IV SA/Wa 2828/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia postanawia: 1. ustanowić w niniejszej sprawie dla B. M. adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., 2. odmówić zwolnienia B. M. od kosztów sądowych. Skarżący B. M. wezwany uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł od wniesionej skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2012 r. nr [...], zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także ze złożonych przez skarżącego do akt sprawy dokumentów źródłowych (m.in. zaświadczenia o wynagrodzeniu, wyciągu z rachunku bankowego) wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz studiującą córką. Rodzina mieszka w domu o pow. 110 m². Posiada nieruchomość rolną o pow. 0,25 ha. Dochody rodziny pochodzą z otrzymywanego przez skarżącego wynagrodzenia za pracę w wysokości 4.385 zł. brutto miesięcznie (średnia z ostatnich trzech miesięcy). Skarżący oszacował średnią miesięczną kwotę wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym na ok. 1700 zł. Na wydatki te składają się: opłaty za węgiel (ok. 240 zł.), gaz (ok. 200 zł.), wodę i odprowadzanie ścieków (ok.160 zł.), energię elektryczną (ok. 90 zł.), abonament RTV (ok. 15 zł.), podatek od nieruchomości i wywóz śmieci (ok. 35 zł.), abonament za dwa telefony komórkowe (ok. 60 zł.), telefon stacjonarny i Internet (ok. 120 zł.), polisę ubezpieczeniową żony (ok. 35 zł.). Ponadto skarżący podał, że na utrzymanie samochodu (zakup paliwa oraz ubezpieczenie pojazdu) przeznacza ok. 150 zł. miesięcznie. Jako kolejne niezbędne wydatki wskazał wydatki na: zakup leków (ok. 100 zł.), zakup biletów na przejazd komunikacją podmiejską (ok. 100 zł.), utrzymanie psa (ok. 90 zł. miesięcznie), wymianę pralki (ok. 90 zł. miesięcznie), bieżące naprawy w domu (ok. 100 zł.) oraz zakup środków higienicznych (ok. 120 zł.). Pozostałą do dyspozycji kwotę skarżący przeznacza na wyżywienie, środki czystości, opiekę stomatologiczną, ubiór i inne codzienne wydatki. Stwierdzono, co następuje: Przystępując do oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącego, w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej P.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. Skarżący B. M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze względu na tak zakreślone granice żądania powinien więc udowodnić, że poniesienie kosztów postępowania sądowego nie jest możliwe ze względu na brak jakichkolwiek środków majątkowych. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Treść powołanego przepisu wskazuje, że dopiero gdy posiadane przez stronę środki okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności. Ustalenie, czy skarżący znajduje się w sytuacji uprawniającej do uzyskania pomocy państwa, wymaga określenia relacji kosztów postępowania w niniejszej sprawie do wskazanych przez stronę możliwości płatniczych, stanu majątkowego i rodzinnego. Dochód uzyskiwany w gospodarstwie domowym wnioskodawcy wynosi średnio ok. 4.385 zł. brutto miesięcznie (na konto skarżącego ok. 2800 zł.). B. M. na obecnym etapie postępowania jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV WSA w Warszawie z dnia12 grudnia 2012 r.). Podana przez stronę wysokość miesięcznych obciążeń budżetu domowego wynosi ok. 1700 zł. miesięcznie (bez wyżywienia i ubrania). Należy przy tym zauważyć, że nie wszystkie z podanych przez wnioskodawcę wydatków, jak na przykład koszty napraw bieżących w domu, mają stały, comiesięczny charakter. Także nie wszystkie z tych wydatków, jak na przykład opłaty za korzystanie z trzech telefonów, mogą być uznane za koszty koniecznego utrzymania. Należy zatem stwierdzić, że B. M. nie spełnia warunków uzyskania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jest on w stanie zaspokoić niezbędne koszty utrzymania z regularnie uzyskiwanego dochodu, zaś przez oszczędności w niektórych wydatkach, jest on w stanie uiścić należne w sprawie opłaty sądowe. Jednocześnie wysokość dochodu skarżącego nie pozwala mu jednak na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Przy wielkości niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym, skarżący nie jest w stanie wygospodarować środków pozwalających na opłacenie wynagrodzenia adwokata z wyboru. Dlatego należało uwzględnić wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Należy wyjaśnić, że kwota wpisu (200 zł.) sądowego zostanie skarżącemu zwrócona przez organ pod warunkiem, że Sąd uwzględni jego skargę. W świetle art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.