IV SA/Wa 2851/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] października 2012 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7b ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz § 10, 46, 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego B., jednostki ewidencyjnej B., w odniesieniu do działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...], polegających na przywróceniu stanu sprzed zmiany nr 1 z dnia [...] stycznia 2012 r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. M. W. wniosła o uchylenie zmiany w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] stycznia 2012 r. polegającej na zmianie granic i powierzchni działki o numerze [...] powierzchni 0,0062 ha na uprzednią wynoszącą 0,0055 ha i działki o numerze [...] o powierzchni 0,0039 ha na uprzednio wynosząca 0,0044 ha, w obrębie ewidencyjnym B. Zmiany dokonano w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] stycznia 2003 r. sygn. akt [...], wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] marca 2003 r. o sygn. akt [...] oraz dokumentację geodezyjną zaewidencjonowaną w zasobie Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej pod numerem [...] w dniu [...] czerwca 2006 r. sporządzoną przez M. K., geodetę – biegłego sądowego. Starosta P. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. odmówił wprowadzenia żądanych przez M. W. zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Na skutek odwołania M. W. - [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w W. decyzją z dnia [...] maja 2012 r. uchylił, ze względów proceduralnych, w całości decyzję Starosty P. z dnia [...] marca 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, o które zwróciła się M. W. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Starosta P. wskazał, że w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia [...] stycznia 2003 r. sygn. akt [...], a następnie Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia [...] marca 2003 r. sygn. akt [...] ustalił przebieg granic pomiędzy działkami o numerach ewidencyjnych [...] i [...]. Przeprowadzone w postępowaniu sądowym rozgraniczenie i ustalenie granicy pomiędzy działkami o numerach [...] i [...], znalazło odzwierciedlenie na mapie sporządzonej przez M. K., geodetę - biegłego sądowego i przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] w dniu [...] czerwca 2006 r. Na powyższe wyroki powołały się strony postępowania, a ich kserokopię poświadczoną za zgodność z oryginałem złożyła przy piśmie z dnia 26 października 2011 r. E. S.– obecna współwłaścicielka działki o numerze ewidencyjnym [...]. Starosta P. podniósł, że jako organ administracji publicznej prowadzący ewidencję gruntów i budynków, związany jest wyrokami sądów, z których wynikają zmiany dotychczasowych danych ewidencyjnych. Organ podkreślił, że istotą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie jest rozstrzyganie o stanach prawnych nieruchomości, a jedynie rejestrowanie stanów istniejących. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpoznaniu odwołania M. W. od decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. podzielił stanowisko Starosty P. i wskazał, że Starosta jako organ odpowiedzialny za aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków prawidłowo przyjął, że powyższe wyroki sądu oraz związana z nimi dokumentacja geodezyjna i kartograficzna sankcjonują zmianę granic i powierzchni przedmiotowych działek. Ma to miejsce również wówczas, gdy orzeczenie w tym względzie znajduje się jedynie w jego uzasadnieniu, a nie sentencji wyroku. Organ nie uwzględnił natomiast protokołu wyznaczenia punktów granicznych z dnia 28 maja 2010 r. sporządzonego przez uprawnionego geodetę E. M., gdyż jego konsekwencją nie był wykaz zmian danych ewidencyjnych odmienny od wcześniej uznanego w postępowaniu sądowym. Skargę do Sądu na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2012 r. wywiodła M. W. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) polegające na nieuwzględnieniu jej wniosku dotyczącego wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego B., w zakresie wykazanych granic i powierzchni działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...]. Skarżąca podniosła, że Sąd Rejonowy w P. w punkcie I wyroku z dnia [...] stycznia 2003 r. sygn. akt [...] ustalił przebieg granicy pomiędzy działkami o numerach ewidencyjnych [...] i [...]. Natomiast Sąd Okręgowy w P. - na skutek apelacji skarżącej - w wyroku z dnia [...] marca 2003 r. sygn. akt [...] uchylił punkt I wyroku z dnia [...] stycznia 2003 r. M. W. stoi na stanowisku, że powyższy wyrok Sądu Rejonowego w P. przestał funkcjonować w obrocie prawnym w przedmiocie ustalenia granicy pomiędzy działkami i zawiera jedynie rozstrzygnięcie w przedmiocie wydania nieruchomości i kosztów sądowych. Tym samym nie ma podstaw do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków na podstawie tego wyroku sądu oraz mapy sporządzonej na potrzeby tego postępowania przez M. K., geodetę - biegłego sądowego. Zdaniem skarżącej brak orzeczenia sądowego pomiędzy spornymi działkami upoważnia organ do ustaleniu przebiegu granicy w oparciu o kopię protokołu granicznego wyznaczenia (wznowienia) punktów granicznych sporządzonych przez geodetę uprawnionego E. M. i w konsekwencji uwzględnienia jej wniosku o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponadto w dniu rozprawy wniosła o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna. Sąd Rejonowy w P. Wydział [...] po rozpoznaniu sprawy z powództwa M. W. przeciwko K. i H. J. o wydanie części nieruchomości wyrokiem z dnia [...] stycznia 2003 r., wydanym w sprawie sygn. akt [...], w punkcie I wyroku ustalił, że granica pomiędzy działkami, położonymi w B. przy ul. [...] o numerach ewidencyjnych: - [...] o powierzchni 0,0039 ha, objętej księgą wieczystą kw [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w P. Wydział Ksiąg Wieczystych - [...] o powierzchni 0,0062 ha, objętej księgą wieczystą kw [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w P. Wydział Ksiąg Wieczystych Biegnie w punktach: 509.01-917; 509.01-918; 509.01-919; 509.01-920 na mapie z dnia 28 marca 2002 r., sporządzonej przez geodetę M. K., zaewidencjonowanej w Starostwie P. Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w dniu [...] czerwca 2002 r. za numerem [...], natomiast w punkcie II wyroku oddalił powództwo o wydanie części nieruchomości. Z uzasadnienia wyroku Sądy Rejonowego w P. wynika, że u podstaw żądania powódki leżało przekonanie o tym, że granica pomiędzy nieruchomościami [...] i [...] biegnie w sposób, ustalony przez geodetę E. S. Jednakże pozwani kwestionowali tę okoliczność. W tej sytuacji, jak uznał Sąd, należało ustalić przebieg granic pod budynkami, czyli przeprowadzić postępowanie rozgraniczeniowe. Ponieważ strony nie wszczęły takiego postępowania w trybie administracyjnym, zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, Sąd, przed którym toczy się sprawa własność lub o wydanie nieruchomości lub jej części, jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W tym wypadku Sąd w orzeczeniu zamieszcza również rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nieruchomości. Wynik rozgraniczenia nieruchomości doprowadził do oddalenia powództwa o wydanie części nieruchomości. Sąd Okręgowy w P. [...] Wydział [...] wyrokiem z dnia [...] marca 2003 r., wydanym, w sprawie sygn. akt [...], na skutek apelacji powódki – M. W. od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] stycznia 2003 r. sygn. akt [...], zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił jego punkt I i oddalił apelację w pozostałej części. Sąd Okręgowy podzielił pogląd Sądu Najwyższego zaprezentowany m. in. w wyroku z dnia 26 stycznia 1981 r. III CRN 315/80, zgodnie z którym jeżeli ustalenie granic nieruchomości doprowadziło do oddalenia powództwa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, to nie zamieszcza się w sentencji wyroku rozstrzygnięcia o rozgraniczeniu, ponieważ ustalenie takie należy zawrzeć w uzasadnieniu. Ustalenie takie zawarte w uzasadnieniu jest wówczas przesłanką rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że w postępowaniu sądowym w sprawie z powództwa M. W. o wydanie części nieruchomości zostało przeprowadzone rozgraniczenie nieruchomości i ustalona granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] od punktu 509.01-917 poprzez punkty 509.01-918 i 509.01-919 do punktu 509.01-920 zaznaczona na mapie sporządzonej przez geodetę uprawnionego M. K., która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] w dniu [...] czerwca 2002 r. Zgodnie z § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Dokumentacja geodezyjna w postaci mapy sporządzonej przez geodetę uprawnionego M. K., która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] w dniu [...] czerwca 2002 r. została sporządzona w toku postępowania rozgraniczeniowego, które zostało przeprowadzone w trybie art. 36 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287, ze zm.) w sprawie o wydanie części nieruchomości z powództwa M. W., w której istotą sporu był problem własności części nieruchomości. W wyniku ustaleń postępowania rozgraniczeniowego roszczenie o wydanie części nieruchomości zostało uznane za nieuzasadnione i powództwo w tym zakresie zostało oddalone. Zgodnie z linią orzeczniczą, zaprezentowaną m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 1981 r. III CRN 315/80 (OSNC 1981/10/96) sąd nie zamieszcza w sentencji wyroku rozstrzygnięcia o rozgraniczeniu, jeżeli ustalenie granic doprowadziło do oddalenia powództwa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części. Ustalenie takie zawarte w uzasadnieniu jest wówczas przesłanką rozstrzygnięcia. Zgodnie z tym stanowiskiem, skoro ustalenie granic pomiędzy działkami o numerach [...] i [...] w toku postępowania rozgraniczeniowego wykazało niezasadność powództwa o wydanie spornej części nieruchomości, to nie było podstaw do zawarcia w wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie rozgraniczenia. Jednakże wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymany w mocy w zakresie oddalonego powództwa o wydanie części nieruchomości wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] marca 2003 r. nie potwierdził prawa własności powódki M. W. do spornej części nieruchomości. Wyroki te, których przesłanką rozstrzygnięcia były ustalenia postępowania rozgraniczeniowego, mówią o prawie własności, gdyż istotą sporu o wydanie części nieruchomości był problem jej własności. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. W oparciu o § 12 ust. 1 pkt 2 oraz § 36 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] stycznia 2003 r., wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] marca 2003 r. oraz dokumentacja geodezyjna przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i sporządzona na potrzeby postępowania sądowego zakończonego prawomocnymi ww. wyrokami sądowymi mogły być podstawą zmian danych w ewidencji gruntów wprowadzonych zmianą nr 1 z dnia [...] 01.2012 r. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że żądanie skarżącej przywrócenia w operacie ewidencji gruntów i budynków powierzchni działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] sprzed zmiany nr 1 z dnia [...] 01.2012 r. nie mogło być uwzględnione w oparciu o protokół wyznaczenia punktów granicznych sporządzony przez geodetę uprawnionego E. M. w dniu 28 maja 2010 r., gdyż operat ten nie uwzględnia rozstrzygnięć zawartych w ww. wyrokach. Wobec powyższego Sąd nie podzielił zarzutów skargi i na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.