizacji:
- ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami nie wystąpi ponadnormatywne kumulowanie się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się obecnie na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;
- nie stwierdzono możliwości niekorzystnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody.
Skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Stowarzyszenie [...] zaskarżając w całości decyzję i zarzucając jej naruszenie:
- zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 KPA) polegającej na braku tożsamości rozpatrywanej sprawy w postępowaniu odwoławczym ze sprawą rozpatrzoną przez organ I instancji,
- ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zakresie obowiązku poinformowania stron o wszczęciu i przebiegu postępowania (art. 74 ust. 3) oraz obowiązku poinformowania społeczeństwa (ar.33 i art. 85 ust.3),
- art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a w zw. z art. 66 ust.l ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku [ ..].poprzez odmowę powołania biegłego w celu weryfikacji raportu, czego domagało się Stowarzyszenie "[...]" w piśmie z dnia 29.01.2018 r.,
- art. 62 ust.1 i art. 66 ust.1 i 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku [...]. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do opinii A.B. z dnia [...].12.2017 r. wskazującej na istotne mankamenty i braki raportu, uniemożliwiające pełną analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust.1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku [...].
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że elementem postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jest nie tylko uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, czy zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa, ale także weryfikacja raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 3 pkt 8 oraz art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej). Ocena raportu odbywa się na zasadzie swobodnej oceny dowodów, zgodnie z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Raport powinien być zatem poddany rzetelnej, wnikliwej i wszechstronnej analizie, przy uwzględnieniu wszystkich obowiązujących w postępowaniu administracyjnym reguł dowodowych.
W ocenie skarżącego SKO w [...] naruszyło wyżej powołane przepisy prawa procesowego i materialnego co ma istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy piśmie z dnia 05.10.2017 r. inwestor dokonał modyfikacji raportu poprzez przyjęcie wariantu najkorzystniejszego (zaproponowanego przez RDOŚ) Zmodyfikowany wniosek inwestora został po raz pierwszy rozpatrzony w trybie instancji dopiero decyzją SKO z dni [...].08.2018 r. Zakres postępowania w II instancji wyznaczają granice sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Sprawa rozpatrywana w postępowaniu odwoławczym powinna być tożsama ze sprawą rozpatrzoną przez organ I instancji, pod względem podmiotowym oraz przedmiotowym. Brak tożsamości rozpatrywanej sprawy w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym) ze sprawą rozpatrzoną przez organ I instancji powoduje pojawienie się nowej sprawy administracyjnej - jej rozpoznanie i załatwienie przez organ II instancji stanowiłoby rażące naruszenie prawa.
Projektowana wielkotowarowa ferma drobiu na 7.320.000 szt./rok obejmująca 20 kurników i liczne dodatkowe urządzenia i budynki, lokalizowana jest w trójkącie trzech wsi – [...][...], [...] i [...]. Społeczności tych wsi są zatem żywotnie zainteresowane przebiegiem i wynikiem postępowania środowiskowego.
W dniu 20.01.2017 r. do Urzędu Gminy do Wójta Gminy [...] wpłynął wniosek Stowarzyszenia "[...]", a następnie w dniach 13, 16 i 17 stycznia 2017 r. kolejnych 47 wniosków mieszkańców wasi [...] i wsi [...] o dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu. W związku z uznaniem nowych stron postępowania Wójt zgodnie z art. 74 ust.3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wyznaczył nowy 14 dniowy termin do składania uwag i wniosków. Informacje przesłano stronom postępowania oraz poinformowano społeczeństwo poprzez umieszczenie w BIP Urzędu Gminy w [...], na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy oraz w sposób zwyczajowo przyjęty we wsi [...], [...] i [...].
Jednak na dalszym etapie postępowania środowiskowego Wójt o przebiegu postępowania poprzez obwieszczenie na tablicy ogłoszeń w sołectwie wsi informował już tylko mieszkańców wsi [...], nie zamieszczając ogłoszeń we wsiach [...] i [...].
W uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...].06.2018 r. SKO wyraźnie zlekceważyło dowód w postaci opinii w sprawie weryfikacji raportu. Na stronach 32 i 33 SKO odniosło się do tego opracowania lakonicznie, nie odnosząc się do wskazanych w tym opracowaniu zagrożeń dla środowiska oraz zdrowia ludzi. SKO wskazało, że opracowanie to nie nosi znamion dowodu opinii w rozumieniu art. 84 k.p.a. Z drugiej zaś strony Wójt uznał wniosek Stowarzyszenia "[...]" o powołanie biegłego jako zbędny, albowiem okoliczności które miały wpływ na wynik sprawy zostały przedstawione w sporządzonej opinii.
Weryfikacja raportu przez Wójta miała ograniczony zakres, gdyż ani organ gminy jak i jego pracownicy nie dysponuje (z tego co skarżącym wiadomo) odpowiednią wiedzą i specjalistycznym wykształceniem, aby móc w pełni ocenić wszystkie jego aspekty. W takim przypadku zachodziła konieczność powołania przez organ biegłego, o którym mowa w art. 84 § I kpa lub zlecenia na podstawie art. 75 §1 i art. 77 §1 i 2 kpa sporządzenia opinii prywatnej przez osobę (jednostkę organizacyjną) posiadającą odpowiednią wiedzę (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 lutego 2007 roku, sygn. akt: IIOSK 363/06).
SKO bagatelizując opinię w sprawie weryfikacji raportu, jednocześnie, bez głębszej analizy i bez zastrzeżeń uznaje za wiarygodny raport sporządzony na zlecenie inwestora. SKO podnosi, że autorem raportu jest biegły z listy Wojewody [...] z uprawnieniami w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko. Umknęło jednak uwadze organu, że rozporządzenie ministra Środowiska w sprawie biegłych z listy wojewody z dnia 22 luty 2000 r. (Dz.U. nr 15 poz.199), wydane na podstawie art. 70a ust. 4 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, regulujące kwestie powoływania takich biegłych, zostało uchylone 30 stycznia 2001 r. W ocenie skarżącego jest to chwyt marketingowy mający wywołać u zleceniodawcy oraz u organu administracji publicznej przekonanie, że autor raportu jest biegłym "z urzędu" a więc wiarygodnym.
W aktach sprawy nie ma dowodów na to, że wyliczenia oraz ustalenia raportu w zakresie zanieczyszczenie powietrza oraz emisji technologicznej zostały przez Wójta Gminy, RDOŚ oraz SKO zweryfikowane obliczeniami przy pomocy pakietu programów "OPA03" lub innego programu komputerowego posiadającego np. aktualny certyfikat jednostki naukowej. Wszystkie te organy obliczenia przyjęły a priori (z góry za prawdziwe). Nie wiadomo zatem na czym SKO opiera swa wiedzę o rzetelności obliczeń zawartych w raporcie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić. Decyzja Samorządu Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2018 r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem sądu organ odwoławczy nie dokonał rzetelnej, wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego co doprowadziło do niezasadnej, przedwczesnej oceny, że stan faktyczny został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości i możliwe jest wydanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia (budowy fermy drobiu o zdolności produkcyjnej 7.320.000 sztuk brojlera na rok). Organ odwoławczy pochopnie uznał, z czym nie zgadza się sąd, że sporządzony dla potrzeb oceny środowiskowej raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko odpowiada wymaganiom określonym w przepisach ustawy, jest kompletny, rzetelny i może stanowić podstawę oceny o braku negatywnych oddziaływań na środowisko. Tym samym organ naruszył zasady prawa procesowego wynikające z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2017 r. poz. 1405 j.t.) zwanej dalej ustawą lub ustawą u.o.u.i.ś.
Nie jest sporne, że planowane przedsięwzięcie zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 2016 poz. 71), zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego ocena oddziaływania na środowisko jest wymagana. Planowane przedsięwzięcie kwalifikuje się więc do przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko jest obligatoryjny. W postępowaniu, ocena okoliczności faktycznych dokonywana jest w oparciu o przygotowany raport, który stanowi istotny środek dowody i który organ obowiązany jest uwzględnić przy wydawaniu decyzji.
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, a więc pozytywna decyzja wskazująca, iż planowane przez inwestora przedsięwzięcie może być realizowane na warunkach w niej określonych jest wydawana wówczas, gdy zostaną spełnione wymogi określone w art. 80 ust. 1 ustawy u.o.u.i.ś.
Stosownie do treści art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:
1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;
2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;
4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Według wymagań określonych przez ustawodawcę organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach ma obowiązek wziąć pod uwagę m.in. ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Organ wydający decyzję środowiskową opiera więc swoje ustalenia i oceny w zakresie wyznaczonym w art. 62 ust. 1 ustawy właśnie na treści raportu. Raport jest najważniejszym dowodem w sprawie i jego racjonalność, logiczność, obiektywizm przedstawionej przez inwestora argumentacji powinien być poddany wnikliwej analizie organu wydającego decyzję, w szczególności pod kątem zawartości wyszczególnionej w art. 66 ustawy. Raport powinien uwzględniać wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Raport powinien być wszechstronnie przeanalizowany przez organ decyzyjny, a pojawienie się wątpliwości co do jego kompletności czy rzetelności ocen w nim przedstawionych zobowiązuje organ prowadzący postępowanie w pierwszej kolejności do uzupełnienia materiału dowodowego w celu rozważenia wszelkich niejasności w stanie faktycznym sprawy.
W ocenie sądu, inaczej niż przyjął organ odwoławczy, określone wprost w ustawie podstawy do odmowy wydania decyzji środowiskowej (art. 80 ust. 2, art. 81 ustawy) nie mają charakteru wyczerpującego. Dotyczą one przypadków, gdy decyzja negatywna wydawana jest mimo tego, że nie ma wątpliwości co do kompletności wniosku i stanowiącego jego podstawę raportu oddziaływania na środowisko. W przypadku więc, gdy ustalenia raportu są niekompletne i nie pozwalają wyjaśnić charakter oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, zachodzi zdaniem sądu samoistna przesłanka do odmowy wydania pozytywnej decyzji środowiskowej, jeżeli wnioskodawca nie uzupełni raportu na wezwanie organu.
Taki przypadek w przedmiotowej sprawie nie wystąpił. Inwestor uzupełniał raport na wezwania organu, jednak to organ odwoławczy analizując ponownie merytorycznie sprawę nie dostrzegł, że nadal przedstawione przez inwestora w uzupełnionym raporcie informacje nie są wystarczające do dokonania oceny oddziaływania na środowisko nawet w wariancie najkorzystniejszym, uzgodnionym i zalecanym przez RDOŚ.
Organ odwoławczy swoje przekonanie o rzetelności i kompletności raportu oparł niewątpliwie na błędnym przekonaniu o wiążącym charakterze pozytywnego stanowiska wyrażonego przez organ uzgadniający (RDOŚ), który to organ jako właściwy w sprawach środowiskowych posiada wiedzę i doświadczenie pozwalające ocenić wpływ planowanej działalności na środowisko, a także stwierdzeniu, że raport zawiera elementy określone w art. 66 ustawy.
Organ odwoławczy nie ma racji co do wiążącego charakteru uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w takim znaczeniu, w jakim przedstawił to w stanowisku wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzgodnienie ma charakter wiążący w odniesieniu do warunków określonych przez organ uzgadniający, które powinny znaleźć odzwierciedlenie w wydawanej pozytywnej decyzji. Nie oznacza jednak, że organ główny prowadzący postępowanie ocenowe z chwilą dokonania uzgodnienia przez RDOŚ traci swoje kompetencje do rozpatrzenia wniosku i samodzielnej oceny czy możliwe i dopuszczalne jest wydanie pozytywnej decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania. Takie rozumienie roli organu uzgodnieniowego jest sprzeczne z treścią przytaczanego art. 80 ust. 1 ustawy. Organ główny i właściwy do prowadzenia postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań jest upoważniony do samodzielnej oceny kompletności i merytorycznej zawartości raportu złożonego przez wnioskodawcę. Stanowisko organu I instancji w przedmiotowej sprawie w tym zakresie było więc słuszne, powinno jednak skutkować wezwaniem wnioskodawcy do uzupełnienia raportu, zanim wydane zostało rozstrzygnięcie. W tej konkretnej sprawie pozytywne stanowisko organu uzgodnieniowego nie mogło być traktowane jako rezultat wnikliwej analizy raportu. Organ uzgodnieniowy dwukrotnie wcześniej dokonywał pozytywnych uzgodnień wniosku inwestora i akceptacji wariantu inwestorskiego, uznając raport za prawidłowy, w sytuacji gdy dopiero przy trzeciej próbie uzgodnienia w wariancie najkorzystniejszym dla środowiska zauważył istotne braki raportu.
Organ odwoławczy powołując się na kompletność informacji zawartych w raporcie w porównaniu z warunkami wymienionymi w art. 66 ustawy, pominął konieczność oceny merytorycznej zawartości tych elementów w raporcie. Zdaniem sądu takiej oceny nie dokonał poprzestając na analizie dokonanej przez organ uzgodnieniowy.
Jednocześnie organ odwoławczy pochopnie uznał, że sporządzona na zlecenie organu I instancji opinia dotycząca prawidłowości sporządzonego dla celów postępowania raportu nie stanowi dowodu przydatnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie ma racji organ, że opinii zleconej do opracowania przez organ I instancji nie można potraktować jako dowodu z opinii biegłego. Należy wyjaśnić, że art. 84 k.p.a. wskazuje, że organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Przepis nie wskazuje innych przesłanek doboru biegłego jak tylko posiadanie przez daną osobę wiadomości specjalnych przydatnych do rozstrzygnięcia danej sprawy. Organ odwoławczy nie podjął nawet próby weryfikacji posiadanych przez opiniującą wiadomości specjalnych. Jeżeli organ I instancji zlecił sporządzenie opinii i wykorzystał ją w toku postępowania oznacza to, że korzystał z dowodu z opinii biegłego. Zdaniem sądu organ odwoławczy niedostatecznie przeanalizował treść sporządzonej opinii, ponieważ gdyby to zrobił, zauważyłby, że niektóre wskazania co do braków raportu zasługują na uwzględnienie. Wnikliwe spojrzenie również na ten dokument było jak najbardziej uzasadnione, chociażby w zakresie dostrzeżonej pomyłki polegającej na użyciu pojęcia "chlewnia" w odniesieniu do analizowanego przedsięwzięcia. Jednak należało również zauważyć, że pomyłka ta dotyczyła wyłącznie tego pojęcia, nie zaś przedstawionych w raporcie informacji, wariantów i ocen dla fermy chowu drobiu, które autorka opinii analizowała. Już z początkowej treści opinii wynikało, że analizowano w niej raport ujednolicony, a więc dotyczący wszystkich przedstawionych przez inwestora wariantów. Niezrozumiałe dla sądu jest stanowisko organu odwoławczego czyniącego zarzut zarówno organowi I instancji, jak też autorce opinii, że analizie poddali odpowiednio niewłaściwy zakres wniosku lub raportu, skoro inwestor dokonał zmiany żądania wniosku. To jednak nigdy nie nastąpiło. Organ odwoławczy myli żądanie wniosku z wyrażoną przez inwestora akceptacją co do możliwości realizacji inwestycji w wariancie najkorzystniejszym dla środowiska, na co zgodnie z treścią art. 81 ust. 1 ustawy wymagana jest zgoda inwestora.
Stosownie do treści tego przepisu jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Wyrażenie zgody przez inwestora na wariant najkorzystniejszy nie oznaczało zmiany wniosku i zakresu sprawy. W przeciwnym przypadku wnioskodawca musiałby sporządzić nowy raport z trzema nowymi wariantami, w którym wariant najkorzystniejszy dla środowiska z dotychczasowego wniosku, stałby się wariantem inwestorskim.
W ocenie sądu przedstawiony przez wnioskodawcę raport wraz z dokonanym uzupełnieniem nie spełnia wszystkich obowiązkowych wymogów określonych w art. 66 ustawy, w związku z czym nie jest dokumentem wiarygodnym i mogącym stanowić podstawę o zakresie i przewidywanych skutkach korzystania ze środowiska w wyniku realizacji planowanego przedsięwzięcia. Raport nie zawiera rzetelnego opisu w zakresie rodzaju i przewidywanej ilości zanieczyszczeń wynikających z funkcjonowania przedsięwzięcia (art. 66 pkt 1 lit. c), określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko, a w szczególności na ludzi, rośliny, zwierzęta i powietrze (art. 66 pkt 6 i 7 ustawy), opisu przewidywanych znaczących oddziaływań obejmującego pośrednie, skumulowane oddziaływania na środowisko (art. 66 pkt 8 ustawy), a także rzetelnej analizy możliwych konfliktów społecznych (art. 66 ust. 1 pkt 15 ustawy).
Niewątpliwie przedstawiony przez inwestora raport nie zawiera w istocie oceny skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że takie skumulowane oddziaływanie nie wystąpi. W ujednoliconym raporcie znalazło się na ten temat jedno zaledwie zdanie w zakresie uzupełnianego na żądanie RDOŚ opisu oddziaływania przedsięwzięcia na krajobraz. Brzmi ono następująco: "W sąsiedztwie projektowanej fermy, w zasięgu wzroku, nie występują inne tego typu obiekty, zatem nie ma możliwości przeprowadzenia skumulowanego oddziaływania".
Dziwić jedynie może, że autorzy raportu posiadający wiedzę specjalistyczną w zakresie oddziaływań na środowisko tylko w takim kontekście odnoszą się do potrzeby oceny potencjalnych skumulowanych oddziaływań w całym opracowaniu. Dziwi również stanowisko organu odwoławczego, który nie dostrzega potrzeby chociażby zawarcia w raporcie stanowiska o możliwości wystąpienia skumulowanych oddziaływań lub braku takich zagrożeń.
Wymóg zawarcia takiej oceny wynikał już z przepisów ustawy u.o.u.i.ś. sprzed jej zmiany obowiązującej od 1 stycznia 2017 r. Znajdował wyraz zarówno w treści art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy zgodnie, z którym raport ma zawierać m.in. opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, jak też w art. 63 ust. 1 pkt 1b ustawy. Ten ostatni przepis choć dotyczy stwierdzanego w drodze postanowienia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to jednak określa jakie kryteria brane są pod uwagę przy dokonywaniu takiej oceny. Między innymi nakazuje uwzględnić jako kryterium, powiązania z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowanie się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że ocena oddziaływania była obowiązkowo wymagana, a raport powinien być odzwierciedleniem podlegających ocenie zagadnień. Kumulowanie się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych stanowi więc konieczny element przeprowadzanej oceny oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdy zachodzi jakakolwiek wątpliwość co do możliwości kumulacji oddziaływań. W przedmiotowej sprawie, choć w zasięgu wzroku nie występują inne zrealizowane przedsięwzięcia, a czy jakieś są planowane, ani autor raportu, ani organ odwoławczy nie ustalił, to jednak zważywszy na położenie planowanej inwestycji w powiecie, który postrzegany jest jako zagłębie przemysłowego chowu zwierząt, taka wątpliwość istniała. Z dokumentu opracowanego dla powiatu [...] tj. Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu [...] do 2022 r. wynika, że z informacji podanych przez WIOŚ w [...] wynika, że na terenie powiatu [...] i [...] zlokalizowanych jest około 350 instalacji do wielkotowarowego chowu zwierząt (w szczególności drobiu), a nadmierna koncentracja tego typu przedsięwzięć prowadzi do emisji odorów, stwarzających uciążliwości dla ludności, a także zagrożenia bezpieczeństwa epizootycznego w powiecie.
Takie ostrożne podejście do oddziaływań na środowisko jest odzwierciedleniem wynikających z art. 6 ustawy Poś zasad przezorności i zapobiegania znajdujących swoje źródło zarówno w art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (polityka Unii opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego), a także w postanowieniach dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/92/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko.
Według art. 2 ust. 1 tego aktu prawnego - państwa członkowskie zobowiązane są do stosowania wszystkich koniecznych działań w celu zapewnienia, aby skutki przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, m.in. ze względu na swój charakter, rozmiary i położenie, zostały poddane ocenie, zanim zostanie udzielone im zezwolenie na przeprowadzenie tych przedsięwzięć.
Postanowienia dyrektywy nie pozostawiają wątpliwości, że do podejmowania działań o charakterze prewencyjnym w pierwszej kolejności zostały zobowiązane państwa członkowskie, w drugiej natomiast podmioty podejmujące działalność mogącą oddziaływać negatywnie na środowisko - ponieważ bez tego nie uzyskają niezbędnych zezwoleń. Temu właśnie służy obowiązek przedstawienia rzetelnych informacji o planowanym przedsięwzięciu i możliwych skutkach dla środowiska. Sformułowanie obowiązku przewidywania i zapobiegania negatywnego oddziaływania na środowisko, ma na celu zapobieganie przed nieodwracalnymi i nieznanymi skutkami degradacji środowiska w skali globalnej, regionalnej i lokalnej. Wszelkie więc czynności związane z korzystaniem ze środowiska, powinny uwzględniać zasadę przezorności, nawet przy założeniu tylko hipotetycznych zagrożeń dla środowiska. Nakreślenie możliwych zagrożeń na etapie planowania przedsięwzięcia, a następnie kierowanie się przezornością, pozwala podjąć właściwe środki zapobiegawcze.
W przedmiotowej sprawie w związku z istnieniem w powiecie [...] zagłębia przemysłowego chowu zwierząt i bardzo dużej skali planowanego przedsięwzięcia, jak najbardziej uzasadniona była potrzeba oceny potencjalnie występującego zagrożenia dla środowiska, zdrowia i warunków życia ludzi w związku z możliwością wystąpienia kumulacji oddziaływań. Kumulacja ta mogła dotyczyć zarówno emisji amoniaku i siarkowodoru, hałasu, jak też uciążliwości zapachowej.
Poza ogólnym sformułowaniem opartym wyłącznie na analizie braku ponadnormatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia poza terenem inwestycji (w zakresie m.in. stężenia amoniaku, siarkowodoru, emisji hałasu) raport nie zawiera żadnej analizy i żadnych danych pozwalających ocenić czy nie dojdzie do skumulowanego oddziaływania emisji z planowanej inwestycji z emisjami z przedsięwzięć już istniejących, czy też planowanych, dla których wydano ostateczną decyzję środowiskową, a zatem ich nakładania się i tym samym negatywnego oddziaływania tak na środowisko, jak też zdrowie i warunki życia ludzi. Raport nie wyjaśnia także możliwości skumulowania uciążliwości odorowej. Oddziaływanie obiektów inwentarskich na jakość powietrza w rejonie w którym występują zabudowania mieszkalne może mieć istotny wpływ na pogorszenie jakości życia ludzi, gdy dojdzie do kumulacji uciążliwości odorowej.
Trzeba podkreślić, że art. 62 pkt 1 lit. a) u.o.u.i.ś. nie odwołuje się do obowiązujących dopuszczalnych norm - substancji szkodzących środowisku, lecz nakazuje ogólną ocenę wpływu inwestycji na zdrowie ludzi i warunki ich życia oraz ocenę środków zapobiegających negatywnemu oddziaływaniu. Dlatego zaniechanie ustawodawcy w zakresie określenia obowiązujących norm dotyczących oddziaływania odorowego i określenia jednoznacznej metody ustalania tego oddziaływania nie zwalnia ani wnioskodawcy planującego korzystać ze środowiska, ani organu od dokonania analizy i oceny dopuszczalności realizacji inwestycji, w przedstawionych przez inwestora wariantach.
Podjęta przez inwestora próba analizy oddziaływania odorowego została zawężona do oceny oddziaływania zapachowego pojedynczej substancji złowonnej tj. amoniaku, którego próg wyczuwalności związany jest z dosyć dużym stężeniem, jako substancji reprezentatywnej dla oceny tego oddziaływania, dla której możliwe jest również ustalenie dopuszczalnego stężenia zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. Jednocześnie autor raportu choć zakłada emisję substancji złowonnych w związku z eksploatacją planowanego przedsięwzięcia to jednak próbuje wykazać, że główną jego przyczyną jest właśnie emisja amoniaku w odróżnieniu od farm chowu trzody chlewnej będących przyczyną emisji szerokiej gamy substancji złowonnych. Otóż jest to nieuczciwe twierdzenie, gdyż oba rodzaje przedsięwzięć są traktowane jako emitujące substancje złowonne i w przypadku obu rodzajów działalności emisja dotyczy wielu (kilkudziesięciu, a nawet kilkuset substancji powodujących uciążliwość zapachową (patrz. opracowanie "Lista substancji i związków chemicznych, które są przyczyną uciążliwości zapachowej" opublikowane na stronie www.gov.pl/web/srodowisko/uciazliwosc-zapachowa; Zespół Autorski m.in. prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak – Kierownik tematu). Należy podkreślić, że ustalone rozporządzeniem z dnia 26 stycznia 2010 r. wartości odniesienia dla 167 substancji, w tym amoniaku nie uwzględniają ich uciążliwości zapachowych. Dlatego to uwarunkowanie, jak też wieloskładnikowość i jednoczesne oddziaływanie zapachowe dużej ilości substancji wzajemnie na siebie wpływających, niekiedy o niewielkich stężeniach wyklucza rzetelność analizy odorowej zasygnalizowanej przez autora raportu. W tym zakresie więc autorka opinii sporządzonej na zlecenie organu I instancji miała niewątpliwie rację. Co więcej autor raportu, ani też organ odwoławczy nie dostrzegli, że oddziaływanie odorowe przedsięwzięcia wiąże się z oceną wpływu na zdrowie ludzi rozumiane szerzej, aniżeli wyłącznie zdrowie fizyczne. Tak więc wykazywanie, że niektóre z substancji emitowanych przez planowane przedsięwzięcie, dla których przeprowadzono w raporcie modelowanie odziaływania, nie przekroczy dopuszczalnych według obowiązujących przepisów długoterminowych wartości odniesienia nie świadczy wcale o braku wpływu na zdrowie ludzi. Wskazywane poziomy stężeń dotyczą wartości, które nie powodują zatrucia organizmu ludzkiego, nie dotyczą zaś wpływu na stan psychiczny, który jest równoważnym aspektem zdrowia.
Brak norm na który powołano się w raporcie nie wyklucza możliwości analizy wpływu emitowanych substancji na środowisko według kryteriów i możliwości wynikających z aktualnego stanu wiedzy, istniejących opracowań naukowych i praktycznych, w tym analiz przeprowadzonych monitoringów istniejących już instalacji. Istnieją w Polsce i za granicą ośrodki badawcze, z których wiedzy i doświadczenia z zakresu modelowania oddziaływania tego rodzaju przedsięwzięć na środowisko potencjalny inwestor może skorzystać przy opracowywaniu tej części raportu. W tej sprawie autor raportu sięgnął dla wykazania braku zagrożeń w emisji mikroorganizmów (bakterii i grzybów) do opinii opracowanej na potrzeby podobno zbliżonej co do wielkości i lokalizacji fermy w [...]. To tylko potwierdza istnienie możliwości wykazania rzeczywistego oddziaływania na środowisko także w tym ważnym aspekcie planowanej działalności, choć nie wykazano podobieństw skali porównywanego przedsięwzięcia i planowanego. Szkoda, że autor raportu nie próbował przedstawić także wyników monitoringu oddziaływania odorowego tego istniejącego przedsięwzięcia na tle konkretnych uwarunkowań.
Dopiero informacje oparte o analizę rzeczywistego zakresu oddziaływania substancji emitowanych przez planowane przedsięwzięcie, uprawdopodobnione materiałami uwzględniającymi aktualny stan wiedzy, badaniami, opiniami specjalistów mogłyby stanowić podstawę do wnioskowania o istnieniu lub braku znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym zdrowie i warunki bytowania ludzi.
Sąd podziela stanowisko wynikające ze sporządzonej na zlecenie organu I instancji opinii, że w opracowanym raporcie w rzeczywistości nie przedstawiono przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na ważne aspekty środowiska jak: rośliny, zwierzęta, siedliska przyrodnicze, powierzchnię ziemi. Autor raportu w tym zakresie zawarł w raporcie nie tyle analizę co własne niepoparte żadnymi dowodami twierdzenie, że nie występuje ryzyko zagrożeń, ponieważ zasięg oddziaływania nie wykroczy poza teren fermy drobiu. To prawda, że planowane przedsięwzięcie nie wiąże się z gospodarką leśną, a w raporcie wykazano brak ponadnormatywnego oddziaływania poza terenem inwestycji zanieczyszczeń, które będą uwalniane w związku z jej eksploatacją.
Przede wszystkim jednak zdaniem sądu istnieją uzasadnione wątpliwości co do tego czy obliczenia w raporcie dotyczą prawidłowej skali emisji substancji. Po drugie co do forsowanego w raporcie założenia, że tylko ponadnormatywne oddziaływanie mogłoby stanowić zagrożenie dla środowiska w wyniku rozprzestrzeniania się i osiadania emitowanych substancji (głównie amoniaku). Autor raportu w miejscu poświęconym oddziaływaniu na środowisko w wyniku nierealizowania planowanego przedsięwzięcia wskazuje, że okoliczne tereny są silnie przekształcane przez człowieka w ramach działalności rolniczej, a w związku z tym także nawożone. W części poświęconej opisowi przyrodniczemu wskazuje na otaczające teren inwestycji pola uprawne i lasy. Jednocześnie jednak nie dostrzega możliwego istotnego wpływu na te komponenty przyrody, rośliny i zwierzęta w związku z emisją amoniaku, której niewątpliwie bardzo dużą ilość (ok 33 Mg/rok w wariancie najkorzystniejszym) wytworzy planowane przedsięwzięcie. Na możliwe szkodliwe oddziaływanie amoniaku na roślinność i lasy w wyniku zakwaszenia gleb wskazano w opinii sporządzonej na zlecenie organu I instancji. Teza o szkodliwości oddziaływania amoniaku na lasy i gleby znajduje potwierdzenie chociażby we wskazanym już wcześniej opracowaniu ("Lista substancji i związków chemicznych, które są przyczyną uciążliwości zapachowej").
Wątpliwości budzą informacje zawarte w raporcie dotyczące liczby pojazdów przyjeżdżających na teren przedsięwzięcia. Autor raportu co prawda odnosząc się do zarzutów stawianych w opinii sporządzonej na zlecenie organu I instancji precyzuje liczbę pojazdów wskazując, że będzie to liczba 4154 samochodów ciężarowych rocznie, przy 32 samochodach na dobę. Jednak nie znajduje to potwierdzenia w samym raporcie. W części dotyczącej ruchu samochodowego w wyjaśnieniach poprzedzających tabelę 9.2.5.4-1 rzeczywiście odniesiono się do liczby 32 pojazdów na dobę, jednak już w części dotyczącej oddziaływania hałasowego wyszczególniono jako źródło hałasu 18 samochodów ciężarowych w porze dziennej (8 godzin) i 1 samochód ciężarowy na 1 godzinę w porze nocnej (co powinno oznaczać 8 samochodów łącznie). Oznacza to inną liczbę pojazdów ciężarowych odnoszoną do ilości emisji substancji szkodliwych, inną do emisji hałasu. Inaczej też autor traktuje wjazdy i wyjazdy samochodów (łącznie przy emisji substancji, oddzielnie przy emisji hałasu). Powoduje to uzasadnione wątpliwości co do rzetelności wykazywanych emisji.
Nie zostało doprecyzowane oddziaływanie wynikające z zagospodarowania obornika, którego ogromne ilości ze względu na skalę planowanego przedsięwzięcia będą wytwarzane nawet w wariancie najkorzystniejszym dla środowiska (12 444 Mg/rok). Autor raportu sugeruje, że obornik będzie zagospodarowywany w trzech możliwych wariantach w sposób zgodny z prawem i niepowodujący oddziaływania związanego z działalnością planowanego przedsięwzięcia (tj. jako nawóz odbierany przez podmioty zewnętrzne do wykorzystania rolniczego, jako substrat do produkcji podłoża zastępczego do uprawy pieczarek, jako biomasa do biogazowni). Przedstawiono umowy gwarantujące zagospodarowanie obornika na powierzchni 1338,59 ha, co oznacza, że bez przedstawienia informacji o realnych możliwościach zagospodarowania obornika pozostawiono wątpliwości dotyczące około 1/4 ilości wytwarzanego obornika. Raport nie gwarantuje więc, że produkowany obornik zostanie natychmiast zabezpieczony bez powodowania dodatkowych emisji w zakresie substancji szkodliwych i emisji odorowej (których w raporcie nie ujmowano w związku z założeniem regularnego i niezakłóconego odbioru). To założenie i tak musiałoby zostać uznane za budzące wątpliwości, skoro w samym raporcie wskazano, że "W okresie wegetacyjnym, w przypadku niemożliwości wykorzystania obornika do nawożenia po zakończeniu cyklu chowu lub w przypadku nieodebrania go przez uprawnionego odbiorcę, obornik będzie przechowywany na płycie obornikowej, wyposażonej w zbiornik na odcieki. Płyty obornikowe zlokalizowane są poza terenem fermy.". Nasuwa się uzasadniona wątpliwość co do tego jak może być przechowywana na płytach obornikowych zlokalizowanych poza fermą obornik, który nie zostanie z fermy odebrany przez uprawnionego odbiorcę? Informacje zawarte w raporcie w tym zakresie stanowią więc fikcję gwarancji należytego, niepowodującego dodatkowych emisji zagospodarowania obornika.
W raporcie nie podjęto nawet próby przedstawienia informacji o pośrednim oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia w związku z koniecznym dla jego prawidłowego funkcjonowania w fazie eksploatacji ruchu samochodów ciężarowych. Inwestor zamierza wykorzystywać do dostaw paszy, zwierząt, gazu, odbioru obornika transport oferowany przez podmioty zewnętrzne i uwzględnia w informacjach o oddziaływaniu dane dotyczące ruchu pojazdów wyłącznie po drogach na terenie inwestycji. W części raportu dotyczącej klimatu zauważa, że natężenie ruchu pojazdów obsługujących fermę nie będzie znaczący w skali roku, chociaż w układzie lokalnym wywoła to zmianę zauważalną. Mimo takiego spostrzeżenia nie dokonano żadnej analizy oddziaływania na powietrze w skali lokalnej, a więc miejscowości przez którą ten wzmożony istotnie ruch będzie się odbywał, choć inwestor zobowiązany jest w raporcie scharakteryzować także oddziaływania pośrednie planowanej inwestycji.
W tej sytuacji ze względu na wskazane braki raportu stawiana przez jego autora i inwestora teza o braku negatywnego odziaływania planowanej inwestycji na środowisko poza terenem do którego inwestor posiada tytuł prawny jest nieuprawniona, nierzetelna, a brak danych i pełnej analizy upoważnia do stwierdzenia, że raport nie spełnia wymogów wynikających z art. 66 ust. 1 ustawy.
Zdaniem sądu w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy naruszył poza wskazanymi wcześniej przepisami prawa procesowego także art. 138 § 1 pkt 2 kpa, gdyż nie zachodziły przesłanki uzasadniające zastosowanie tego przepisu. Uzasadnione było uchylenie decyzji organu I instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż decyzja odmowna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ nie został ustalony stan faktyczny umożliwiający rozpatrzenie sprawy (raport wymagał uzupełnienia w istotnym zakresie).
Wskazane uchybienia raportu powodują konieczność uzupełnienia tego opracowania w znaczącym zakresie, o ile inwestor wyrazi takie zainteresowanie, co uzasadniało potrzebę wyeliminowania z obrotu zarówno zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w celu przeprowadzenia postępowania z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności, a także zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu związanym z oceną oddziaływania na środowisko.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie uwzględnić wyrażoną przez sąd ocenę prawną i wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braków raportu, a następnie przeprowadzić postępowanie z zagwarantowaniem praw stron i udziału społeczeństwa, w którym powinien dokonać wszechstronnej i wnikliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
Skarżący nie miał racji zarzucając naruszenie zasady dwuinstancyjności z uwagi na rozpatrzenie innego zakresu sprawy przez organ odwoławczy. Jak wyjaśniono wcześniej zakres sprawy nie uległ zmianie przez fakt akceptacji przez inwestora możliwości realizacji inwestycji w wariancie najkorzystniejszym dla środowiska. Sąd nie stwierdził istotnych naruszeń w zakresie obowiązku informowania społeczeństwa, jak też stron o przebiegu toczącego się postępowania administracyjnego. Na marginesie tylko sąd wskazuje, że ewentualny zarzut dotyczący braku zagwarantowania czynnego udziału w postępowaniu mógłby podnosić podmiot, który tego udziału został pozbawiony, a zatem nie skarżące stowarzyszenie.
Sąd nie podzielił także stanowiska organu odwoławczego co wystąpienia przeszkody w możliwości rozpoznania skargi wniesionej do sądu przez podmiot, który nie wywiódł skutecznie odwołania od decyzji organu I instancji. W ocenie sądu do uznania skargi za dopuszczalną wystarczające było wcześniejsze wniesienie odwołania przez wnioskodawcę i rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.P.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło