IV SA/Wa 2861/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2013r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania P.R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012r., orzekającej o odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP - utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Stan sprawy przedstawia się następująco: W dniu [...] lutego 2012r. Komendant Placówki Granicznej w S. wystąpił do Wojewody [...] o wydalenie z terytorium RP pana P.R. (obywatela N.) podającego się pierwotnie za P.S. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r. orzekł o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP i o zakazie wjazdu przez okres lat 5. Ponadto Komendant z kolei [...] Oddziału Straży Granicznej wystąpił o rozważenie możliwości udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany. Wskazano, że Ambasada N. w B. pomimo kilkukrotnego zwracania się przez polski organ o potwierdzenie tożsamości cudzoziemca, nie udzieliła odpowiedzi. Wobec tego Wojewoda [...] wszczął postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany. Organ w dniu [...] marca 2013r. wydał decyzję o odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Rozpoznając odwołanie od decyzji orzekającej o odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany organ podniósł, że stosownie do art. 97 ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz. U. z 2012r, poz. 680) cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany jeżeli jego wydalenie jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca. Cudzoziemiec został zatrzymany w dniu [...] lutego 2012r. przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Nie miał żadnego dokumentu tożsamości oraz tytułu pobytowego uprawniającego do pobytu na terenie RP. Cudzoziemiec podał, że jest obywatelem [...] i nazywa się P.S., przyjechał pociągiem z K. do B., a następnie z B. do W. w celu turystycznym. Oświadczył, że dokument podróży został mu najprawdopodobniej skradziony podczas podróży. Podał, że od trzech lat mieszka w D. gdzie studiuje marketing. Po dokonaniu sprawdzeń ustalono, że osoba o personaliach P.S. nigdy nie była studentem podanej uczelni, ponadto nie figuruje w bazach danych na terytorium D. Podczas posiedzenia sądowego w sprawie umieszczenia w ośrodku strzeżonym cudzoziemiec podał inne dane: P.R. urodzony [...] maja 1982r. w N. Po sprawdzeniu cudzoziemca w oparciu o nowe dane osobowe ustalono, że nie miał cudzoziemiec żadnych tytułów pobytowych w D., został odnotowany jako osoba opuszczająca kraj, ponadto nie był studentem innych wskazywanych przez niego uczelni na terenie D. Jak wynika z informacji Zarządu do Spraw Cudzoziemców Komendy Głównej Straży Granicznej pięciokrotnie zwracano się do Ambasady N. w B. z prośbą o potwierdzenie tożsamości P.R. i wydanie dokumentu podróży, jednak nie uzyskano żadnej odpowiedzi. W ocenie organu decyzja o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP nie jest niewykonalna z przyczyn niezależnych od niego. Cudzoziemiec podawał fałszywe dane, co do szeregu okoliczności i to świadczy o jego celowym działaniu, uniemożliwiającym potwierdzenie jego tożsamości i uzyskania dokumentu podróży. Na etapie postępowania odwoławczego cudzoziemiec złożył kserokopie dokumentów związanych z odbyciem przez niego edukacji, przy czym na wezwanie organu o przedstawienie oryginałów tych dokumentów – nie przedłożył ich. Podjął także próbę skontaktowania się z Ambasadą N. w B., nie otrzymał od niej jednak żadnej odpowiedzi. Szef podkreślił, że obowiązkiem każdego państwa jest przyjmowanie swoich obywateli i wystawianie im dokumentów umożliwiających powrót do kraju. W przypadku podania przez cudzoziemca prawdziwych danych i przedstawienia wymaganych do wydania dokumentu podróży, obowiązki te wypełniłaby placówka dyplomatyczna kraju pochodzenia cudzoziemca. Cudzoziemiec jedynie pozornie wykazał starania o potwierdzenie jego tożsamości. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że niewykonalność decyzji o wydaleniu jest niezależna od niego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego wniósł P.R. Zarzucił naruszenie przepisów procesowych tj. art. 80 K.pa., art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych oraz niewyczerpujące zabranie materiału dowodowego, w szczególności niezwrócenie się do przedstawicielstwa dyplomatycznego jego kraju pochodzenia. Także naruszenie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ powinien zwrócić się do przedstawicielstwa dyplomatycznego kraju pochodzenia skarżącego, aby ustalić czy oby na pewno przesyłka wysłana przez cudzoziemca zawierała wniosek o wydanie dokumentu podróży. Skarżący dalej tłumaczy stresem fakt podania fałszywych danych osobowych. Podnosi ponadto, że nie od niego zależna była kwestia braku odpowiedzi ze strony ambasady N. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie obydwu wydanych w sprawie decyzji administracyjnych i zasądzenie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jako zarzuty ponownie wskazano naruszenie przepisów procesowych tj. art. 80 K.pa., art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych oraz arbitralne przyjęcie, że wydalenie cudzoziemca z kraju jest niewykonalne z przyczyn zależnych od niego samego, a niezależnych od organu. A także przepisów prawa materialnego tj. art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że brak odpowiedzi ze strony Ambasady N. w B. stanowi przyczynę niezależną od organu, a zależną od skarżącego, która uniemożliwia wydalenie skarżącego z terytorium RP. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest decyzja wydana w związku z treścią art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Przepis ten uzależnia wydanie cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany od tego, że jego wydalenie jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję i od samego cudzoziemca. Potrzeba rozważenia zastosowania tego przepisu związana jest z sytuacją faktyczną zaistniałą w tej sprawie. Mianowicie cudzoziemiec nie dysponuje żadnym dokumentem identyfikującym jego osobę. Zarówno pierwsze dane personalne wskazane przez niego, jak również obecne personalia przyjęte przez organy obydwu instancji wynikają jedynie z twierdzeń samego zainteresowanego. Generalnie od samego początku aktywności skarżącego w obecnym postępowaniu cechuje go brak wiarygodności. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że nie posiada żadnego dokumentu identyfikującego go, pomijając już dokument podróży, pomimo, iż w taką podróż się udał. Z kolei złożone na etapie postępowania odwoławczego dokumenty związane z nauką nie zostały przedłożone w stosownej formie tj. w oryginale. Tymczasem art. 76a § 2 K.p.a. wymaga aby dokument został złożony w oryginale lub uwierzytelniony przez wymienione w przepisie osoby. Ponadto organ w każdym wypadku gdy jest to uzasadnione okolicznościami sprawy może zażądać od strony zamiast odpisu - przedłożenia oryginału (art. 76 § 4 K.p.a.). W niniejszej sprawie – ze względu na dotychczasowe postępowanie skarżącego - w pełni uzasadnione było zażądanie oryginału lub odpisu uwierzytelnionego. Następną kwestią jest wskazanie dwóch danych personalnych, z których najprawdopodobniej P.R. są danymi rzeczywistymi, choć co do tego nie ma żadnej pewności. A dalej właściwie żadne z twierdzeń skarżącego nie odpowiada rzeczywistości – co do osoby P.S. nie potwierdziły się żadne z okoliczności, natomiast P.R. jedyne co zostało potwierdzone, to fakt opuszczenia D. Postępowanie cudzoziemca od początku cechuje próba utrudniania pracy organu, brak współpracy z nim, konsekwentne działanie uniemożliwiające potwierdzenie jego tożsamości. Z kolei nie można czynić zarzutu organowi, że nie podjął z urzędu próby ustalenia danych cudzoziemca. Jak wynika z akt aż pięciokrotnie zwracano się do Ambasady N. w B. z prośbą o potwierdzenie tożsamości skarżącego. Pisma te jednak pozostały bezskuteczne. W takiej sytuacji nie można twierdzić, aby organ naruszył reguły postępowania wyjaśniającego, jak twierdzi pełnomocnik skarżącego. Organ z urzędu podjął czynności celem zidentyfikowania osoby skarżącego, z przyczyn jednak niezależnych od organu działania te nie przyniosły żadnego efektu. Jaka jest tego przyczyna – trudno ustalić. Mogła nią być zarówno niewydolność organizacyjna tej placówki, celowe działanie polegające na zaniechaniu urzędnika tej placówki, bądź ostatecznie fakt, że skarżący nie pozostaje obywatelem N. i z tego względu ambasada nie udzieliła odpowiedzi. Z kolei również na żądanie skarżącego – przynajmniej on tak twierdzi – placówka ta również nie udzieliła żadnej odpowiedzi. Skutkującym jednak brakiem podstaw do udzielenia zgody na pobyt tolerowany jest jednak postawa samego cudzoziemca, polegająca od początku na celowym wprowadzaniu organu w błąd poprzez podawanie faktów nie mających odzwierciedlenia w rzeczywistości. Jak wykazał organ skarżący twierdzenia skarżącego zostały negatywnie zweryfikowane, zaś jego wiarygodność jest bardzo niska. W istocie żadna z okoliczności nie została potwierdzona, za wyjątkiem opuszczenia D. Celowe wprowadzanie organu w błąd nie może zostać uznane za przyczynę niezależną od cudzoziemca. Wręcz przeciwnie, poprzez swoje twierdzenia cudzoziemiec doprowadziłby do ustaleń odpowiadających prawdzie. Tymczasem na etapie postępowania wyjaśniającego nie można w sposób wiążący twierdzić, że skarżący jest osobą, której personalia nosi w niniejszym postępowaniu. Zarzuty związane z oceną materiału dowodowego nie zasługują na uwzględnienie. Organy bowiem umożliwiały w toku postępowania zarówno zgłaszanie wniosków dowodowych przez skarżącego, jak również podjęły możliwe do wykonania czynności z urzędu. Na zakończenie należy stwierdzić, że skarżący próbuje poprzez podejmowanie przez niego działań wprowadzających w błąd organ państwa uzyskać ochronę międzynarodową tego państwa. Jak wynika z przepisu wydalenie musi być niewykonalne również z przyczyn leżących po stronie cudzoziemca. Tymczasem skarżący nie podjął żadnych działań – poza zwróceniem się w końcu do ambasady – aby też niewykonalność znieść. Z tych wszystkich względów Sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił. O zasądzeniu kwoty wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł na zasadzie art. 250 P.p.s.a.