IV SA/Wa 2876/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-14
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Alina Balicka, Paweł Dańczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie wizy krajowej obywatelowi Nepalu było zasadne w sytuacji, gdy nie podjął on pracy u pracodawcy wskazanego w zezwoleniu na pracę, które stanowiło podstawę wydania wizy, ani u innego pracodawcy?Ratio decidendi
Cofnięcie wizy krajowej było zasadne, ponieważ obywatel Nepalu nie uzasadnił celu i warunków planowanego pobytu na terytorium RP, nie podejmując pracy u pracodawcy wskazanego w zezwoleniu na pracę, które było podstawą wydania wizy. Brak podjęcia pracy zgodnie z celem wydania wizy stanowi okoliczność uzasadniającą jej cofnięcie na mocy przepisów ustawy o cudzoziemcach.Stan faktyczny
Obywatel Nepalu uzyskał wizę krajową w celu wykonywania pracy, przedstawiając zezwolenie na pracę wydane przez Wojewodę Śląskiego. Podczas kontroli legalności pobytu funkcjonariusze Straży Granicznej stwierdzili, że cudzoziemiec nie podjął pracy u pracodawcy wskazanego w zezwoleniu, który wycofał się ze współpracy. W związku z tym Komendant Placówki Straży Granicznej cofnął wizę. Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał tę decyzję w mocy. Cudzoziemiec zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Paweł Dańczak, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia wizy krajowej oddala skargę.
I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Komendant Główny Straży Granicznej (dalej także "KGSG"), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela Nepalu o imieniu i nazwisku K. R. C. (dalej "Skarżący" albo "Cudzoziemiec"), reprezentowanego przez r. pr. M. S. od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej W. – O. (dalej "KPSG") z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], orzekającej o cofnięciu wizy krajowej nr [...]– utrzymał decyzję KPSG w mocy.
II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez KGSG zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco:
1. W dniu [...] czerwca 2018 r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej W. - O. przeprowadzili na hali ogólnodostępnej Lotniska [...] w W. kontrolę legalności Skarżącego, ur. [...] listopada 1987 r., posługującego się paszportem seria i nr [...], wydanym przez władze Nepalu w dniu [...] lipca 2014 r., ważnym do dnia [...] lipca 2024 r., w którym zamieszczona była wielokrotna wiza krajowa nr [...] ważna od dnia [...] kwietnia 2018 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r., wydana w dniu [...] marca 2018 r. przez Konsula RP w New Delhi w celu wykonywania pracy innej niż określona w art. 60 ust. 1 pkt 5 i 5 a ustawy o cudzoziemcach.
Ponadto Cudzoziemiec przedstawił do kontroli zezwolenie na pracę typ A nr [...] wydane w dniu [...] lutego 2018 r. przez Wojewodę Ś. na wniosek podmiotu B.-P. sp. z o.o., Spółka komandytowa, [...]-[...] C., ul. [...] (dalej "Spółka"), w celu wykonywania pracy dla i na rzecz tejże firmy, ważne od dnia [...] lutego 2018 r. do dnia [...] stycznia 2021 r.
Po przeprowadzeniu kontroli funkcjonariusze stwierdzili, że pobyt cudzoziemca jest niezgodny z przepisami dotyczącymi warunków wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ich pobytu na tym terytorium, ponieważ ww. nie uzasadnił celu lub warunków planowanego pobytu.
2. Decyzją z dnia [...]9 czerwca 2018 r., wydaną na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 3, art. 94 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 90 w zw. z art. 65 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2017 r., poz.2260 z późn.zm.), dalej "ustawy", KPSG cofnął posiadaną przez Skarżącego wizę w związku ze stwierdzeniem, że nie uzasadnił on celu i warunków pobytu na terytorium RP na podstawie posiadanej wizy wydanej w celu wykonywania pracy innej niż określona w art. 60 ust. 1 pkt 5 i 5a ustawy.
3. Pełnomocnik Skarżącego wniósł do KGSG odwołanie od w/w decyzji KPSG, podnosząc w szczególności, co następuje: (-) takie okoliczności, jak: język, nieznajomość procedury, presja czasu oraz wizja możliwości utraty źródła dochodu i utrzymania rodziny, jak i proceduralne (sposób przesłuchania), jednoznacznie świadczą o instrumentalnym korzystaniu z uprawnień przysługującym urzędnikom państwowym przeprowadzającym czynności w sprawie, (-) decyzja została wydana na podstawie błędnie przyjętych okoliczności faktycznych, a sama procedura polegająca na składaniu przez niego wyjaśnień nie umożliwiła mu zgodnego z jego wolą wyrażenia stanowiska, (-) przeprowadzone przesłuchanie nie umożliwiło Skarżącemu swobodnej wypowiedzi odnośnie zaistniałej sytuacji, co przełożyło się w następstwie do błędnych ustaleń, i w konsekwencji do wydania decyzji o cofnięciu wizy krajowej, (-) zadawane pytania, bezpośrednio wynikające z art. 302 ustawy o cudzoziemcach, nie były przez Skarżącego zrozumiałe, (-) zamiarem Skarżącego nie było nigdy opuszczenie terytorium RP, gdzie odnalazł źródło utrzymania dla swojej rodziny i przestrzegał istniejących przepisów prawnych, (-) obecnie uzależnia swój byt i pracę na rzecz firmy [...] (dalej "nowy pracodawca") od wyniku niniejszego postępowania.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymał stanowisko wyrażone zarówno: 1) w odwołaniu od decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jak i 2) w odwołaniu od decyzji o cofnięciu wizy krajowej. Wskazał ponadto, że Skarżący posiada zezwolenie typu A, które potwierdza jego legalność zatrudnienia do [...] lipca 2019 r.
III. Jak już wskazano, zaskarżoną obecnie decyzją odwoławczą KGSG rozpoznał odwołanie Skarżącego od decyzji KPSG, utrzymując tę decyzję w mocy.
Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze, KGSG wskazał w szczególności, co następuje:
(i) Przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego jest wyłącznie rozpatrzenie odwołania Skarżącego od decyzji KPSG, wydanej w przedmiocie cofnięcia wizy krajowej. Poza tym przedmiotem pozostają natomiast kwestie badane w postępowaniu o zobowiązanie cudzoziemca do powrotu.
(ii) Cofnięcie Skarżącemu wizy krajowej nastąpiło z tej przyczyny, że nie uzasadniając celu i warunków pobytu na podstawie posiadanej wizy wydanej w celu wykonywania pracy innej niż określona w art. 60 ust. 1 pkt 5 i 5 ustawy, cudzoziemiec przestał spełniać warunki do jej otrzymania, spełniając tym samym przesłankę do jej cofnięcia.
W celu ustalenia stanu faktycznego w zakresie przestrzegania przepisów, dotyczących warunków wjazdu i pobytu, właściwy organ SG przeprowadził na podstawie art. 289 ustawy kontrolę legalności pobytu Cudzoziemca na terytorium RP. Podczas legitymowania ujawniono, że: (-) Cudzoziemiec stawił się na lotnisku celem udania się do L. (przez Z.), (-) posiada on wizę wydaną w celu wykonywania pracy na rzecz Spółki. Funkcjonariusze SG skontaktowali się drogą telefoniczną z osobą koordynującą zatrudnienie w Spółce, a następnie uzyskali (drogą mailową), informację, że Skarżący zrezygnował z pracy w tym podmiocie, w związku z czym Spółka wycofała się ze współpracy ze Skarżącym, a co za tym idzie zezwolenie, na podstawie którego uzyskał on wizę, zostało anulowane.
Oświadczenia uzyskane od cudzoziemca w trakcie kontroli legalności pobytu znalazły potwierdzenie w jego zeznaniach złożonych w dniu [...] czerwca 2018 r. do protokołu przesłuchania sporządzonego w odrębnym postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu.
Skarżący, pouczony o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oraz o prawie do odmowy składania zeznań, zeznał, iż: (-) z Nepalu ostatni raz wyleciał w dniu [...] maja 2018 r. samolotem do Polski (tranzytem przez D.), (-) granicę RP przekroczył w dniu [...] maja 2018 r. na podstawie ważnego paszportu oraz polskiej wizy, (-) o polską wizę ubiegał się w Ambasadzie w Delhi, albowiem chciał podjąć pracę w Polsce. Zapytany, co robił podczas pobytu w Polsce, zeznał: "W Polsce nie podjąłem pracy. Cały czas czekałem na rozpoczęcie pracy. Mieszkałem w O. w domu, który pracodawca przeznaczył na pokoje dla pracowników" Na pytanie, dlaczego nie stawił się w miejscu pracy, odpowiedział: "Stawiłem się do pracodawcy, ale on cały czas odwlekał moje zatrudnienie". Skarżący nie potrafił jednak podać adresu miejsca pracy. Zapytany, w jakim celu chciał udać się do Portugalii, oświadczył: "Do Portugalii chciałem pojechać w celach turystycznych odwiedzić mojego wujka ". Przesłuchanie zostało przeprowadzone przy udziale tłumacza języka nepalskiego. Ani tłumacz, ani cudzoziemiec, nie zgłaszali żadnych problemów z komunikacją. Strona po odczytaniu protokołu nie wniosła do niego żadnych zarzutów i podpisała go, jako zgodny ze złożonymi zeznaniami.
(iii) W myśl art. 64 ust. 1 i 2 ustawy wiza w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 6 (w celu wykonywania pracy) może być wydana Skarżącemu, który przedstawi zezwolenie na pracę na terytorium RP w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 43a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 1265) w sytuacji, gdy zezwolenie takie jest wymagane, na okres pobytu, który odpowiada okresowi wskazanemu w tym zezwoleniu. Uzyskanie wizy w celu wykonywania pracy wiąże się, zatem ściśle z posiadaniem i okazaniem przez cudzoziemca, organowi właściwemu do wydania wizy, zezwolenia na pracę.
Na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 lit. j oraz pkt 3 lit. a ustawy cudzoziemiec ubiegający się o wydanie wizy krajowej składa osobiście wypełniony formularz wniosku zawierający, m.in. wskazanie i uzasadnienie celu pobytu na terytorium RP oraz dokumenty potwierdzające jego cel i warunki. Na formularzu wniosku cudzoziemiec potwierdza własnoręcznym podpisem, że jest świadomy, iż wydana już wiza krajowa może zostać cofnięta, jeśli przestanie spełniać warunki do jej wydania. Istnieje, więc ścisły związek pomiędzy podstawą wydania wizy, a jej konkretnym celem, który powinien być realizowany, tj. w tym przypadku wykonywanie legalnej pracy na podstawie zezwolenia na pracę. Co istotne, cudzoziemiec podlega odrębnej weryfikacji spełniania warunków posiadania wizy nie tylko podczas ubiegania się o jej wydanie ale również podczas wjazdu na terytorium RP czy też podczas legitymowania na tym terytorium. W sytuacji, gdy cudzoziemiec nie uzasadni celu lub warunków planowanego pobytu, na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 8 ustawy konsul odmawia wydania wizy, a jeżeli okoliczności uzasadniające taką odmowę powstaną po wydaniu wizy, to zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy wiza jest cofana.
Skarżący uzyskał u Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w New Delhi wizę w celu wykonywania pracy innej niż określona w art. 60 ust. 1 pkt 5 i 5a ustawy. Oznacza to, że ubiegając się o wydanie wizy wskazał we wniosku wizowym, że celem jego wjazdu i pobytu jest podjęcie pracy na terytorium RP, a na uzasadnienie tegoż celu załączył wskazane zezwolenie na pracę, czyli dokument wydawany przez właściwego miejscowo wojewodę, na wniosek podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi. W myśl przepisów zawartych w art. 88 f pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zezwolenie na pracę jest wydawane dla określonego cudzoziemca, określa podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi, stanowisko lub rodzaj pracy wykonywanej przez cudzoziemca, najniższe miesięczne wynagrodzenie cudzoziemca na danym stanowisku, wymiar czasu pracy albo liczbę godzin pracy w tygodniu lub miesiącu, rodzaj umowy będącej podstawą wykonywania pracy oraz okres ważności zezwolenia. Zatem, celem pobytu Skarżącego w Polsce powinno być wykonywanie pracy u pracodawcy wskazanego w zezwoleniu będącym podstawą wydania wizy, lub w przypadku trudności w zakresie podjęcia wskazanego w nim zatrudnienia - u innego pracodawcy po uprzednim uzyskaniu przez niego nowego zezwolenia na pracę.
Z przeprowadzonych przez SG czynności wyjaśniających wynika natomiast, że Spółka, która ubiegała się o wydanie zezwolenia na pracę dla Cudzoziemca, zrezygnowała z jego zatrudnienia. Organ I instancji nawiązał kontakt telefoniczny z osobą koordynującą zatrudnienie w Spółce i w dniu [...] czerwca 2018 r. otrzymał od niej zwrotną informację za pośrednictwem e-mail, z której wynika, że ww. firma wycofała się ze współpracy ze Skarżącym (Cudzoziemiec samowolnie porzucił pracę w firmie). W związku z tym, zezwolenie, na podstawie którego uzyskał wizę zostało anulowane (informacja e-mail w aktach sprawy).
Okazując do kontroli, jako uzasadnienie celu i warunków swojego pobytu na terytorium RP, zezwolenie na pracę wydane na wniosek Spółki, która zrezygnowała z jego zatrudnienia, Skarżący nie uzasadnił celu i warunków pobytu na tym terytorium, na podstawie wizy w celu wykonywania pracy, czym wyczerpał przesłankę do cofnięcia wizy określoną w art. 65 ust. 1 pkt 8 ustawy. W związku z tym, organ I instancji był ustawowo obowiązany wypełnić dyspozycję art. 90 ust. 1 ustawy. Przepis ten ma charakter normy prawnej bezwzględnie obowiązującej. Organ administracji, po stwierdzeniu okoliczności wyczerpujących treść tego przepisu jest zobligowany do wydania określonej decyzji.
(iv) Zarzuty odwołania, dotyczące wydania zaskarżonej decyzji na podstawie błędnie przyjętych okoliczności faktycznych, a także argumentacja pełnomocnika odnosząca się do uniemożliwienia stronie możliwości swobodnej wypowiedzi odnośnie zaistniałej sytuacji są nieuzasadnione i stoją w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Jak wynika z akt sprawy, w toku wszystkich czynności związanych z prowadzonym postępowaniem w przedmiocie cofnięcia posiadanej przez niego wizy, Skarżący był na bieżąco informowany w zrozumiałym dla siebie języku w sposób należyty okolicznościach faktycznych i prawnych mających bezpośredni wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków. Stronę zawiadomiono o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o cofnięciu wizy krajowej. Zgodnie z przepisami ustawy została ona także pisemnie pouczona o zasadach i trybie przeprowadzenia kontroli legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ustalony na podstawie zgromadzonego materiału stan faktyczny sprawy pozwalał na dokonanie oceny spełnienia w niniejszej sprawie przesłanki do cofnięcia wizy krajowej określonej w art. 90 ust. 1 w zw. z art. 65 ust. 1 pkt 8 ustawy. Przede wszystkim, na podstawie zebranego materiału dowodowego, możliwe było ustalenie, jaką wizę Cudzoziemiec posiada, jakie dokumenty uzupełniające zostały przez niego dołączone, na potwierdzenie celu i warunków wjazdu i pobytu na terytorium RP, do wniosku o wydanie wizy, jakie dokumenty posiadał i okazał do kontroli w dniu [...] czerwca 2018 r. oraz to, że pracodawca, który figuruje w zezwoleniu na pracę, okazanym przez cudzoziemca na uzasadnienie celu i warunków pobytu zrezygnował z jego zatrudnienia, a cudzoziemiec nie posiadał innego zezwolenia na pracę u kolejnego pracodawcy.
Mając na uwadze przedstawione, podniesiony w odwołaniu zarzut, instrumentalnego prowadzenia przez organ I instancji czynności z udziałem cudzoziemca nie zasługuje na uwzględnienie. Co istotne Skarżący, pomimo tego, iż niejednokrotnie miał ku temu okazję, nie zgłaszał zarzutów oraz uwag co do przeprowadzanych z jego udziałem czynności, a co więcej podpisał dokumenty związane prowadzonymi wobec niego czynnościami, jak zgodne ze stanem faktycznym (tj. protokół sporządzony z kontroli legalności pobytu, protokół zatrzymania).
Plany związane z chęcią podjęcia przez Cudzoziemca pracy na rzecz nowego pracodawcy nie mają wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Jak już wcześniej wskazano, obowiązujące przepisy nie nakładają na cudzoziemca obowiązku pracy u jednego pracodawcy i w przypadku braku możliwości podjęcia zatrudnienia zgodnie z posiadanym zezwoleniem na pracę, ma on prawo w okresie ważności posiadanej wizy wykonywać pracę na rzecz innego (kolejnego) pracodawcy, jednak warunkiem tego jest uprzednie uzyskanie zezwolenia na pracę wydanego przez urząd wojewódzki właściwy terytorialnie dla siedziby firmy zatrudniającej. Ponadto, należy zauważyć, że strona w toku postępowania nie wskazywała na podjęcie innego legalnego zatrudnienia. Zarówno z akt sprawy, jak i odwołania wynika w sposób bezsprzeczny, że strona przebywając na terytorium RP na podstawie wizy wydanej w celu wykonywania pracy nie podjęła pracy na rzecz Spółki. Nie podjęła również żadnego innego legalnego zatrudnienia. Wiza o symbolu D06 służy do wykonywania pracy, a nie do jej poszukiwania czy też uprawiania turystyki.
Argumenty podniesione przez pełnomocnika strony w piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r. nie mają wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje posiadanie przez Skarżącego zezwolenia typu A, wydanego w dniu [...] lipca 2018 r. tj. już po cofnięciu posiadanej przez niego wizy. Nadmienić należy, że nie posiadając ważnej wizy (została cofnięta w dniu [...] czerwca 2018 r.) Skarżący nie jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium RP. Zasady wykonywania pracy przez cudzoziemców w Polsce reguluje m.in. ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W myśl art. 2 pkt 40 tejże ustawy przez wykonywanie pracy przez cudzoziemca należy rozumieć w szczególności: zatrudnienie, wykonywanie innej pracy zarobkowej. Jednocześnie, co istotne, zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. a przywołanej wyżej regulacji, cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pracę oraz legalnie przebywa w Polsce na podstawie wizy. W celu wykonywania pracy u nowego pracodawcy Skarżący winien posiadać nową wizę, o wydanie której może wnioskować do konsula.
IV. Pismem z dnia [...] września 2018 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję odwoławczą KGSG, zarzucając jej naruszenie:
1) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organy uprawnione kompleksowego zbadania sytuacji skarżącego w szczególności jego sytuacji i okoliczności przebywania na terytorium RP;
2) art. 7a k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wątpliwości związanych z ich zatrzymaniem i pobytem na terenie Placówki Straży Granicznej W. - O., czynności podejmowanych przez funkcjonariuszy oraz podjętych decyzji;
3) art. 7b k.p.a. poprzez zastosowanie najdalej idącej konsekwencji, którą można było zastosować w zaistniałej sprawie przy pominięciu sytuacji skarżącego i okoliczności związanych z jego pobytem w RP;
4) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej, w szczególności naruszenie zasady proporcjonalności (zakazu nadmiernej ingerencji);
5) art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie Skarżącego o sytuacji związanej z jego zatrzymaniem oraz konsekwencji, które z tego zatrzymania wynikają, w sposób umożliwiający mu swobodne zrozumienie i odniesienie się do zarzucanych mu czynów;
6) art. 10 k.p.a. poprzez nie wysłuchanie Skarżącego i podjęcie rozstrzygnięcia wadliwego;
7) art. 302 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach poprzez zastosowanie przepisu w oderwaniu od rzeczywistej sytuacji skarżącego.
V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia [...] października 2018 r., KGSG wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję KGSG z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").
W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji odwoławczej prowadzi do następujących wniosków:
1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie art.90 ust.1 ustawy o cudzoziemcach, było rozstrzygnięcie, czy w stosunku do Skarżącego zostały spełnione przesłanki, obligujące właściwy organ do cofnięcia z urzędu wizy krajowej, wydanej cudzoziemcowi. Trafnie uznały w tym kontekście organy obu instancji, że: 1) w sprawie spełniona została hipoteza art.65 ust.1 pkt 8 ustawy, tj. po wydaniu Skarżącemu wizy wystąpiła okoliczność, która uzasadniałaby odmowę jej wydania (brak uzasadnienia celu lub warunków planowanego pobytu), 2) fakt ten obligował organy do orzeczenia o cofnięciu Skarżącemu wizy. Zarzutów skargi nie można było w tej sytuacji uwzględnić.
2. Stan prawny, regulujący przedmiot niniejszej sprawy, przedstawia się następująco:
Art. 90 ust.1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że wizę krajową cofa się z urzędu, jeżeli okoliczności uzasadniające odmowę wydania wizy krajowej, o których mowa w art. 65 ust. 1 pkt 1 i 3-9, powstały po jej wydaniu, albo na wniosek jej posiadacza. Z art.65 ust.1 pkt 8 ustawy wynika, że wydania wizy krajowej odmawia się cudzoziemcowi, gdy cudzoziemiec nie uzasadnił celu lub warunków planowanego pobytu.
W myśl art. 64 ust. 1 ustawy wiza w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 6 może być wydana cudzoziemcowi, który przedstawi zezwolenie na pracę w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 43a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1265) chyba, że zezwolenie to nie jest wymagane. Uzyskanie wizy w celu wykonywania pracy wiąże się, zatem ściśle z posiadaniem i okazaniem przez cudzoziemca, organowi właściwemu do wydania wizy (konsulowi) zezwolenia na pracę.
W myśl przepisów zawartych w art. 88 f pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zezwolenie na pracę jest wydawane dla określonego cudzoziemca, określa podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi, stanowisko lub rodzaj pracy wykonywanej przez cudzoziemca, najniższe miesięczne wynagrodzenie cudzoziemca na danym stanowisku, wymiar czasu pracy albo liczbę godzin pracy w tygodniu lub miesiącu, rodzaj umowy będącej podstawą wykonywania pracy oraz okres ważności zezwolenia.
Na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 lit. j oraz pkt 3 lit. a ustawy cudzoziemiec ubiegający się o wydanie wizy krajowej składa osobiście wypełniony formularz wniosku zawierający, m.in. wskazanie i uzasadnienie celu pobytu na terytorium RP oraz dokumenty potwierdzające jego cel i warunki. Na formularzu wniosku cudzoziemiec potwierdza własnoręcznym podpisem, że jest świadomy, iż wydana już wiza krajowa może zostać cofnięta, jeśli przestanie spełniać warunki do jej wydania. Istnieje, więc ścisły związek pomiędzy podstawą wydania wizy, a jej konkretnym celem, który powinien być realizowany, tj. w tym przypadku wykonywanie legalnej pracy na podstawie zezwolenia na pracę. Co istotne, cudzoziemiec podlega odrębnej weryfikacji spełniania warunków posiadania wizy nie tylko podczas ubiegania się o jej wydanie ale również podczas wjazdu na terytorium RP czy też podczas kontroli legalności pobytu cudzoziemca na tym terytorium. W sytuacji, gdy cudzoziemiec nie uzasadni celu lub warunków planowanego pobytu, na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 8 ustawy konsul odmawia wydania wizy, a jeżeli okoliczności uzasadniające taką odmowę powstaną po wydaniu wizy, to zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy wiza jest cofana.
3. Odniesienie w/w uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego sprawy prowadzi do następujących wniosków:
Spełnienie się w odniesieniu do Skarżącego hipotezy art.65 ust.1 pkt 8 ustawy w dacie kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy SG, tj. w dniu [...] czerwca 2018 r., oznaczające konieczność uznania, że w dacie tej Skarżący nie uzasadnił celu lub warunków planowanego pobytu, wiąże się z tym, że: (-) pomimo miesięcznego pobytu na terytorium RP ([...] maja – [...] czerwca 2018 r.) Cudzoziemiec nie podjął pracy w Spółce, tj. u pracodawcy, na wniosek którego wydane zostało zezwolenie na pracę Skarżącego na terytorium RP, (-) na terytorium RP Skarżący nie wykonywał w dniu [...] czerwca 2018 r. pracy na rzecz jakiegokolwiek innego pracodawcy, świadczonej na podstawie stosownego zezwolenia wydanego na wniosek takiego podmiotu. Sytuacja ta oznacza, iż w dacie kontroli Skarżący nie realizował celu, który był podstawą uzyskania wizy krajowej (wykonywanie pracy innej niż określona w art. 60 ust. 1 pkt 5 i 5a ustawy), realizując tym samym cel pobytu nie przewidziany w wydanej wizie.
Ponownie podkreślić należy, ze celem pobytu Skarżącego w Polsce powinno być wyłącznie wykonywanie pracy u pracodawcy wskazanego w zezwoleniu będącym podstawą wydania wizy, lub - w przypadku trudności w zakresie podjęcia wskazanego w nim zatrudnienia - u innego pracodawcy po uprzednim uzyskaniu przez niego nowego zezwolenia na pracę. Okoliczność, że w trakcie miesięcznego pobytu w Polsce Skarżący nie podjął pracy ani zgodnie z posiadanym zezwoleniem na pracę, tj. w Spółce, ani (legalnie) u żadnego innego pracodawcy nie budzi żadnych wątpliwości w szczególności w świetle jednoznacznych i klarownych oświadczeń Skarżącego co do tych kwestii, złożonych do protokołu przesłuchania z dnia [...] czerwca 2018 r. w postepowaniu o zobowiązanie Skarżącego do powrotu (Pytanie: "Co Pan robił w Polsce ?" Odpowiedź: "W Polsce nie podjąłem pracy. Cały czas czekałem na rozpoczęcie pracy. Mieszkałem w O. w domu, który pracodawca przeznaczył na pokoje dla pracowników." – k.43 v). Zaznaczyć należy, iż jakkolwiek przedmiotem kontrolowanego obecnie postępowania nie było zobowiązanie Skarżącego do powrotu, to jednakże protokół z postępowania w tym właśnie przedmiocie (tj. w przedmiocie w/w zobowiązania), toczącego się równolegle z postępowaniem niniejszym, mógł być wykorzystany w niniejszej sprawie (w zakresie okoliczności mających dla niej znaczenie) na zasadzie art. 75 § 1 k.p.a., w myśl którego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Nie można przyjąć, iż niepodjęcie przez Skarżącego zatrudnienia wynika z okoliczności, za które Skarżący nie ponosi odpowiedzialności, tj. z racji zwłoki pracodawcy. Po pierwsze wskazać należy, że skonfrontowanie przytoczonych twierdzeń Skarżącego ze wskazaniami doświadczenia życiowego wywołuje istotne zastrzeżenia co do wiarygodności relacji Skarżącego. Zachowanie pracodawcy Skarżącego, polegające na tym, iż pracodawca ten miałby przez miesiąc pokrywać koszty utrzymania Skarżącego (a co najmniej oferować mu zakwaterowanie), nie polecając mu w tym okresie podjęcia pracy, kłóciłoby się bowiem z oczywistym interesem ekonomicznym tego pracodawcy. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy (zakładając hipotetycznie, iż relacja Skarżącego jest ścisła), iż obowiązkiem Skarżącego było w tej sytuacji niezwłoczne podjęcie próby wyegzekwowania od pracodawcy jego obowiązków (a co najmniej skierowanie do pracodawcy stosownej korespondencji, której kopia mogłaby następnie stanowić dowód przed organami administracji) lub znalezienie innego pracodawcy, który wystąpiłby o wydanie dla Skarżącego niezbędnego zezwolenia na pracę. Czynności tego rodzaju Skarżący jednakże zaniechał.
Nie ma przy tym znaczenia, że ostatecznie Skarżący znalazł nowego pracodawcę, na którego wniosek Skarżący otrzymał zezwolenie na pracę w dniu [...] lipca 2018 r. (k.12). Chodzi tu bowiem o zdarzenie zaistniałe już po dniu kontroli przeprowadzonej przez SG w dniu [...] czerwca 2018 r., nie zmieniające w żadnym zakresie faktu, iż w dniu kontroli Skarżący wypełniał przesłanki z art.65 ust.1 pkt 8 ustawy, obligujące organy do cofnięcia wydanej mu wizy krajowej.
4. Do podniesionych w skardze zarzutów organ odwoławczy odniósł się wyczerpująco w odpowiedzi na skargę. Stanowisko to Sąd w całości popiera, traktując na równi z własnym. Stosownie do powyższego:
Zarzuty naruszenia zasad rządzących postępowaniem administracyjnym, w tym dotyczące naruszenia art. 7a, 7b, 8 k.p.a. należy uznać za nieuzasadnione.
Nie doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów art. 7, art. 8 k.p.a., które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. Działanie na podstawie prawa obejmuje dwa zasadnicze elementy, ja mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy.
Okoliczność, że zgodnie z art. 7 k.p.a. organ jest zobligowany przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej, a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także w myśl art. 9 k.p.a. jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, nie oznacza, że organ może nie zastosować obowiązującego przepisu prawa. Orzekanie z uwzględnieniem słusznego interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oznacza bowiem orzekanie w granicach prawa.
Co istotne, wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada, że sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony, doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie tej zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa proceduralnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Organ był ustawowo obowiązany wypełnić dyspozycję art. 90 ust. 1 ustawy. Przepis ten ma charakter normy prawnej bezwzględnie obowiązującej. Organ administracji, po stwierdzeniu okoliczności wyczerpujących treść tego przepisu jest zobligowany do wydania określonej decyzji. Powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej i drugiej instancji wynikają motywy podjętych rozstrzygnięć. Uzasadnienia kontrolowanych decyzji przedstawiają prawidłową faktyczną i prawną motywację, spełniającą wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Organy orzekając w mniejszej sprawie w sposób prawidłowy przeprowadziły proces subsumcji stanu faktycznego do właściwych przepisów prawa materialnego.
Zarzuty Skarżącego mają wyłącznie charakter polemiczny, bez wpływu na legalność zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie organy administracji publicznej nie uchybiły wymogom praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy, wynikającym z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania, mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W niniejszej sprawie zasada ta została zrealizowana, albowiem organy ściśle przestrzegały prawo, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy (fakt nierealizowania przez Skarżącego celu, dla którego została mu wydana wiza krajowa nr [...]) i zastosowania do poczynionych ustaleń właściwych konsekwencji prawnych.
Za nie trafiony należy uznać również zarzut naruszenia art. 7a k.p.a. Zasada ogólna postępowania administracyjnego wyrażona w przywołanym przepisie nakazuje rozstrzygać wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony. W myśl tego przepisu jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Funkcją art. 7a k.p.a. jest zwiększenie ochrony praw strony przez ograniczenie negatywnych skutków nieprecyzyjnego formułowania przepisów prawa (por. Przybysz, Piotr Marek. Art. 7 (a). W: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany. System Informacji Prawnej LEX, 2018). Zasada rozstrzygania "na korzyść strony" odnosi się wyłącznie do wątpliwości co do stanu prawnego, a nie stanu faktycznego sprawy. W niniejszej sprawie nie istniały wątpliwości prawne, które upoważniałyby do zastosowania rzeczonej zasady, nie doszło również do naruszenia art. 7b k.p.a. (w zakresie, jak w skardze).
Nie sposób zgodzić się z twierdzeniami skargi, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest zupełnie nieproporcjonalne - zastosowane środki w postaci dotkliwej kary (cofnięcie wizy krajowej), są całkowicie nieadekwatne do celów służących wszczętemu postępowaniu. Zdaniem Skarżącego, w oparciu o okoliczności stanu faktycznego, odpowiednie (niezbędne), konieczne i proporcjonalne sensu stricte, byłoby odstąpienie od wymierzenia kary. W przypadku stwierdzenia przez właściwy organ Straży Granicznej, że cudzoziemiec nie uzasadnił celu lub warunków planowanego pobytu wydanie decyzji o cofnięciu wizy ma charakter związany. Organy administracji zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Odstępując od cofnięcia wizy w przypadku stwierdzenia, że cudzoziemiec nie uzasadnił celu lub warunków planowanego pobytu, organ naruszyłby przepisy präwa materialnego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. (w zakresie, jak w skardze) stwierdza się, że jest on bezzasadny. Należy mieć na uwadze, że wszelkie czynności w tego rodzaju sprawach podejmowane są przez funkcjonariuszy wobec cudzoziemca bezpośrednio po ujawnieniu podstaw do cofnięcia wizy krajowej. Cudzoziemiec otrzymuje wymagane pouczenia oraz bierze udział osobiście we wszystkich czynnościach aż do momentu wydania decyzji administracyjnej, którą otrzymuje do rąk własnych.
Nieusprawiedliwione są twierdzenia skargi: "organ prowadzący przesłuchanie, wspomagając się tłumaczem języka angielskiego nie poddał refleksji, faktu, że ma do czynienia z osobą, która włada językiem nepalskim i która korzysta z alfabetu dewangari, co może utrudnić swobodne porozumiewanie się". W niniejszym postępowaniu organ nie przeprowadzał czynności z przesłuchania cudzoziemca. Przesłuchanie cudzoziemca zostało natomiast przeprowadzone w odrębnym postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu i wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego zostało ono przeprowadzone przy udziale tłumacza języka nepalskiego. Co istotne, ani tłumacz, ani cudzoziemiec, nie zgłaszali żadnych problemów z komunikacją. Strona po odczytaniu protokołu nie wniosła do niego żadnych zarzutów i podpisała go, jako zgodny ze złożonymi zeznaniami. W świetle zarzutów skargi, istotnym jest, iż oświadczenia uzyskane od cudzoziemca w trakcie kontroli legalności pobytu znalazły potwierdzenie w jego zeznaniach złożonych w dniu [...] czerwca 2018 r. do protokołu przesłuchania sporządzonego w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu.
Nie może być również mowy o naruszeniu art. 9 k.p.a. albowiem strona była należycie i wyczerpująco informowana przez organ I instancji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. W niniejszym postępowaniu organ odwoławczy nie badał prawidłowości czynności związanych z zatrzymaniem, niemniej jednak, na marginesie, warto zaznaczyć, iż z protokołu wynika, że Skarżący nie zgłaszał żadnych zarzutów do treści protokołu zatrzymania i własnoręcznie go sygnował oraz nie wnosił zastrzeżeń co do sposobu zatrzymania. Tym samym podważanie przez pełnomocnika na etapie postępowania skargowego czynności prowadzonych z udziałem cudzoziemca jest niezasadne. Ponadto, w dniu zatrzymania otrzymał w języku angielskim pouczenie o zasadach i trybie przeprowadzania kontroli legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz pouczenie o uprawnieniach zatrzymanego cudzoziemca, które sygnował własnoręcznym podpisem. Cudzoziemiec oświadczył, że został pouczony o możliwości złożenia zażalenia do Sądu i Prokuratury na zasadność, legalność oraz prawidłowość zatrzymania. Skarżący nie żądał kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym i bezpośredniej z nim rozmowy, nie żądał : również kontaktu z urzędem konsularnym, co znajduje odzwierciedlenie w protokole zatrzymania.
W sprawie nie mogło dojść do naruszenia art. 302 ustawy o cudzoziemcach albowiem przepis ten nie miał, w niej zastosowania.
W świetle powyższych okoliczności wniesioną skargę należy uznać za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło