IV SA/Wa 2821/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia zwolnić M. I. od kosztów sądowych Skarżąca M. I. wraz ze skargą na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2013 r. o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy, złożyła do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że jest uchodźcą z [...], nie posiada żadnego majątku w Polsce. Mieszka wraz z małoletnia córką. Jedyne źródło ich utrzymania stanowią świadczenia z Urzędu do Spraw Cudzoziemców (na samodzielne utrzymanie poza ośrodkiem), w łącznej wysokości 1200 zł. Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, stwierdzić należy, że wykazała ona, że spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2. W obecnej chwili skarżąca nie pracuje, nie posiada jakiegokolwiek majątku, oszczędności pieniężnych. Skarżąca oraz jej małoletnia córka otrzymują świadczenie na samodzielne utrzymanie się poza ośrodkiem w łącznej wysokości 1200 zł. Kwota ta pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i jej córki. W tej sytuacji uznano, że M. I. wykazała, że zachodzą przesłanki, pozwalające na przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem uiszczenie kosztów sądowych mogłoby narazić ją oraz jej córkę na uszczerbek utrzymania koniecznego. W rozpoznawanej sprawie koszty sądowe wynoszą co najmniej 300 zł (wpis od skargi), zatem odmowa zwolnienia od tych kosztów, biorąc pod uwagę sytuację życiowa i materialną skarżącej, mogłaby pozbawić ją prawa do sądu. Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.