IV SA/Wa 289/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Wojewoda [...] określił warunki korzystania ze środowiska przy realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie autostrady [...]. Pismem z dnia 27 września 2007 r. (data nadania w urzędzie pocztowym: 29 września 2007 r.) J. P. zwrócił się do Ministra Środowiska z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r., wnosząc jednocześnie odwołanie od przedmiotowej decyzji. Wnioskodawca podniósł, iż z treścią decyzji Wojewody [...] zapoznał się w dniu 26 września 2007 r. i z pouczenia zawartego w decyzji dowiedział się, że przysługuje mu od niej odwołanie w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Podał, że ewentualne uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Wina leży natomiast po stronie Wojewody, który ogłoszenia przedmiotowej decyzji dokonał z naruszeniem art. 32 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 19 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Organ w ogłoszeniu prasowym z dnia [...] listopada 2006 r. zamieszczonym w "Gazecie [...]", informującym o fakcie wydania decyzji, nie zamieścił pouczenia o możliwości, sposobie i terminie wniesienia odwołania. Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] (sprostowanym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...]), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. W uzasadnieniu postanowienia Minister podał, że z akt sprawy wynika, iż Wojewoda [...] obwieszczeniem z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...], poinformował o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Obwieszczenie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniach 16 listopada – 8 grudnia 2006 r. oraz umieszczone na stronie internetowej urzędu. Minister podał także, że Wojewoda [...] przekazał obwieszczenie z prośbą o zamieszczenie na tablicy ogłoszeń gminom, przez które przebiega trasa planowanej inwestycji, w tym blisko miejsca zamieszkania strony, tj. Urzędzie Miasta w 1 Sygn. akt IVSA/WA 289/08 B. w dniach 14 listopada – 14 grudnia 2006 r. i w Urzędzie Gminy w B. w dniach 16 listopada – 8 grudnia 2006 r. Ponadto obwieszczenie o przedmiotowej decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. ukazało się [...] listopada 2006 r. w "Gazecie [...]" wraz z informacją, że z jej treścią można zapoznać się w Wydziale Ochrony Środowiska i Rolnictwa [...] Urzędu Wojewódzkiego oraz w siedzibach urzędów gmin, przez które przebiega autostrada. Zdaniem Ministra Środowiska wszystkim zainteresowanym stronom zapewniono możliwość bezpośredniego zapoznania się z treścią decyzji, w której zawarte było pouczenie o formie wniesienia od niej odwołania. Organ stwierdził, iż wnioskodawca w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Skargę na omawiane postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2007 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. P., domagając się uchylenia kwestionowanego rozstrzygnięcia oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż jest właścicielem m. in. działek o nr. ewidencyjnych [...] i [...], obręb K., gmina B. Przedsięwzięcie polegające na budowie autostrady [...] ma być realizowane m. in. na wymienionych działkach, a zatem skarżącemu przysługuje status strony postępowania. Zarzucił Wojewodzie [...], iż przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na budowie przedmiotowej autostrady, nie poinformował całej zainteresowanej społeczności o możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, gdyż nie opublikował obwieszczenia w sposób zwyczajowo przyjęty, czyli w prasie lokalnej, nie rozplakatował obwieszczenia w pobliżu planowanej inwestycji, jak również nie zamieścił stosownej informacji na stronie internetowej urzędu Wojewody [...]. Ponadto Wojewoda nie poinformował prawidłowo społeczności o wydaniu decyzji z [...] listopada 2006 r., naruszając art. 32 ust 2 w związku z art. 3 pkt 19 ustawy - Prawo ochrony środowiska, tj.: * nie rozplakatowano obwieszczenia w pobliżu planowanej budowy autostrady, informującego zainteresowaną społeczność o fakcie wydania decyzji, * nie opublikowano obwieszczenia informującego zainteresowaną społeczność o fakcie wydania decyzji w sposób zwyczajowo przyjęty, czyli w najbardziej poczytnej gazecie lokalnej, jaką jest "S.". 2 Sygn. akt IVSA/WA 289/08 Natomiast opublikowanie obwieszczenia w dniu [...] listopada 2006 r. w "Gazecie [...]" było wadliwe w świetle art. 9 kpa, ponieważ nie zawierało pouczenia, w jakim terminie można zapoznać się z treścią wydanej decyzji. Skarżący zarzucił także, że w zaskarżonym postanowieniu podano nieprawidłowe okresy, w których obwieszczenie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r., informujące o decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. było wywieszone w Urzędzie Miasta B. i Urzędzie Gminy B. Skarżący stwierdził, iż wskazując na wadliwość postępowania Wojewody [...] wykazał, iż niedotrzymanie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jego winy, wina leży w całości po stronie organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszym postępowaniu jest rozstrzygnięcie o charakterze procesowym. Organ II instancji odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie autostrady [...]. Z tego też względu Sąd w niniejszym postępowaniu nie bada zgodności z prawem przedmiotowej decyzji Wojewody. Postępowanie sądowe ogranicza się jedynie do zbadania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Ministra Środowiska, tj. do zbadania, czy wystąpiły przesłanki określone w art., 58 K.p.a., warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym Sąd nie badał zasadności zarzutów skarżącego dotyczących postępowania Wojewody [...] przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2006 r., które dotyczyły naruszenia obowiązków organu wynikających z art. 32 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. i art. 32 ust. 3 p.o.ś. Zgodnie z art. 58 Kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. 3 Sygn. akt IVSA/WA 289/08 W rozpatrywanej sprawie w pierwszym rzędzie należy ustalić, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. Artykuł 129 § 2 i 3 Kpa stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innego terminu do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie dla ustalenia terminu doręczenia decyzji istotne znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.: Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902 ze zm.), zwanej dalej "p.o.ś.", obowiązujące w dniu wydania decyzji Wojewody [...] (tj. [...] listopada 2006 r.). Zgodnie z art. 46 a ust. 5 p.o.ś. w przypadku, gdy liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się art. 49 Kpa, zgodnie z którym strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, a w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Takim szczególnym przepisem jest art. 32 ust. 2 i 3 p.o.ś. Stanowi on, że organ administracji publicznej właściwy do wydania decyzji podaje do publicznej wiadomości informację o zamieszeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o decyzjach wymagających udziału społeczeństwa. Przez podanie do publicznej wiadomości rozumie się ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia, a w sytuacji gdy siedziba właściwego organu mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot ogłoszenia - także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot ogłoszenia (art. 3 pkt 19 p.o.ś.). W przypadku, o którym mowa w art. 32 ust. 2 p.o.ś., podanie do publicznej wiadomości powinno nastąpić także poprzez zamieszczenie informacji na stronie internetowej organu właściwego do wydania decyzji, jeżeli organ ten prowadzi taką stronę (art. 32 ust. 3 p.o.ś.). Podsumowując, należy wskazać, iż z powołanych wyżej przepisów wynika, że istnieją następujące sposoby ogłoszenia informacji o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o decyzji wymagającej udziału społeczeństwa: - ogłoszenie w sposób zwyczajowo przyjęty w siedzibie organu właściwego w sprawie, 4 Sygn. akt IVSA/WA 289/08 zamieszczenie informacji na stronie internetowej organu właściwego do wydania decyzji, jeśli organ ten prowadzi taką stronę, ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot ogłoszenia - w sytuacji gdy siedziba właściwego organu mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot ogłoszenia, obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia. W ocenie Sądu, mając na względzie zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy materiał dowodowy, należy uznać, że organ prawidłowo i skutecznie poinformował strony o wydaniu decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. Po pierwsze właściwy w sprawie organ - Wojewoda [...], w zwyczajowo przyjęty sposób, tj. poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń [...] Urzędu Wojewódzkiego obwieszczenia z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], ogłosił w swej siedzibie o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. i o tym, że można się z nią zapoznać w [...] Urzędzie Wojewódzkim oraz siedzibach urzędów gmin, przez które przebiega planowana inwestycja. Po drugie, z akt administracyjnych wynika, że organ zamieścił stosowną informację o przedmiotowej decyzji na swojej stronie internetowej. Po trzecie, w sytuacji, gdy siedziba właściwego organu mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot ogłoszenia, poinformowanie społeczeństwa o zamieszczeniu wydanej decyzji w publicznie dostępnym wykazie, polega na ogłoszeniu w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości właściwej ze względu na przedmiot ogłoszenia. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu, ponieważ siedzibą organu właściwego w sprawie (Wojewody [...]) jest W., natomiast planowana inwestycja nie przebiega przez to miasto, lecz przez inne gminy w tym gminę B., na terenie której znajdują się działki należące do skarżącego. W rozpatrywanej sprawie Wojewoda wypełnił nałożony na niego obowiązek zarówno poprzez zamieszczenie stosownego ogłoszenia w prasie jak i przekazanie obwieszczenia odpowiednim urzędom gmin (w tym gminie B.), na terenie których planowana jest inwestycja. Zamieszczenie ogłoszenia w lokalnym dodatku "Gazety [...]" z dnia [...] listopada 2006 r. spełnia kryteria ogłoszenia w prasie, o jakim mowa w art. 3 ust. 19 p.o.ś. Przy czym przepis ten nie ustanawia wymogu 5 Sygn. akt IVSA/WA 289/08 ogłoszenia w najbardziej poczytnej gazecie na danym terytorium. Zatem twierdzenie skarżącego, iż ogłoszenie winno być dokonane w "S." jako - zdaniem skarżącego - najpoczytniejszej gazecie lokalnej województwa [...], nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Niezasadny jest również zarzut wadliwości ogłoszenia, polegającej na niezamieszczeniu w przedmiotowym ogłoszeniu w "Gazecie [...]" pouczenia o możliwości, sposobie i terminie wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Przepis art. 32 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 19 p.o.ś. wymaga jedynie, aby ogłoszenie w prasie zawierało informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o decyzji. Przedmiotowe ogłoszenie z dnia [...] listopada 2006 r. zamieszczone w "Gazecie [...]" zawierało informację, iż w publicznie dostępnym wykazie zamieszczono decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r., wskazano, jaki jest przedmiot decyzji oraz poinformowano, iż z jej treścią można się zapoznać w Wydziale Środowiska i Rolnictwa [...] Urzędu Wojewódzkiego we W. oraz w siedzibach urzędów gmin, przez które przebiega przedmiotowa autostrada. Obwieszczenie zostało przekazane również odpowiednim gminom, w tym Gminie B., na terenie której położone są działki skarżącego. W urzędzie Miasta B. obwieszczenie Wojewody [...] było wywieszone na tablicy ogłoszeń od 14 listopada 2006 r. do 14 grudnia 2006 r., w Urzędzie Gminy B. od 16 listopada 2006 r. do 8 grudnia 2006 r., ponadto w głównej siedzibie Starostwa Powiatowego w B. od 14 listopada 2006 r. do 28 listopada 2006 r. Nie jest przy tym zasadny zarzut skarżącego, że organ podał niewłaściwe daty wywieszenia obwieszczenia. Rzeczywiście, w pierwotnej wersji zaskarżonego postanowienia podano nieprawidłowe daty, należy jednak mieć na uwadze, że zaskarżone postanowienie z dnia [...] grudnia 2007 r., zostało sprostowane postanowieniem Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2008 r., w którym wskazano daty właściwe. Po czwarte, art. 32 ust. 2 p.o.ś, w związku z art. 3 pkt 19 p.o.ś. wymaga, aby podanie do publicznej wiadomości informacji o decyzji odbyło się w drodze obwieszczenia w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby organ temu obowiązkowi zadośćuczynił. Jednakże Sąd nie podziela zarzutu skarżącego, że z tego powodu należy wyeliminować zaskarżone postanowienie z obrotu prawnego. Należy mieć na 6 Sygn. akt IVSA/WA 289/08 uwadze, że obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanej inwestycji jest istotnym elementem w zakresie informowania społeczeństwa o postępowaniu wymagającym jego udziału, jednakże brak jego realizacji nie zawsze musi prowadzić do negatywnych skutków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1061/07, niepublikowany). W rozpatrywanej sprawie trzeba mieć na uwadze, że ze względu na charakter i wielkość planowanej inwestycji, mającej charakter inwestycji liniowej, należy przyjąć, że wykonanie takiej powinności w praktyce byłoby niezmiernie trudne do realizacji. Mając na uwadze całokształt sprawy, Sąd potraktował brak obwieszenia w pobliżu miejsca planowanej inwestycji, jako naruszenie prawa procesowego, nie mające jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia. Społeczeństwo bowiem było informowane o decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. poprzez ogłoszenie w siedzibach urzędów, o których mowa powyżej, ogłoszenia na stronie internetowej urzędu, a także ogłoszenie prasowe. W ocenie Sądu powyższe wskazuje na to, że obwieszczenie było dokonane w sposób skuteczny. Zgodnie z art. 49 Kpa, zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Biorąc pod uwagę wyżej podane terminy ogłoszeń w odpowiednich urzędach, najpóźniejszym z nich było ogłoszenie o obwieszczeniu Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. w Urzędzie Miasta B.: od 14 listopada 2006 r. do 14 grudnia 2006 r. W związku z tym stwierdzić należy, że termin do wniesienia odwołania dla skarżącego rozpoczął bieg w dniu 15 grudnia 2006 r., a zakończył - w dniu 29 grudnia 2006 r. Zatem odwołanie wniesione przez skarżącego w dniu 29 września 2007 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) zostało wniesione ze znacznym uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. Na marginesie należy dodać, że organ w postanowieniu odmawiającym przywrócenia terminu do dokonania czynności, powinien wskazać datę, w której termin ten upłynął. W niniejszej sprawie Minister Środowiska w zaskarżonym postanowieniu nie dokonał takiego ustalenia, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem z treści postanowienia, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. należy uznać za skutecznie doręczoną skarżącemu, a wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu, co wyżej wykazano. 7 Sygn. akt IVSA/WA 289/08 Możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uwarunkowana jest uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego (art. 58 Kpa). Zdaniem skarżącego przyczyną uchybienia terminu, było nieprawidłowe ogłoszenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Mając jednak na uwadze przytoczone wyżej okoliczności dotyczące podania do publicznej wiadomości informacji o zamieszczeniu wydanej decyzji w publicznie dostępnym wykazie, należało dojść do wniosku, że skarżący nie uprawdopodobnił we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji z dnia [...] listopada 2006 r., że uchybienie tego terminu nastąpiło bez jego winy. Podsumowując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, mimo nieznacznych uchybień (niemających wpływu na rozstrzygnięcie sprawy) prawa nie narusza. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.