IV SA/Wa 2832/16
WyrokWSA w Warszawie2017-05-30
Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy hala magazynowa przeznaczona do magazynowania odpadów niebezpiecznych, wraz ze znajdującymi się na jej terenie zbiornikami i cysternami, stanowi instalację w rozumieniu Prawa ochrony środowiska, wymagającą uzyskania pozwolenia zintegrowanego, a w konsekwencji czy jej użytkowanie bez takiego pozwolenia może zostać wstrzymane decyzją administracyjną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że hala magazynowa wraz ze zbiornikami i cysternami, służąca do magazynowania odpadów niebezpiecznych o pojemności przekraczającej 50 Mg, stanowi instalację w rozumieniu Prawa ochrony środowiska, wymagającą pozwolenia zintegrowanego. Brak takiego pozwolenia obliguje organ ochrony środowiska do wstrzymania użytkowania tej instalacji. Sąd podkreślił, że definicja instalacji w Prawie ochrony środowiska nie jest powiązana z definicjami z Prawa budowlanego i powinna być interpretowana celowościowo i systemowo, z uwzględnieniem zasady zrównoważonego rozwoju.Stan faktyczny
Spółka C. Sp. z o.o. prowadziła działalność polegającą na magazynowaniu odpadów niebezpiecznych w hali magazynowej wraz ze zbiornikami i cysternami, bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał decyzję wstrzymującą użytkowanie tej instalacji. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, rozpatrując odwołanie spółki, uchylił decyzję w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania i terminu wstrzymania, ale utrzymał w mocy wstrzymanie użytkowania instalacji od 30 listopada 2016 r. Spółka zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do WSA, zarzucając m.in. błędną kwalifikację hali magazynowej jako instalacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania hali magazynowej oraz zbiorników magazynowych oddala skargę
Decyzją z [...] sierpnia 2016r. Nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm.), zwanej dalej "Kpa", w związku z art. 365 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r. poz. 672, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o., z siedzibą w S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...] wstrzymującej z dniem [...] maja 2016 r. użytkowanie hali magazynowej oraz zbiorników magazynowych przeznaczonych do magazynowania odpadów niebezpiecznych o całkowitej pojemności ponad 50 Mg w oczekiwaniu na działanie związane m.in. z odzyskiem lub unieszkodliwianiem, termicznym przekształcaniem odpadów, eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego oraz odmawiającej umorzenia postępowania administracyjnego orzekł o:
1. uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania administracyjnego oraz w części dotyczącej terminu wstrzymania;
2. wstrzymaniu z dniem 30 listopada 2016 r. użytkowania hali magazynowej oraz zbiorników magazynowych przeznaczonych do magazynowania odpadów niebezpiecznych o całkowitej pojemności ponad 50 Mg w oczekiwaniu na działanie związane m.in. z odzyskiem lub unieszkodliwianiem, termicznym przekształcaniem odpadów, eksploatowanej przez [...] Sp. z o.o. S. bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego
W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, zwany dalej "[...] WIOŚ" decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 365 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, wstrzymał z dniem [...] maja 2016 r. użytkowanie hali magazynowej oraz zbiorników magazynowych przeznaczonych do magazynowania odpadów niebezpiecznych o całkowitej pojemności ponad 50 Mg w oczekiwaniu na działanie związane m.in. z odzyskiem lub unieszkodliwianiem, termicznym przekształcaniem odpadów, eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego oraz odmówił umorzenia postępowania administracyjnego.
Strona odwołała się od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania I instancji w całości lub o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia [...] WIOŚ.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy wskazał, że [...] WIOŚ w dniach [...] października 2015 r. przeprowadził na terenie Spółki kontrolę, w trakcie której ustalił, że użytkuje ona halę magazynową przeznaczoną do magazynowania odpadów niebezpiecznych o całkowitej pojemności ponad 50 Mg w oczekiwaniu na działanie związane m.in. z odzyskiem lub unieszkodliwianiem, termicznym przekształcaniem odpadów bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2015 r. [...] WIOŚ poinformował stronę o wszczęciu postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania ww. hali magazynowej. W odpowiedzi na zawiadomienie strona pismem z dnia 3 grudnia 2015 r. poinformowała o zleceniu wykonania wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego w terminie do dnia 23 grudnia 2015 r. Pismem z dnia 10 grudnia 2015 r. [...] WIOŚ zawiadomił o zakończeniu zbierania dowodów i materiałów w sprawie oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. Strona pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. zwróciła się z wnioskiem o umorzenie postępowania administracyjnego ze względu na jego bezprzedmiotowość, wskazując, że hala magazynowa nie stanowi instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Ponadto strona w związku z planowanym złożeniem wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego, wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii wydania pozwolenia zintegrowanego dla przedmiotowej hali magazynowej. Ponadto strona wniosła o określenie terminu wstrzymania użytkowania hali magazynowej nie krótszego niż 3 miesiące. Pismem z dnia 23 grudnia 2015 r. strona zawiadomiła [...] WIOŚ o złożeniu w Starostwie Powiatowym w K. wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego na przedmiotowej hali magazynowej. Pismem z dnia 7 stycznia 2016 r. strona przedłożyła stanowisko Ministerstwa Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r., W kwestii kwalifikacji szpitala jako instalacji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. znak: [...] WIOŚ odmówił zawieszenia postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania hali magazynowej przeznaczonej do magazynowania odpadów niebezpiecznych o całkowitej pojemności ponad 50 Mg w oczekiwaniu na działanie związane m.in. z odzyskiem lub unieszkodliwianiem, termicznym przekształcaniem odpadów, eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego.
W toku postępowania odwoławczego strona pismem z dnia 11 kwietnia 2016 r. przekazała kopię decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2016 r., znak[...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...], w części dotyczącej zobowiązania [...] Sp. z o.o. do przedłożenia wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego dla instalacji eksploatowanej przez spółkę.
Jednocześnie Główny Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 3 maja 2016r. wystąpił do Starosty K. z zapytaniem, czy organ prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia zintegrowanego dla przedmiotowej instalacji, w związku ze złożonym przez stronę wnioskiem. Pismem z dnia 13 czerwca 2016 r. Starosta K. poinformował, że prowadzi postępowanie w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego dla [...] Sp. z o.o., natomiast ze względu na skomplikowany charakter sprawy i konieczność uzyskania opinii innych organów oraz przedłożenia dodatkowych wyjaśnień, zostało ono przedłużone do dnia 23 lipca 2016 r.
W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska decyzja w części dotyczącej wstrzymania została wydana prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zgodnie z art. 365 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska wojewódzki inspektor ochrony środowiska wstrzyma, w drodze decyzji, użytkowanie instalacji eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Powyższy przepis wskazuje, że podstawą do wstrzymania użytkowania instalacji jest fakt braku pozwolenia zintegrowanego, natomiast sankcja wymierzana jest obligatoryjnie. W związku z tym, że Strona nie posiada pozwolenia zintegrowanego dla przedmiotowej instalacji organ był zobligowany do wstrzymania użytkowania ww. instalacji.
Jednocześnie organ wskazał, że załącznik I do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości określa listę instalacji objętych obowiązkiem posiadania pozwolenia zintegrowanego. Ww. rozporządzenie implementuje dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010175/WE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola), która z kolei w załączniku I określa rodzaje działalności, które objęte są obowiązkiem posiadania pozwolenia zintegrowanego. Obydwie listy pokrywają się, pomimo tego, że załączniki obydwu aktów prawnych zostały odmiennie zatytułowane. Pomimo tego, że dyrektywa Unii Europejskiej nie obowiązuje wprost, a musi zostać implementowana w przepisach krajowych, należy mieć na względzie intencje prawodawcy, a nie ulega wątpliwości, że ideą wprowadzania ww. przepisów było zapobieganie zanieczyszczeniom i zmniejszenie negatywnych oddziaływań określonych rodzajów działalności na stan środowiska.
W związku z powyższym, analizując przedmiotową sprawę organ wskazał, że zastosował wykładnię celowościową i systemową. Zgodnie z pkt 5 ppkt 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości obowiązkiem posiadania pozwolenia zintegrowanego objęte są instalacje do magazynowania odpadów niebezpiecznych, w oczekiwaniu na działania, o których mowa w punkcie 1, 2 lit. b oraz w pkt 4 i 6 o całkowitej pojemności ponad 50 Mg, z wyłączeniem wstępnego magazynowania odpadów przez ich wytwórcę w miejscu ich wytworzenia.
Jako instalację do magazynowania należy więc w ocenie organu rozumieć nie tylko halę magazynową, ale również zbiorniki betonowe, znajdujące się na terenie hali, na co prawidłowo w sentencji orzeczenia wskazał [...] WIOŚ, jak również cysterny na placu magazynowym. Fakt, że prowadzenie rodzaju działalności polegającego na magazynowaniu odpadów niebezpiecznych obarczone jest szeregiem wymagań, jakie muszą zostać spełnione ze względu na zagrożenie zdrowia i życia ludzkiego jak i środowiska, dlatego sprowadzanie tego rodzaju instalacji wyłącznie do hali magazynowej jest daleko idącym uproszczeniem. Ponadto art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane jako budowlę nie wymienia wprawdzie hali magazynowej, natomiast wymienia m.in. zbiorniki. Zatem w ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, że przedmiotowa hala magazynowa wraz ze zbiornikami objęta jest obowiązkiem posiadania pozwolenia zintegrowanego. Oczywistym jest bowiem, że magazynowanie odbywać się będzie w przeznaczonych do tego pojemnikach/zbiornikach. Jeśli prawodawca wskazuje, że ten rodzaj działalności - ta instalacja objęta jest obowiązkiem posiadania pozwolenia zintegrowanego, to jako instalacja traktowane będzie miejsce magazynowania, tj. hala wraz ze zbiornikami, pojemnikami i cysternami. W związku z powyższym organ uznał, że przedmiotowa hala magazynowa wraz ze zbiornikami, pojemnikami i cysternami traktowana będzie jako instalacja w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Podniesiono ponadto, że w związku ze złożonym przez stronę wnioskiem o wydanie pozwolenia zintegrowanego w Starostwie Powiatowym w K. toczy się postępowanie w sprawie wydania tegoż pozwolenia. W związku z powyższym złożony wniosek jest zasadny, a Starosta K. zamierza wydać pozwolenie zintegrowane dla przedmiotowej instalacji.
Odnosząc się do cytowanego przez stronę wyroku WSA w Gliwicach z dnia 23 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 677/15 organ wyjaśnił, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska podziela ww. stanowisko, natomiast jak już organ wykazał w niniejszym uzasadnieniu, halę magazynową w przedmiotowym postępowaniu należy traktować całościowo, pomimo tego, że hala w rozumieniu przepisów prawa budowlanego stanowi budynek, a nie budowlę. Z tej samej przyczyny znaczenia w sprawie nie będzie miał fakt odprowadzania podatku od nieruchomości kwalifikowanej na te potrzeby jako budynek.
Podkreślono także, że interpretacja Ministerstwa Środowiska nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż została ona przygotowana w związku konkretnym zapytaniem i dotyczy ona szpitali. Wskazać jednocześnie należy, że z ww. interpretacji wskazuje się jednoznacznie, że w każdym przypadku kwalifikacja urządzeń jako instalacji powinna być rozpatrywana indywidualnie, z uwzględnieniem stanu fizycznego, wyłącznie w przypadku dysponowania dokładną wiedzą na temat urządzeń znajdujących się na terenie obiektu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 366 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska organ wyjaśnił, że organ I instancji wyznaczył termin wstrzymania dając stronie 3 miesiące na bezpieczne dla środowiska wstrzymanie użytkowania instalacji. Organ administracji nie ma obowiązku uwzględniania przy ustalaniu ww. terminu, okresu w trakcie którego toczy się ewentualne postępowanie odwoławcze. Zauważyć ponadto należy, że organ odwoławczy może swoją decyzją zmienić termin wstrzymania użytkowania instalacji, w sytuacji, gdy termin upłynął lub uległ skróceniu w związku z prowadzonym postępowaniem odwoławczym.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia przepisów art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 1 oraz art. 107 § 3 Kpa wyjaśniono, że fakt nieprzychylenia się do wniosków dowodowych składanych przez stronę nie jest równoznaczny z nierozpatrzeniem ich.
Odnosząc się do przekazanej przez stronę kopii decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w K. z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...], w części dotyczącej zobowiązania [...] Sp. z o.o. do przedłożenia wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego dla instalacji eksploatowanej przez spółkę wyjaśnić organ wskazał, że nie ma ona wpływu na przedmiotowe postępowanie. Z ww. decyzji wynika jedynie, że ujęcie w decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. przez Starostę K. obowiązku dotyczącego przedłożenia wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego było nieuprawnione. Przy czym SKO wskazuje jednoznacznie w swojej decyzji, że przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty K. z dnia [...] lutego 2015 r., nie była kwestia wymogu posiadania pozwolenia zintegrowanego dla [...] Sp. z o.o.
Niezależnie od powyższego organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania administracyjnego naruszyła przepisy art. 105 Kpa. Orzecznictwo administracyjne, jak i piśmiennictwo wskazuje, że procedura administracyjna nie przewiduje miejsca dla decyzji o odmowie umorzenia postępowania, bowiem w razie uznania przez organ administracji publicznej, że przesłanki wymienione w komentowanym przepisie nie zostały spełnione, jest on obowiązany kontynuować postępowanie i rozstrzygnąć sprawę, co do jej istoty. W związku z powyższym Główny Inspektor Ochrony Środowiska uchylił decyzję w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania administracyjnego. Jednocześnie w związku z tym, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego upłynął termin wstrzymania organ ustalił nowy termin.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka [...] Sp. z o.o. domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia decyzji I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) Art. 365 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 i art. 201 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, pkt 5 ppkt 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. z 2014 r. poz.1169) oraz art. 3 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.) polegające na wydaniu decyzji wstrzymującej użytkowanie obiektu budowlanego niebędącego instalacją w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w konsekwencji wydanie decyzji obarczonej wadą wskazaną wart. 156 § 1 pkt 2 Kpa: oraz poprzez wstrzymanie użytkowania hali magazynowej i zbiorników magazynowych, pomimo, że ich eksploatacja nie powoduje emisji.
2) art. 7, art. 75 § l, art. 77 § l, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § l oraz art. 107 § 3 k.p.a polegające na całkowitym zaniechaniu przeprowadzenia postępowania wyjaśniające w sprawie, nierozpatrzenia żadnego z wniosków dowodowych zgłoszonych przez stron w pismach z dnia 21 grudnia 2015 r. oraz z dnia 7 stycznia 2016 r., jak również poprzez zaniechaniu odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zgłoszonych wniosków dowodowych oraz niewskazaniu przyczyn ich pominięcia, oraz poprzez błędne ustaleni że hala magazynowa stanowi instalację w rozumieniu przepisów stanowiących materialną podstawę wydanego rozstrzygnięcia;
3) Art. 97 § 1 pkt 4 Kpa polegające na zaniechaniu zawieszenia postępowania w sprawie, pomimo że przed Starostą K. toczy się postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia zintegrowanego, którego wynik ma wpływ na postępowanie w niniejszej sprawie;
4) Art. 15 Kpa w związku z art. 142 k.p.a polegające na braku rozpatrzenia niniejszej sprawy przez organ odwoławczy w jej całokształcie, w tym braku rozpatrzenia wszystkich zarzutów zgłoszonych przez stronę w odwołaniu;
5) Art. 24 § 3 k.p.a polegające na odmownym rozpatrzeniu wniosku przez organ odwoławczy wniosku skarżącego o wyłączenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska od załatwienia przedmiotowej sprawy. W uzasadnieniu skargi strona Skarżąca przedstawiła argumentację mającą uzasadniać przedstawione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, wydana w oparciu m.in. o art. 365 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r. poz. 672, z późn. zm.), orzekającą w przedmiocie wstrzymania z dniem [...] listopada 2016 r. użytkowania hali magazynowej oraz zbiorników magazynowych przeznaczonych do magazynowania odpadów niebezpiecznych o całkowitej pojemności ponad 50 Mg w oczekiwaniu na działanie związane m.in. z odzyskiem lub unieszkodliwianiem, termicznym przekształcaniem odpadów, eksploatowanej przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Zgodnie z art. 365 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska wojewódzki inspektor ochrony środowiska wstrzyma, w drodze decyzji, użytkowanie instalacji eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Powyższy przepis wskazuje, że podstawą do wstrzymania użytkowania instalacji jest fakt braku pozwolenia zintegrowanego, natomiast sankcja wymierzana jest obligatoryjnie. W sprawie ustalono, że skarżąca nie posiada pozwolenia zintegrowanego. Z kolei w świetle art. 201 ust. 1 POŚ, pozwolenia zintegrowanego wymaga prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, z wyłączeniem instalacji lub ich części stosowanych wyłącznie do badania, rozwoju lub testowania nowych produktów lub procesów technologicznych. Rodzaje takich instalacji obecnie określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych "albo środowiska jako całości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1169), które w załączniku w pkt 5 ppkt 5 wymienia m.in. instalacje do magazynowania odpadów niebezpiecznych, w oczekiwaniu na działania, o których mowa w pkt 1, 2 lit. b oraz w pkt 4 i 6 (tj. odzysk, unieszkodliwianie, składowanie lub podziemne składowanie), o całkowitej pojemności ponad 50 ton, z wyłączeniem wstępnego magazynowania odpadów przez ich wytwórcę w miejscu ich wytworzenia. Z ustaleń poczynionych przez organ podczas kontroli wynika, że Skarżąca magazynuje odpady niebezpieczne we wskazanym w/w przepisie wielkości. Organ jako instalację do magazynowania uznał zatem halę magazynową, zbiorniki betonowe, znajdujące się na terenie hali, oraz cysterny na placu magazynowym. W rozpoznawanej sprawie podstawowy spór sprowadza się do uznania, czy użytkowanie należącej do skarżącej hali magazynowej wymagało uzyskania pozwolenia zintegrowanego, tj. czy stanowi ona instalację w rozumieniu przepisów ustawy prawo ochrony środowiska. Wskazać zatem należy, że definicja pojęcia instalacji zawarta jest w art. 3 pkt 6 ustawy. Zgodnie z nim za " instalację" w rozumieniu przepisów ustawy uważa się: a) stacjonarne urządzenie techniczne, b) zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu, c) budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, - których eksploatacja może spowodować emisję.
Skarżąca Spółka zarzuca, organom, że orzekając o wstrzymaniu użytkowania hali magazynowej eksploatowanej przez Spółkę rażąco naruszyły art. 365 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 i art. 201 ust. 1 ustawy, pkt 5 ppkt 5 załącznika do rozporządzenia, Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1169) oraz art. 3 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2016r. poz. 290 ze zm.). W ocenie bowiem Spółki wspomniany obiekt budowlany nie stanowi instalacji w rozumieniu przepisów prawo ochrony środowiska, w związku z czym jego użytkowanie nie wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Wspomniana hala nie jest bowiem ani "stacjonarnym urządzeniem technicznym", ani też zespołem takich urządzeń. Nadto hala ta, jakkolwiek stanowi obiekt budowlany, to nie jest również budowlą, ale budynkiem. Na gruncie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) budynek i budowla stanowią - obok tzw. obiektu małej architektury - odrębne rodzaje obiektów budowlanych (por. art. 3 pkt 1, 2 i 3 ustawy Prawo budowlane). Budynkiem w rozumieniu powołanej ustawy jest taki-obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z kolei w art. 3 pkt 3 tej ustawy zawierającej definicję budowli, ustawodawca wyraźnie wskazał jakie obiekty zaliczają się do tej kategorii. W wyliczeniu tym nie zostały jednak wymienione hale, ani nawet obiekty o podobnych cechach czy funkcjach.
Odnosząc się do podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów Sąd uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy Sąd wziął pod uwagę przepis art. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony Środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 50) zwanej dalej p.o.ś., które formułują (art. 5 Konstytucji) i definiują (art. 3 pkt 50) zasadę zrównoważonego rozwoju.
A mianowicie art. 5 Konstytucji - Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska - kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju.
Art. 3 pkt 50 Prawo ochrony środowiska - przez zrównoważony rozwój rozumie się taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń.
Rozpatrując zatem miejsce zasady zrównoważonego rozwoju w Konstytucji RP należy przyjąć, że pełni ona przede wszystkim rolę dyrektywy wykładni. A to wtedy gdy pojawiają się wątpliwości co do zakresu obowiązków, rodzaju obowiązków i sposobu ich realizacji należy posiłkować się zasadą zrównoważonego rozwoju. Pełni ona zatem rolę podobną do zasad współżycia społecznego czy społeczno-gospodarczego przeznaczenia w prawie cywilnym.
W pierwszej kolejności do uwzględniania zasady zrównoważonego rozwoju obowiązany jest ustawodawca w procesie stanowienia prawa ale z drugiej zasadę te powinny mieć na uwadze organy stosujące prawo. Niekiedy bowiem stan faktyczny wymaga rozważenia i wyważenia rozwiązań systemowych stosując zasadę zrównoważonego rozwoju. Wymagania zrównoważonego rozwoju determinują bowiem treść zasady ochrony środowiska, czy też warunków korzystania z niego. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że wykładnię pojęcia instalacja, zawartą w ustawie poś, należy przede wyprowadzić z wykładni systemowej i funkcjonalnej. Wskazać zatem należy, że rozwinięcie tej definicji znajduje się w Dziale II Tytuł III ustawy, gdzie wskazano wprost wymogi jakie powinna spełniać instalacja. Rolą organu rozpoznającego niniejszą sprawę było zatem wyważenie, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, czy w przypadku skarżącej zachodzi przesłanka określona w art. 365 ust. 1 ustawy. Z poczynionych przez organ ustaleń w sposób niekwestionowany wynika, że Starosta K. decyzją z [...] lutego 2015r. udzielił Skarżącej pozwolenia na zbieranie odpadów w tym m.in. odpadów niebezpiecznych, i zezwolił na ich magazynowanie w hali, cysternach, zbiornikach betonowych. Zgodnie z art. 3 pkt 34 ustawy o odpadach pod pojęciem zbierania odpadów rozumie się gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przeznaczenia, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany kwalifikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów o którym mowa w pkt 5 lit b) ustawy. Stanowi on z kolei, że pod pojęciem magazynowania odpadów rozumie się czasowe przechowywanie odpadów obejmujące tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów. Zgodnie zaś z pkt 5 ppkt 5 załącznika do rozporządzenia, Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1169) za instalacją mogącą powodować zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całość uznano instalację służącą do magazynowania odpadów niebezpiecznych (...) o całkowitej pojemności pond 50 ton z wyłączeniem jedynie wstępnego magazynowania odpadów przez ich wytwórcę w miejscu ich wytworzenia.
Skoro więc z pozwolenia Starosty K. wynika wprost, gdzie Spółka ma prawo magazynować odpady niebezpieczne, wskazując m.in. na halę, Sąd uznał, że zasadnie organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, iż magazynowanie musi odbywać się w ramach instalacji, której hala jest częścią.
Tym samym na gruncie niniejszej sprawy zarzuty strony skarżącej w zakresie braku podstaw do uznania hali magazynowej za budowlę, z uwagi na to, że w rozumieniu art. 3 pkt 1-3 Prawa budowlanego jest ona budynkiem a nie budowlą, nie mogły mieć wpływu na rozpoznanie niniejszej sprawy. Przede wszystkim należy wskazać, że zawarta w art. 3 ust. 6 ustawy definicja instalacji nie jest powiązana z prawem budowlanym. Przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, nie odsyłają wprost do definicji pojęć zawartych w ustawie prawo budowlane. Oznacza to, że wykładnię pojęcia instalacja, zawartej w ustawie poś, należało przede wszystkim wyprowadzić z wykładni celowościowej, co też organy uczyniły zasadnie przyjmując, że stanowi ona instalację co do której należy zastosować przepis art. 365 ust. 1 ustawy. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby w ocenie Sądu do obejścia przepisów prawa tj. art. 201 ust. 1 ustawy, określającej instalacje, które wymagają uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Oznaczałoby bowiem, że pozwolenie zintegrowane Spółka powinna uzyskać dla dwu zbiorników betonowych, które w świetle przytoczonych przez Spółkę przepisów mogą zostać uznane za budowle, a tym samym można twierdzić, 'iż stanowią one instalacje w rozumieniu cytowanych przepisów ustawy Prawa ochrony środowiska, ale halę magazynową w której składowane są również odpady niebezpieczne już nie, bowiem jest ona nie budowlą a budynkiem. W ocenie Sądu takie twierdzenie jest całkowicie nieuprawnione i godzące w zasady ochrony środowiska. W każdej zatem sprawie ustalenie części, składowej instalacji powinno być rozpatrywane indywidualnie, z uwzględnieniem stanu faktycznego, wyłącznie w przypadku dysponowania dokładaną wiedzą na temat urządzeń znajdujących się na terenie obiektu, w tym emisji przez nie powodowanych oraz przeanalizowania tej wiedzy w oparciu o definicję instalacji. W przypadku zaś budowli należy co do zasady brać pod uwagę ich cechy takie jak np. ich użytkowanie, przeznaczenie.
Odnosząc się z kolei do zarzutu nie wskazania, przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na powstawanie (czy też możliwość powstawania) emisji w związku z eksploatacją przez Spółkę przedmiotowej hali, należy podnieść, że mając na uwadze stwierdzoną w protokole kontroli skalę wielkości ilości odpadów niebezpiecznych magazynowanych przez Skarżącą (znaczenie przekraczających 50 ton) organ zasadnie powołał się w tym zakresie na pkt 5 ppkt 5 załącznika do rozporządzenia, Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. Obowiązkiem organu jest bowiem rozpoznawanie sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W sytuacji zatem, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje w/w rozporządzenie, rola organu ograniczała się jedynie do ustalenia, czy dany podmiot spełnia czy też nie wymagania w nim określone.
Na dokonanie powyższej kwalifikacji nie mogły mieć także wpływu przedstawione przez Skarżącą analizy list opublikowanych na stronach internetowych 16 wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska i ustalenie, że pozwolenie zintegrowane na tego typu, instalacje jak dotąd zostało wydane tylko na rzecz dwóch firm z terenu województwa łódzkiego. Należy mieć na uwadze, że właśnie z uwagi na to, iż ocena skali zagrożenia wynikającego z funkcjonowania konkretnej instalacji może być różna. Dlatego, aby uniknąć rozbieżności, w art. 201 ust. 2 p.o.ś. zobligowano ministra właściwego do spraw środowiska do określenia w drodze rozporządzenia rodzaju instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. Wykonując tę delegację, Minister Środowiska wydał rozporządzenie z dnia 27 sierpnia 2014 r.. Kwestia przestrzegania prawa jednak przez indywidualne podmioty nie podlega ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu, któro dotyczy jedynie Skarżącej, która w ocenie Sądu zobligowana była uzyskać pozwolenie zintegrowane, a czego nie uczyniła przez co zasadnie orzekające w sprawie organy wydały decyzję o wstrzymaniu użytkowania przez nią instalacji.
W ocenie Sądu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie miało istotnego wpływu także naruszenie przez organ odwoławczy art. 15 k.p.a, w związku z art. 142 k.p.a. Wskazać należy, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska rozpatrując odwołanie od zaskarżonej decyzji nie odniósł się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a, pomimo wszczęcia przez stronę postępowania o udzielenie jej pozwolenia zintegrowanego. Sąd podzielił bowiem stanowisko organu I instancji, że okoliczność wystąpienia przez Skarżącą z wnioskiem o wydanie pozwolenia zintegrowanego w dniu [...] grudnia 2015r. nie wyczerpuje przesłanki z art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. Wskazać należy, że art. 365 ust. 1 ustawy nakłada na wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska obowiązek wstrzymania, w drodze decyzji, użytkowania instalacji eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte [...] listopada 2015r. W dacie jego wszczęcia Skarżąca nie dysponowała stosownym pozwoleniem. Fakt złożenia wniosku do Starosty K. jest zaś niewystarczającą przesłanką do uznania postępowania o wydanie pozwolenia zintegrowanego za zagadnienie wstępne, a tym samym zawieszenia postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania instalacji, gdyż uniemożliwiało by to stosowanie wszelkich środków karno - administracyjnych w przypadku braku pozwoleń na korzystanie ze środowiska. Postępowanie w sprawie wstrzymania użytkowania instalacji stanowi zaś odrębne postępowanie. Do dnia wydania zaskarżonych decyzji Skarżąca nie wykazała zaś aby legitymowała się wymaganym pozwolenie.
Sąd nie uwzględnił również zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 24 § 3 k.p.a. polegającego na odmownym rozpatrzeniu przez organ wniosku Skarżącej o wyłączenie organu I instancji od załatwienia sprawy i przekazaniu jej rozpoznania innemu organowi. Zgodnie z Art. 25. § 1 k.p.a organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych:
1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3;
2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3.
§ 2. Przepis art. 24 § 4 stosuje się odpowiednio.
Stosownie do art. 24. § 1 k.p.a pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie:
1) w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki;
2) swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia;
3) osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3;
5) w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji;
6) z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne;
7) w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej.
§ 2. Powody wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu trwają także po ustaniu małżeństwa (§ 1 pkt 2), przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 1 pkt 3).
§ 3. Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.
§ 4. Wyłączony pracownik powinien podejmować tylko czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron.
W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej o wyłączenie organu I instancji wpłynął do organu odwoławczego po wydaniu już decyzji przez organ I instancji, na etapie procedowania przez organ odwoławczy. Tym samym organ I instancji nie był już uprawniony do jej rozpoznania Jego wyłączenie na tym etapie było zatem bezprzedmiotowe. Niezależnie jednak od powyższego podniesiona przez Skarżącą okoliczność, iż po wydaniu decyzji organ I instancji w piśmie z dnia 22 lutego 2016r. przekazującym odwołanie cyt " ..wprost wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie wzbudziło zainteresowanie i emocje wśród mieszkańców oraz władz lokalnych i mediów, zaś organ prowadził je pod ciągłą presją ze strony lokalnej opinii publicznej", w ocenie Sądu nie spełnia przesłanek wskazanych powyżej uzasadniających nawet ewentualne wyłączenie organu od rozpoznania sprawy. Obowiązkiem organów jest działanie w oparciu o przepisy prawa. Okoliczność, że niektóre z prowadzonych przez nie postępowań spotykają się z dużym zainteresowaniem społeczeństwa, czy też wywierana jest na nie, jak określił to organ presja ze strony opinii publicznej, nie zmienia faktu, iż obowiązane są one przy wydawaniu decyzji kierować się jedynie przepisami prawa i rozstrzygać sprawę zgodnie z nimi.
Reasumując w okolicznościach niniejszej sprawy, także zarzut naruszenia art. 7, art.75§ 1, art. 77§ 1, art. 78§1, art. 80 i 81 oraz art. 107§ 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie niepodjęcia przez organ wszelkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nie okazał się zasadny. Bowiem w świetle tego co przedstawiono wyżej, stan faktyczny ustalony przez organy i zaaprobowany przez Sąd Wojewódzki był wystarczający do oceny wydania zaskarżonej decyzji, a przedkładane przez stronę dowody, nie mogły mieć wpływu na jej rozstrzygnięcie, co też starał się wyjaśnić organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
Wskazać ponadto należy, że zarówno z sentencji, jak i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a organ odwoławczy w konsekwencji uchylił całą zaskarżoną decyzję organu I instancji tj. w zakresie wstrzymania (pkt 1 sentencji), jak i odmowy umorzenia (pkt 2) i orzekł co do istoty sprawy, pomimo tego, że w sentencji wskazał, iż uchyla decyzję w "części".
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd z urzędu nie dopatrzył się także innych naruszeń prawa, które wpływałyby na jej rozstrzygnięcie.
Mając na powyższe na uwadze na zasadzie art. 151 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło