IV SA/Wa 2857/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) Asesor WSA Anna Sidorowska - Ciesielska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 1 października 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] września 2019 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz strony skarżącej [...] z siedzibą w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z [...] września 2019 r., Nr [...], Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z [...] marca 2019 r., Nr [...], zmieniającej decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] września 2010 r., Nr [...], dla przedsięwzięcia pn. "Budowa obwodnicy m. N. w ciągu drogi krajowej nr [...] K.-N.-O.-C.- S.", w wariancie IVB. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z 24 kwietnia 2019 r. (data nadania: 6 maja 2019 r.) Stowarzyszenie [...], wniosło odwołanie od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O., dalej RDOŚ w O., z [...] marca 2019 r. określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji ww. przedsięwzięcia. Wraz z odwołaniem Stowarzyszenie złożyło, na podstawie art. 58 Kpa, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia powyższego odwołania. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] września 2019 r., Nr [...], odmówił przywrócenia terminu. Wobec faktu, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania Stowarzyszenia z 24 kwietnia 2019 r., GDOŚ, uznał – zaskarżonym postanowieniem, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. GDOŚ wyjaśnił, że analizując odwołanie Stowarzyszenia z 24 kwietnia 2019 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, stosownie do art. 57 § 5 pkt 2 Kpa że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 2188), którym aktualnie jest Poczta Polska. Odwołanie Stowarzyszenia zostało wysłane za pośrednictwem Poczty- Polskiej w 6 maja 2019 r. W przedmiotowej sprawie, z uwagi na liczbę stron biorących udział w prowadzonym przez RDOS w O. postępowaniu, miał zastosowanie art 74 ust. 3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081), w myśl którego jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się art. 49 Kpa. Zgodnie z przywołanym przepisem Kpa, zawiadomienie stron o decyzjach lub innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. W takim przypadku zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej. Jak wynika z dokumentacji sprawy RDOŚ w O. zawiadomieniem z 27 grudnia 2018 r., Nr [...] poinformował strony postępowania, że zawiadamianie stron o kolejnych etapach postępowania następować będzie w formie publicznego obwieszczenia przez udostępnienie kolejnych zawiadomień w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego organu. Zawiadomienie to zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń w RDOŚ w O., Urzędzie Gminy D., Urzędzie Miejskim w T. i Urzędzie Miejskim w N. oraz na tablicach sołeckich na terenie obrębów: B., G., J., M., S., W., w pobliżu planowanej inwestycji, a także umieszczone na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej: RDOS w O. i Urzędu Gminy D. Decyzja RDOŚ w O. kończąca ww. postępowanie została wydana [...] marca 2019 r. Zawiadomienie z 27 marca 2019 r., Nr [....], informujące strony postępowania o wydaniu ww. decyzji i możliwości zapoznania się z jej treścią, zostało umieszczone w dniu 27 marca 2019 r. w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie RDOS w O. oraz na tablicy ogłoszeń w siedzibie ww. organu. Organ wyjaśnił, że bieg terminu, o którym mowa w art. 49 Kpa, rozpoczyna się w dniu, w którym dokonano publicznego (w sensie dostępności dla osób zainteresowanych) udostępnienia decyzji administracyjnej. Niezależnie od faktycznej daty zapoznania się stron z treścią obwieszczanej decyzji przyjmuje się fikcję prawną, że doręczenie nastąpiło z upływem 14 dni od publicznego ogłoszenia. Bieg terminu na złożenie środka odwoławczego od aktu administracyjnego, o którym zawiadomiono w trybie art. 49 Kpa rozpoczyna się w dniu następującym po dniu, w którym nastąpiło doręczenie tego aktu. Mając na uwadze powyższe decyzja RDOŚ w O. została doręczona stronom 9 kwietnia 2019 r., a 14-dniowy termin na wniesienie odwołania od ww. decyzji minął 23 kwietnia 2019 r. Odwołanie Stowarzyszenia [...] zostało zaś wysłane 6 maja 2019 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej, co uzasadnia uznanie, że złożone zostało z uchybieniem terminu. Skargę na wskazane na wstępie postanowienie wniosło Stowarzyszenie [...], zarzucając mu naruszenie: 1) art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 3 w zw. z art. 126 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") - poprzez wydanie skarżonego postanowienia w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej innym ostatecznym postanowieniem (tj. postanowieniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2019 r., Nr [...], o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania); 2) art. 134 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. - poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, mimo że, Skarżący wniósł odwołanie w przewidzianym przez prawo terminie (termin ten minął 24 kwietnia 2019 r., a nie 23 kwietnia 2019 r.); 3) art. 49 § 1 k.p.a. i art. 49 § 2 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, mimo że, Skarżący wniósł odwołanie w przewidzianym przez prawo terminie (termin ten minął 24 kwietnia 2019 r., a nie 23 kwietnia 2019 r.); 4) art. 57 § 1 k.p.a. - poprzez brak uwzględnienia tej regulacji w przedmiotowej sprawie oraz brak zastosowania reguły, iż jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło; 5) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalenia faktyczne - mające rzekomo świadczyć, iż Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania; 6) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej, interpretację przepisów prawa sprzeczną z obowiązującym orzecznictwem i wydanie rozstrzygnięcia instrumentalnego, bez wszechstronnej analizy przedmiotowej sprawy; 7) art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez lakoniczne, niewyczerpujące i niejasne uzasadnienie skarżonego postanowienia oraz brak wyjaśnienia zasadności przesłanek którymi Organ kierował się wydając rozstrzygnięcie. Zarzucając powyższe, Skarżący wniósł o: stwierdzenie nieważności w całości postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] września 2019 r. (Nr [...]), ewentualnie o uchylenie w całości postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] września 2019 r. (Nr [...]) oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że nieuprawnione było wydanie postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] września 2019 r. (Nr [...]) o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia (dodałabym) odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z [...] marca 2019 r., Nr [...], zmieniającej decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] września 2010 r., Nr [...], dla przedsięwzięcia pn. "Budowa obwodnicy m. N. w ciągu drogi krajowej nr [...] K.-N.-O.- C.-S.", w wariancie IVB, ponieważ - wcześniej - Organ, w tej samej sprawie, wydał analogiczne postanowienie z [...] sierpnia 2019 r. (znak: [...]). W związku z powyższym, z uwagi na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 3 w zw. z art. 126 k.p.a. - konieczne jest stwierdzenie nieważności skarżonego postanowienia ze względu na fakt wydania go w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej innym ostatecznym postanowieniem (tj. postanowieniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2019 r., Nr [...], o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania). Skarżący wyjaśnił, że organ bezzasadnie potraktował odwołanie załączone przez Skarżącego do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie - jako spełnienie wymogów formalnych takiego wniosku (a przecież taki był cel dołączenia tego pisma procesowego), lecz jako kolejne odwołanie od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W dalszej części uzasadnienia, Skarżący wskazał przyczyny dla których zupełnie nie podziela poglądów organu związanych ze sposobem obliczania terminu do zaskarżenie decyzji doręczanej w trybie art. 49 k.p.a. W odpowiedź na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieuprawnionego wydania przez GDOŚ postanowienia z [...] września 2019 r. ze względu na fakt wydania go w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej, organ wyjaśnił, że postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. GDOŚ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania Stowarzyszenia z 24 kwietnia 2019 r. (data nadania: 24 kwietnia 2019 r.) od decyzji RDOŚ w O. Pismem z 29 kwietnia 2019 r. (data nadania: 6 maja 2019 r.) Stowarzyszenie zawnioskowało o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji RDOŚ w O. oraz dopełniło czynności, dla której określony był termin. Mając na uwadze przytoczony fragment wyroku WSA w Lublinie, GDOŚ rozpatrzył wniosek z dnia 29 kwietnia 2019 r. i w związku z brakiem łącznego wystąpienia w przedmiotowym przypadku wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 58 Kpa, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji RDOŚ w O. Następnie, kierując się wyrokiem WSA w Gliwicach z 21 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 813/17, GDOŚ postanowieniem z [...] września 2019 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania Stowarzyszenia z 24 kwietnia 2019 r. (data nadania: 6 maja 2019 r.) od decyzji RDOŚ w O. Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 3 Kpa, w związku z art. 126 Kpa jest bezzasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że skarga jest zasadna, gdyż zakwestionowane przez Skarżącego postanowienie – wbrew twierdzeniom Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska – wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa procesowego, uzasadniającym stwierdzenie jego nieważności. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - w skrócie "p.p.s.a."), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Stosownie zaś do art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Jak wynika z akt rozpoznanej sprawy oraz co wiadomo Sądowi z urzędu, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, złożonego przez Stowarzyszenie [...] z siedzibą w B. w piśmie z 24 kwietnia 2019 r. (data nadania odwołania w polskiej placówce pocztowej).Odwołanie to dotyczyło decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z [...] marca 2019 r. nr [...], ustalającego środowiskowe uwarunkowania dla zakresu objętego wnioskowaną zmianą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] września 2010 r. nr [...] dla przedsięwzięcia pn. "Budowa obwodnicy m. N. w ciągu drogi krajowej nr [...] K. – N.– O. – C. – S.", w wariancie IVB. Następnie, na skutek złożenia przez Stowarzyszenie [...] z siedzibą w B. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji wraz z odwołaniem od tej decyzji, Generalny Dyrektora Ochrony Środowiska zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2019 r. (Nr [...]) stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z [...] marca 2019 r., Nr [...], zmieniającej decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] września 2010 r., Nr [...], dla przedsięwzięcia pn. "Budowa obwodnicy m. N. w ciągu drogi krajowej nr [...] K.-N.-O.- C.-S.", w wariancie IVB. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ, w tej samej sprawie, wydał analogiczne postanowienie z [...] sierpnia 2019 r. (znak: [...]). W tej sytuacji zaskarżone postanowienie, zostało wydane w warunkach wskazanych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., co uzasadnia stwierdzenie jego nieważności przez sąd. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, do którego stosownie do brzmienia art. 58 § 2 k.p.a., musi zostać złożone to odwołanie, organ był zobowiązany najpierw do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu a później dopiero do rozstrzygnięcia czy odwołanie zostało złożone w terminie, z czym Sąd się co do zasady zgadza. Jednak wobec wcześniejszego wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, tj. postanowienia z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], rolą organu było wydanie orzeczenia respektującego wszystkie reguły postępowania administracyjnego, szczególnie w sytuacji gdy w chwili wydawania tego pierwszego postanowienia (z [...] sierpnia 2019 r. nr [...]), GDOŚ miał pełną świadomość, że w aktach zalega nie rozpoznany wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem. Wniosek ten – jak wynika z wyjaśnień organu – został bowiem nadesłany pismem nadanym w placówce pocztowej 6 maja 2019 r., a zatem na długo przed wydaniem postanowienia z [...] sierpnia 2019 r. Uznając, że zachodzą przyczyny wymienione w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 c w związku z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy, przy czym na sumę kosztów zasądzonych w punkcie 2. sentencji wyroku składa się kwota 100,-zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi i wysokość kosztów zastępstwa procesowego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w kwocie 480,-zł, zgodnie z art. 205 § 2 wskazanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz kwota 17,-zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika.