IV SA/Wa 2896/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. A. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie nakazania wydania postanowienia postanawia: odrzucić skargę. J. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Postanowieniem tym Minister Pracy i Polityki Społecznej, na podstawie art. 37 § 2 k.p.a., po rozpoznaniu zażalenia J. A. na nierozpoznanie wniosku o sprostowanie oczywistej omyłki w postanowieniu Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] czerwca 2012 r. w terminie, orzekł o nakazaniu wydania postanowienia w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na fakt, że sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sprecyzowanie zakresu kontroli nastąpiło w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do treści tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt. 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4a. Zatem podstawową przesłanką dopuszczalności skargi jest wymóg, by zaskarżona forma działania administracji publicznej należała do kategorii takich aktów lub czynności, które są kontrolowane przez sądy administracyjne. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., w którym uznano zażalenie J. A. na niezałatwienie wniosku w terminie przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania za uzasadnione i wyznaczono dodatkowy termin do załatwienia sprawy. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie należy do żadnej z wymienionych wyżej form działania administracji publicznej, objętych kontrolą sądu administracyjnego, w szczególności nie jest postanowieniem wskazanym w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie w trakcie postępowania administracyjnego służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia w sytuacji, gdy właściwy w sprawie organ nie załatwi sprawy w terminie określonym przepisami k.p.a. oraz w sytuacji, gdy organ ten nie zawiadomi strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie ze wskazaniem przyczyn zwłoki i podaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Organ wyższego stopnia rozpatruje zażalenie w granicach art. 37 § 2 k.p.a. Wynik postępowania wyjaśniającego determinuje dalsze czynności organu wyższego stopnia. W sytuacji, gdy zakończy się ono ustaleniem, że nie zachodzi stan niezałatwienia sprawy w terminie, organ wyższego stopnia ogranicza się w swoim rozstrzygnięciu tylko do uznania zażalenia za nieuzasadnione. Jeśli rezultatem postępowania wyjaśniającego jest natomiast uznanie zażalenia za uzasadnione, organ wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy, zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, w razie potrzeby zarządza podjęcie środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 k.p.a.). Przyjmuje się, że stosownie do treści art. 123 § 1 i 2 k.p.a. organ wyższego stopnia zajmuje stanowisko w sprawie w formie postanowienia. Na tak wydane stanowisko organu wyższego stopnia nie przysługuje zażalenie. Wskazać należy, że rozpoznanie zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. następuje w drodze czynności nadzorczej, która niezależnie od tego, czy jest ujęta w formę postanowienia, nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego. W konsekwencji stronie nie przysługuje prawo podważenia tego rozstrzygnięcia w trybie procesowym. Jest to uzasadnione tym, że niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska organu wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu pierwszej instancji, która musi być poprzedzona złożeniem zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 23.04.2008 r., sygn. akt II OSK 560/08, wyrok NSA z dnia 12.04.2001 r., sygn. akt IV SA 1866/00, ONSA 2002 z. 4, p. 144, wyrok NSA z dnia 24.05.2001 r., sygn. akt IV SA 572/99, ONSA 2002 z. 3, p. 116). W orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalił się pogląd, że złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest warunkiem formalnym wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt OSK 306/05 (Lex nr 196463) stwierdził, że postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. zaliczane jest do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania (incydentalnych) lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy. Akt wydany na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. (postanowienie) nie kończy zatem postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie przysługuje też na nie zażalenie. Akt ten nie mieści się w kategorii postanowień o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a więc nie przysługuje również na taki akt skarga do sądu administracyjnego. Nie mieści się ono również w kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 oraz pkt 3-8 P.p.s.a. W świetle powyższych rozważań należy uznać, że zaskarżone przez stronę postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej nie podlega zaskarżeniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.