IV SA/Wa 289/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant ref. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2017 r.nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257), dalej "k.p.a." w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r. poz. 657), dalej "ustawa", po rozpatrzeniu odwołania J. Z., dalej "skarżąca" od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] października 2017 r., nr [...] orzekającej o Jej wymeldowaniu z pobytu stałego z budynku położonym w miejscowości [...], gm. [...], utrzymał ją w mocy. Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. W. C. wystąpił o wymeldowanie Skarżącej z miejsca pobytu stałego w budynku położonym w miejscowości [...]. Decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...] Burmistrz [...] orzekł o wymeldowaniu wymienionej z pobytu stałego. W ocenie organu orzekającego, zebrany materiał dowodowy pozwalał przyjąć, że opuściła miejsce pobytu stałego w rozumieniu art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Skarżąca wniosła odwołanie. Organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany czy uchylenia zaskarżonej decyzji. W ustaleniach faktycznych wskazał, że właścicielem budynku położonego w miejscowości [...] jest W. C.. Budynek położony w miejscowości [...] jest w złym stanie technicznym, została odcięta woda i energia elektryczna oraz brak szyb w oknach. W związku z powyższym został on zgłoszony do rozbiórki. J. Z. zamieszkuje w miejscowości [...]. Skarżąca natomiast oświadczyła, że sporadycznie przebywa w budynku w [...]. Ma ustanowioną dożywotnia służebność mieszkania. Z uwagi na zły stan zdrowia (m. in. przebyty zawał serca), zamieszkuje u swojej córki w budynku położonym miejscowości [...], gm. [...], lub u siostry w [...]. Jeśli pozwala jej na to stan zdrowia, wówczas przebywa w miejscu stałego zameldowania (ok. 2, 3 razy w miesiącu). Organ I instancji przesłuchał świadków którzy potwierdzili, że skarżąca od wielu lat nie przebywa w tym mieszkaniu oraz że budynek nie nadaje się do zamieszkania. W dniu [...] lipca 2017 r. odbyły się oględziny ww budynku. Ustalono, że Skarżąca zajmuje połowę budynku drewnianego od strony wschodniej. Mieszkanie składa się z 1 pokoju, sieni oraz komory. Znajduje się nim łóżko, stół, kredens oraz piec do ogrzewania. W budynku tym nie ma prądu (został odłączony ok. 7 lat temu), wody oraz toalety. Obecna podczas oględzin J. Z. wyjaśniła, że nie może często przebywać w ww. mieszkaniu ponieważ się boi ( nieruchomość nie jest ogrodzona, a drzwi do domu nie zamykają się na klucz) oraz nie ma w nim toalety. Z pisma Kierownika Posterunku Policji w [...] z dnia [...] września 2017 r. wynika, że w okresie ostatnich 4 lat w budynku położonym w miejscowości [...] odnotowano jedną interwencję policji. Została ona zgłoszona przez J. Z. i dotyczyła nieprozumienia z córką. W myśl obecnie obowiązującego art. 35 ustawy o ewidencji ludności, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 (właściwy ze względu na położenie nieruchomości), wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2 (dysponujących tytułem prawnym do lokalu), decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swe funkcje życiowe, tj. mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję itp. Zatem o opuszczeniu lokalu może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań będzie wskazywał na to, że lokal, w którym dana osoba była na stałe zameldowana, przestał być miejscem koncentracji jej interesów życiowych. Analizując w kontekście powyższych regulacji materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w chwili obecnej nie ma żadnych podstaw by przyjąć, że budynek położony w miejscowości [...] jest miejscem, w którym Skarżąca koncentruje swe sprawy życiowe. Powyższe ustalono na podstawie zeznań właściciela, świadków I. M., G. B. oraz S. W.. Dowody te Wojewoda [...] uznał za logiczne, wzajemnie się potwierdzające i tym samym wystarczające, aby jednoznacznie stwierdzić, że J. Z. nie mieszka w budynku, w którym jest zameldowana na pobyt stały. Wojewoda [...] nie dał wiary oświadczeniom składanym przez J. Z., w których wskazuje, że nie opuściła miejsca stałego zameldowania. Powyższe pozostaje bowiem w sprzeczności z pozostałymi jej wyjaśnieniami, w których przyznała, że zarówno z uwagi na swój stan zdrowia oraz przede wszystkim ze względu na zły stan techniczny budynku (brak szyb, toalety) nie przebywa w nim na stałe. Ponadto przeprowadzone oględziny wykazały, że budynek z uwagi na warunki w nim panujące (brak bieżącej wody, energii elektrycznej, toalety), nie nadaje się do zamieszkiwania. Wojewoda [...] odstąpił od preerowadzania dodatkowych dowodów w sprawie w tym od przesłuchania wskazanych przez J. Z. świadków, ponieważ uznał zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do oceny przesłanki do wymeldowania. W sytuacji kiedy sama odwołująca przyznaje, że nie mieszka w miejscu stałego zameldowania, prowadzenie dalszych czynności dowodowych bezzasadnie przedłużyłoby postępowanie: Organ wskazał, że zapisy w ewidencji ludności powinny odzwierciedlać rzeczywiste miejsce pobytu osoby. J. Z. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, natomiast całe swoje życie koncentruje w budynku położonym miejscowości [...]. Ponadto trudno również wyobrazić sobie sytuację, w której J. Z. zdecydowałaby się na przebywanie w budynku, który obecnie nie nadaje się do zamieszkiwania. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wykonywanie podstawowych czynności życiowych w warunkach współczesnego życia tak w mieście, jak na wsi, bez dostępu do wody, czy też energii elektrycznej nie jest możliwe. W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone oględziny przedmiotowego budynku wykluczają możliwość jego użytkowania dla potrzeb mieszkaniowych. Tym bardziej, że odwołująca jest osobą straszą i zmagającą się z chorobami. Poza tym jak wynika z wyjaśnień właściciela przedmiotowego budynku W. C., z uwagi na zły stan techniczny, budynek został on zgłoszony do rozbiórki. Powyższe uzasadnia zatem przyjęcie, że opuszczenie przez wymienioną dotychczasowego miejsca pobytu nie miało charakteru chwilowego, lecz trwały. Fakt, że J. Z. sporadycznie przychodzi do budynku nie może mieć wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Okazjonalne, sporadyczne przebywanie w lokalu, w orzecznictwie administracyjnym, postrzegane jest jako niewystarczająca przesłanka do uznania takiego pobytu za pobyt z zamiarem stałego zamieszkiwania. Przebywanie nie jest bowiem tożsame z zamieszkiwaniem. Pojęcie zamieszkania jest połączeniem przebywania z zamiarem stałego, czy też długotrwałego pobytu, z wolą założenia w danym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym sam fakt pozostawienia rzeczy i przedmiotów, nawet codziennego użytku w określonym lokalu nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych osoby zameldowanej i nie dowodzi stałego przebywania w nim właściciela tych rzeczy. Fakt ustanowienia na Jej rzecz służebności mieszkania nie może mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Samo bowiem uprawnienie do przebywania w lokalu nie może uzasadniać utrzymywania fikcji meldunkowej. Musi bowiem wystąpić element faktycznego zamieszkiwania. Ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Uregulowanie to ma na celu podkreślenie wyłącznie rejestracyjnej funkcji ewidencji ludności, która nie rodzi prawa do mieszkania, a jedynie ustala istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem. Zatem dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać pewne czynności służące rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne - zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją, a istniejącym stanem rzeczy. Natomiast wszelkie kwestie, na które powołuje się J. Z. dotyczące prawa dożywotniego zamieszkiwania w budynku powinny być przedmiotem postępowania cywilnego. Właściwym bowiem do rozstrzygania tego rodzaju spraw jest sąd powszechny, a nie organ administracji publicznej. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Obowiązkiem J. Z. jest zameldować się w miejscu, w którym obecnie przebywa na pobyt stały lub czasowy, zgodnie z charakterem pobytu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła skarżąca domagając się uznania jej prawa dożywotniej służebności. W dalszej części skargi wskazała na konflikt z właścielem nieruchomości który uniemożliwił jej zamieszkiwanie. Kwestionuje ustalenia organu co do konfliktu z córką i interwencji Policji z tego powodu. Ze skargi wynika, że to działaniem właściciela została pozbawiona wody,prądu, mienia ruchomego. Ustanowiny w sprawie pełnomocnik z urzędu pismem z [...] lutego 2019 r wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił: -niezastosowanie art. 107 § 1 ust 7 i 9 K.p.a. Wniósł także o uchylenie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że właściciel nieruchomości ograniczył skarżącej prawo do korzystanie z nieruchomości poprzez złożenie wniosku o jego rozbiórkę. W związku z tym skarga jest zasadna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że odpowiada ona prawu. Podstawę prawną roztrzygnięcia organu stanowił art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Organ prawidłowo ustalił, że Skarząca opuściła dotychczas zajmowany lokal a opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny. Wynika to nie tylko z zeznań właściela lokalu i przesłuchanych świadków ale przede wszystkim z samych twierdzeń Skarżącej. Sama przyznała, że opuściła lokal z powodu złego stanu zdrowia i zły stan techniczny budynku a dotychczas zajmowany odwiedza sporydycznie. Co prawda twierdzi, że do opuszczenia lokalu została zmuszona a właściel lokalu wniósł o nakazanie rozbiórki budynku, to jednak okoliczność ta pozostaje bez istotnego znaczenia w sprawie o wymeldowanie. Nawet gdy strona twierdzi, że została zmuszona do opuszczenia lokalu w którym jest zameldowania to w sytuacji w której nie wystąpiła z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania, uznaje się, że jej wyprowadzenie miało charakter dobrowolny (por. wyrok WSA w Krakowie,III SA/Kr 71/2018, LEX nr 2534661). Fakt że skarżącej przysługuje służebność mieszkania pozostaje obojętna w świetle ewidencyjnego obowiązku rejestracji osób faktycznie zamieszkałych. Jak trafnie wskazał organ tzw. meldunek jest potwierdzeniem faktu skoncentrowania swych spraw życiowych w danym miejscu. Ewidencja w istocie rejestruje stan faktyczny polegający na przebywaniu danej osoby w danym lokalu. Dlatego brak spełnienia przesłanki przebywania z zamiarem stałego pobytu powoduje konieczność wymeldowania. Kwestie związane z wykonywaniem służebności regulują przepisy kodeksu cywilnego a nie ustawy o ewidencji ludności czy kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu organ w sposób prawidłowy zebrał materiał dowodowy a następnie go ocenił dokonując subsumpcji pod właściwą normę prawa materialnego. Uzasadnienie roztrzygnięcia spełnia wymogi art. 107 § 1 K.p.a. Sąd nie dopatrzył się uchybień które miał obowiązek wziąć pod rozwagę z urzędu. Niezrozumiały jest zarzut pełnomocnika naruszenia art. 107 § 1 ust. 7 i 9 K.p.a. Po pierwsze art. 107 nie ma ustępów ale punkty. Po drugie art. 107 określa elementy decyzji: pkt 7 – poucznie a pkt 8 podpis osoby upoważnionej. I jeden i drugi element znajduje się na kwestionowanej decyzji. Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.