IV SA/Wa 2811/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. sprawy ze skargi K. Z., A. Z. i J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany kierunku rekultywacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących K. Z., A. Z. i J. Z. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 2811/13 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].10.2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (zwane dalej SKO) utrzymało w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...].09.2012 r. nr 787/12, odmawiającą zmiany kierunku rekultywacji z wodno-przemysłowego na przemysłowy na terenach poeksploatacyjnych położonych w miejscowości M. na terenie działek ew. o numerach: [...], [...], [...], [....], [...] - gmina R.. Kierunek ten przewidziany był w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy R. nr [...] z dnia [...].10.2000 r. O kolejną zmianę kierunku rekultywacji już w 2011 r. zwrócili się współwłaściciele przedmiotowych działek, panowie: K. Z., A. Z. i J. Z. , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą " W.". Stwierdzili, że wyrobisko po złożu surowców ilastych ze względu na brak dostatecznej ilości mas ziemnych pozostało częściowo niewypełnione. Obecnie masy ziemne mogą być pozyskane w zw. z budową II linii Metra. Wnioskujący o zmianę wyjaśnili, że powstały zbiornik wodny zamierzają zasypać, stał się bowiem miejscem nielegalnego składowania odpadów i nie ma możliwości zabezpieczenia go przed nielegalnym zanieczyszczaniem. Stwierdzili też, iż to zawodnione wyrobisko nie jest jedynym zbiornikiem umożliwiającym , retencjonowanie wody opadowej. Pierwsza decyzja odmowna, która zapadła w tej sprawie została uchylona przez SKO. W uzasadnieniu swego obecnego rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy decyzję odmowną Starosty, SKO podzieliło stanowisko organu I. instancji i stwierdziło, że nie widzi podstaw do zastosowania art. 155 K.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzone kontrole prowadzonej rekultywacji wykazały, iż w j zbiorniku tym nastąpiła renaturyzacja. Występuje w nim fauna i flora typowa dla zbiorników wodnych. Zbiornik został zarybiony i zasiedla go ptactwo wodne. Wkomponowuje się w otoczenie lasów, które sąsiadują z nim z trzech stron. Teren jest cenny przyrodniczo i ma wysokie walory krajobrazowe. Przedmiotowy zbiornik wodny ustabilizował stosunki wodne na terenie przyległym. Podczas oględzin przeprowadzonych w lipcu 2012 r. nie stwierdzono obecności odpadów. SKO stwierdziło zatem, że za jego zasypaniem nie przemawia interes społeczny. Dla wsparcia swego stanowiska SKO powołało się na przepisy art. 38 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 1 ustawy Prawo wodne wywodząc, że zmiana decyzji o rekultywacji w kierunku żądanym przez wnioskodawców prowadziłaby do naruszenia obowiązujących zakazów, określonych w ustawie Prawo wodne. We wniesionej skardze panowie K. Z., A. Z. i J. Z., zarzucili wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem: - art. 38 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 1 ustawy Prawo wodne przez wskazanie konieczności ochrony przedmiotowego zbiornika wodnego jako cennego przyrodniczo i krajobrazowo, podczas gdy jest miejscem składowania śmieci i różnych odpadów; - artykułów 6, 7, 77 § 1 K.p.a. przez pobieżną ocenę rzeczywistego stanu faktycznego, co doprowadziło do wydania błędnego rozstrzygnięcia; - naruszenie art. 155 K.p.a. przez niedostrzeżenie, iż za zmianą decyzji co do kierunku rekultywacji przemawiały wszystkie elementy tego przepisu. Wśród nich także zarówno słuszny interes strony skarżącej jak i interes społeczny. W skardze wniesiono o zwrot kosztów postępowania sądowego. W dodatkowym piśmie procesowym profesjonalny pełnomocnik pana A. Z. poparł argumentację skargi o zaśmiecaniu przez osoby trzecie przedmiotowego zbiornika wodnego. Zauważył, że skutkuje to udokumentowanym wzywaniem współwłaścicieli terenu, na którym został utworzony, do usuwania powstałych zanieczyszczeń oraz nakładaniem na nich kar, co miało miejsce w latach 2009-2010. Załączono nadto dokumentacją fotograficzną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając wniesioną skargę zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej podniesiono. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja naruszyła art. 7 i 15 oraz art. 77 § 1 K.p.a., a w wyniku tego również art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który uniemożliwił ocenę, czy naruszyła także art. 155 K.p.a. Na wstępie kontroli legalności zaskarżonej decyzji, rozstrzygającej o zastosowaniu trybu zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo (art. 155 K.p.a.) należy zauważyć, iż w pierwszej kolejności ustalenia wymagało, czy strony tego postępowania wyrażają zgodę na jej zmianę, zgodnie z żądaniem skarżących. Zmiana nie musi wynikać z wadliwości podjętej decyzji. Może odnosić się do decyzji prawidłowej. Gdyby jednak była nieprawidłowa, to jej uchybienia nie mogą prowadzić ani do wznowienia postępowania, ani też do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji (muszą być to wady lżejsze, niekwalifikowane). W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest wskazania kręgu stron postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy R. nr [...] z dnia [...].10.2000 r. Nie wskazano także, czy wszystkie z nich wyraziły swą zgodę na żądaną przez wnioskodawców zmianę kierunku rekultywacji wprost i wyraźnie. Znajdująca się w aktach decyzja nr [...] z dnia [...].10.2000 r. nie zawiera rozdzielnika. Nie sposób więc ustalić jakie były jej strony. Nadto w aktach administracyjnych obu instancji brak jest stanowiska Burmistrza Miasta i Gminy R., zajętego w sprawie owej zmiany, z którego być może wynikał również stosunek do niej stron tamtego postępowania. O treści tego stanowiska wspomina jedynie rozstrzygnięcie I. instancji, ale w sposób bardzo ogólny. SKO natomiast nie zażądało włączenia do akt sprawy stanowiska zajętego przez ten organ, co do zmiany decyzji Burmistrza Miasta i Gminy R. nr [...] z dnia [...].10.2000 r. Kontrolując decyzję Starosty organ odwoławczy powinien zatem rozważyć w pierwszej kolejności, czy wszystkie strony wyraziły zgodę na zmianę decyzji Burmistrza Miasta i Gminy R. nr [...] z dnia [...].10.2000 r. w sposób jakiego oczekują wnioskodawcy. Argumentacja stron powinna przy tym pozostawać w związku z regulacjami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, bo tylko takie grunty podlegają rekultywacji. Zgoda winna być nadto rozpatrywana wyłącznie w kategoriach materialnych. Następnie organ odwoławczy powinien rozstrzygnąć, czy wprowadzeniu żądanej zmiany nie sprzeciwiają się przepisy szczególne uwzględniając, że chodzi tu o takie przepisy szczególne, których zastosowanie pozostaje w gestii organu rozstrzygającego w sprawie żądanej zmiany, a więc Starosty. Muszą być to zatem przepisy pozostające w zakresie jego kompetencji, które da się powiązać z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a nie jakiekolwiek występujące w systemie prawa regulacje. Konieczne zatem jest zatem wykazanie istnienia owego powiązania. Nadmienić wobec tego należy, że w zaskarżonej decyzji nie wykazano istnienia takiego powiązania zacytowanych przez organy przepisów ustawy Prawo wodne z regulacjami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W następnej kolejności, po przeprowadzeniu wskazanych ustaleń, organ odwoławczy zobowiązany był przejść do zbadania, czy za wprowadzeniem żądanej zmiany przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony (zbadania wymagała więc celowość wzruszenia decyzji). Odmowa zmiany kierunku rekultywacji, zgodnie z żądaniem skarżących, była zatem przedwczesna wobec faktu, iż ustalenia i argumentacja organu odwoławczego nie spełniały wymogów wynikających z art. 155 K.p.a. (SKO w zasadzie powtórzyło ustalenia I. instancji, odstępując od obowiązku ponownego wnikliwego rozpoznania sprawy w jej całokształcie w myśl art. 15 K.p.a.), w efekcie SKO uchybiło wymogowi wyczerpującego zbadania zaistnienia przesłanek z art. 155 K.p.a. Z tej przyczyny, w ocenie Sądu, doszło do naruszenia art. 15 K.p.a. w zw. z art. 155 K.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja o zmianie w trybie art. 155 K.p.a. decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo wydawana jest na zasadzie uznania administracyjnego, nie może jednakże być dowolna. Ustawodawca przewidział bowiem możliwość ponownego zajęcia się sprawą administracyjną przez organ tak w interesie społecznym jak i w interesie strony. Mając zatem na uwadze, iż zaskarżona decyzja SKO nie wyjaśniła w rozpatrywanej sprawie wszystkich koniecznych okoliczności, w wyniku czego ocena jej legalności wymyka się spod kontroli Sadu, uchylenie decyzji SKO z dnia [...].10.2013 r. stało się konieczne i uzasadnione. Mając na uwadze, iż wskazane i konieczne ustalenia w sprawie może przeprowadzić organ odwoławczy przy zastosowaniu art. 136 K.p.a., Sąd nie stwierdził konieczności uchylenia decyzji organu I. instancji. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. P.p.s.a. - orzekł jak w pkt. 1 sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego, zawarte w punkcie 2 sentencji, oparte zostało o art. 200 P.p.s.a. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku należy zastosować się do wskazań i oceny prawnej w nim zawartych.