IV SA/Wa 2869/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 w zw. z art. 217 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej zwanej "K.p.a.", utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2016r. odmawiające wydania zaświadczenia M. B. (dalej także skarżąca) o żądanej treści. Stan faktyczny sprawy jest następujący: Skarżąca wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2016r. wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że w latach 1980-88 podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu rolników indywidulanych i opłacała składki na Fundusz Emerytalny Rolników. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016r. Wójt Gminy [...] odmówił wydania zaświadczenia o podanej treści. Stwierdził, że w urzędzie nie jest prowadzona ewidencja osób podlagających ubezpieczeniu rolników indywidualnych w latach 1980-88. Organ nie posiada również dowodów wpłat dokonywanych na konto wnioskodawcy z tamtego okresu, ani innych lat. Przedłożona natomiast przez wnioskodawczynię kserokopia umowy przekazania własności gospodarstwa rolnego potwierdza jedynie fakt tego przekazania, nie jest natomiast dowodem opłacania składki. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając to zażalenie zwróciło uwagę, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 grudnia 1977r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 37, poz. 166) podstawę wymiaru składki oraz jej wysokość w drodze decyzji określał naczelnik gminy. Organ dalej wywiódł, że okres przechowywania przez organ gminy dokumentacji podatkowej utworzonej w latach 1980-88 wynosił 10 lat. Organ zatem nie posiadając dokumentacji nie mógł wydać zaświadczenia żądanej treści. Nadto postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter uproszczony tj. organ nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania administracyjnego, w tym przesłuchiwania świadków. Wobec braku dokumentacji w zasobach urzędu zasadnie organ odmówił skarżącej wydania zaświadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Skarżąca stwierdziła, że w latach 1980-88 płaciła składki na Fundusz Ubezpieczenia społecznego rolników. Zwracała się już do KRUS o wydanie zaświadczenia, ale organ ten odmówił jej gdyż nie figuruje w systemie. Wyraziła swoje odczucie, że sytuacja ta jest dla niej krzywdząca albowiem opłacała te składki, a urząd nie przekazał ich do KRUS-u. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r. poz. 1066 ) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Skarga jest bezzasadna. Przede wszystkim niniejsze rozstrzygniecie nie dotyczy bezpośrednio kwestii czy skarżąca opłacała składkę na ubezpieczenie społeczne rolników. Nie oznacza ono także, że Sąd uznał, iż takie składki nie były opłacane przez skarżącą. Przedmiotem bowiem oceny nie była kwestia faktu uiszczenia tych składek, tylko, czy urząd w oparciu o dokumenty znajdujące się w jego zasobie miał podstawę do tego, aby odmówić skarżącej wydania zaświadczenia, że takie składki były opłacane. Należy bowiem wyjaśnić, że zgodnie z art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa. Zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem - w formie pisemnej - obiektywnie istniejącego (aktualnie lub w przeszłości) stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego) dokonanym przez organ administracji publicznej na żądanie zainteresowanej osoby, której interes oparty jest na prawie (por. Z. Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania i weryfikacji jego treści, Państwo i Prawo, 2004, Nr 10, s. 58). Jeżeli określony podmiot ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 ust. 2 K.p.a.), organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie tylko wtedy, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 K.p.a.). Organ może - przed wydaniem zaświadczenia, przeprowadzić w koniecznym, a więc ograniczonym zakresie, postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 K.p.a.). Prowadzenie takiego postępowania wyjaśniającego determinuje indywidualny stan sprawy i opierać się może jedynie na danych zawartych w posiadanej przez organ dokumentacji. Postępowanie wyjaśniające w sprawie wydania zaświadczenia nie zmierza bowiem do rozpatrzenia sprawy administracyjnej, ale co najwyżej do odnalezienia danych w celu potwierdzenia istniejącego obecnie lub w przeszłości stanu. Organ może zatem wydać zaświadczenie wyłącznie na podstawie posiadanych danych bez potrzeby ich kreowania. W pierwszej kolejności zatem podlega ustaleniu, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane. Dalsza część postępowania sprowadza się natomiast do wyjaśnienia, czy posiadane dane odnoszą się do osoby wnioskodawcy, oraz czy dotyczą stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca (por. Z. Kmiecik, op. cit., s. 63). W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że treścią zaświadczenia musi być jedynie pozytywne załatwienie wniosku osoby ubiegającej się o jego wydanie, jeśli posiadana przez organ dokumentacja pozwala na potwierdzenie faktu lub stanu prawnego. Natomiast w sytuacji gdy dowody posiadane przez organ nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ ten może wydać jedynie orzeczenie odmawiające wydania zaświadczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 2709/98). W przedmiotowej sprawie, czego skarżąca nie kwestionuje, nie znajdują się w posiadaniu Wójta Gminy [...] dokumenty oraz rejestry, które potwierdzałyby fakt opłacania składek przez skarżącą. I wyłącznie z tego powodu organ odmówił wydania zaświadczenia, nie zaś z tego względu, że zakwestionował zdarzenia, które zdaniem skarżącej miało miejsce w przeszłości tj. uiszczanie składek. Skoro nie dysponował dokumentacją potwierdzającą fakty podnoszone przez stronę, to nie był uprawniony ustalać i prowadzić wyjaśnień co do nich. Ponadto postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter uproszczony i stąd organ nie był władny przeprowadzać postępowania dowodowego tj. choćby przesłuchiwać stronę lub świadków na okoliczność uiszczenia owych składek. Z tego względu konieczne było wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści, co oznacza, że skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.