IV SA/Wa 2852/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. Ewa Januszkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A.O. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 8 września 2023 r. nr DO.1.7614.583.2022.AŁ w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącej A.O. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia 8 września 2023 r. Znak DO.1.7614.583.2022.AŁ Minister Rozwoju i Technologii, po rozpatrzeniu odwołania A. O. , od decyzji Wojewody Mazowieckiego Nr 3136/2022 z dnia 30 września 2022 r., stwierdzającej nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa, przez gminę [...] - [...], prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 262 m2, zajętej pod część ul. O. w W. - utrzymał ww decyzję mocy. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy. Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, decyzją nr 2432/2021 z dnia 20 sierpnia 2021 r. stwierdził nabycie przez gminę [...] - [...] z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności ww gruntu zajętego pod część ulicy [...], . w W., oznaczonego jako działka ew. nr [...], o powierzchni 262 m2 na mapie sytuacyjnej nieruchomości, sporządzonej według wykazu powierzchni z wydzieleniem gruntu, zajętego pod drogę publiczną, zgodnie ze stanem z dnia 31 grudnia 1998 r., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej [...] w dniu [...] marca 2012 r. pod numerem [...]. Po rozpatrzeniu wniesionego przez A. i O. odwołania Minister Rozwoju i Technologii decyzją nr DO-I.7614.530.2021.KW z dnia 9 listopada 2021 r. uchylił ww decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując na nie zapewnienie wszystkim stronom czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu i tym samy też możliwości ewentualnego zaskarżenia decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda, mając na uwadze przepis art. 73 ww ustawy wskazał, że wystąpiły wszystkie przesłanki nim przewidziane do przejęcia w powyższym trybie przedmiotowej nieruchomości na rzecz gminy [...] [...]. Po pierwsze, jak organ wyjaśnił, nieruchomość będąca przedmiotem wystąpienia nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności Skarbu Państwa ani gminy [...] - [...] a pozostawała jedynie we władaniu tej gminy jako droga publiczna. W powyższej dacie stanowiła własność osoby fizycznej - poprzednika prawnego A. O. – S. K. (KW [...] I [...], postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...] [...] Wydział Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] [...] Wydział Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz aktu notarialnego Repertorium A. [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Po drugie zaś, jak wskazał Wojewoda, zgodnie z dyspozycją ww przepisu zajęcie nieruchomości pod drogi publiczne oznacza zajęcie pod drogę, zaliczoną przed dniem 1 stycznia 1999 r. do jednej z kategorii dróg publicznych, w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zgodnie z Uchwałą Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy Nr 245 z dnia 26 maja 1988 r., w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m. st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (publikacja w Dzienniku Urzędowym Województwa Stołecznego Warszawskiego z 1988 roku Nr 17, poz. 186), ulica [...], w W. w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła drogę lokalną miejską. Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. drogi lokalne miejskie z dniem 1 stycznia 1999 roku stały się drogami gminnymi. Zajęcie przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. potwierdza sporządzona przez uprawnionego geodetę mgr inż. J. S. , ww mapa sytuacyjna nieruchomości, według wykazu powierzchni z wydzieleniem gruntu zajętego pod drogę publiczną według stanu z dnia 31 grudnia 1998 r., przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w dniu 6 marca 2012 roku pod numerem [...], która wraz z protokołem ustalenia przebiegu granicy nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przedstawia sytuację na dzień 31 grudnia 1998 r. To zdaniem Wojewody stanowi dowód, że działka nr [...] (wydzielona z działki ewidencyjnej [...],) była zajęta pod drogę publiczną - ul. [...], według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Po trzecie zaś, zdaniem organu I instancji, istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r. sposób zagospodarowania, utrzymania i eksploatacji pasa drogowego - ul. [...], na który wskazuje załączone do wniosku pismo Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] m. [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. wraz z załącznikami - poświadczonymi za zgodność z oryginałem kserokopiami protokołów odbioru robót drogowych wykonywanych (m.in.) na ul. [...], przed dniem 1 stycznia 1999 r., tj.: protokół odbioru z dnia [...] października 1995 r., [...] listopada 1995 r., [...] maja 1996 r., [...] listopada 1996 r., [...] maja 1997 r. [...] października 1997 r. [...] kwietnia 1998 r., i [...] września 1998 r., wskazują, iż nieruchomość ta przed powyższą datą, znajdowała się we władaniu gminy [...] - [...]. W tym stanie rzeczy, zgodnie z dyspozycją art. 73 ust. 1 ww ustawy Wojewoda kwestionowaną decyzją nr 3136/2022 z dnia 30 września 2022 r. stwierdził, iż nieruchomość zajęta pod część ulicy [...], w [...] stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością gminy [...] - [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A. O. wnosząc o jej uchylenie w całości. Odnosząc się do poniesionych zarzutów Minister uznał ich niezasadność w pełni aprobując zarówno ustalenia jak i powołaną przez Wojewodę podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia. Zdaniem organu odwoławczego, po poddaniu analizie materiału dowodowego sprawy, wszystkie przesłanki przewidziane w art. 73 ww ustawy, tj, przesłanka własności, władania i zajęcia, których tylko łączne wystąpienie umożliwia nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntu przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego, w analizowanej sprawie zostały spełnione. Odnosząc się do kwestionowanej przez stronę przesłanki zajętości Minister wskazał, iż faktycznie strona dołączyła do odwołania szkic wytyczenia granic działki nr [...] oraz dokumentację fotograficzną, jako kontrdowód do ww dokumentacji geodezyjnej. Jednakże szkic, choć co prawda został sporządzony przez geodetę uprawnionego, to jednak nie zostały na nim naniesione granice działki nr [...] a nadto przedstawia stan na dzień 10 września 2021 r. Rownież zdjęcia (stanowiące dokument prywatny) nie potwierdzają okoliczności przedstawionych przez skarżącą. Z kserokopii zdjęć nie wynika oznaczenie geodezyjne działek, nie wiadomo gdzie przebiegają granice nieruchomości i pasa drogowego oraz w jakiej dacie zdjęcia te zostały sporządzone. Zatem powyższe dokumenty nie mogą skutecznie wzruszyć mocy dowodowej ww mapy przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 6 marca 2012 r. Finalnie, odnosząc się do zarzutów odwołania Minister za bezcelowe uznał dalsze prowadzenie postępowania, gdyż w jego ocenie zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na łączne spełnienie przesłanek z art. 73 powołaj ustawy. Nie zgadzając się z powyższym A. O. wystąpiła do tut. Sądu ze skargą wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej jej decyzji Wojewody Mazowieckiego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Organowi II instancji zarzuciła naruszenie: - art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a., przez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę, w tym w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości na okoliczność rzeczywistego obszaru działki nr [...] zajętego pod drogę ul. O. i nieuzasadnienie przyjęcie przez organ odwoławczy, że prowadzenie jakiekolwiek postępowania dowodowego jest zbędne; - art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zaufania stron postępowania do władzy publicznej polegające na niedokonaniu jakichkolwiek ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, w tym w szczególności nieustaleniu faktycznego obszaru zajętego pod ul. [...] i poprzestaniu jedynie na potwierdzeniu w decyzji wniosku Prezydenta [...] - [...], bez zbadania stanu faktycznego niniejszej sprawy; - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1-2 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy i zaniechanie ustalenia obszaru faktycznie zajętego pod ul. [...], nawet w obecnym przebiegu, bez konieczności cofania się do roku 1998, ustalenia czy całość działki [...] została zajęta pod drogę publiczną, która to okoliczność była istotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1-2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy oraz niewyczerpujące zebranie i rozpoznanie materiału dowodowego, w tym w szczególności niezbadanie powierzchni obszaru faktycznie zajętego pod ul. [...],, przyjęcie, że cała powierzchnia działki nr [...], jest zajęta pod obszar drogi publicznej bez zbadania powyższej okoliczności na gruncie, nie zapoznanie się z aktami postępowania [...] (i dołączonymi do nich aktami sprawy [...]) dotyczącymi uwłaszczenia nieruchomości, położonych w przebiegu ul. [...], o co strona wnioskowała, a nadto przyjęcie, że własność nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. należała do osoby fizycznej na podstawie postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku ([...] i [...]), podczas gdy okoliczność ta wynika z treści Księgi wieczystej, a późniejsze dziedziczenie nie ma dla tej okoliczności znaczenia; - art. 76 k.p.a. polegające na przyjęciu, że w niniejszym postępowaniu najważniejszym i niepodważalnym dowodem jest sporządzony przez geodetę operat przedstawiający przebieg drogi i pasa drogowego w 1998 r. w sytuacji, gdy nie wiadomo jakie materiały źródłowe stanowiły bazę do sporządzenia powyższego operatu; - art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe jego zastosowanie polegające na pominięciu, że prawidłowe zastosowanie tego przepisu wymaga odtworzenia, czy stan faktyczny nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. umożliwia zakwalifikowanie go do definicji pasa drogowego, jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych, co każdorazowo wymaga odtworzenia stanu faktycznego nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. i dokonanie stosownych ustaleń. W uzasadnieniu skargi skarżąca m.in. podniosła, iż organy obu instancji zaniechały w przeprowadzeniu rzetelnego postępowania wyjaśniającego ograniczając postępowanie dowodowe wyłącznie do potwierdzenia stanu prawnego działki nr [...], bazując na dokumentach (w orzekaniu skarżącej niewystarczających), nie dokonując żadnych własnych ustaleń dotyczących faktycznego obszaru działki nr [...], , zajętego pod drogę publiczną oraz zakresu urządzenia drogi w dniu 31 grudnia 1998 r. Podkreśliła nadto, iż w toku postępowania dwukrotnie składała wnioski dowodowe (14 lipca 2020 r. i 12 sierpnia 2021 r.), wnioski te jednak nie zostały w żaden sposób rozpoznane. W niniejszej zaś sprawie odwołująca kwestionowała faktyczny obszar zajęty pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. wskazując, iż teren przedmiotowej działki nie jest zajęty pod drogę publiczną, składając na tę okoliczność nieuwzględnione przez organ wnioski dowodowe. Organ, nie tylko nie przeprowadził oględzin na terenie nieruchomości, ale także całkowicie pominął argumenty i twierdzenia strony poprzestając jedynie na dowodach dołączonych do wniosku. Podobnie jak to zresztą uczynił organ odwoławczy. Zdaniem skarżącej, przedmiotowa działka nr [...] nie została fizycznie objęta ani władztwem m. [...] ani władztwem Skarbu Państwa. Zajęcie jej w "iluzorycznie" wymierzonej (wytyczonej) powierzchni - 262 m2, pod rzekomą działkę [...],, było nieuprawnione i nieuzasadnione. Wytyczenie gruntu nastąpiło na podstawie wykazu powierzchni z wydzieleniem gruntu zajętego pod drogę publiczną według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., tj. na podstawie dokumentów, nie zaś na podstawie odtworzenia faktycznie zajętej powierzchni na ww datę na gruncie, co powinno zostać odnotowane w dokumentach. Okoliczność ta jest o tyle istotna, że faktyczne zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną przesądzało o możliwości jej nabycia na mocy prawa przez Skarb Państwa z dniem 1 stycznia 1999 r. Skarżąca podniosła również, iż w ul. [...] na wskazanym odcinku, nie ma i nigdy nie miała, jak to sugeruje organ, szerokości 7 m. Już krótkie oględziny na miejscu potwierdziłyby okoliczność, że na przedmiotowym odcinku nawet dwa samochody osobowe mają problem z bezkolizyjnym minięciem się (jeden musi zjechać głęboko na pobocze i zaczekać). Nie jest zatem możliwe, żeby droga ta przed 1999 r., kiedy stanowiła tylko drogę bitą, wykorzystywaną głównie jako dojazd do pól, była szersza niż obecnie. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu ustalony stan prawny i faktyczny nie budzi żadnych zastrzeżeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym, w myśl art. 134 p.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa zatem normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty do tej pory niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stają się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Zgodnie z powyższą regulacją, nabycie własności nieruchomości na podstawie powołanego przepisu uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: 1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, 2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego, 3) brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. W sprawie bezspornym jest, że dz. nr [...],, z której wydzielono przedmiotową działkę nr [...],, stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność poprzednika prawnego skarżącej – S. K., a zatem ani Skarbowi Państwa, ani jednostce samorządu terytorialnego nie przysługiwało prawo własności do przedmiotowej nieruchomości. Wskazać ponadto należy, że droga – ul. [...],, w której granicach (w granicach pasa drogowego) miała znajdować się w dniu 31 grudnia 1998 r. dz. nr [...], – zaliczona została do kategorii dróg publicznych, o czym świadczy uchwała Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy Nr 245 z dnia 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie Miasta Stołecznego Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych, ul. [...], w [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Droga ta następnie, na podstawie art. 103 ust. 2 ww ustawy - Przepisy wprowadzające (...), z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą gminną. Istotą sporu jest natomiast kwestia zajętości działki lub jej części, czy w dniu 31 grudnia 1998 r. droga publiczna (gminna) - ul. [...], faktycznie posadowiona była też w części na dz. nr [...], i czy działka ta znajdowała się w faktycznym władaniu jednostki samorządu terytorialnego. Skarżąca kwestionuje bowiem w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy, jak też wartość dowodową dokumentów, w oparciu o które został on ustalony, podnosząc że działka ta nie stanowiła w całości drogi publicznej i tym samym nie była objęta publicznoprawnym władaniem. Przestrzenne granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, do których odnosi się art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), determinuje stan faktyczny istniejący na gruncie, a więc sposób jego zagospodarowania pozwalający na zakwalifikowanie go do definicji pasa drogowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wejścia w życie ww ustawy z dnia 13 października 1998 r. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem pasem drogi jest wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Zważyć przy tym należy, że w przepisie tym ustawodawca analogicznie jak "pas drogi" zdefiniował pojęcie "droga". Zatem stan faktyczny istniejący na gruncie w dniu 31 grudnia 1998 r. winien być oceniany przez pryzmat tej definicji. W rozpoznawanej sprawie jedynym dokumentem obrazującymi stan zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. jest ww mapa sytuacyjna do celów prawnych, sporządzona według wykazu powierzchni z wydzieleniem gruntu zajętego pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. wraz z wykazem zmian gruntowych, sporządzona przez geodetę uprawnionego, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 6 marca 2012 r., pod [...], na której wskazano, iż została sporządzona na podstawie danych z operatu z 1983 r., operatów archiwalnych, mapy zasadniczej oraz pomiaru własnego z grudnia 2011 r. Dokument ten zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom organów, nie potwierdza jednak, że na dzień 31 grudnia 1998 r. dz. nr [...] stanowiła pas drogowy zdefiniowany w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Odnośnie przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, organy obu instancji uznały tę okoliczność za udowodnioną wyłącznie na podstawie ww mapy sytuacyjnej, która faktycznie stanowi dokument urzędowy, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Wskazać jednak należy, że mapa tego rodzaju ma na celu wyłącznie terytorialne zobrazowanie stanu faktycznego, który miał zaistnieć w przeszłości, a nie wykazanie zaistnienia tego stanu. Nie można zatem przyjąć, że mapa przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 6 marca 2012 r. stanowi wystarczający dowód na wykazanie drogowego charakteru obecnej działki nr [...]. Choć w istocie na mapie wskazano, iż została ona sporządzona na podstawie danych z operatu z 1983 r., operatów archiwalnych, mapy zasadniczej oraz pomiaru własnego z grudnia 2011 r., to jednak co do archiwalnych dokumentów organy w ogóle się nie wypowiedziały. Tym bardziej w sytuacji, kiedy ww okoliczności były kwestionowane a pomiar własny organu (2012 r.) dokonany był znacznie po dacie 31 grudnia 1998 r. Niekonsekwentne jest w tym zakresie stanowisko Ministra, który odnosząc się do dołączonych przez stronę dokumentów, w tym mapę przedstawioną na okoliczność stanu działki na dzień 10 września 2021 r., jako dokumentów, które nie mogą skutecznie wzruszyć mocy dowodowej mapy przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 6 marca 2012 r., wskazał m.in. właśnie na datę jej sporządzenia, tj. nie korespondującą z ustawową datą - 31 grudnia 1998 r., na którą bada się stan zajęcia nieruchomości. W odniesieniu do powyższego Sąd stwierdza, iż takiej kwalifikacji (stanu zajęcia nieruchomości) winien dokonać organ uprawniony do stwierdzenia nabycia prawa własności terenów zajętych pod drogę przez gminę, przy czym musi ona wynikać z takich dowodów i dokumentów, zarówno geodezyjnych jak i innego rodzaju, które w niewątpliwy sposób opisują zdarzenia i czynności podejmowane na przedmiotowym fragmencie (bądź całości) nieruchomości skarżącej przed dniem 31 grudnia 1998 r., i które to wyczerpują przesłanki wymienione w art. 73 ust. 1 ustawy. W tym też np. wnioskowane przez stronę oględziny działki, przybliżające stan zjęcia na działce w dniu 31 grudnia 1998 r. mając na uwadze aktualne jej zagospodarowanie (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 797/19 i z 20 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 2777/19). Ma to tym większe znaczenie, że skarżąca kwestionuje treść ww mapy z dnia 6 marca 2012 r. wskazując, że zgodnie z ww mapą, teren odpowiadający obecnej działce nr [...] – według stanu na 31 grudnia 1998 r. – jest w całości zajęty przez ul. [...] podczas gdy w ocenie skarżącej sytuacja tak nie miała i nadal nie ma miejsca. Na drodze (obejmującej też część przedmiotowej nieruchomości) nie mogły i nadal nie mogą równolegle się zmieścić dwa pojazdy. Nie ulega przy tym wątpliwości, że o przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga, jak wyżej już wskazano, stan jej urządzenia na dzień 31 grudnia 1998 r., a zatem stan ten musi być ustalony w sposób niebudzący wątpliwości, gdyż decyduje to o realizacji przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy. Powyższe okoliczności wyraźnie wskazują, że w sprawie zachodzi sprzeczność między stanowiskiem wnoszącego o stwierdzenie nabycia przedmiotowej nieruchomości a jej właścicielka co do tego, czy nieruchomość (w całości) zajęta była w dacie 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną. Kwestia ta wymagała zatem wyjaśnienia w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozważony w sposób odpowiadający dyrektywom wynikającym z art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wymogom tym organy administracji publicznej jednak nie sprostały, nie dostrzegając przy tym, że przesłanka zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną ma charakter faktyczny i nie może być ustalona wyłącznie w oparciu o treści mapy sytuacyjnej, tutaj mapy z dnia 6 marca 2012 r. W konsekwencji, zaniechanie przez organy podjęcia jakichkolwiek ustaleń faktycznych co do tego czy i w jakiej części nieruchomość zajęta była pod drogę publiczną należy uznać za naruszenie powyższych przepisów k.p.a., tym bardziej w sytuacji dwukrotnego występowania przez stronę w toku postępowania z wnioskami dowodowymi, przez organy nie uwzględnionymi. Wręcz Minister w zaskarżonej decyzji podniósł, iż "(...) bezcelowe jest prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, bowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy w sprawie bezspornie wskazuje, iż wszystkie przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną zostały spełnione." W tym miejscu przywołania wymaga stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 27 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 27/44/20, zgodnie z którym "(...) przepis art. 73 ust. 1 ustawy stanowi podstawę wywłaszczenia nieruchomości objętej jego działaniem i jako taki w związku z ochroną prawa własności wynikającą z art. 21 i art. 64 Konstytucji RP, musi podlegać wykładni ścisłej, również w takim zakresie, że niedopuszczalne jest jego zastosowanie w przypadku gdy przesłanki przejęcia własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego nie zostały udowodnione, a jedynie uprawdopodobnione. Jedynie uprawdopodobnienie wystąpienia przesłanek zastosowania tego przepisu godziłoby bowiem w zasady ochrony prawa własności określone w Konstytucji RP (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2021 r. o sygn. I OSK 2818/20)". Zdaniem Sądu również nie została wykazana przesłanka władztwa publicznego nad przedmiotową działką. Pojęcie władania nieruchomością w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy nie zostało ustawowo zdefiniowane. W orzecznictwie przyjmuje się, że oznacza ono faktyczne władztwo w znaczeniu publicznoprawnym, którego przejawem mogą być działania związane z utrzymaniem drogi w należytym stanie, takie jak np. utrzymywanie nawierzchni, naprawa, remont, odśnieżanie itp., związane z zarządzaniem i utrzymaniem drogi publicznej. Spełnienie tej przesłanki powinno zostać również ponad wszelką wątpliwość wykazane (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OSK 364/22). Co prawda organy powołują się na szereg dokumentów (protokoły, pisma, metrykę) uznając powyższą okoliczność za udowodnioną, to jednak w okolicznościach sprawy nie można uznać, że dowodzą one sprawowania przez gminę władztwa publicznego nad działką nr [...]. Nawet bowiem przyjmując, że władztwo publiczne może przejawiać się w wykonywaniu przez gminę czynności związanych z robotami drogowymi, jak np. "profilowanie z wałowaniem", to jak wskazano już powyżej, skarżąca kwestionuje aby działka ta w całości była, według stanu na 31 grudnia 1998 r., zajęta pod ulicę [...], zatem na tej części takich prac nie prowadzone. Trzeba mieć na uwadze, iż okoliczność zajętości pod drogę nie została w sprawie wyjaśniona. Powyższego też nie dowodzi pismo Zastępcy Burmistrza [...] m. [...] z dnia 1 grudnia 2016 r., z którego wynika, iż na dzień 31 grudnia 1998 r. ul. [...], była drogą o nawierzchni z pospółki, która podlegała konserwacji, polegającej na profilowaniu z wałowaniem, czy metryka ul. [...], założonej w 1993 r., zgodnie z którą ulica była wyposażona w przewody telekomunikacyjne oraz posiadała nawierzchnię tłuczniową i gruntową a 1972 r. został wykonany remont kapitalny ulicy. Dokumenty te dotyczą ulicy [...], co w sytuacji nie wyjaśnienia stanu zajęcia ww drogą również działki skarżącej, nie oznacza, iż prace na niej wykonywane obejmowały również działkę skarżącej. Istotnym jest również, jak wskazał NSA w ww wyroku, iż "(...) zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy dla realizacji przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną nie ma znaczenia, czy droga została urządzona na całości, czy też jedynie na części tej nieruchomości. Fakt zajęcia jedynie części nieruchomości pod drogę publiczną jest bowiem wystarczający do stwierdzenia nabycia całej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, pod warunkiem wszakże spełniania względem tej nieruchomości także pozostałych przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy. Odnośnie przesłanki władztwa publicznego, z powołanego przepisu wynika natomiast, że władztwo to musi obejmować całą nieruchomość a nie jedynie jej fragment, na którym urządzona jest droga. Jeżeli więc określona nieruchomość zajęta została pod drogę publiczną jedynie w części, to stwierdzenie jej nabycia na własność przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego jest możliwe wówczas, gdy wykazane zostanie, że podmiot ów władał nie tylko częścią, na której usytuowana została droga, lecz całą nieruchomością (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 2111/20)". Wobec powyższego zasadnicze znaczenie w sprawie ma zarówno to, czy i w jakiej części przedmiotowa działka na dzień 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod ulicę [...] jak i fakt, czy podmiot publiczny we wskazanej dacie faktycznie władał całością, czy też tylko częścią ww ulicy. W przedstawionych okolicznościach sprawy nie można uznać, aby władztwo publiczne wynikało ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę powyższe poglądy i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wyda stosowne rozstrzygnięcie. W tych okolicznościach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 tej ustawy zgodnie z punktem drugim powyższego orzeczenia.