IV SA/Wa 2859/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-26

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz – Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Dotyczy to sytuacji, gdy posiadane środki pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a ich wysokość nie pozwala na poczynienie oszczędności na pokrycie kosztów sądowych. Celem tej instytucji jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił jego skargę. Następnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że jego miesięczne dochody wraz z bratem wynoszą około 2.275 zł netto, a czynsz najmu mieszkania to 800 zł miesięcznie, plus opłaty za media.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2012 r. o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 stycznia 2013 r. (IV SA/Wa 2859/12) odrzucił tę skargę. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej od tego postanowienia skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się nim zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku stwierdził, że mieszka z bratem wynajętym mieszkaniu. Łączne miesięczne dochody braci wynoszą ok. 2.275 zł netto (skarżący otrzymuje świadczenie pieniężne w ramach tzw. procedury uchodźczej w wysokości 775 zł. miesięcznie, jego brat wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia w wysokości ok. 1500 zł. netto miesięcznie). Skarżący podał, że czynsz najmu mieszkania wynosi 800 zł. miesięcznie, ponadto – w związku z najmem mieszkania - uiszcza on opłaty za centralne ogrzewanie, energię elektryczną, wodę, wywóz śmieci (skarżący nie podał wielkości tych opłat). Stwierdzono, co następuje: W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli takim jakiego przyznania domaga się skarżący, przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej skarżącego prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W świetle zasad doświadczenia życiowego nie budzi bowiem wątpliwości, że posiadane przez skarżącego środki pieniężne pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych jego rodziny i z pewnością nie są wystarczające do tego, by poczynić z nich oszczędności. Dlatego, dla umożliwienia skarżącemu poddania kontroli instancyjnej wydanego w jego sprawie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2013 r. uwzględniono jego wniosek i przyznano mu prawo pomocy w zakresie całkowitym. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło