IV SA/Wa 284/21

Dnia 9 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia del. SO Aleksandra Westra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2021 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. Z. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2021 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Z. Z. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] stycznia 2021 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2019 r. o cofnięciu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielonego decyzją Wojewody [...] z [...] września 2016 r. na okres do 25 września 2019 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2016 r. udzielił skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres do 25 września 2019 r. Następnie po zawiadomieniu 1 lutego 2019 r. organu I instancji o wymierzeniu skarżącemu kary grzywny wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z [...] sierpnia 2018 r. (sygn. akt [...]) oraz wpisie danych osobowych skarżącego w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany z terminem obowiązywania wpisu do [...] sierpnia 2021 r., Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2019 r. cofnął ww. zezwolenie. Decyzja ta została przesłana na adres strony, tj. ul. [...], [...]. Pomimo prawidłowego, dwukrotnego awizowania przesyłki przez placówkę pocztową (27 maja 2019 r. i 4 czerwca 2019 r.), przesyłka nie została odebrana i 11 czerwca 2019r. została zwrócona do organu I instancji. W związku z powyższym, uznano że decyzja z [...] kwietnia 2019 r. została prawidłowo doręczona 10 czerwca 2019 r. Z kolei 1 lipca 2019 r. pełnomocnik skarżącego złożył, za pośrednictwem organu I instancji do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z [...] stycznia 2021 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Dalej organ, po przytoczeniu treści art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r., poz. 35) oraz art. 129 § 2, art. 134, art. 57 § 5 i art. 44 § 1 k.p.a., wskazał, że doręczenie należało więc uznać za dokonane z dniem 10 czerwca 2019r. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i trybie, w jakim można złożyć odwołanie. Termin do złożenia odwołania upłynął zatem 24 czerwca 2019 r. (poniedziałek), tymczasem pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie 1 lipca 2019r., tj. po upływie 14-dniowego terminu wyznaczonego do tej czynności, w związku z czym uchybiono terminowi określonemu dla dokonania tej czynności. Z. Z. w skardze na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący zarzucił wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegającym na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy skarżący zamieszkiwał pod adresem wskazanym w decyzji oraz art. 134 k.p.a. przez błędne zastosowanie oraz naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach przez błędną wykładnię i przyjęcie, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało skutecznie doręczone 10 czerwca 2019 r. Skarżący wskazał, że decyzja z [...] kwietnia 2019 r. została doręczona skarżącemu 10 czerwca 2019 r. w wyniku tzw. "domniemania doręczenia". Wbrew twierdzeniom skarżącego nie doszło do doręczenia decyzji w dacie wskazanej w uzasadnieniu postanowienia, albowiem jak wynika z materiału dowodowego skarżący w 2019 r. nie zamieszkiwał w [...]. Organ pominął wniosek z [...] marca 2020 r. o doręczenie decyzji wraz z zaświadczeniem o zameldowaniu. Okoliczność ta była również podniesiona we wniosku o przywróceniu terminu, ale została pominięta przez organ odwoławczy. Skarżący uprawdopodobnił, że w dniu doręczenia nie zamieszkiwał w [...], tym samym obalił domniemanie doręczenia. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - zwanej dalej: p.p.s.a.], Sąd rozpatrzył niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] stycznia 2021 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania - nie narusza prawa w stopniu dającym podstawę do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 129 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: "k.p.a."), odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). W myśl art. 57 § 5 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru; nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe; złożone w polskim urzędzie konsularnym; złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania - w myśl art. 134 k.p.a. – stwierdza organ odwoławczy w drodze postanowienia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zatem w razie złożenia odwołania z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a., organ działając w oparciu o art. 134 k.p.a. stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Dla zasadności wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 134 k.p.a., konieczne jest bezsporne stwierdzenie, że termin do złożenia odwołania nie został dochowany. Warunkiem skutecznego wniesienia odwołania jest uprzednie prawidłowe doręczenie decyzji. Dopiero bowiem od dnia doręczenia decyzji rozpoczyna swój bieg termin do wniesienia odwołania. Wobec kwestionowania tej okoliczności w skardze, kluczowe znaczenie w sprawie miało stwierdzenie, czy decyzja Wojewody [...] z [...] kwietnia 2019 r. została doręczona stronie na zasadzie określonej w art. 9 ustawy o cudzoziemcach, z uwzględnieniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach – w sprawach uregulowanych w ustawie pisma doręcza się osobom fizycznym pod wskazanym przez nie adresem albo w każdym miejscu, w którym się adresata zastanie. Przepis ten nie wyklucza jednak stosowania doręczenia zastępczego (fikcji doręczenia) w trybie art. 44 k.p.a., w przypadku gdyby cudzoziemca pod tym adresem nie zastano. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ odwoławczy skuteczność doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stronie odwołującej się wywiódł z faktu jej doręczenia na adres dotychczasowy, wskazany przez skarżącego w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ul. [...]) i widniejący w karcie pobytu. W tej kwestii organ oparł się też na pouczeniu skarżącego o obowiązku wynikającym z art. 41 k.p.a. Dodatkowo z odpowiedzi na skargę wynika, że organ bazował też na rejestrze prowadzonym w systemie informatycznym na podstawie art. 428 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, jako elemencie niezbędnym do prowadzenia spraw cudzoziemców, umożliwiającym właściwe adresowanie pism kierowanych do cudzoziemców. Nadto, z racji tego, że skarżący posiadał kartę pobytu, organ odwoławczy wskazał na brzmienie art. 244 ust. 1 pkt 3, 241 pkt 1 i 230 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, z których wynika, że jedną z danych umieszczanych w karcie pobytu jest adres zameldowania cudzoziemca i w przypadku zmiany tych danych cudzoziemiec winien wystąpić o wymianę tego dokumentu w terminie 14 dni po wystąpieniu przesłanek do jego wymiany. O obowiązku tym skarżący został poinformowany w Oświadczeniu z [...] października 2016 r. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi spowodowałoby zaktualizowanie danych adresowych skarżącego. W aktach sprawy nie stwierdzono zatem dokumentu, na podstawie którego organ mógłby powziąć wątpliwość co do aktualności miejscu pobytu skarżącego. W efekcie przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji została wysłana na dotychczas znany organowi adres i doręczona w trybie art. 44 k.p.a. Po dwukrotnej awizacji (27 maja i 4 czerwca 2019 r.), a następnie zwrocie do nadawcy (11 czerwca 2019 r.), nastąpiło uznanie doręczenia za dokonane z dniem 10 czerwca 2019 r., zaś termin do wniesienia odwołania upłynął 24 czerwca 2019 r. Tymczasem odwołanie zostało wniesione 1 lipca 2019 r., czyli po upływie czternastodniowego terminu wyznaczonego na dokonanie przedmiotowej czynności. Postanowieniem z [...] lipca 2021 r. organ odmówił przywrócenia termin do wniesienia odwołania, co dało podstawy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Opisany stan rzeczy upoważniał organ odwoławczy do uznania doręczenia decyzji organu pierwszej instancji za prawidłowe, tym samym i skuteczne. Działanie organu odwoławczego zostało ocenione przez Sąd za zgodne z prawem. Z kolei za niesłuszne uznano powołanie się pełnomocnika skarżącego na wskazanie innego adresu w toku postępowania, ponieważ zdarzenie to miało miejsce po wydaniu decyzji o cofnięciu zezwolenia i jej doręczeniu uznanym za skuteczne i nie mogło mieć skutku w postaci zniweczenia skutku zgłoszenia adresu. Zaś brak odniesienia się do wniosku z [...] marca 2020 r. i zaświadczenia, wobec uznania spornego doręczenia za skuteczne, było uchybieniem, które pozostało bez wpływu na wynik sprawy. Wykazane okoliczności nie mogły, zgodnie z żądaniem skargi - doprowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia. Istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona. Tym samym należało uznać, że zaskarżone postanowienie w szczególności nie zostało wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a., stanowiącego podstawą prawną jego wydania. Prawidłowe okazało się uznanie organu, że doszło do skutecznego, w sensie prawnym, doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, a w konsekwencji, że data tego doręczenia stanowiła początek biegu terminu do wniesienia odwołania; że odwołanie zostało wniesione po terminie i termin do jego wniesienia nie został przywrócony. Zaskarżone postanowienie jako wydane zgodnie z prawem należało zachować w obrocie prawnym. Powyższe dowodzi, że zaskarżone postanowienie również nie zostało wydane z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy art. 9 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, które miało wpływ na wynik sprawy. Wobec wykazanej zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd - na mocy art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.