IV SA/Wa 2881/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-30
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz – Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli skarżący jest z mocy prawa zwolniony z ponoszenia tych kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym udzielania cudzoziemcom ochrony?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy skarżący jest z mocy prawa zwolniony z ich ponoszenia na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. g) PPSA, co ma miejsce w sprawach dotyczących udzielania cudzoziemcom ochrony. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu może być zasadny, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla poziomu utrzymania koniecznego, co w tym przypadku zostało potwierdzone trudną sytuacją majątkową skarżącego.Stan faktyczny
G. P. złożył skargę do WSA w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców odmawiającą mu nadania statusu uchodźcy. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący oświadczył, że nie posiada majątku i utrzymuje się z miesięcznego świadczenia w wysokości 750 zł.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu oraz umorzyć postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 30 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: 1. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu, 2. umorzyć postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych.
G. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2015 r. nr [...] w której stwierdzono, że wniosek G. P. nadanie statusu uchodźcy jest oczywiście bezzasadny, odmówiono skarżącemu nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej.
W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że nie posiada jakiegokolwiek majątku i oszczędności. Wyjaśnił, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się ze świadczenia pieniężnego przyznawanego osobom ubiegającym się o nadanie statusu uchodźcy w wysokości 750 zł miesięcznie.
Stwierdzono, co następuje:
W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu Sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.).
Według przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. g) p.p.s.a., zmienionego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących udzielania cudzoziemcom ochrony. Nie ulega wątpliwości, że skarga G. P. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] orzekającą o odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy i innych form ochrony uzupełniającej dotyczy udzielenia cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej. Sprawy wydawania tych decyzji regulują przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r., poz. 680 ze zm.). Status uchodźcy i ochrona uzupełniająca to jedne z form ochrony cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 3 powołanej ustawy).
W rezultacie, skarżący w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych, jego wniosek należy uznać za bezprzedmiotowy.
Z pewnością nie jest bezprzedmiotowy wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawego z urzędu.
Według art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego.
Zdaniem referendarza sądowego, sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest obiektywnie trudna. Skarżący nie pracuje, a przez to nie osiąga dochodów. Zaspokaja potrzeby egzystencjalne wyłącznie dzięki środkom pochodzącym z pomocy socjalnej udzielanej cudzoziemcom ubiegającym się o nadanie statusu uchodźcy. Wnioskodawca nie dysponuje oszczędnościami czy przedmiotami wartościowymi.
W tych okolicznościach faktycznych referendarz stwierdził, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu art. 249 a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. g), art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło