IV SA/Wa 2882/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r. [...], po rozpoznaniu odwołania D. K., dalej skarżąca, od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2013 r.nr. [...], orzekającej o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z nieruchomości nr [...] przy ulicy [...] w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej organu. Decyzją z [...] września 2013 r. Prezydent W.orzekł o wymeldowaniu skarżącej z budynku przy ulicy [...] w W. Skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją i złożyła odwołanie wywodząc, że od 25 lat zamieszkuje w tym domu, który jest jej domem rodzinnym, jest z nim związana emocjonalnie. Okolicznością która zdecydowała o tym, iż skarżąca obecnie w nim nie przebywa był konflikt rodzinny, co świadczy o tym, że opuszczenie domu nie miało charakteru dobrowolnego, trwałego i oczywistego – co uzasadniać powinno odmowę wymeldowania. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ ustalił na podstawie zeznań m.in. świadków: wnioskującego o wymeldowanie J. J. oraz H. G., M. K. – współwłaścicielek nieruchomości przy ulicy [...] w W., że skarżąca od wielu lat nie mieszka w miejscu swego stałego zameldowania. Jej centrum życiowe mieści się w domu przy ulicy [...] w W. Dom ten wybudowali rodzice skarżącej. Skarżąca opuściła ten lokal i nie podjęła żadnych starań żeby do niego powrócić. Dlatego spełniona została przesłanka do wymeldowania o jakiej mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r, nr 139, poz. 993 ze zm.). Organ uznał, że wskazywana przez pełnomocnika skarżącej jako powód do opuszczenia lokalu, okoliczność związana z konfliktem skarżącej z pozostałymi współwłaścicielami, nie może być podstawą do odmowy wymeldowania. Skarżąca dobrowolnie się wyprowadziła, nie podjęła w stosownym czasie działań mających na celu ochrony swych praw do budynku. Takim działaniem nie jest toczące się przed Sądem Rejonowym dla [...] postępowanie zmierzające do uchylenia postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku po zmarłej M. K. Zdaniem organu, skarżąca świadomie, dobrowolnie i trwale opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i w związku z tym nie jest możliwe jej dalsze zameldowanie w tym domu. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła skarżąca, zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przypisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organ nieprawidłowo uznał, że zostały spełnione przesłanki do jej wymeldowania. Skarżąca posiada w tym domu od urodzenia zameldowanie na pobyt stały, jej związana z tą nieruchomością jako domem rodzinnym i odczuwa do niego więź emocjonalną. Przebywanie w tym domu uniemożliwiają jej osoby obecnie tam zamieszkałe. Skarżąca wielokrotnie próbowała wejść na posesję jednakże bezskuteczne ponieważ bez jej zgody zostały wymienione zamki do bramy i furtki, co świadczy o braku dobrowolności jako przesłanki do wymeldowania. Chcąc uniknąć dalszych sporów skarżąca nie podjęła działań w celu umożliwienia dalszego zamieszkiwania. W ocenie skarżącej organ wadliwie uznał, że skarżąca miała zamiar trwałego opuszczenia lokalu podczas gdy skarżąca takiego zamiaru nie miała i nie ma. Decyzja o opuszczeniu lokalu spowodowana została czynnikami zewnętrznymi i niezależnymi od skarżącej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Podstawą prawną do wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (D.U. 2006. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z jego treścią organ ma obowiązek z urzędu lub na wniosek strony orzec o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Za pobyt stały uważa się zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu tj. z wolą koncentracji w danym miejscu swych spraw życiowych. Z kolei opuszczenie lokalu związane jest z zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem swych spraw życiowych w innym miejscu. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 cyt. ustawy). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wtedy, gdy opuszczenie ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizyczna nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe. Rezygnacja z przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu przyjmuje się także sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. W sytuacji gdy opuszczenie lokalu mogło nastąpić na skutek stawianych przeszkód w dalszym zamieszkiwaniu, o opuszczeniu lokalu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. m. in. wyrok NSA z dnia 12.04.2001 r., sygn. akt V SA 3078/00). Inaczej mówiąc, bierność w dochodzeniu swych praw związanych z powrotem do miejscem dotychczasowego pobytu, jest równoznaczna z uznaniem, że dana osoba podjęła dobrowolną decyzję o wyborze innego miejsca zamieszkania. Sytuacja taka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Skarżąca, nie skorzystała bowiem z możliwości wniesienia powództwa posesoryjnego, którego to faktu nie zakwestionowała. Same osobiste próby w wejściu na posesję nie są tożsame z podjęciem działań prawnych w celu umożliwienia powrotu do domu. Jak wynika z twierdzeń samej skarżącej, które w tym zakresie znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadków: J. J., H. G. czy M. K., skarżąca od kilku lat nie mieszka w domu przy ulicy [...] w W. i nie podjęła kroków prawnych w celu powrotu do miejsca jej dotychczasowego zameldowania. Organy uznały zatem prawidłowo, że opuszczenie przez nią tego domu, skoncentrowanie spraw życiowych w innym miejscu, przy ulicy [...] w W. i nie podjęcie stosownych kroków prawnych aby do domu powrócić świadczą o tym, że opuszczenie dotychczasowego miejsca zameldowania miało charakter dobrowolny i trwały. Czyni to niezasadnym zarzut, że organ nie zbadał czy ustał rzeczywisty zamiar zamieszkiwania w danym lokalu w sposób trwały. Organ zasadnie przyjął, że brak aktywności w zakresie przywrócenia posiadania domu w którym niewątpliwie skarżąca była zameldowania uzasadnia twierdzenie, że jej decyzja co do chęci tam zamieszkiwania jest negatywna (nie ma woli dalszego zamieszkiwania w tym domu). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy w sposób rzetelny i pełny zebrały materiał dowodowy i na jego podstawie prawidłowo uznały, że skarżąca spełnia warunki do jej wymeldowania. Bez żadnego znaczenia w tej sprawie jest toczące się postępowanie sądowe w przedmiocie wzruszenia postanowienia spadkowego, ponieważ nawet gdyby do tego doszło to mogłoby co najwyżej w innych sposób ukształtować krąg właścicieli spornej nieruchomości. To jednak pozostaje bez żadnego wpływu na ocenę przesłanek do wymeldowania. Sama, deklarowana przez skarżącą wola powrotu do rodzinnego domu i związek emocjonalny z nim, nie ma przesądzającego znaczenia przy ocenie spełnienia przesłanek z art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, skoro nie towarzyszy tej woli rzeczywisty zamiar powrotu do domu. Nie zasługuje więc na uwzględnienie zarzut skargi sprowadzający się do błędnej oceny zebranych w sprawie dowodów i wadliwego przyjęcia spełnienia przesłanki dobrowolności i trwałości. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.