IV SA/Wa 2835/13
WyrokWSA w Warszawie2014-04-10
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Krystyna Napiórkowska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powtarzające się naruszenia prawa przez cudzoziemca, który jest małżonkiem obywatela polskiego, stanowią wystarczającą podstawę do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony ze względu na ochronę bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej, mimo istnienia więzi rodzinnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo stwierdzenie, iż dalszy pobyt cudzoziemca może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest niewystarczające do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Konieczne jest wykazanie konkretnych przesłanek uzasadniających realne zagrożenie ze strony cudzoziemca, a nie każde naruszenie prawa stanowi takie zagrożenie. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na fakt, że skarżący wcześniej uzyskał zezwolenie na pobyt mimo podobnych okoliczności, a organy nie wyjaśniły, dlaczego tym razem orzeczono odmiennie. Naruszono przepisy KPA dotyczące prowadzenia postępowania i oceny dowodów.Stan faktyczny
Skarżący, K. T., obywatel kraju spoza UE, będący w związku małżeńskim z obywatelką Polski, ubiegał się o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony. Wojewoda odmówił mu zezwolenia, powołując się na jego wcześniejsze skazania za przestępstwa związane z nielegalnym obrotem wyrobami tytoniowymi oraz inne postępowania karne. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując, że jego karalność nie stanowi realnego zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa, a odmowa zezwolenia narusza jego prawo do życia rodzinnego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców; stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądzono od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego K. T. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] września 2013r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców działając na podstawie art 57 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.) oraz art. 127§ 2 i
art. 138 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) po rozpatrzeniu
odwołania wniesionego przez panią I. P. reprezentującą obywatela
[...] pana K. T. ur. [...].09.1976r. od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r. orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony
postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 7 sierpnia 2012r. pan K. T. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia
na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na pozostawanie od dnia 2005r. w
związku małżeńskim z obywatelką polską panią J. Z. W dniu [...] stycznia 2013r. Wojewoda [...] wydał decyzję Nr [...] orzekającą o
odmowie udzielenia panu K. T. wnioskowanego zezwolenia,
powołując w podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...] września 2010 r.
Sąd Rejonowy w P. skazał cudzoziemca na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 2 lata próby za
posługiwanie się w latach 2008 - 2010 przerobionymi kartami telefonicznymi TP SA
oraz, że w latach 2009 2011 wnioskodawca był sześciokrotnie karany sądownie za przestępstwa polegające na nabywaniu, przywożeniu, przechowywaniu wyrobów tytoniowych bez polskich znaków akcyzy. Ponadto podniesiono, że w dniu 22
listopada 2012r. do Sądu Rejonowego w L. został skierowany kolejny akt
oskarżenia w sprawie pana K. T.
W ustawowym terminie pełnomocnik cudzoziemca pani I. P. wniósł
do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odwołanie od powyższej decyzji,
zarzucając jej naruszenie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, oraz art. 7 i
77 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu odwołania
stwierdzono, że zaskarżona decyzji narusza zasadę ochrony rodziny wynikającą z przepisów prawa polskiego i umów międzynarodowych. Wskazując przy tym na
postanowienia art. 57 ust. 1 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach zarzucono organowi pierwszej instancji niezgodne ze stanem faktycznym zastosowanie postanowień art.
57 ust. 1 pkt 5 tej samej ustawy.
Rozpoznając ponownie sprawę organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2009r.
Sąd Rejonowy L. ukarał pana K. T. za przechowywanie 30 paczek papierosów bez polskich znaków akcyzy. W dniu [...] listopada 2009r. ten sam Sąd ukarał cudzoziemca za przechowywanie 573 paczek papierosów bez polskich znaków akcyzy. W dniu [...] maja 201 Or. cudzoziemiec został ponownie ukarany za przechowywanie 679 paczek papierosów bez polskich znaków akcyzy. W dniu [...] marca 2011r. Sąd Rejonowy L. ukarał pana K. T. za przewiezienie 570 paczek papierosów bez polskich znaków akcyzy. W dniu [...] kwietnia 2011r. cudzoziemiec został uznany winnym
przechowywania 150 paczek papierosów bez polskich znaków akcyzy a w dniu [...]
maja 2011r. udowodniono mu nabycie 3295 paczek papierosów bez polskich znaków akcyzy, za co również został ukarany wyrokiem wyżej wymienionego Sądu.
Jak wcześniej wspomniano, pan K. T. pozostaje w związku
małżeńskim z obywatelką polską i fakt ten stanowi materialną podstawę ubiegania
się przez cudzoziemca o udzielenie przedmiotowego zezwolenia znajdującą uzasadnienie w postanowieniach art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, że zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się
cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego. Należy jednak zważyć
przy tym na postanowienia art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, który
stanowi, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na
czas oznaczony, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa
państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej.
W ocenie organu odwoławczego dokonanej na podstawie powyższych
przepisów i stanu faktycznego, organ pierwszej instancji zasadnie odmówił udzielenia panu K. T. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w
oparciu o postanowienia art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach. Należy bowiem zważyć, że notoryczne jak dotychczas naruszanie przez cudzoziemca polskiego
prawa - mimo nakładanych na cudzoziemca kar sądowych - daje podstawę do
uznania, iż w dalszym ciągu będzie on dopuszczał się przestępstw, w związku z
czym jego dalszy pobyt w naszym kraju będzie stwarzał zagrożenia dla ochrony
porządku publicznego a charakter powyższych przestępstw daje również podstawę
do uznania, że pobyt cudzoziemca nie leży w interesie Rzeczypospolitej Polskiej.
Należy tu dodać, że organy administracji publicznej nie są zobligowane do respektowania wyboru przez cudzoziemca miejsca pobytu, jeżeli dopuszcza się on zachowań mogących stwarzać zagrożenie dla obywateli państwa przyjmującego lub
dla interesów tego państwa. Pełnomocnik strony powołuje się w przedmiotowym odwołaniu na względy humanitarne, wskazując przy tym na fakt pozostawania przez pana K. T. w związku małżeńskim z obywatelką polska, i sugerując,
że odmowa udzielenia skarżącemu wnioskowanego zezwolenia narusza zasadę
ochrony życia rodzinnego. Należy jednak w tym miejscu zważyć, że to pan K. T. doprowadził przez swoje postępowanie do zaistniałej sytuacji. W związku
z powyższym, w sprawie nie mogą mieć zastosowania okoliczności o charakterze humanitarnym, uzasadniające udzielenie skarżącemu wnioskowanego zezwolenia, pomimo licznych przypadków jego sądowej karalności.
Przedmiotowe odwołanie zawiera również sugestię pełnomocnika
wnioskodawcy, iż w sprawie powinny znaleźć zastosowanie postanowienia art. 57
ust. 3 pkt 1 w związku z art. 57 ust. 1 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach. Należy tu
jednak wskazać, że zgodnie z art.57 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, nie można odmówić udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi, małżonkowi obywatela polskiego lub osoby posiadającej zezwolenie na osiedlenie
się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wyłączną podstawą odmowy byłaby którakolwiek z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 7-9. Natomiast art. 57 ust. 1 pkt 8 tej samej ustawy stanowi, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na
zamieszkanie na czas oznaczony, który nie wywiązuje się z zobowiązań
podatkowych wobec Skarbu Państwa. Wnikliwa analiza przedstawionego wyżej
stanu faktycznego i obowiązujących przepisów prawa wykazała, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z niewywiązywaniem się przez pana K. T. z zobowiązań podatkowych wobec skarbu państwa. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 57 ust. 1 pkt 8 a zatem, nie można zastosować również art. 57 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.
Jak więc wykazano wyżej, powyższe ustalenia obligują organ rozpatrujący sprawę do powołania w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach.
Odnosząc się do kwestii związku małżeńskiego z obywatelką polską należy
także wyjaśnić, iż w art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności stwierdzono, iż każdy ma prawo do poszanowania swego życia prywatnego
i rodzinnego i niedopuszczalna jest ingerenci a władzy publicznej w korzystanie z
tego prawa za wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i
wolności innych osób. Należy zatem stwierdzić, iż przytoczony art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nie gwarantuje nieograniczonego prawa do łączenia z rodziną ani też ochrony przed rozłączeniem z członkami rodziny,
a jedynie ogranicza dyskrecjonalne uprawnienia państwa w kwestii ochrony wjazdu i pobytu oraz w zakresie wydaleń. W ocenie organu odwoławczego, w zaskarżonej
decyzji dokonano właściwej oceny stanu faktycznego i materiału dowodowego a przedstawione przez pełnomocnika strony zarzuty - w tym o naruszeniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego - należy uznać za chybione.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie K. T. domagając się jej uchylenia,
jak również utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013r., zarzucając im naruszenie w szczególności art. 7, 77,107 k.p.a .zapisów Konstytucji, zasad ochrony rodziny wynikających z przepisów i zasad prawa
polskiego oraz umów międzynarodowych, których RP jest stroną.
Skarżący wskazał, że nie jest zbrodniarzem i przestępcą zagrażającym
Państwu polskiemu, czy nawet społeczności lokalnej w której żyję. Nikogo nie skrzywdził. Stara się po prostu zapewnić godne warunki rodzinie. Wskazał, że w
okresie gdy popełnił czyny zabronione wskazane przez organy nie miał innej
możliwości zarobkowania. Pierwszy czyn pociągnął za sobą kolejne, albowiem stanął przed koniecznością opłaty grzywien. Zerwałam jednak z przedmiotowym
procederem. Wraz z żoną zebrali pieniądze na opłatę kar i postanowili niezależnie od tego jak będzie to trudne utrzymywać się z legalnych zarobków.
Podkreślił, że nie dopuścił się nigdy, żadnego czynu, zagrażającego bezpośrednio zdrowiu, lub życiu innego człowieka, za swoje przestępstwa odpowiadałem przed sądem.
Odnosząc się do treści decyzji Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców, wskazał, że
organ odmówiwszy mu wnioskowanego zezwolenia sam wytworzył i usankcjonował
stan bezprawny. Jako mąż obywatelki polskiej nie może zostać wydalony z Polski. Podkreślił, że nie opuści tego terytorium dobrowolnie, bo to byłoby równoznaczne z porzuceniem rodziny, którą kocham, za którą czuję się odpowiedzialny i która w tym momencie jest ode mnie całkowicie zależna.
Nieudzielenie mu wnioskowanego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony uważa za naruszenie prawa gwarantującego mu i jego żonie prawo do wspólnego życia. Brak zezwolenia na zamieszkanie, jakkolwiek w mniemaniu organu
nie jest równoznaczny z nakazem opuszczenia Polski, uniemożliwia mu normalne funkcjonowanie (jako cudzoziemiec jestem zobowiązany do posiadania podstawy legalnego pobytu, tak przy rutynowej kontroli, jak i wykonywaniu jakiejkolwiek pracy). Tak więc nieudzielenie mu zezwolenia na pobyt, jest w rzeczywistości wymuszeniem
na mnie wyjazdu z Polski.
W ocenie skarżącego został on potraktowany jak groźny zbrodniarz
zagrażający polskiej społeczności. Tymczasem nie każde przestępstwo i
wykroczenie jest zagrożeniem dla porządku, ładu i bezpieczeństwa państwa. Uważa,
że w przypadku rozstrzygania spraw dotyczących cudzoziemców mających w Polsce rodzinę, organy w szczególności winny o tym pamiętać. Zwrócił uwagę, że opis popełnionych przez niego mnie przestępstw znajdujący się w treści skarżonej decyzji daleko odbiega od rzeczywistości. Na dowód powyższego załączył wciąg z KRK, z którego wynika, że w ciągu ostatnich lat skazano go tylko jeden raz, a karę wówczas nałożoną wykonał na początku 2009 roku.
Zdaniem skarżącego zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53 ust 1 pkt 6 uoc funkcjonuje w polskim prawie nie tylko w celu legalizacji
pobytu cudzoziemców, ale przede wszystkim celem ochrony prawa do życia w
rodzinie obywateli polskich, małżonków cudzoziemców. Jako takie podlega, a przynajmniej powinno podlegać nieco innym procedurom niż pozostałe postępowania
w sprawach legalizacji pobytu. Uważa, że karalność w tym wypadku, o ile nie stanowi prawdziwego zagrożenia dla porządku i bezpieczeństwa publicznego w skali
państwa, nie powinna stanowić przesłanki negatywnych rozstrzygnięć.
Niesłusznie zatem i bezpodstawnie określając go jako niebezpiecznego przestępcę, organy przekroczyły swe kompetencje i naruszyły przepisy prawa jakimi winny się kierować, a zatem skargę uważa za zasadną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między
innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także
prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, doszło do naruszenia art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach. Organ administracyjny stwierdził, że dalszy pobyt cudzoziemca w naszym kraju może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa i
porządku publicznego, co było podstawą do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Względy bezpieczeństwa i porządku publicznego
są pojęciem nieostrym, należałoby więc rozważyć wagę i rodzaj naruszenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego przez cudzoziemca. Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadając się o okolicznościach związanych z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego podkreślił m.in., że należy wykazać
konkretne przesłanki uzasadniające realne zagrożenie ze strony cudzoziemca (wyrok
z 22.10.2002 r., V SA 155/2002). Nie każde naruszenie prawa stanowi zagrożenie
dla porządku publicznego, gdyż ustalenie tej przesłanki wymaga uzasadnienia
dlaczego to naruszenie czyni pobyt cudzoziemca niepożądanym ze względów określonych w wyżej wymienionym przepisie ustawy o cudzoziemcach. Należy także pamiętać, że zgodnie z art. 83 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483) każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej, zarówno organ administracji jak też obywatel polski czy cudzoziemiec przebywający na terytorium Polski.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżący jest osobą karaną
co potwierdził sam załączając Informację o Osobie z Krajowego Rejestru Karnego. Należy jednak wskazać, iż okoliczność ta nie stanowiła wcześniej przeszkody do udzielenia skarżącemu przez organ pierwszej instancji zezwolenia na zamieszkanie
na terytorium RP na czas oznaczony, jako małżonkowi obywatelki polskiej decyzją z
dnia [...] października 2010r. Nr [...]. Orzekające w sprawie
organy nie wyjaśniły zatem dlaczego w rozpoznawanej sprawie przy uwzględnieniu podobnych okoliczności orzekły odmiennie- na niekorzyść strony skarżącej, uznając
tym razem, że czyn popełniony przez skarżącego spełnia przesłanki z art. 57 ust. 1
pkt. 5 ustawy o cudzoziemcach. Na marginesie należy także wskazać, że w sytuacji zatarcia skazania, popełniony wcześniej czyn, za który strona poniosła już karę nie
może być poczytywany na jej niekorzyść, podobnie jak czyn w odniesieniu do
którego toczy się dopiero postępowanie karne, sądowe - w tym przypadku organy
muszą mieć na uwadze, iż obowiązuje zasada domniemania niewinności.
Wobec niewyjaśnienia powyższych kwestii należy stwierdzić, że w sprawie naruszono przepisy art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 1 Kodeksu postępowania
administracyjnego, a zatem na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270) rozstrzygnięto jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o
zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego oparto o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło