IV SA/Wa 2827/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-06
Skład orzekający: Alina Balicka, Magdalena Durzyńska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ocenił stabilność i regularność dochodów cudzoziemki ubiegającej się o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, odmawiając uwzględnienia dochodów z najmu lokalu mieszkalnego z powodu braku aktu własności nieruchomości?Ratio decidendi
Organ administracji nieprawidłowo ocenił źródła dochodu skarżącej, odmawiając uwzględnienia dochodów z najmu lokalu mieszkalnego z powodu braku aktu własności nieruchomości, podczas gdy polskie prawo nie warunkuje legalności umowy najmu od posiadania tytułu własności przez wynajmującego. Sąd uznał, że skarżąca wykazała legalność, stabilność i regularność dochodów, w tym z najmu, co powinno zostać uwzględnione przy ocenie przesłanek zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.Stan faktyczny
Cudzoziemka złożyła wniosek o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony ze względu na wykonywanie pracy. Organ odmówił, wskazując na brak stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego na utrzymanie siebie i dzieci. Skarżąca podniosła, że organ nie uwzględnił dochodów z wynajmu lokalu mieszkalnego. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organ nieprawidłowo ocenił dochody skarżącej.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] grudnia 2012 roku. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi V. L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] grudnia 2012 roku nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją [...] z dnia [...] września 2013r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców działając na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. z 2011r., Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013r., poz. 267) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatelkę W., ur. [...].1977r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012r. Nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jako podstawę odmowy wskazano brak stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania cudzoziemki i jej rodziny.
Zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji podjęto w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu 29 sierpnia 2012r. W.T. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na wykonywanie pracy. Cudzoziemka przebywa na terytorium RP od wielu lat, od stycznia 2008r. kilkakrotnie już (skutecznie) występowała o udzielenie zezwolenia na zamieszkiwanie na czas oznaczony. Ma na utrzymaniu dwójkę urodzonych w Polsce dzieci, jej miesięczne dochody wynikające z udokumentowanego stosunku pracy to 2000 zł brutto. W dniu złożenia wniosku W.T. przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie udzielonego jej przez Wojewodę [...] w dniu 08.11.2010r. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do dnia 18.10.2012r. w związku z wykonywaniem pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wynika z akt sprawy, podstawą udzielenia w/w zezwolenia było wydane przez Wojewodę [...] w dniu [...].08. 2010 r. przedłużenie zezwolenia na pracę na rzecz firmy [...] w R. na stanowisku kucharza na podstawie umowy o pracę na cały etat z terminem obowiązywania od dnia 19.10.20l0r. do dnia 18.10.2012r. z miesięcznym wynagrodzeniem brutto nie niższym niż 2000 zł.
Organ przywołał art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53-53b. Według organu wydana w sprawie decyzja jest tzw. decyzją związaną, z uwagi na użyte w treści przepisu art. 57 ustawy o cudzoziemchach sformułowanie "odmawia się', co oznacza, że ustawodawca nie pozostawił swobody organom orzekającym, lecz zobligował je - w przypadku spełnienia określonych w przepisach przesłanek - do wydania konkretnego, przewidzianego przepisem rozstrzygnięcia. Organ uznał, że w przedmiotowej sprawie został zobowiązany, mocą przepisu art. 57 ust 1 pkt 1 i 6a ustawy o cudzoziemcach, do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na niespełnienie przesłanek z ustawy.
Skargę na powyższą decyzję złożyła W.T. wskazując na pominięcie słusznego interesu strony oraz niezasadne przyjęcie, iż nie posiada wystarczającego dochodu pozwalającego na utrzymanie siebie i dzieci. Podniosła, że organ nie uwzględnił dochodów, jakie uzyskuje w związku z wynajmem lokalu mieszkalnego w W.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do postanowień 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (tekst jednolity: Dz. U. 2011 r. Nr 264 poz. 1573 zwanej dalej ustawą) zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który posiada zezwolenie na pracę albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane oraz jeżeli uzasadnia to jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. W takiej sytuacji cudzoziemiec jest zobowiązany posiadać stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu oraz ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 53b ust. 1 pkt 2 ustawy). Cudzoziemiec jest obowiązany uzasadnić wniosek, przedstawić ważny dokument podróży oraz dołączyć do wniosku dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
Jak stanowi art. 53b ust. 5 ustawy, wymagany dochód (po odliczeniu kosztów zamieszkania), przypadający na każdego członka rodziny pozostającego na utrzymaniu cudzoziemca lub na cudzoziemca, gdy jest osobą samotną, musi być wyższy niż wysokość dochodu, od której przyznaje się świadczenia pieniężne z pomocy społecznej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U.2013, poz. 182).
Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej).
Kryteria dochodu, od którego uzależnione są świadczenia społeczne określa art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U.2012, poz. 823). Stanowi on, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł i osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł.
W kontrolowanej sprawie na potwierdzenie faktu posiadania stabilnego i regularnego źródła dochodu skarżąca przedstawiła umowę o pracę z wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 2000 zł brutto (1459,48 zł netto) i oświadczyła, że dodatkowo z najmu lokalu mieszkalnego w W. osiaga miesięcznie 500 USD. Do akt sprawy załączono:
- wydane przez Wojewodę [...] zezwolenie na pracę cudzoziemki w firmie [...] w M., na stanowisku kucharza, z wynagrodzeniem nie niższym niż 1500 zł brutto, z terminem ważności do dnia 03.05.2013r. i przedłużenie tego zezwolenia z wynagrodzeniem nie niższym niż 2000,00 zł brutto, z terminem ważności do dnia 03.05.2015r.;
- umowę o pracę z dnia 04.05.2013r.;
- dokumenty potwierdzające posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego;
- umowę najmu lokalu z czynszem w wysokości 200 zł miesięcznie;
- ZUS RUMA za trzy miesiące;
- zeznanie podatkowe cudzoziemki PIT-37 za 2012r. z dochodem w wysokości 11 645,32 zł brutto;
- poświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22.03.2013r.;
- odpisy skrócone aktów urodzenia dzieci cudzoziemki.
Do akt sprawy dołączono także umowę najmu lokalu mieszkalnego ( wraz z tłumaczeniem na język polski) znajdującego się na terytorium W. w mieście K., powiat B. przy ul. [...], z której wynika, że cudzoziemka z tytułu wynajmu w/w lokalu uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości 500 USD oraz że najemca otrzymuje pokwitowanie od wynajmującego za każdorazową wpłatę w gotówce lub w złocie. Złożono też książkę meldunkową rodziny wraz z tłumaczeniem, świadectwo prawa użytkowania przez pana W.N. i panią D.T. (rodziców cudzoziemki) działki o powierzchni 109,6 m 2 w położonej w m. K., powiat B., województwo H.
Organ uznał, że w/w dochód cudzoziemki z tytułu namju nie może być uwzgledniony, albowiem pełnomocnik strony pomimo wezwania nie dołączył do akt sprawy aktu własności w/w nieruchomości oraz dokumentów potwierdzających regularne otrzymywanie ww środków finansowych z tytułu wynajmu.
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skarżąca przebywała na terytorium RP legalnie od wielu lat, o czym świadczą dołączone do akt decyzje Wojewody [...] o udzieleniu jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Organ orzekający w sprawie dokonał analizy sytuacji finansowej skarżącej przyjmując, że same opłaty związane z najmem wynoszą ok. 200 zł i przyjął, że dochody przez nią osiągane nie są wystarczające w świetle obowiązujących przepisów.
W tym miejscu trzeba wskazać, że Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. [art. 1 § 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm. ] Przeprowadzone w tak określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a zatem skarga została uwzględniona.
Uwzględniając całokształt okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organ nieprawidłowo ocenił źródła dochodu skarżącej jakimi są: wynagrodzenie za pracę i dochody uzyskiwane z tytułu najmu lokalu mieszkalnego w W. Istotne jest w sprawie, że co do zasady organ nie kwestionował legalności czy wiarygodności dokumentów przedstawionych przez skarżącą a wynikających z umowy najmu lecz domagał się przedstawienia tytułu własności ww lokalu choć w systemie polskiego prawa nie ma przepisu warunkującego legalność umowy najmu od legitymowania się tytułem własności przez wynajmującego. Oczywiste jest przy tym, że tok rozumowania zastosowanego przez organ jest w pełni prawidłowy. Cudzoziemiec ubiegający się o prawo czasowego zamieszkiwania musi wykazać, że w dacie składania wniosku dysponuje dochodami, które nie uprawniają go do świadczeń z pomocy społecznej. Jednak oceniając przesłankę stabilności i regularności posiadanego przez skarżącą źródła dochodu w kontekście zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony należy uwzględnić przede wszystkim legalność tego dochodu, niezmienność przez dłuższy okres czasu, poziom na jakim dochody kształtowały się w dłuższej perspektywie czasowej (np. tendencje wzrostową – jak w sprawie niniejszej) a także powtarzalność w określonych odstępach czasu, co gdy chodzi o dochody osiągane w Polsce w ocenie Sądu zostało przez skarżącą wykazane. Skarżąca od kilku lat legalnie pracuje w Polsce na podstawie umowy o pracę, odprowadza do budżetu państwa wymagane prawem podatki jak również składkę na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Należy również mieć na uwadze, że Wojewoda [...] kilkakrotnie udzielając uprzednio skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony orzekał w oparciu o zbliżony do aktualnego stanu faktycznego sprawy z tym zastrzeżeniem, że według dwóch poprzednich wniosków skarżąca deklarowała, że jej córki przebywają w W. Tym niemniej organ nie miał wówczas wątpliwości w zakresie spełnienia przez skarżącą przesłanek określonych w art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach i w istocie, przy wyższych niż poprzednio dochodach skarżąca w wyniku orzeczenia organu traci przymiot osoby spełniającej kryteria z art. 53 ust. 1 pkt. 1 ustawy o cudzoziemcach przez to, że wykazała, że jej małoletnie córki posiadające polskie obywatelstwo przebywają aktualnie na terenie RP a skarżąca sama ponosi ciężar ich utrzymania.
W ocenie Sądu w sprawie doszło do przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. Naruszenie w toku postępowania administracyjnego art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie wzięcie pod uwagę faktu, że skarżąca posiada dodatkowe źródła dochodu z tytułu umowy najmu lokalu mieszkalnego doprowadziło organ odwoławczy do błędnej analizy stanu faktycznego a tym samym do błędnego przyjęcia, iż skarżaca nie spełnienia przesłanek określonych w art. 53 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53b ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Oceniajac rygorystycznie i formalistycznie próg dochodów uprawniajacych do otrzymywania świadczeń z pomocy społecznej w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej nalezało odnieść sie do definicji dochodu określonego w tej ustawie. Jak juz wskazano wyżej, zgodnie z art. 8 ust. 3 ww ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Tymczasem pomimo niekwestionowania wiarygodnosci złooznej do akt umowy najmu organ nie uwzglednił deklarowanych przez skarżacaą dodatkowych, poza zawartą w Polsce umową o pracę, dochodów.
W konsekwencji powyższego ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając w oparciu o art. 134 § 1 ppsa i art. 145 § 1 lit. c ppsa uwzględnił skargę i uchylił zaskarzoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]. Na podstawie art. 152 ppsa Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę organ dokona analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego pod kątem przesłanek określonych w przywołanych wyżej przepisach ustawy o cudzoziemcach z uwzglednieniem stanowiska wyrażonego wyżej w uzasadnieniu wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło