IV SA/Wa 2812/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-15
Skład orzekający: Joanna Dziedzic-Bukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który został już zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu przed WSA, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej, jeśli jego sytuacja materialna nie uległa poprawie?Ratio decidendi
Skarżący, który został już zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej, jeśli jego sytuacja materialna nie uległa poprawie i nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest w takiej sytuacji uzależnione od przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, a jego przyznanie może być warunkiem realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, zwłaszcza gdy środek odwoławczy wymaga przymusu adwokackiego.Stan faktyczny
Skarżący I. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego jego skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wcześniej skarżący został zwolniony z kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie majątkowym wskazał, że jego sytuacja materialna nie uległa poprawie, a jedynym dochodem jest pomoc socjalna w wysokości 750 zł miesięcznie.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla I. S. adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji postanawia: - ustanowić dla I. S. adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt IVSA/Wa 2812/12, skarżący I. S. został zwolniony od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Po wydaniu w dniu 6 września 2013 r. wyroku oddalającego jego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców skarżący złożył na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem wnosząc o ustanowienie adwokata do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym z dnia 11 października 2013 r. skarżący wskazał, że jego sytuacja materialna nie uległa poprawie od czasu wydania postanowienia o zwolnieniu go z kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza PPF wynika, że skarżący w dalszym ciągu nie posiada wystarczających dochodów na poniesienie nie tylko kosztów związanych z wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego ale również zainicjowania i prowadzenia postępowania przed Naczelnym Sadem Administracyjnym. Skarżący złożył kolejne wnioski o nadanie mu statusy uchodźcy na terytorium RP. Z tego tytułu uzyskuje pomoc socjalną z Departamentu Pomocy Socjalnej Urzędu do Spraw Cudzoziemców w wysokości 25 zł dziennie (750 zł miesięcznie). Dochód ten jest jedynym dochodem skarżącego i służy mu na pokrycie kosztów utrzymania na terytorium RP we własnym zakresie.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należało zważyć, co następuje:
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast dla uzyskania prawa pomocy w zakresie częściowym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., koniecznym jest wykazanie przez wnioskodawcę, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący wnioskiem z dnia 20 grudnia 2012 r. zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych w niniejszej sprawie. Uwzględniając powyższy wniosek postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych oznacza zwolnienie go z wszelkich kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym również kosztów przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, iż w dniu 11 października 2013 r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem wnosząc o ustanowienie pełnomocnika w niniejszej sprawie, natomiast zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych dotyczyło również postępowania przed sądem drugiej instancji, przedmiotowy wniosek winien być rozpatrywany jedynie w zakresie ustanowienia pełnomocnika, jednak przy uwzględnieniu przesłanek wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Oceniając wynikający z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. warunek zasadności przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w kontekście przedstawionych we wniosku okoliczności faktycznych, stwierdzić należy, że skarżący wykazał, iż nie posiada, jak również nie jest w stanie zgromadzić, oszczędności, które mogłyby zostać wykorzystane do poniesienia jakichkolwiek kosztów toczącego się postępowania sądowoadministarcyjnego. Należy mieć bowiem na uwadze, iż możliwości finansowe składającego wniosek są niezwykle ograniczone. Zasadniczym i jedynym źródłem jego dochodów jest pomoc finansowa przyznana mu w procedurze uchodźczej w wysokości 750 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada żadnego innego źródła dochodu, nie ma w Polsce również żadnej rodziny, która mogłaby mu pomóc ponieść koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Już sama okoliczność, iż ponad połowę swoich dochodów wnioskodawca przeznacza na wynajem pokoju – 400 zł miesięcznie, świadczy o jego trudnej sytuacji materialnej.
Ponieważ wnioskujący o przyznanie prawa pomocy nie posiada przedmiotów wartościowych, ani zgromadzonych oszczędności nie jest możliwe, by w ten sposób pozyskane być mogły środki potrzebne na prowadzenie sprawy przed sądem, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Tak rozumiane względy, nakazywały przyjąć, że składający wniosek nie ma możliwości samodzielnego wywiązania się z obowiązku poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Dodatkowo należy wskazać, iż ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, w którym znajduje się postępowanie w niniejszej sprawie. Jak już wskazano, wyrokiem z dnia 6 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. S. Od wyroku tego przysługuje skarżącemu skarga kasacyjna (art. 173 § 1 p.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokackim (art. 175 § 1 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącą konstytucyjnego prawa do sądu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło