IV SA/Wa 2833/12
WyrokWSA w Warszawie2013-05-23
Skład orzekający: Alina Balicka, Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, w sytuacji gdy skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące błędnego naliczenia opłaty za usunięcie drzew, w tym niezastosowania zwolnienia z opłaty na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody oraz nieprawidłowego zakwalifikowania terenu jako zieleni?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu II instancji, stwierdzając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przeprowadziło prawidłowo postępowania nieważnościowego. Organ nie dokonał wystarczającej analizy, czy w sprawie miało zastosowanie zwolnienie z opłaty za usunięcie drzew na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak oceny opinii dendrologa oraz nieustosunkowanie się do zarzutów dotyczących przeznaczenia terenu w planie zagospodarowania przestrzennego stanowiło naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku E. S. o stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i naliczenia opłaty za ich usunięcie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżąca podnosiła, że opłata została naliczona nieprawidłowo, w szczególności z uwagi na niezastosowanie zwolnienia z opłaty przewidzianego dla drzew rosnących na terenach przeznaczonych pod cele budowlane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Kwestionowała również charakter terenu jako zieleni. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz E. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz E. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w zakresie naliczenia i ustalenia wysokości opłaty za usunięcie drzew.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zarząd Dzielnicy [...] Miasta W. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. zezwolił E. S. na usunięcie: 6 drzew za opłatą w wysokości 21 755,90 zł (powiększoną o 100% stosownie do treści art. 85 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody /Dz. U. z 2009 r. nr 151, poz.1220 ze zm./ z uwagi na fakt, że drzewa te rosną na terenie przeznaczonym w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego pod zieleń urządzoną), 4 drzewa z zastrzeżeniem ich przesadzenia oraz 34 drzewa z ustaleniem, że posiadacz nieruchomości nie ponosi opłaty za ich usunięcie, z terenu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] w skład której wchodzą działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] z obrębu [...]. Zarząd Dzielnicy [...] Miasta W. przychylił się do wniosku E. S., gdyż drzewa te kolidują z planowaną inwestycją budowlaną polegającą na budowie zespołu budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z częścią przeznaczoną na działalność usługową, z garażami, niezbędną infrastrukturą techniczną, elementami zagospodarowania terenu wraz z ogrodzeniem.
E. S. w piśmie z dnia 15 czerwca 2012 r. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] maja 2011 r. w zakresie naliczenia i ustalenia opłaty za usunięcie 6 drzew z terenu działki o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...], tj. w zakresie pkt 1.1. i 1.3. decyzji.
Wnioskodawczyni wskazała, że opłatę za usunięcie 6 drzew z działki o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...], naliczono z uwagi na fakt, że w planowanym na powyższym terenie jednorodzinnym budynku mieszkalnym ma być wydzielona część usługowa związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tymczasem w ocenie wnioskodawczyni zatwierdzony projekt budowlany nie przewiduje wyodrębnienia lokali, a jedynie wskazuje, że część budynku będzie przeznaczona na działalność usługową. E. S. poddała w wątpliwości czy naliczenie opłaty jest zasadne, a jeżeli tak, to czy nie powinna ona dotyczyć drzew jedynie z terenu, na którym zgodnie z projektem budowlanym usytuowana będzie część budynku przeznaczona pod usługi, tj. 3 drzew, które zostały oznaczone numerami inwentaryzacyjnymi 7, 8 i 9.
Wnioskodawczyni podniosła również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2012 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 520/12 stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy [...] w części dotyczącej m.in. działek o nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] i orzekł, że uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zdaniem E. S. nie daje to podstawy do zastosowania przepisu art. 85 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody i powiększenia opłaty za usunięcie drzew o 100%, z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki na której rosły drzewa.
Dodatkowo, w piśmie z dnia 22 sierpnia 2012 r. E. S. wskazała, że zgodnie z miejscowym planem ogólnym W. zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta W. nr [...] z dnia [...] września 1992 r. teren położony w rejonie ul. [...] i ul. [...], w tym obecne działki o nr ew. [...] i [...] w części zachodniej, na których przewidziana jest realizacja planowanej inwestycji, znajdowały się w obszarze MU-25, tj. przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniowo – usługową. Od dnia uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu upłynęło 20 lat, a wszystkie drzewa zakwalifikowane pod wycinkę wyrosły na tym terenie po zakwalifikowaniu go w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane. Powyższe – zdaniem wnioskodawczyni – skutkować powinno nie pobieraniem opłaty za usunięcie drzew, stosownie do treści art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
E. S. w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 2011 r. dołączyła dokument o nazwie "Określenie wieku drzew usuniętych na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2012 roku na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...] z obrębu [...] położonych w W. przy ul. [...]". Z treści tego dokumentu wynika, że na przedmiotowych działkach rosły topole osiki, a wiek tych drzew to 18-20 lat.
Zarząd Dzielnicy [...] Miasta W. w piśmie z dnia 20 września 2012 r. poinformował, że ustalenie dokładnego wieku 6 drzew, których dotyczy zezwolenie na usunięcie drzew za opłatą, możliwe jest po przeprowadzeniu szczegółowych badań dendrologicznych pod warunkiem nie usunięcia drzew lub pozostawienia pni po usuniętych drzewach przez E. S.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2012 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] maja 2011 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że charakter planowanej zabudowy na terenie działki, na której rosną drzewa wskazuje, że nie jest ona realizowana w celu zaspokajania indywidualnych potrzeb E. S., lecz dla przyszłej odsprzedaży lub wynajmu przynajmniej je części. Samorządowe Kolegium Odwoławcze z urzędu wiadome jest, że zawodowo wnioskodawczyni zajmuje się tego rodzaju działalnością.
Organ wskazał również, że niemożliwe jest wyjaśnienie wątpliwości co do wieku drzew, za które została naliczona opłata. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie przyznało wartości dowodowej dokumentowi przedłożonemu przez E. S. o nazwie "Ocena wieku drzewostanu osikowego na działkach o numerze [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W." z uwagi na ogólny charakter dokumentu, w którym wiek drzew został ustalony w przybliżeniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie uwzględniło również okoliczności stwierdzenia nieważności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w części uchwały z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]. Zdaniem organu o uznaniu terenu, na którym rosną drzewa za teren zielony nie przesądzają tylko ustalenia w planie zagospodarowania przestrzennego. Stwierdzenie, że dany teren jest terenem zielonym możliwe jest bowiem z innych przyczyn, wymienionych w art. 5 pkt 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Po rozpoznaniu wniosku E. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2012 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2012 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] maja 2011 r. z uwagi na niespełnienie żadnej przesłanki wymienionej w art. 156 k.p.a., i uznał, że decyzja Zarządu Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] maja 2011 r. nie narusza rażąco prawa.
Podzielając argumenty zaprezentowane w decyzji z dnia [...] października 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się do zarzutów E. S. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ wskazał, że określony w dokumencie o nazwie "Ocena wieku drzewostanu osikowego na działkach o numerze [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W." wiek drzew nie może mieć znaczenia w świetle art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Natomiast w zakresie określenia "terenów zielonych" Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało treść przepisu art. 5 pkt 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody i wskazało, że oznaczenie terenów w rejestrze gruntów symbolem Bp – tereny budowlane, nie przesądza o tym, że nie może być to teren zielony w rozumieniu powyższego przepisu. Definicja ta nie jest również w żaden sposób powiązana z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, a może być jedynie wskazówką do określenia czy dany teren jest terenem zielonym.
E. S. wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2012 r. utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2012 r.
Zaskarżonej decyzji E. S. zarzuciła naruszenie przepisów art. 7, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez lakoniczne stwierdzenie, że oceniana w trybie nadzwyczajnym decyzja Zarządu Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] maja 2011 r. nie narusza prawa.
Zdaniem E. S. organ naruszył również art. 10 k.p.a., gdyż nie poinformował jej o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. W konsekwencji nie mogła zapoznać się z pismem Zarządu Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] września 2012 r. i nie miała możliwości wyjaśnienia wątpliwości związanych z wiekiem drzew, których dotyczy zezwolenie na usunięcie drzew za opłatą. Ponadto złożona w dniu wydania decyzji, opinia dendrologa nie została uwzględniona przez organ, podobnie jak zaświadczenia z ewidencji gruntów i budynków dotyczącego działki o numerze ewidencyjnym [...]. Do wskazanej opinii dendrologa nie odniósł się również organ rozpoznający wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, co zdaniem skarżącej stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.
Skarżąca stoi na stanowisku, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie dokonało oceny prawidłowości zastosowania przez Burmistrza Dzielnicy [...] Miasta W. przepisu art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Powołany przepis wskazuje na konieczność ustalenia wieku drzew przy naliczeniu opłat, czego - zdaniem skarżącej - Zarząd Dzielnicy [...] Miasta W. nie uczynił.
W ocenie skarżącej istotny w niniejszej sprawie jest również fakt, że w chwili gdy pojawiły się drzewa na działce o numerze ewidencyjnym [...] obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony przez Radę W. w dniu [...] września 1992 r. Zgodnie z postanowieniami tego planu działka, na której rosły drzewa objęte opłatą, była przeznaczona pod zabudowę mieszkaniowo – usługową i oznaczona symbolem MU-25. Tym samym okoliczność ta wskazuje na spełnienie warunku określonego w art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody i zaniechaniu pobierania opłat za usunięcie drzew. Dodatkowo E. S.– powołując się na treść pisma Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] - podniosła, że organ rozpatrując kwestię spełnienia przesłanki z art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, powinien wziąć pod uwagę nie aktualne postanowienia planu miejscowego, lecz postanowienia planu obowiązujące w czasie pojawienia się drzew na nieruchomości.
Skarżąca nie zgadza się z organem, że dla oceny charakteru terenów zielonych nie ma znaczenia plan miejscowy. Działka o numerze ewidencyjnym [...] nie jest terenem zielonym w rozumieniu art. 5 pkt 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Przedmiotowa działka od 1973 r. oznaczona jest w ewidencji gruntów jako użytek gruntów Bp, według § 68 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454 ze zm.), a nie symbolem Lz – tereny zadrzewione i zakrzewione.
Zdaniem E. S. nieuzasadnione jest twierdzenie organu, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 85 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody stanowiącym o przypadkach zwiększenia opłaty o 100% w przypadku wycinki drzew na terenach zieleni. Skarżąca wskazała, że przedmiotowa działka była wykorzystywana rolniczo, aż do dnia wywłaszczenia w oparciu o decyzję lokalizacyjną nr [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r. Wówczas przeznaczono teren tej działki pod budowę osiedla mieszkaniowego, co potwierdza wpis do ewidencji gruntów, dokonanym nie później niż w dniu 19 lipca 1976 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę podtrzymało argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 23 maja 2013 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2012 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] października 2012 r., stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] Miasta W. nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. w części dotyczącej naliczenia i ustalenia wysokości opłaty za usunięcie drzew z terenu działki nr [...] z obrębu [...], zasądzenie zwrotu wpłaconej kwoty w wysokości 10 877,95 zł wraz z ustawowymi odsetkami, zasądzenie zwrotu kwoty w wysokości 800 zł za sporządzenie opinii dotyczącej ustalenia wieku drzew oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego orzeczenia niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja została wydana w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego winno być przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, w tym wypadku decyzji Zarządu Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w zakresie pkt 1.1. i 1.3. dot. naliczenia i ustalenia wysokości opłaty za usunięcie drzew.
Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przy tym należy pamiętać, iż ewentualne zaistnienie wad ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydawania decyzji, kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym.
Zadaniem organu, prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. wystąpienia przesłanek, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby jego przedmiotem było ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego (por. wyrok SN z dnia 7 marca 1996 r., III ARN 70/95, OSNCP 1996/18/258).
Obowiązkiem organu orzekającego w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest przeprowadzenie analizy przepisów, stanowiących podstawę wydania zakwestionowanej decyzji pod kątem ich naruszenia. Takie postępowanie traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się na podstawie art. 157 k.p.a. W świetle tego przepisu zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji jedynie pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, określonej w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.
Podkreślenia wymaga, że interpretacja przepisów, dotyczących możliwości podważenia decyzji ostatecznych, musi być ścisła i nie może rozszerzać zakresu unormowania. Usuwanie orzeczeń ostatecznych narusza bowiem ład systemu prawnego, stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji ostatecznych oraz zasady dwuinstancyjności postępowania. Zatem tylko wyraźnie określone w ustawie przyczyny, obejmujące najdalej idące wadliwości orzeczenia lub poprzedzającego go postępowania, mogą prowadzić do jego wzruszenia.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, należy uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie przeprowadziło postępowania nieważnościowego w sposób pozwalający wykluczyć, że decyzja Zarządu Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...], nie jest dotknięta żadną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy Miasta W. z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...], dotyczy pkt 1.1. i 1.3., na podstawie których zezwolono wnioskodawczyni na usunięcie sześciu wymienionych w pkt 1.1. drzew rosnących na terenie nieruchomości położonych przy ul. [...] w W., stanowiących działki nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] i za usunięcie których ustalono opłatę w wysokości 21.755,90 zł.
Oceniana w postępowaniu nieważnościowym decyzja wydana została na podstawie art. 83 ust. 1, 3, art. 84 ust. 1, 2, 3, art. 85 ust. 3, 6 w związku z art. 5 pkt 21, art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2009 r., nr 151, poz. 1220, ze zm). Skarżąca w toku postępowania nieważnościowego podniosła zarzut niezastosowania w decyzji Zarządu Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] maja 2011 r. art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, które posadzono lub wyrosły na nieruchomości po zakwalifikowaniu jej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane. Ponadto skarżąca podniosła, że zgodnie z obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003 r. Miejscowym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego W. zatwierdzonym Uchwałą Rady W. Nr [...] z dnia [...] września 1992 r. opublikowaną w Dz. Urz. Woj. [...] nr [...], poz. [...] z dnia [...] października 1992 r. zachodnia część m.in. działek nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] była położona w obszarze MU-25 o funkcjach mieszkaniowo-usługowych, a wschodnia część działek (wzdłuż korony Skarpy W.) była położona w obszarze O-63 o funkcji ochrony systemu przyrodniczego miasta.
Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Miasta W. z dnia [...] września 1992 r. został uchwalony w czasie obowiązywania ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 1989 r. Nr 17, poz. 99 ze zm.). Ustawa ta przewidywała sporządzanie założeń do planu oraz planów miejscowych sporządzanych jako plany ogólne i szczegółowe (art. 26 ust. 1). Plan z [...] września 1992 r. był planem ogólnym.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zm.) uchyliła ustawę o planowaniu przestrzennym z roku 1984 i w miejsce planów ogólnych i szczegółowych, wprowadziła jeden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Uchwała Nr [...] Rady Miasta W. z dnia [...] września 1992 r. w sprawie Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta W. w § 2 zaleciła Radom Dzielnic – Gmin Miasta W. sporządzenie i uchwalenie miejscowych planów szczegółowych dla obszarów ustalonych planem lub miejscowych planów ogólnych zagospodarowania przestrzennego Dzielnic – Gmin W.
Dla obszaru objętego w Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Miasta W. z dnia [...] września 1992 r. strefą MU-25 miejscowy plan szczegółowy nie został uchwalony. Z dniem 1 stycznia 1995 r., kiedy weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Miasta W. z dnia [...] września 1992 r. dla obszaru strefy MU-25 z mocy prawa stał się miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w rozumieniu przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r.
Zatem w sprawie należy ustalić czy teren działek nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] znajdował się w obszarze strefy MU-25. Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody, fakt, iż teren został przeznaczony w planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane oznacza, że drzewa, które wyrosną na tym terenie w okresie późniejszym maja charakter tymczasowy i niecelowa jest ich ochrona, w szczególności przez nakładanie wysokich opłat za ich usunięcie. Wycinka drzew wyrosłych już po przeznaczeniu terenu w planie zagospodarowania przestrzennego na cele mieszkaniowo-usługowe nie uzasadnia nałożenia na posiadacza tego terenu opłat przewidzianych w art. 84 i 85 ustawy o ochronie przyrody. Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gruntu na cele mieszkaniowo-usługowe jest przeznaczeniem tego gruntu na cele budowlane i zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy powoduje zwolnienie od opłat za usunięcie drzew, które zostały posadzone lub wyrosły po takim przeznaczeniu gruntu (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2009 r., II OSK 1860/08, Lex nr 582856).
Dla zastosowania w sprawie zwolnienia, o którym mowa w art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody istotne jest to, jakie było przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego nieruchomości, na której znajdują się drzewa lub krzewy w dacie ich pojawienia się na niej. Nieistotne natomiast są aktualne postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego dla takiej nieruchomości.
Skarżąca jednocześnie złożyła do akt sprawy opinię rzeczoznawcy J. S., który przeprowadził badania dendrochronologiczne próbek pobranych z drzew oznaczonych nr inw. 7, 8, 9, 10, 12, 14 przeznaczonych do usunięcia na podstawie decyzji z dnia [...] maja 2012 r. i określił wiek tych drzew. Materiał dowodowy w postaci opinii nie został poddany ocenie Kolegium. Z opinii tej wynika, że co najmniej pięć z sześciu drzew wyszczególnionych w punkcie 1.1. decyzji z dnia [...] maja 2012 r. wyrosło na działkach nr ew. [...] i [...] po wejściu w życie Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta W. z dnia [...] września 1992 r.
Brak dokładnych ustaleń Kolegium w zakresie podpadania drzew oznaczonych numerami inwentaryzacyjnymi 7, 8, 9, 10, 12, 14 pod przepis art.. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody powoduje konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 oraz art. 7 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Natomiast ocena prawidłowości naliczenia opłaty za usunięcie drzew, na których usunięcie skarżąca uzyskała zezwolenie, ale do których nie ma zastosowania zwolnienie z opłat, o którym mowa w art.86 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody oraz prawidłowość podwyższenia opłaty o 100 % z uwagi na usunięcie drzew z terenów zieleni będzie możliwa po przesądzeniu, że w stosunku do sześciu drzew wymienionych w pkt 1.1 decyzji z dnia [...] maja 2011 r. nie znajduje zastosowanie zwolnienie z opłat, o którym mowa w art. 86 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło