IV SA/Wa 283/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 26 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. G., Z. S., J. M., L.S., S. S., D. B., M. M, S. P., M. S., A. K., H. M., P. P. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia umorzyć postępowanie sądowe ze skargi Z. G., Z. S., S. P. oraz L. S. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] Główny Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa, utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. dnia [...] kwietnia 2005 r., uzgadniające lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie obiektów infrastruktury technicznej nadawczo-odbiorczej stacji bazowej telefonii cyfrowej [...] na działce nr ewid. [...] położonej w R. W uzasadnieniu swego postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w R. uzgadniając warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji stwierdził, że oszacowana na podstawie obliczeń i analizy rozkładów pól elektromagnetycznych łączna strefa obszaru, w obrębie której przekroczony będzie dopuszczalny poziom elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego 0,1 W/m2, pochodzącego od wszystkich anten zainstalowanych na wieży, wystąpi na pułapie od wysokości 28,4 m npt. oraz powyżej tej wysokości i będzie sięgała na odległość do 26,3 m od anten stacji. Strefa ta wystąpi na znacznych wysokościach, w wolnej przestrzeni, w miejscach niedostępnych dla ludzi i w związku z tym planowana do realizacji inwestycja nie będzie uciążliwa dla środowiska i zdrowia ludzi. Rozpoznając w trybie odwoławczym sprawę Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, iż raport oddziaływania na środowisko, w oparciu o który dokonano uzgodnienia jest opracowany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i polskimi normami. Powołując się na rolę organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej w procesie uzgadniania wskazał, iż organy przy rozpatrywaniu dokumentacji konkretnej stacji bazowej respektują obowiązujące aktualnie przepisy i wymogi w nich zawarte, uzgadniając tylko te inwestycje, które na podstawie przedłożonych dokumentów nie stwarzają zagrożenia dla ludzi w dostępnych dla nich obszarach. Ponadto podkreślił konieczność wykonania pomiarów kontrolnych rzeczywistego rozkładu pól elektromagnetycznych wytwarzanych przez urządzenia będące źródłem promieniowania, bezpośrednio po uruchomieniu stacji i po każdorazowej zmianie warunków jej pracy, co potwierdzi brak zagrożenia z tytułu sąsiedztwa przedmiotowej inwestycji. Główny Inspektor Sanitarny stwierdził również, iż zarzut dotyczący nieuwzględnienia udziału stron w niniejszym postępowaniu administracyjnym nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem jak wynika z akt sprawy strony skarżące zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania przez Urząd Miejski w R., o czym świadczy pismo z dnia 24 marca 2005 r. skierowane do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. Zdaniem Głównego Inspektora Sanitarnego projektowana stacja będzie spełniała wymagania w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed promieniowaniem dla ludzi i środowiska oraz nie będzie negatywnie oddziaływała na warunki życia i zdrowia okolicznych ludzi. W skargach na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] skarżący Z. G., S. P., L. S. oraz Z. S. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] kwietnia 2005 r., jako wydanych z naruszeniem prawa. Skargi pozostałych osób zostały poodrzucane przez Sąd prawomocnymi postanowieniami. Zdaniem skarżących przedmiotowa inwestycja dotycząca budowy stacji bazowej telefonii cyfrowej [...] na działce o nr. ew. [...], położonej w R. zaliczana jest do inwestycji pogarszających znacząco stan środowiska oraz ograniczających w przyszłości użytkowanie oraz wykorzystanie ich działek sąsiadujących z działką przeznaczoną pod to zainwestowanie. Sporządzony przez Urząd Miasta w R. wykaz osób uznanych za strony postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, w ocenie skarżących, jest wadliwy, bowiem nie wszyscy właściciele działek przylegających do działki, na której ma być zlokalizowana przedmiotowa inwestycja, zostali uznani za strony toczącego się postępowania. W skardze podniesiono również, iż planowana inwestycja może przyczynić się do narażenia zdrowia i życia ludzi, którzy mieszkają i przebywają w sąsiedztwie planowanej inwestycji. Natomiast działania organów zajmujących stanowisko w tej sprawie naruszają podstawowe zasady zawarte w Konstytucji RP, w szczególności powołaną zasadę poszanowania zdrowia i życia ludzi. Dodatkowo skarżący wskazali, iż organy rozpoznając niniejszą sprawę naruszyły ogólne zasady postępowania administracyjnego nie wyjaśniając wszystkich okoliczności faktycznych i istotnych dla sprawy, a w szczególności naruszono art. 7, 77 i 80 Kpa. W odpowiedzi na skargi Główny Inspektor Sanitarny wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. W dniu 13 marca 2006 r. skarżąca Z. S. uzupełniając swoją skargę, przesłała do Sądu odpis postanowienia Ministra Środowiska z dnia [..] lutego 2006 r. Nr [...] z którego wynika, iż w postępowaniu dotyczącym uzgodnienia przedmiotowej inwestycji mógłby znaleźć zastosowanie przepis przejściowy zawarty w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 113, poz. 954), zgodnie z którym do postępowań w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wszczętych, a nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy, przepisy dotychczasowe stosuje się na wniosek uprawnionego podmiotu-inwestora. Mając jednakże na względzie fakt, iż wniosku takiego inwestor nie złożył Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...].11.2005 r. uchylił postanowienie uzgadniające przedmiotową inwestycję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] .07.2003 r. i umorzył postępowanie przed organem I instancji. Natomiast Główny Inspektor Sanitarny w piśmie z dnia 1 czerwca 2007 r. poinformował Sąd, iż z wniosku inwestora – P. z siedzibą w W. nie jest prowadzone postępowanie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody dla realizacji przedmiotowej inwestycji, postępowania takiego nie prowadzi także Urząd Miejski w R. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy jednakże wskazać, że ustawodawca w art. 161 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidział możliwość wydania postanowienia o umorzeniu postępowania, gdy stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w pkt. 1 i 3 art. 161 § 1 oraz art. 130 § 1 zd. drugie ustawy z dnia 30.08.2002 r. Ta właśnie przesłanka występuje w ocenie Sądu w niniejszej sprawie. Zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] zapadło jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 18.05.2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 113, poz. 954), która przyjęła, iż przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, do których należą także inwestycje celu publicznego budowy stacji bazowych telefonii komórkowej, mogą być realizowane wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody. W trakcie prowadzonego postępowania sądowego okazało się jednak, iż Minister Środowiska w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił w całości skargę na swe postanowienie, utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody Podkarpackiego uzgadniające tę inwestycję i postanowieniem z dnia [...].11.2005 r. uchylił postanowienia uzgadniające obu instancji oraz umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w tym zakresie. W uzasadnieniu swego stanowiska zaznaczył, że decyzja ustalająca warunki zabudowy dla tej inwestycji Burmistrza R. z dnia [...].08.2003 r. została zaskarżona do SKO, które ją uchyliło i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Ten zobowiązał inwestora do uzupełnienia dokumentacji w zakreślonym terminie i z uwagi na bezskuteczny upływ tego terminu wniosek o ustalenie warunków pozostawił bez rozpoznania. Ponownie Wojewoda Podkarpacki postanowieniem z dnia [...].07.2005 r. w zakresie ochrony środowiska uzgodnił warunki zabudowy dla tej inwestycji na rzecz tego samego inwestora, jednakże na skutek wniesionego zażalenia Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...].02.2006 r. uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, że w dniu 28.07.2005 r. weszła w życie ustawa zmieniająca ustawę Prawo ochrony środowiska zmieniając zasady oceny oddziaływania na środowisko zamierzonych do realizacji przedsięwzięć. Jedynie art. 19 ust. 1 tej ustawy zmieniającej przewidywał wyjątek w postaci uwzględniania wniosku inwestora o stosowanie przepisów dotychczasowych, złożonego odnośnie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, wszczętego a niezakończonego decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy. W niniejszym postępowaniu, jak ustalił Minister Środowiska inwestor takiego wniosku nie złożył, co skutkowało stwierdzeniem bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego w tym zakresie. Obecnie obowiązujące przepisy stwarzają bowiem konieczność uzyskania odrębnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, która nie jest uzyskiwana na etapie ustalania warunków zabudowy. To rozstrzygnięcie Ministra Środowiska stało się ostateczne. Zaistnienie tych okoliczności ma decydujący wpływ na niniejsze postępowanie dotyczące uzgodnienia wydanego dla tego samego inwestora, dla tej samej inwestycji celu publicznego, a mianowicie zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie obiektów infrastruktury technicznej nadawczo-odbiorczej stacji bazowej telefonii cyfrowej [...] na działce nr ewid. [...] położonej w R. Przedmiotowe uzgodnienie w przeciwieństwie do wcześniej przytoczonego dokonane zostało pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych przez inspekcję sanitarną. Bezsporne jest, że upadła decyzja ustalająca warunki zabudowy dla tej inwestycji Burmistrza R. z dnia [...].08.2003 r. Jak wynika z pism zgromadzonych w aktach sprawy inwestor po pewnym czasie o taką decyzję ponownie się ubiegał, a uczynił to już po zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska z 2005 r. i jednocześnie nie złożył w trybie art. 19 ust. 1 ustawy zmieniającej wniosku o prowadzenie postępowania w zakresie oddziaływania inwestycji na środowisko w oparciu o poprzednio obowiązujące przepisy. Obecnie zatem inwestor nie będzie mógł się skutecznie posłużyć uzgodnieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. dnia [...] kwietnia 2005 r. utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Stało się ono zatem bezprzedmiotowe dla realizacji zamierzonego przedsięwzięcia celu publicznego. Spowodowane jest to wejściem w życie ustawy z dnia 18.05.2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 113, poz. 954), która przyjęła, iż przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, do których należą także stacje bazowe telefonii komórkowej mogą być realizowane wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na ich realizację. Ta zaś wymaga odrębnych uzgodnień, dokonywanych w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy prawa. Przed dokonaną przez ustawodawcę zmianą procedura związana z oceną oddziaływania na środowisko zamierzonej inwestycji miała generalnie charakter dwuetapowy. Prowadzona była bowiem przy okazji postępowania w przedmiocie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a następnie na etapie ubiegania się o pozwolenie na budowę (art. 46 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska przed nowelizacja z 2005 r.). Zmieniając w 2005 r. tę procedurę ocen polski ustawodawca zmodyfikował dotychczasowe zasady, rezygnując m. in. z obowiązku przeprowadzania oceny przed określeniem warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 46 ust. 4 cyt. ustawy po nowelizacji w 2005 r.). Równocześnie wprowadzono zasadę, że postępowanie w przedmiocie ocen oddziaływania na środowisko jest odrębnym postępowaniem kończącym się wydaniem decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody (art. 46 ust. 1 cyt. ustawy), przeprowadzanym jednokrotnie (art. 46 ust. 3 cyt. ustawy) i towarzyszą mu odrębne uzgodnienia. W myśl zatem art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska realizacja zamierzonego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Uprzednio jednak należy uzyskać stosowne uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Z art. 48 ust. 2 pkt 1 a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627, ze zm.) wynika, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia organ, mający wydać decyzję, uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia wymagającego wydania decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego mogącego znacząco oddziaływać na środowisko z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym (por. art. 46 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska). Uzgodnienia dokonuje się oceniając warunki higieny środowiska, które powstaną w wyniku realizacji zamierzonej inwestycji, mając na względzie ochronę zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych oraz zapobieganie powstawaniu chorób. Inwestycja taka wymagałaby zatem sporządzenia nowego raportu oddziaływania na środowisko, uwzględniającego zmiany wprowadzone w ustawie Prawo ochrony środowiska i zawierającego nowe wymogi wynikające z obowiązujących przepisów prawa. Raport stałby się dokumentem, który podlegałby ocenie, a sporządzenie go nie zwalniałoby organu uzgadniającego od czynienia własnych w tym zakresie ustaleń, zmierzających do weryfikacji przedstawionych danych. Mając na względzie przedstawione argumenty, stan faktyczny sprawy i zaistniałą zmianę przepisów prawa w rozważanym zakresie, zaistniałą w trakcie prowadzonego postępowania sądowego stwierdzić należy, że zarówno postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. dnia [...] kwietnia 2005 r. uzgadniające lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie obiektów infrastruktury technicznej nadawczo-odbiorczej stacji bazowej telefonii cyfrowej [...] na działce nr ewid. [...] położonej w R. jak i utrzymujące je w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] Głównego Inspektora Sanitarnego nie mają obecnie waloru prawnego, co prowadzi do konstatacji, że postępowanie w tym przedmiocie stało się bezprzedmiotowe. Mając to na względzie należało postępowanie umorzyć w oparciu o art. 161 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).