IV SA/Wa 286/08

WyrokWSA w Warszawie2008-05-12

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Alina Balicka, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, w trybie wznowienia postępowania, może uchylić decyzję, jeżeli od jej doręczenia upłynęło pięć lat, mimo istnienia przesłanek do wznowienia postępowania z powodu wystąpienia nowych dowodów lub okoliczności faktycznych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, mimo zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania, nie może uchylić decyzji, jeżeli od jej doręczenia upłynęło pięć lat, zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. Jednakże, nawet w takiej sytuacji, organ jest zobowiązany do rzetelnego przeanalizowania całego materiału dowodowego i wydania decyzji zgodnej z prawem, uwzględniając również przesłanki negatywne z art. 146 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która uchyliła decyzję Wojewody Łódzkiego, a ta z kolei uchyliła decyzję Wojewody S. z 1991 r. stwierdzającą, że nieruchomość ziemska folwark "K." nie podlegała reformie rolnej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez Ministra oraz błędne zastosowanie trybu wznowienia postępowania i nieuwzględnienie nowych dowodów. Sąd administracyjny uznał skargi za zasadne i uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję i uchyloną nią decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia (...) kwietnia 2006 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej J. T. kwotę 440 zł oraz na rzecz skarżącego M. Sp. z o.o. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2008 r. sprawy ze skarg J. T. i M. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) grudnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie reformy rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i uchyloną nią decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia (...) kwietnia 2006 r. znak (...); 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej J. T. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) oraz na rzecz skarżącego M. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia (...) grudnia 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w pkt 1 na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia (...) kwietnia 2006 r., na mocy której uchylono decyzję Wojewody S. z dnia (...) listopada 1991 r. stwierdzającą, że nieruchomość ziemska - folwark "K.", o powierzchni (...) ha, stanowiąca byłą własność W. O. nie podlegała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., nr 3, poz. 13) oraz 2 ) i stwierdzono, że nieruchomość ziemska folwark "K." o powierzchni (...) ha podlegała przejęciu na cele reformy rolnej w trybie art. 2 ust. 1 lit. e wymienionego dekretu. W pkt 2 decyzji z dnia (...) grudnia 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. stwierdził wydanie decyzji Wojewody S. z dnia (...) listopada 1991 r. z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podał, iż prowadzone przez Wojewodę Łódzkiego postępowanie toczyło się w trybie wznowieniowym - na skutek decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia (...) lipca 2000 r. Wskazano ponadto, iż w sprawie zapadły następujące wyroki sądów administracyjnych: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 1995 r., sygn. akt II SA 2457/93 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2002 r., sygn. akt IV SA/Wa 669/01. Wojewoda Łódzki -jako organ wydający decyzję pierwszej instancji z dnia (...) kwietnia 2006 r. - ustalił, że brak jest dokumentów, które pozwalałyby na dokładne określenie powierzchni nieruchomości ziemskiej folwark "K." na dzień wejścia w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, tj. 13 września 1944 r. Organ wskazał, iż ze sporządzonej w sprawie ekspertyzy Wojewódzkiego Biura Geodezji w Ł. wynika, iż ogólna powierzchnia opisanego majątku ziemskiego wynosiła (...) ha, z czego (...) ha stanowiły użytki rolne, w rozumieniu § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolniczych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. nr 10, poz. 51 ze zm.). Sygn. akt IV SA/Wa 286/08 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził również w uzasadnieniu decyzji z dnia (...) grudnia 2007 r., iż pomimo faktu, że Wojewoda Łódzki w decyzji z dnia (...) kwietnia 2006 r. słusznie przyjął, iż majątek pn. K. spełniał normy obszarowe określone w art. 2 ust. 1 lit. e wymienionego dekretu PKWN i podlegał przejęciu na cele reformy rolnej, to jednak decyzja ta narusza przepis art. 146 § 1 k.p.a. Przepis ten dotyczy, bowiem braku możliwości uchylenia decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Organ podał, iż zaskarżoną decyzją z dnia (...) kwietnia 2006 r. Wojewoda Łódzki uchylił decyzję Wojewody S. z dnia (...) listopada 1991 r., mimo iż od dnia jej doręczenia S. w K., czyli od dnia 16 listopada 1991 r. upłynęło ponad 14 lat. Minister podkreślił, iż upływ terminu przedawnienia, określony w art. 146 § 1 k.p.a. oznacza bezwarunkowy zakaz merytorycznego orzekania w sprawie i jako negatywna przesłanka do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji jest on niezależny od okoliczności, które to spowodowały. Ponadto organ stwierdził, iż po wydaniu przez Wojewodę S. decyzji z dnia (...) listopada 1991 r. pojawiły się nowe dowody, istniejące w dacie wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Minister wskazał, iż zaistniała wprawdzie kwalifikowana wada określona w art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., która upoważniałaby organ administracji publicznej do uchylenia decyzji Wojewody S. z dnia (...) listopada 1991 r., jednak z uwagi na kategoryczną treść art. 146 § 1 k.p.a. i przewidziany w tym przepisie okres przedawnienia - wykluczona jest możliwość uchylenia wymienionej decyzji. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ograniczył się zatem - stosownie do przepisu art. 151 § 1 k.p.a. - do stwierdzenia, iż decyzja Wojewody S. z dnia (...) listopada 1991 r. została wydana z naruszeniem prawa, natomiast okolicznością uniemożliwiającą jej uchylenie jest upływ pięcioletniego okresu przedawnienia. Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia (...) grudnia 2007 r. wnieśli: M. Sp. z o.o. w Ł. oraz J. T. Skarżący - M. Sp. z o.o. w Ł., reprezentowany w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika - domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz stwierdzenie Sygn. akt IV SA/Wa 286/08 nieważności decyzji Wojewody S. z dnia (...) listopada 1991 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., bowiem uchylono decyzję Wojewody Łódzkiego w całości , ale nie orzeczono co do istoty sprawy. Ponadto zarzucono rażące naruszenie prawa poprzez stwierdzenie wydania decyzji Wojewody S. z dnia (...) listopada 1991 r. z naruszeniem prawa, a nie dokonanie ustalenia istnienia przesłanki nieważności decyzji i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący wskazał w uzasadnieniu, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylając decyzję organu pierwszej instancji powinien był orzec, co do istoty sprawy. W ocenie skarżącego, tego rodzaju rozstrzygnięciem nie jest stwierdzenie, iż decyzja Wojewody S. z dnia (...) listopada 1991 r. została wydana z naruszeniem prawa. Skarżący zarzucił, że skoro Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w uzasadnieniu wskazał, że majątek pn. K. podlegał przepisom dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, to powinien również orzec, co do istoty sprawy. W ocenie odwołującej się Spółki w sprawie naruszono również zakaz reformationis In peius, mający zastosowanie w trybie wznowieniowym. Skarżący wskazał, iż wnioskował o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody S. z dnia (...) listopada 1991 r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., zatem orzeczenie na niekorzyść strony skarżącej było niezgodne z prawem. Skarżący podniósł również, iż poprzez skuteczne wznowienie postępowania w dniu (...) września 1992 r. została wzruszona decyzja z dnia (...) listopada 1991 r., która - pomimo, iż jest dotknięta wadą nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. - nie została usunięta z obrotu prawnego, na skutek trwającego 14 lat postępowania. Argumentując zarzut nieważności decyzji z dnia (...) listopada 1991 r. skarżący wskazał, że opisana decyzja błędnie rozstrzygnęła kwestię przejścia na rzecz Skarbu Państwa folwarku ziemskiego K., bowiem w istocie spełnione zostały przesłanki do przejścia na cele reformy rolnej przedmiotowego folwarku. Sygn. akt IV SA/Wa 286/08 Skarżąca J. T., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 145 § 1 ust. 5 k.p.a. - poprzez przyjęcie, że podstawą wznowienia postępowania było wystąpienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, w sytuacji gdy tego rodzaju okoliczności nie zaistniały. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 7, 76 § 1, 77 oraz 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nieustosunkowanie się do zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności nieodniesienie do zastrzeżeń składanych przez stronę w stosunku do opinii Wojewódzkiego Biura Geodezji oraz pominięcie zaświadczenia Zarządu Gminy Z. z dnia (...) sierpnia 1945 r. W uzasadnieniu podano, iż stwierdzenie, że korzystna dla skarżącej decyzja Wojewody S. z dnia (...) listopada 1991 r. została wydana z naruszeniem prawa - ogranicza jej prawo do rewindykacji majątku "K.", a przede wszystkim ujawnienie jej praw w księdze wieczystej. Skarżąca wskazała także, że w sprawie błędnie zastosowano jako podstawę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. W ocenie skarżącej ekspertyza wykonana przez Wojewódzkie Biuro Geodezji w Ł. nie może być uznana za nowy dowód, nieznany w chwili wydawania decyzji organowi orzekającemu, bowiem jest to w istocie dowód nowy, wykreowany kilkanaście lat po wydaniu decyzji. Tego rodzaju postępowanie, stanowi - zdaniem skarżącej - rażące naruszenie art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. Ponadto skarżąca wskazała, iż organy orzekające w sprawie nie odniosły się do licznych zarzutów w stosunku do przedmiotowej ekspertyzy, podnoszonych przez stronę w toku postępowania. Skarżąca stwierdziła, że tego rodzaju nowym dowodem, nieznanym organowi w chwili wydawania decyzji Wojewody S. z 1991 r. może być zaświadczenie Zarządu Gminy Z. z dnia (...) sierpnia 1945 r. Dokument ten odnosi się do powierzchni ogólnej i powierzchni gruntów rolnych majątku "K." i wynika z niego, że majątek ten nie podlegał reformie rolnej, bowiem powierzchnie gruntów rolnych nie przekraczają 50 ha. Sygn. akt IV SA/Wa 286/08 W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. /, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skargi są zasadne, co w konsekwencji prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia (...) kwietnia 2006r., chociaż nie wszystkie podniesione w skargach zarzuty są uzasadnione. Na wstępie należy zaznaczyć, że postępowanie administracyjne, będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Ponadto należy zaznaczyć, iż decyzje wydawane w toku przedmiotowego wznowieniowego postępowania administracyjnego były już przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, co miało miejsce w wyroku z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie sygn. akt II SA 2457/93 oraz w wyroku z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 669/01. Wznowienie postępowania jako instytucja procesowa, ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną i w stosunku, do której zaistniała jedna ze wskazanych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa okoliczności będących podstawami wznowienia postępowania. Wniosek o wznowienie postępowania dotyczył postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody S. z dnia (...) listopada 1991 r. stwierdzającej, że nieruchomość ziemska - folwark Sygn. akt IV SA/Wa 286/08 "K.", o powierzchni (...) ha, stanowiąca byłą własność W. O. nie podlegała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., nr 3, poz. 13). Reguły związane z wszczęciem postępowania wznowieniowego oraz z wydawanymi w jego toku rozstrzygnięciami są szczegółowo uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 149 § 2 kpa przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedna z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1kpa oraz - w razie pozytywnego wyniku tych czynności - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Granice postępowania rozpoznawczego sprawy administracyjnej wyznaczone są sprawą rozstrzygniętą decyzją ostateczną. Sprawa musi być tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym i podstawy prawnej. Mimo to, organ nie jest związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego dokonanymi w postępowaniu zwykłym. W przepisach art. 151 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 151 § 2 kpa zostały precyzyjnie określone wszystkie trzy rodzaje rozstrzygnięć, jakie organ może podjąć po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (151 § 1 pkt 1 kpa) może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego oraz po jednoznacznym ustaleniu, że nie zaistniały, określone w kodeksie, podstawy wznowienia. Chodzi tu o sprawdzenie twierdzeń strony wnoszącej podanie co do faktycznego spełnienia się podstaw wznowienia. Dopiero po stwierdzeniu braku tych podstaw możliwe jest wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 2 kpa ) musi być połączona z rozstrzygnięciem o istocie sprawy. Nowa decyzja musi zawierać rozstrzygnięcie o całości sprawy objętej decyzją dotychczasową. Istotą wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Zatem nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się jak gdyby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia - wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2002r. sygn. akt IVSA 2759/00 Monitor Prawniczy 2002, nr 20, poz. 917. Sygn. akt IV SA/Wa 286/08 Natomiast rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie przepisu art. 151 § 2 kpa ogranicza się do stwierdzenia, wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Wydawane ono jest, gdy występują przesłanki negatywne, określone w art. 146 § 1 i 2 kpa, wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. Jak już wyżej wskazano, decyzje wydawane w toku niniejszego postępowania wznowieniowego były przedmiotem oceny sądowoadministracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 marca 1995r. wydanym w sprawie sygn. akt USA 2457/93 wskazał, iż analizie i ocenie musi być poddany cały zebrany w sprawie materiał dowodowy w ramach obowiązków i uprawnień organu, określonych w art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a omówienie tej analizy i oceny wraz z wnioskami końcowymi powinno być dokonane stosownie do art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu wyroku z dnia 27 listopada 2002r. w sprawie sygn. akt IVSA 669/01 Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, iż wbrew zaleceniom zawartym w wyroku Sądu z dnia 24 marca 1995r. organy administracji nie przeanalizowały całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, "że stosownie do podstawowych zasad postępowania administracyjnego wynikających z kpa organ oceniając materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa) odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest szczegółowo uzasadnić, z jakiej to robi przyczyny. Pominięcie oceny części zgromadzonych w sprawie dowodów musi budzić uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych. Dlatego też organ administracji obowiązany jest zgodnie z art. 77 § 1 i 80 kpa dokładnie przeanalizować każdy przeprowadzony w sprawie dowód". Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Przechodząc na grunt naszej sprawy należy stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji jak i w decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia (...) kwietnia 2006r., po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego organy wydały swoje rozstrzygnięcia w oparciu o jeden dowód, jakim jest ekspertyza wykonana przez Wojewódzkie Biuro Geodezji w Ł. z dnia (...) sierpnia 2005r. W oparciu o tę Sygn. akt IV SA/Wa 286/08 ekspertyzę organy ustaliły ogólną powierzchnię folwarku "K." w dniu (...) września 1944r., tj. w dniu wejścia w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, która wynosiła według tego dowodu (...) ha, w tym użytków rolnych (...) ha. Pozostałą powierzchnię folwarku "K." stanowiły następujące rodzaje gruntów: wody stojące o powierzchni (...) ha, drogi i kolejka (...) ha, tereny zabudowane i zadrzewione o powierzchni (...) ha i nieużytki (...) ha. Organy w wydanych orzeczeniach całkowicie zignorowały wskazania, co do dalszego postępowania zawarte w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z bogatego materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wznowieniowego został wybrany jeden dowód, na którym oparto rozstrzygnięcie. Jednocześnie nie odniesiono się i nie zanalizowano pozostałego materiału dowodowego. Niezrozumiałe jest całkowite pominięcie i nieodniesienie się do dowodów złożonych przez J. T. przy piśmie, które wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 8 grudnia 2005r. Ze złożonych przez J. T. kopii: zaświadczenia Zarządu gminy Z. z dnia (...) sierpnia 1945r. oraz odpisu protokołu Nr (...) spisanego w dniu 24 kwietnia 1945r. w sprawie opisu majątku nieruchomego należącego do cegielni K. wynika, że majątek ziemski należący do W. O. ma ogólną powierzchnię (...) ha, w tym nieużytki (...) ha, podwórze i drogi (...) ha, park (...) ha, ogród warzywny (...) ha, plac pod i między budynkami cegielni około (...) ha, plac pod kopalnią gliny około (...) ha. Cegielnia została upaństwowiona decyzją Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego - Wydział Przemysłowy z dnia (...) sierpnia 1945r. łącznie z (...) ha gruntu pod zabudowaniami i kopalnią. Na cele reformy rolnej mógł więc zostać przejęty obszar 48,18 ha. Organy obu instancji w decyzjach nie ustosunkowały się do materiału dowodowego, z którego wypływają odmienne wnioski aniżeli z ekspertyzy wykonanej przez Wojewódzkie Biuro Geodezji w Ł., która stała się podstawą rozstrzygnięć organów. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie. Sygn. akt IV SA/Wa 286/08 Niezastosowanie się przez organy przy ponownym wydawaniu decyzji do wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 1995r. i z dnia 27 listopada 2002r. narusza zasadę związania organu oceną prawną i wskazaniami w orzeczeniu sądu i oznacza, że decyzje są wadliwe. Konieczność wydania w sprawie po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego decyzji na podstawie art. 151 § 2 kpa z uwagi na zaistnienie przesłanki negatywnej upływu czasu, o której mowa w art. 146 § 1 kpa nie zwalnia organów z konieczności przeprowadzenia wnikliwej analizy całego materiału dowodowego zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 1995r. i z dnia 27 listopada 2002r. Dopiero tak oceniony materiał dowodowy da podstawę do jego prawidłowej oceny i właściwych wniosków z niego wynikających dla oceny stanu faktycznego dotyczącego powierzchni nieruchomości rolnej K. przejętej na cele reformy rolnej. Dopiero rozpatrzenie całego materiału dowodowego, zgodnie z wymogiem art. 77 § 1 kpa i dokonanie oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona - art. 80 kpa oraz sporządzenie uzasadnienia decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa da podstawę do wykluczenia, że w sprawie nie zaistniała również druga przesłanka negatywna, o której mowa w art. 146 § 2 kpa. Zgodnie z zapisem art. 146 § 2 kpa nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Brak analizy i oceny całego materiału dowodowego oraz sporządzenie uzasadnienia decyzji z naruszeniem zasad wynikających z art. 107 § 3 kpa nie pozwana na obecnym etapie wykluczyć możliwości zaistnienia w sprawie zbiegu dwóch przesłanek negatywnych z art. 146 § 1 i 2 kpa, których zaistnienie nie będzie pozwalało uchylić decyzji Wojewody S. z dnia (...) listopada 1991 r. Ewentualne zaistnienie przesłanki negatywnej z art. 146 § 2 kpa zdecydowanie wpłynie natomiast na ocenę prawną decyzji Wojewody S. z dnia (...) listopada 1991 r. oraz na sytuację prawną podmiotów uczestniczących w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Z tych też powodów organy nie mogą w przedmiotowej sprawie, mimo zaistnienia przesłanki negatywnej upływu czasu, która nie pozwala uchylić decyzji Wojewody S. z dnia (...) listopada Sygn. akt IV SA/Wa 286/08 1991 r., uchylić się od rzetelnego przeanalizowania całego materiału dowodowego, gdyż może to mieć zasadniczy wpływ na ocenę prawną tej decyzji. Wobec powyższego Sąd nie uznał za zasadne zarzutów podniesionych w skardze przez skarżącego M. Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w/ ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło