IV SA/Wa 2832/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-26
Skład orzekający: Kaja Angerman, Grzegorz Rząsa, Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu jest zasadna, gdy cudzoziemiec usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa, a jednocześnie nie zachodzą przesłanki negatywne wyłączające wydanie takiej decyzji, w tym udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych?Ratio decidendi
Decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu jest zasadna, gdy cudzoziemiec usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa, a organy administracyjne prawidłowo oceniły, że nie zachodzą przesłanki negatywne, takie jak zagrożenie naruszenia praw podstawowych lub prawa do życia rodzinnego, które wyłączałyby możliwość wydania takiej decyzji. Sąd uznał, że zeznania cudzoziemca dotyczące obaw przed powrotem do kraju pochodzenia były niewiarygodne, a jego pobyt w Polsce był krótki i związany z nieudanym postępowaniem o udzielenie ochrony międzynarodowej, co nie uzasadniało udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S.G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu. Decyzja ta została wydana w związku z usiłowaniem przez cudzoziemca przekroczenia granicy wbrew przepisom prawa, podczas próby przewiezienia innych osób. Cudzoziemiec podnosił, że powrót do kraju pochodzenia naraziłby go na niebezpieczeństwo i naruszyłby jego prawa oraz prawa rodziny. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za zasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant referent stażysta Katarzyna Matecka - Caban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi S.G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] oddala skargę
IV SA/Wa 2832/18
UZASADNIENIE
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] lipca 2018 r. [...] po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela [...] S. G., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...].10.2017r. nr [...] orzekającą o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres [...] lat od dnia wydania decyzji.
Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.
W dniu [...].07.2017r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zobowiązania do powrotu S. G. Następnie w wyniku przeprowadzonego postępowania w dniu [...].10.2017r. ww. organ decyzją nr [...] orzekł o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres [...] lat od dnia wydania decyzji.
Cudzoziemiec złożył odwołanie od ww. decyzji.
Po analizie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, co następuje:
Cudzoziemiec w dniu [...].06.2013r. po raz pierwszy złożył za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej w Polsce. W dniu [...].08.2013 r. decyzją postępowanie o nadanie ochrony międzynarodowej zostało umorzone w związku z dobrowolnym powrotem cudzoziemca do kraju pochodzenia.
W dniu [...].08.2016r. cudzoziemiec złożył za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej w Polsce. Wnioskiem została objęta żona wnioskodawcy oraz dwoje małoletnich dzieci. Decyzją z dnia [...].10.2017r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy oraz odmówił udzielenia mu ochrony uzupełniającej, ww. decyzją zostały również objęte małżonka oraz dzieci cudzoziemca. Rada do Spraw Uchodźców decyzją nr [...] z dnia [...].05.2018r. utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu [...].06.2018 r. i jest decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji.
Powołaną w skarżonej decyzji przesłankę zobowiązania do powrotu stanowi art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.
W kontekście przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach organ wskazał, iż zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 12 października 1990r. o ochronie granicy państwowej (Dz.U. z 2015r. poz. 930 z późn. zmianami) przekraczanie granicy państwowej jest dozwolone na podstawie dokumentów uprawniających do jej przekroczenia.
Stosownie do postanowień art. 55a ust. 1 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zaświadczenie tożsamości wydawane cudzoziemcowi w okresie swojej ważności potwierdza tożsamość cudzoziemca podczas jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz uprawnia go i małoletnie dzieci objęte tym zaświadczeniem do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do zakończenia postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej decyzją ostateczną. Przedmiotowy dokument nie upoważniał w/w. cudzoziemca do usiłowania w dniu [...].07.2017 r. przekroczenia granicy z Rzeczypospolitej Polskiej do [...] w celu przewiezienia [...] obywateli [...].
Organ przytoczył m.in. treść art. art. 303 ust. 1, art. 348, 349 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach. Wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu zostało wszczęte po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego o udzielenie cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej, prowadzonego na jego wniosek z dnia [...].06.2013r., a zatem w świetle art. 303 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach wszczęcie postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu było prawnie dopuszczalne.
W sprawie zachodzi przesłanka zobowiązania do powrotu określona w art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach.
Cudzoziemiec w dniu [...].07.2017r. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...] na autostradzie [...] w pobliżu byłego przejścia granicznego w [...] za przestępstwo z art. 13 § 1 kodeksu karnego w zw. z art. 264 § 2 kodeksu karnego. Cudzoziemiec usiłował wbrew przepisom przekroczyć granicę z [...] do [...] wraz z [...] obywateli [...]. Do protokołu przesłuchania podejrzanego cudzoziemiec zeznał, iż zgodził się przewieźć rodzinę z [...] do [...]. Zeznał także, ze znalazł się przy granicy [...]-[...] bo zgubiła go nawigacja w telefonie. W chwili kontroli cudzoziemiec posiadał jedynie tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca nr [...] wydane mu prze Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w dniu [...].12.2016r. ważne do dnia [...].06.2017r, które zgodnie z art. 55a ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest dokumentem uprawniającym do przekraczania granic, w tym wewnętrznych granic Schengen. Strona nie legitymowała się w ww. okresie dokumentem uprawniającym ją do przekroczenia granicy [...], w tym granicy wewnętrznej Schengen, a tym samym przekroczyła granicę wbrew przepisom prawa, tj. z naruszeniem art. 23 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, art. 14 ustawy o ochronie granicy państwowej oraz rozdziału 4 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen (zasady regulujące przemieszczanie się cudzoziemców).
Materiał dowodowy wskazuje, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, kiedy decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie wydaje się. Cudzoziemiec nie legitymuje się wizami, czy innymi tytułami pobytowymi uwzględnionymi wart. 303 ust. 1 pkt 1-3 i 5-7 ustawy. Ustalenia faktyczne wskazują także, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, o którym mowa w art. 303 ust. 1 pkt 4, 8-13 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto cudzoziemcowi nie udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (por. art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy).
W kontekście przesłanki z art. 303 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 348 ustawy, mając na uwadze przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, a dotyczące praw gwarantowanych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności organ wyjaśnił, iż art. 2-8 Konwencji nie nakładają na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, pracować, leczyć się, itd. Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Przepisy Konwencji nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania im pobytu w formie przez nich wybranej, na wybranej przez cudzoziemców podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy.
Z kolei w kontekście przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych określonej w art. 348 pkt 1 ustawy organ wskazał, że uznanie, że decyzja o zobowiązaniu do powrotu może naruszać art. 2 do 7 (czy ewentualnie inne) Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności uwarunkowane jest stwierdzeniem zindywidualizowanego skonkretyzowanego zagrożenia naruszeniem określonych praw.
W postępowaniu w sprawie zobowiązania do powrotu, w dniu [...].08.2017r. cudzoziemiec zeznał, iż obawia się on powrotu do kraju pochodzenia, gdyż będzie tam pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego i będzie ukarany bez podstawy prawnej "Zostanę tak po prostu zastrzelony i będzie to przez władze interpretowane jako nieszczęśliwy wypadek, oczywistym jest, że będę torturowany. Jestem podpułkownikiem armii [...]. Służyłem od [...] roku życia, do 1999 roku. Po rozwiązaniu armii [...] w 1999 roku dalej walczyłem o wolność [...] jako partyzant. Obawiam się o swoje życie i zdrowie grozi mi śmierć ze strony wojsk, które okupują [...] zez strony obecnych władz".
Organ odwoławczy wyjaśnił, że jak wynika z decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].10.2017r. nr [...] rozstrzygającej wniosek cudzoziemca z dnia [...].08.2016r. o udzielenie mu ochrony międzynarodowej, oświadczył on, że "przyjechał do [...][...] sierpnia 2016 roku z żoną i dwojgiem dzieci. Podał, że ma wykształcenie wyższe, zajmował się prywatnym biznesem, produkował miękkie meble. W [...] przebywa brat i siostra. Mają tam obywatelstwo. Walczył w latach 1995 - 1997, około 2 lat ([...]). W kraju pozostała matka, siostra i kuzyni. W 2013 roku był w [...] ale zmuszono go do wyjazdu w ramach dobrowolnego powrotu do kraju. Zmusiły go do tego operacyjne służby [...] Oddziału, które uzyskały informacje, że Wnioskodawca jest w [...], w ośrodku w [...] i przyjechali do [...]. Zawiadomił ich o tym jeden z mieszkańców ośrodka w [...]: kazali mi zrezygnować z ubiegania się o ochronę i napisać, że z powodu żony muszę wracać do [...]. Oni już przetrzymywali żonę. Wnioskodawca wykupił ją za [...] tysięcy dolarów, ale sam został zatrzymany. Wywieziono go do nieznanej mu bazie. Był bity, torturowany. Przebywał tam ok [...] miesięcy i po otrzymaniu [...] tysięcy dolarów został wypuszczony. "
Jako powód złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej cudzoziemiec podał udział w I konflikcie [...] - [...]. Zeznał, iż walczył w pułku [...] pod dowództwem [...], był ranny, leczył się. Po wyjściu ze szpitala pojechał do [...], do oddziału [...]. Był zastępcą dowódcy pułku do spraw broni strzeleckiej " Wykonałem [...] wystrzałów z miotaczy granatów, byłem [...] razy kontuzjowany, mam [...] ran na ciele. W danym momencie jestem inwalidą II grupy, mam żywą protezę, lewa ręka ma ograniczony ruch. Prawa noga jest przestrzelona odłamkiem. Trzy starte dyski w kręgosłupie dlatego, że mnie torturowali prądem. Nogi też były przebite elektrodami." Wszyscy dowódcy cudzoziemca zostali zabici poza tymi, którzy wyjechali do [...]. On sam dostał amnestię, ale i tak przychodzili, pytali o schrony, nie dawali spokojnie żyć: "mówili, że ja muszę wiedzieć, bo jestem dowódcą pułku". Cudzoziemiec twierdził, że mimo amnestii przychodziły do niego oddziały likwidacyjne, które są nawet w [...]. Był obwiniany o wahabizm pomimo, że jak twierdzi walczył przeciwko temu nurtowi religijnemu do 1998 roku. W 2001 roku został skazany przez sąd w bazie wojennej w [...], jak twierdzi za to, że był bojownikiem, na [...] lata kolonii ogólnego reżimu. Wyszedł z więzienia w 2005 roku. Po drodze do domu został aresztowany, był przesłuchiwany i wypytywany o dalsze plany "Pytali czy teraz nie będę walczyć, odpowiedziałem, że jestem inwalidą i już nie mogę, że matki nie widziałem [...] lata. Znowu ubrali mnie w worek i powiedzieli, że w ciągu [...] dni mam przyjść do bazy [...]." Ponieważ nie zgłosił się przyjechali w nocy do domu, uciekł więc spalili dom. Wyjechał do K. do P. gdzie jak twierdzi była cała grupa [...]. Został zatrzymany w mieście K. i skazany na [...] lat więzienia. Wyszedł po [...] latach. Wrócił do [...]. Ponownie został aresztowany i wypytywano o schrony. Ta sytuacja powtórzyła się trzykrotnie. Zaczął uciekać: " W 2012 roku znowu mnie zdradzili w mojej wiosce. Nad ranem znowu zajechał do nas transporter opancerzony, pół godziny trwała walka, rannego mnie wynieśli bracia. Bracia mnie zabrali do północnej [...] gdzie leczą bojowników. W tym czasie bracia zrobili dokumenty, paszport, wyszedłem ze szpitala, ożeniłem się tajnie i z żoną zaczęliśmy uciekać. "
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w decyzji z dnia [...].10.2017r. nr [...] stwierdził, iż cudzoziemiec nie udowodnił, że był prześladowany z powodu narodowości, rasy, religii, poglądów politycznych czy przynależności do określonej grupy społecznej. Cudzoziemiec wyjechał z kraju legalnie, na podstawie legalnie wydanych dokumentów. Nie był członkiem żadnej organizacji (w tym o charakterze opozycyjnym wobec aktualnych władz [...]/[...]), nie powołał się na określone poglądy polityczne, nie wskazywał na przynależność do jakiejś szczególnej grupy społecznej czy religijnej. Jego zeznania były chaotyczne i mało wiarygodne. Informacje, które miały być przesłankami do udzielenia ochrony międzynarodowej nie były niczym udokumentowane. Ponadto, składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy w 2013 r. cudzoziemiec stwierdził, że nie brał żadnego udziału w działaniach wojennych i nie był bojownikiem.
W ocenie organu I instancji wszystkie informacje przedstawione przez cudzoziemca nie były poparte żadnymi dowodami materialnymi i miały charakter czysto werbalny. Poza tym były to wydarzenia tak odległe w czasie, że nie ma związku przyczynowo - skutkowego miedzy nimi, a wyjazdem cudzoziemca z kraju pochodzenia. Tym samym nie mogły być przesłanką do udzielenia ochrony międzynarodowej. Od złożenia pierwszego wniosku do złożenia drugiego upłynęło niespełna [...] lata. W tym czasie problemy wnioskodawcy uległy całkowitej zmianie. W przypadku cudzoziemca przedstawione dla uzasadniania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej fakty nie stanowią przesłanki do udzielenia ochrony międzynarodowej. Strona nie wykazała, aby w jej przypadku istniały okoliczności czyniące możliwym podjęcie przez władze [...], bądź też inne podmioty, działań o charakterze prześladowania. Ponadto organ wskazał, że biorąc pod uwagę fakt, że danych osobowych cudzoziemca nie ma na żadnej obecnie znanej liście osób poszukiwanych przez władze [...], można zasadnie domniemywać, że władze [...] nie traktują cudzoziemca jako osobę, która kiedykolwiek popełniła czyn o charakterze kryminalnym. Może to także oznaczać, że cudzoziemiec nie był nigdy traktowany jako osoba zaangażowana w działalność polityczno-wojskową, która mogłoby pociągać za sobą prześladowania ze strony władz [...] czy [...].
Organ odwoławczy w dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że przesłanki udzielenia ochrony międzynarodowej nie są tożsame z przesłankami udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Zauważył jednak, że w obu postępowaniach ocena jest dokonywana w oparciu o ustalenie aktualnej sytuacji bezpieczeństwa w kraju pochodzenia cudzoziemca, weryfikację podniesionych przez stronę okoliczności wyjazdu z kraju pochodzenia, a także zasadność obaw przed powrotem tam oraz, co istotne weryfikację wiarygodności oświadczeń strony w tym zakresie i w tej części postępowania są tożsame. Tak więc nie tylko dopuszczalne, ale i zgodne z art. 7 i 77 § 1 Kpa jest uwzględnienie w toku postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu sytuacji bezpieczeństwa w kraju pochodzenia w czasie wyjazdu z niego, a także w czasie toczącego się postępowania w sprawie o udzielenie mu ochrony międzynarodowej, dokonane już uprzednio w toku postępowania w sprawie o udzielenia ochrony międzynarodowej, a także dokonanej w toku postępowania o udzielenie mu ochrony międzynarodowej oceny wiarygodności oświadczeń strony w zakresie przyczyn wyjazdu z kraju pochodzenia i obaw , przed powrotem tam.
Zdaniem organu odwoławczego aktualna sytuacja w kraju pochodzenia strony nie uzasadnia stwierdzenia, iż w przypadku powrotu do [...] będzie istniało zindywidualizowane zagrożenie naruszenia jej praw gwarantowanych w art. 2-7 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Jak wynika z aktualnych opracowań Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia [...] dotyczących aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia strony, ze szczególnym uwzględnieniem [...], od wielu lat [...] dążą do ustanowienia [...] jako niepodległego państwa, co spotyka się ze sprzeciwem [...]. Państwa i organizacje międzynarodowe zajmują jednomyślne stanowisko uważając konflikt między ugrupowaniami [...] a władzami centralnymi za konflikt wewnętrzny [...], który powinien być rozwiązany zgodnie z zasadą poszanowania integralności terytorialnej i Konstytucją [...]. Obecnie w [...] nie występuje zjawisko zmasowanego konfliktu dotykającego w różnym stopniu ogół mieszkańców regionu, konflikt zmienił swój charakter z "totalnego" dotykającego w różnym stopniu ogół mieszkańców regionu na "punktowy", ograniczony do bojowników i funkcjonariuszy resortów siłowych, choć zdarzają się przypadkowe ofiary wśród ludności cywilnej. W związku z zamachami terrorystycznymi przeprowadzonymi przez [...] Prezydent [...] ogłosił "operację antyterrorystyczną", czasami mają miejsce działania zbrojne podejmowane przez siły bezpieczeństwa [...] i przez [...]. Obecnie sytuacja na terytorium [...], a zwłaszcza w [...] jest względnie stabilna. Działania zbrojne na większą skalę nie są prowadzone od dekady, infrastruktura państwowa i socjalna została odbudowana (albo jest w trakcie odbudowy), a sytuacja mieszkańców, pomimo rządów "silnej ręki", pod względem bezpieczeństwa i sytuacji materialnej polepsza się. Ustabilizowanie się sytuacji politycznej i militarnej w [...] wpłynęło na zmniejszenie się zagrożenia dla ludności cywilnej. Nadal mają miejsce poważne naruszenia praw człowieka, takiej jak tortury, uprowadzenia, nie dotyczą one ogółu ludności, lecz określonych grup podejrzewanych o prowadzenie działalności skierowanej przeciwko władzy lub jej wspieranie.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy nie uzasadnia stwierdzenia, iż deklarowane przez Cudzoziemca przyczyny wyjazdu z kraju pochodzenia i obawy przed powrotem tam są wiarygodne i uzasadnione, a także, iż w przypadku powrotu do kraju pochodzenia będą zagrożone jego prawa gwarantowane w art. 2-7 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Cudzoziemiec nie uprawdopodobnił, aby w kraju pochodzenia było rzeczywiście zagrożone jego prawo do życia, wolności, czy też bezpieczeństwa osobistego, czy też aby doświadczył zindywidualizowanego prześladowania ze strony władz, czy struktur siłowych.
Powyższe okoliczności uzasadniają stwierdzenie, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka udzielenia zgody na pobyt humanitarny określona w art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.
Okoliczności pobytu cudzoziemca na terytorium [...], a także jego zeznania wskazują, iż w sprawie nic zachodzi również przesłanka z art. 348 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach. Materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, iż zobowiązanie cudzoziemca do powrotu mogłoby naruszyć jej prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności lub mogłoby naruszyć prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka. Z materiału dowodowego wynika, iż na terytorium [...] przebywa żona cudzoziemca oraz dwoje małoletnich dzieci. Natomiast ich pobyt w [...] związany jest jedynie ze złożeniem przez cudzoziemca w dniu [...].08.2016r. za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] kolejnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w [...]. Cudzoziemiec i jego rodzina uzyskali prawo wjazdu na terytorium [...] jedynie na skutek złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, gdyż żadne z nich nie posiadało tytułu pobytowego uprawniającego do wjazdu i pobytu w [...]. W związku z powyższym cudzoziemiec nie miał realnych podstaw, aby spodziewać się legalizacji pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dłuższej perspektywie czasowej i musiał zdawać sobie sprawę, że prowadzenie przez niego tu życia prywatnego jest od samego początku zagrożone, niepewne i w związku z tym nie mógł spodziewać się, że będzie mogło one w zgodzie z prawem być kontynuowane. Zobowiązanie do powrotu cudzoziemca nie spowoduje naruszenia jego prawa do życia rodzinnego, gdyż w związku z odmową nadania statusu uchodźcy oraz odmową udzielania ochrony uzupełniającej, jego małżonka wraz z małoletnimi dziećmi na podstawie art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, zobowiązana jest do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazany powyżej przepis stanowi, iż cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia mu ochrony uzupełniającej (...) stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona.
Organ odwoławczy stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby cudzoziemiec nawiązał z Polską więzy o charakterze prywatnym.
Odnosząc się natomiast do treści art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, że cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu, organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie takie zagrożenia nie występują.
W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do przyjęcia, iż konieczność wyjazdu cudzoziemca do kraju pochodzenia, zagrozi jego małoletnim dzieciom w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu. Żona cudzoziemca wraz z małoletnimi dziećmi na podstawie art. 299 ust. 6 pkt 2 w/w. ustawy została zobligowana do opuszczenia terytorium Polski, a zatem nie istnieje ryzyko pozbawienia małoletnich kontaktu z ojcem i jego opieki, co mogłoby wpłynąć niekorzystnie na ich rozwój psychofizyczny. Organ przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące, że w takiej sytuacji najistotniejsze jest, że dzieci nie zostają oddzielone od rodziców, gdyż co do zasady w celu harmonijnego rozwoju dzieci powinny wyrastać w środowisku rodzinnym, a podjęcie przez dzieci nauki w [...] szkole, wrośnięcie w polską kulturę i środowisko, nie mogą być rozumiane jako przesłanki prowadzące do legalizacji pobytu ich rodziców.
W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do stwierdzenia, iż w sprawie zachodzi przesłanka z art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, tj., iż zobowiązanie cudzoziemca do powrotu prowadzi do kwalifikowanego naruszenia praw jego małoletnich dzieci, określonych w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu.
Organ nie stwierdził, aby wobec cudzoziemca zachodziły okoliczności z art. 349 ustawy o cudzoziemcach, a zatem w sprawie nie ma zastosowania przesłanka z art. 351 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, która jest stosowana w przypadku, gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349 ustawy.
Organ nie stwierdził również, aby w sprawie zachodziła przesłanka z art. 351 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach.
Organ podkreślił, że stwierdzenie, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach i nie zachodzą okoliczności z art. 303 ust. 1 ustawy obliguje organ rozpatrujący sprawę do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji w zakresie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 302 ust. 1 w/w ustawy podjęcie niniejszego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 Kpa zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia.
W zaskarżonej decyzji na mocy art. 315 ust. 2 pkt 1 ustawy nie został określony termin dobrowolnego powrotu z uwagi na istniejące prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca. W ocenie organu odwoławczego powyższy przepis ma zastosowanie w sprawie. Wobec cudzoziemca zachodzą bowiem okoliczności z art. 315 ust. 3 pkt 3 ustawy, kiedy zgodnie z treścią tego przepisów prawdopodobieństwo ucieczki istnieje, gdyż jak stwierdzono w sprawie zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach, tj. cudzoziemiec usiłował przekroczyć wbrew przepisom granicę w kierunku z [...] do [...], a jednocześnie granicę wewnętrzną strefy Schengen.
Nie określając w zaskarżonej decyzji terminu dobrowolnego powrotu organ był zobligowany na mocy art. 318 ust. 2 pkt 1 ustawy do orzeczenia o zakazie wjazdu przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen. Organ I instancji na mocy art. 319 pkt 1 ustawy, stosowanego w przypadkach stwierdzenia przesłanek m.in. z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach, orzekł o dwuletnim okresie zakazu ponownego wjazdu na te terytoria. W ocenie organu odwoławczego uzasadnione jest orzeczenie na podstawie art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach dwuletniego okresu zakazu ponownego wjazdu, tj. dłuższego niż minimalny (6-cio miesięczny).
Mając na uwadze treść odwołania w ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i proceduralnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, a materiał dowodowy jest zgromadzony w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia kwestii zasadności wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w oparciu o przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Cudzoziemiec wniósł skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. Przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 348 pkt 1 lit. A, B, D ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach poprzez błędne uznanie, że powrót do kraju pochodzenia nie będzie stanowić zagrożenia dla jego życia i bezpieczeństwa osobistego, jak również, że nie będzie on w kraju pochodzenia poddawany nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu oraz że zobowiązanie do powrotu do kraju pochodzenia nie naraża go na ukaranie bez podstawy prawnej, podczas gdy z prawidłowo i wszechstronnie rozpoznanego materiału dowodowego wynikają odmienne wnioski,
2. art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 8 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. 1993 r. Nr 61, poz. 284) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że zobowiązanie do powrotu do kraju pochodzenia nie narusza jego prawa do życia rodzinnego; pominięcie przez Organ II instancji zasady jedności rodziny przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia,
3. art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 9 ł ust. 1 art. 19 ust. 1 art. 27 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez I Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z dnia 23 grudnia 1991 r.) poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że powrót do kraju pochodzenia skarżącego nie spowoduje naruszenia praw małoletnich dzieci, o których mowa w ww. przepisach w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu,
4. art. 356 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie i nieudzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych w decyzji kończącej postępowanie w sprawie zobowiązania do powrotu, w przypadku gdy w toku tego postępowania wyszły na jaw okoliczności, o których mowa w art. 348 ustawy o cudzoziemcach,
2. Prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
1. art. 107 § 3 w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 136 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej zwana: k.p.a.) poprzez:
- nieodniesienie się przez Organ II instancji do podnoszonych w uzupełnieniu odwołania z dnia [...] kwietnia 2018 r. zarzutów i argumentów, jak również powołanych wniosków dowodowych z zeznań świadków, przesłuchania uzupełniającego Skarżącego oraz przesłuchania małżonki Skarżącego, brak uzasadnienia w zaskarżonej decyzji dlaczego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego zgodnie z art. 136 k.p.a.
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k,p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez Organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, co ma przełożenie na uzasadnienie zaskarżonej decyzji sporządzone z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., co miało przełożenie na poczynienie stwierdzenia, że nie ma w przypadku Skarżącego podstaw do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, w tym:
- brak należytego rozważenia sytuacji w kraju pochodzenia Skarżącego z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji oraz rodzaju działań podejmowanych przez władze kraju pochodzenia wobec Skarżącego i jego rodziny, poczynienie przez Organ wyłącznie ogólnych ustaleń bez wskazania ich źródła, w tym daty opracowań,
- dokonanie przez Organ II instancji stwierdzenia, że nie istnieje ryzyko pozbawienia małoletnich kontaktu z ojcem i jego opieki, co mogłoby wpłynąć niekorzystnie na ich rozwój psychofizyczny, bez wszechstronnego rozważenia sytuacji faktycznej i prawnej rodziny Skarżącego i sprowadzenie przesłanki art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach wyłącznie do kontaktu małoletnich dzieci z ojcem, przy jednoczesnym błędnym założeniu, że wskutek zaskarżonej decyzji nie dojdzie do zaburzenia kontaktu dzieci ze Skarżącym, pominięcie, że również małżonka Skarżącego w kraju pochodzenia doznała krzywdzących działań ze strony przedstawicieli władz państwowych, jak również brak uwzględnienia zasady jedności rodziny,
3. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pił) k.p.a. poprzez ograniczenie się przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców tylko do bardzo pobieżnej kontroli decyzji Organu I instancji, bez samodzielnego ponownej rozpoznania sprawy, jak również bez rozpatrzenia podnoszonych przez Skarżącego zarzutów i argumentacji w odwołaniu, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] października 2017 r.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i uchylenie decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lipca 218 r. nie narusza przepisów prawa w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 23 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 2094 j.t.).
Stosownie do treści art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach decyzję o zobowiązaniu do powrotu wydaje się gdy cudzoziemiec przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.
Wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu ma charakter obligatoryjny, w sytuacji gdy nie zachodzą przesłanki negatywne, uniemożliwiające jej wydanie, wyszczególnione w art. 303 ust. 1 tej ustawy.
Materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że wobec skarżącego zachodziła przesłanka uzasadniająca wydanie decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu. Cudzoziemiec w dniu [...] lipca 2018 r. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w miejscowości [...] podczas próby przekroczenia granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący był kierowcą samochodu, którym próbował wywieźć z terytorium [...] [...] osób będących obywatelami [...]. Okoliczność tą potwierdza notatka urzędowa sporządzona przez funkcjonariusza Straży Granicznej i protokół zatrzymania skarżącego. Podawane zaś przez skarżącego przyczyny jego obecności w tym rejonie należy uznać za całkowicie niewiarygodne. Wymyślona przez cudzoziemca historia z powodu, której rzekomo udał się w podróż do [...] i nieopatrznie znalazł się przy znaku granicznym [...] w kierunku wyjazdowym do [...] jest nieprawdopodobna, zwłaszcza że skarżący potwierdził, że osoby, które przewoził miały zamiar udać się do [...]. Pomiędzy [...], a znakiem granicznym w [...] jest wystarczająca odległość, by wycofać się z ewentualnej pomyłki co do wyboru właściwej trasy.
Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest więc kwestia istnienia negatywnych przesłanek, wyłączających możliwość wydania decyzji zobowiązującej do powrotu. Spośród przesłanek wyszczególnionych w art. 303 ust. 1 ustawy skarżący kwestionuje wyłącznie dokonane przez organ ustalenia w zakresie przesłanek określonych w art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy tj. istnienia w sprawie warunków uzasadniających udzielenie mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Twierdzi bowiem, że zobowiązanie do powrotu nastąpiłoby do państwa w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:
- zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub
- mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub
- mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej (art. 348 pkt 1 lit a, b i d ustawy),
a także, że zobowiązanie do powrotu naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego oraz prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu (art. 348 pkt 2 i 3 ustawy).
W ocenie sądu organ odwoławczy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych zarówno w odniesieniu do przesłanek obligujących do wydania decyzji zobowiązującej do powrotu, jak też w odniesieniu do przesłanek negatywnych, które mogłyby stanowić przeszkodę do wydania takiej decyzji.
Organ odwoławczy zgromadził materiał dowodowy wystarczający do wydania w sprawie rozstrzygnięcia i dokonał jego wszechstronnej oceny, a zawarta w uzasadnieniu decyzji argumentacja jest logiczna.
Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności, gdyż organ odwoławczy ponownie przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a także samodzielnie go uzupełniał o decyzję wydaną w toku postępowania o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz o aktualną informację o sytuacji w kraju pochodzenia. Organ w wyniku dokonanych ustaleń i prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, w sposób prawidłowy zastosował art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach.
W przedmiotowej sprawie organ podjął niezbędne czynności mające na celu dokonanie ustaleń w zakresie okoliczności istotnych dla skarżącego, które mogły stanowić przeszkodę do wydania decyzji zobowiązującej cudzoziemkę do powrotu przede wszystkim analizując jego zeznania złożone w toku tego postępowania, a także oświadczenia stanowiące podstawę ustaleń faktycznych w postępowaniu dotyczącym udzielenia ochrony międzynarodowej, jak też aktualną sytuację w kraju pochodzenia oraz osobistą sytuację cudzoziemca.
Nie doszło zdaniem sądu w toczącym się postępowaniu do naruszenia zasad prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), ani mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Strona w postępowaniu przed organem I instancji została pouczona o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i możliwości wypowiedzenia się w zakresie zgromadzonego materiału.
Nieuwzględnienie wniosków dowodowych nie świadczy o naruszeniu zasady swobodnej oceny materiału dowodowego jak zarzuca skarżący. Skarżącemu umożliwiono swobodne wypowiedzenie się w zakresie okoliczności, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania, gdyż organ I instancji przeprowadził dowód z przesłuchania skarżącego. Nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia tego dowodu ponownie, gdyż we wniosku nie wskazano na żadne okoliczności, które mogły ulec zmianie od czasu przesłuchania skarżącego w tym postępowaniu. Skarżący zgłaszając wnioski dowodowe o przesłuchanie [...] cudzoziemców przebywających w ośrodkach dla cudzoziemców, przesłuchanie żony i ponowne przesłuchanie skarżącego wskazał ogólnikowo, że mają to być dowody na okoliczność przyczyn opuszczenia kraju pochodzenia i związanego z tym ryzyka doznania krzywdy w przypadku powrotu. Te okoliczności zostały już jednak wystarczająco wyjaśnione. Skarżący nie sprecyzował więc żadnych istotnych dla sprawy okoliczności, które powinny zostać poddane ocenie przez organ. Organ odwoławczy dysponował także wcześniejszymi obszernymi oświadczeniami skarżącego złożonymi w zakończonym [...] miesiące wcześniej postępowaniu o udzielenie ochrony międzynarodowej. Powody dla których skarżący opuścił kraj pochodzenia i obawy, które w związku z tym wyrażał były organowi znane, zwłaszcza, że cudzoziemiec powołał się na nie w złożonych w postępowaniu wyjaśnieniach. Naruszeniem ze strony organu był niewątpliwe brak odniesienia się do wniosków skarżącego w uzasadnieniu decyzji, gdyż organ zobowiązany był wyjaśnić powody dla których nie uznał za konieczne przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Jednak naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Skarżący nawet w skardze nie precyzuje okoliczności, które tymi dowodami mogły być wykazane i które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do oceny, że w sprawie nie zachodziły okoliczności, które uzasadniałyby ocenę, że zobowiązanie do powrotu godziłoby w prawa podstawowe skarżącego. Zdaniem sądu brak było podstaw do zastosowania art. 348 ustawy, a więc udzielenia skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych.
W trakcie przesłuchania skarżący wyjaśnił, że obawia się powrotu do kraju pochodzenia z tych samych powodów, które wskazał w postępowaniu o udzielenie ochrony międzynarodowej, a więc obawę przed zagrożeniem dla życia i bezpieczeństwa ze strony wojsk okupujących [...] i ze strony władzy, gdyż walczył o wolność [...].
W ocenie sądu stanowisko organu odwoławczego, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia wobec niego w kraju pochodzenia jakiegokolwiek zagrożenia określonego w art. 348 pkt 1 ustawy jest zasadne. Prawidłowym działaniem organu było uwzględnienie w ocenie materiału dowodowego wcześniejszych oświadczeń stanowiących podstawę ustaleń dokonanych w postępowaniu o udzielenie ochrony międzynarodowej. Choć przesłanki udzielenia ochrony uzupełniającej nieco różnią się od przesłanek zgody na pobyt ze względów humanitarnych, to jednak dotyczą zagrożeń dla życia i bezpieczeństwa, wolności cudzoziemca, a w obu postępowaniach brane są od uwagę zarówno deklarowane przez cudzoziemca zagrożenia, jak też sytuacja w kraju pochodzenia. Słusznie ocenił organ odwoławczy, że twierdzenia skarżącego dotyczące tych samych domniemanych zagrożeń ze strony władz w kraju pochodzenia nie mogą być uznane za wiarygodne z tych samych powodów, którym dały wyraz organy prowadzące postępowanie o udzielenie ochrony międzynarodowej. Twierdzenia skarżącego były niespójne, chaotyczne, niepoparte jakimikolwiek dowodami, nieprawdopodobne. Brak jakichkolwiek materiałów dotyczących rzekomo odbytych wieloletnich kar więzienia, barwne historie dotyczące okresu sprzed dwudziestu lat, ukrywanie okoliczności udziału w działaniach wojennych w pierwszym wniosku o udzielenie ochrony złożonym w 2013 r., rezygnacja ze starań o udzielenie ochrony i powrót do kraju pochodzenia w 2013 r., wyjaśnienia dotyczące tego powrotu, tj. rzekome działanie służb [...] w sytuacji, gdy cudzoziemiec bez przeszkód opuścił kraj pochodzenia i nie był osobą poszukiwaną nie mogły uzasadniać oceny o rzeczywistym istnieniu jakiegokolwiek ryzyka dla życia, bezpieczeństwa i wolności cudzoziemca.
Prawidłowo ocenił organ, że skarżący powołując się na te same okoliczności nie przedstawił żadnych wiarygodnych nowych dowodów w postępowaniu dotyczącym zobowiązania do powrotu, wskazujących na rzeczywiste i aktualne zagrożenie związane z powrotem do kraju pochodzenia.
Przeanalizowana przez organ odwoławczy aktualna sytuacja w kraju pochodzenia cudzoziemca nie uzasadnia wniosku o istnieniu zindywidualizowanego i skonkretyzowanego zagrożenia dotyczącego jego osoby. Ze zgromadzonych aktualnych opracowań Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia [...] dotyczących sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca wynika, że ewentualne poważne naruszenia praw człowieka, które tam nadal występują nie dotyczą ogółu ludności, a ściśle określonych grup podejrzewanych o działalność skierowaną wobec władzy lub wspierających taką działalność. Cudzoziemca do takiej kategorii osób zaliczyć nie można, skoro jego twierdzenia o prowadzeniu takiej działalności nie są wiarygodne.
W ocenie sądu rację ma organ odwoławczy, że w sprawie nie zachodziła również żadna z okoliczności przewidzianych w art. 348 pkt 2 i 3 ustawy.
Ingerencja w prawa chronione art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w związku z naruszeniem przepisów regulujących wjazd i pobyt cudzoziemców na terytorium danego państwa jest dopuszczalna. Podlegać ocenie musi jednak czy pozostaje w odpowiedniej proporcji do praw chronionych co do zasady, a więc prawa do życia rodzinnego, prywatnego i praw dziecka. W przypadku cudzoziemca nie ma wątpliwości, że jego pobyt na terytorium [...] związany był z podjęciem próby uzyskania ochrony międzynarodowej. Jego starania związane z uzyskaniem ochrony międzynarodowej zakończyły się niepowodzeniem, z czym musiał się liczyć. Pobyt cudzoziemca w [...] wraz z rodziną był krótki (od sierpnia 2016 r.). Ze względu na ścisłą zależność legalności pobytu z postępowaniem o udzielenie ochrony międzynarodowej nie można mówić o realnej możliwości stworzenia w [...] centrum życiowego czy związania z tym krajem z tym krajem i społecznością silnymi więzami. Centrum życiowe cudzoziemca i jego zaplecze, dalsza rodzina, znajdują się w kraju pochodzenia. Konieczność powrotu do kraju pochodzenia w sytuacji nieuzyskania ochrony międzynarodowej nie powinna być dla cudzoziemca żadnym zaskoczeniem. Słusznie zauważył organ odwoławczy, że z uwagi na ostateczną decyzję o odmowie udzielenia ochrony międzynarodowej także żona cudzoziemca i jego małoletnie dzieci są zobligowane do opuszczenia terytorium [...]. W wyniku powrotu cudzoziemca do kraju pochodzenia nie dojdzie więc do rozdzielenia rodziny i tym samym do naruszenia praw małoletnich dzieci cudzoziemca w stopniu istotnie zagrażającym rozwojowi psychofizycznemu. Dzieci powrócą do kraju pochodzenia wraz z rodzicami. Nie może być wątpliwości, że to rodzice dzieci są odpowiedzialni za ich właściwy rozwój psychofizyczny, niezależnie od miejsca zamieszkiwania. Dla tak małych dzieci najistotniejszy jest związek z rodzicami, a ten w wyniku wydanej decyzji nie zostanie przerwany. Wiek dzieci i związany z nim naturalny silny związek z rodzicami, a także krótki pobyt w [...], nie uzasadnia tezy o naruszeniu praw dziecka w związku z powrotem do kraju pochodzenia. Okoliczność dorastania w środowisku rodzinnym nie może być oceniana jako zagrażająca rozwojowi psychofizycznemu dzieci.
Podsumowując, w ocenie sądu wydana decyzja o zobowiązaniu do powrotu stanowi usprawiedliwioną ingerencję w prawa cudzoziemca.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło