IV SA/Wa 29/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym organizacji ekologicznej na prawach strony I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postawieniem z dnia [...] listopada 2012 r., po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia Z., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2012., nr [...], o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia Z. do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania na wniosek D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na budowie garaży wraz z towarzyszącą infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha w ramach budowy budynku biurowego wraz z usługami A. wraz garażem, na działkach ew. nr [...], [...], w obrębie [...], przy ul. [...] w Dzielnicy W. w W.. W uzasadnieniu podano, że w dniu [...] czerwca 2012 r. Stowarzyszenie Z. złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu wszczętym na wniosek D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wyżej opisanego zamierzenia inwestycyjnego. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Prezydent W. odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu na prawach strony. W zażaleniu na to postanowienie Stowarzyszenie wskazało, że planowana inwestycja w powiązaniu z D. oraz innymi etapami A. będzie miała istotne znaczenie dla lokalnego środowiska, tym samym i dla zdrowia mieszkańców. Kolegium wskazało, iż organizacja ekologiczna zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227) może zgłosić chęć uczestniczenia w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Udziału społeczeństwa wymaga postępowanie, gdzie przeprowadza się przeprowadza się ocenę oddziaływania na środowisko zgodnie art. 79 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska ustawy o udostępnianiu. Prezydent W., po zasięgnięciu opinii właściwych organów postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, tym samym nie będzie przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko. Stowarzyszenie we wniosku zaznaczyło, iż w przypadku odstąpienia od oceny oddziaływania na środowisko powołuje się na art. 31 kpa, uzasadniając wniosek celami statutowymi. Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 31 § 1 kpa organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania; 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu; jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Musi zatem istnieć merytoryczne powiązane przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania organizacji społecznej. Z reguły przedmiot i cel działania organizacji społecznej są określone w jej statucie, chyba że przepisy prawa nie wymagają uchwalenia statutu. Uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym musi być uzasadnione interesem społecznym. Ocena zasadności żądania organizacji społecznej pod tym kątem należy do uznania organu prowadzącego postępowania. Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki określone przepisem art. 31 kpa za dopuszczeniem Stowarzyszenia Z. do udziału w toczącym się postępowaniu na prawach strony. Postanowienie organu I instancji jest zasadne, Stowarzyszenie nie wykazało istnienia interesu prawnego uzasadniającego go do dopuszczenia do udziału w postępowaniu. W postanowieniu nr [...] o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko organ I instancji wskazał, że przedmiotowa inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na tereny sąsiednie, a zasięg oddziaływania przedsięwzięcia ograniczy się do najbliższego otoczenia miejsc jego realizacji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie Stowarzyszenie Z. wniosło o jego uchylenie oraz zwrot kosztów postępowania sądowego. W motywach skargi podniesiono, że przedmiotowa inwestycja " A." należy do kompleksu "A.", w ramach którego realizowane są jeszcze "A." i A.". Cała inwestycja "A." została podzielona na trzy etapy, dla których przeprowadzono trzy niezależne postępowania środowiskowe, przy czym wszystkie trzy pozbawiono oceny OOŚ i udziału społeczeństwa. Zdaniem skarżącego dla wszystkich trzech etapów wskazane jest dokonanie łącznej oceny projektów ze względu na skumulowane ich oddziaływanie na środowisko, a nie ich dzielenie. Orzecznictwo ETS jednoznacznie wskazuje, że w takich przypadkach wskazana jest łączna ocena projektów, a nie dzielenie dużej inwestycji na mniejsze. Wykonanie łącznej oceny w tej konkretnej sprawie, wbrew twierdzeniom organów obu instancji, niezbędne jest z tego powodu, że najbliższym jej otoczeniu znajdują się siedliska ludzkie, podlegające ochronie ze względu na skażenie powietrza i hałas. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia 7 maja 2013 r. uczestnik postępowania D. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o oddalenie skargi, podnosząc w obszernym uzasadnieniu, że wyniki rzetelnej analizy oceny okoliczności sprawy poparta analizą zgromadzonego przez SKO materiału dowodowego nie dają podstaw do twierdzenia, iż w niniejszej sprawie możliwe było inne rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 31 § 2 kpa organ uznając żądanie organizacji społecznej (stowarzyszenia) za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu w przeciwnym razie postanowieniem odmawia wszczęcia takiego postępowania, na co służy zażalenie. Z żądaniem wszczęcia postępowania z urzędu lub dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 kpa, organizacja społeczna może wystąpić, jeżeli spełnione są łącznie trzy przesłanki, wynikające z treści tego przepisu. Po pierwsze, postępowanie to musi dotyczyć sprawy innej osoby, czyli nie może dotyczyć własnego interesu organizacji społecznej. Po drugie, żądanie organizacji społecznej sformułowane na podstawie art. 31 § 1 kpa musi być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. Po trzecie, za wszczęciem postępowania administracyjnego z urzędu lub za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu, musi przemawiać interes społeczny. O ile zasadniczo przesłanka dotycząca wykazania, że postępowanie dotyczy sprawy innej osoby, jak i przesłanka, że żądanie organizacji społecznej jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, nie sprawia trudności, to inaczej ma się rzecz z trzecią przesłanką dotyczącą wykazania przez organizację społeczną, że za jej żądaniem opartym na art. 31 § 1 kpa, przemawia interes społeczny. W orzecznictwie podkreśla, że w każdej sprawie wszczynanej na podstawie art. 31 § 1 kpa organizacja społeczna musi wykazać oprócz tego, że sprawa dotyczy innej osoby i jest to uzasadnione celami statutowymi, że przemawia za tym również interes społeczny, co samo przez się nie wynika też z faktu posiadania statusu organizacji społecznej w innych podobnych postępowaniach ( por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 663/11; z dnia 20 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 264/07; z dnia 20 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 264/07). Pojęcie interesu społecznego w rozumieniu jakim występuje w art. 31 § 1 in fine kpa jest pojęciem nieostrym, stwarzającym trudności interpretacyjne w orzecznictwie, prowadzące niekiedy do skrajności w zbyt zawężającej lub nazbyt rozszerzającej wykładni tego pojęcia przez organy administracji publicznej (A. Gronkiewicz, Organizacja społeczna w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012, s. 297). Pojęcie "interesu społecznego" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, tak więc w każdej sprawie indywidualnej podlega ono wykładni organu, do którego zostało skierowane żądanie oparte na przepisie art. 31 § 1 kpa. W związku z tym organizacja społeczna występująca z takim żądaniem, powinna w każdej sprawie wykazać, że za wszczęciem postępowania z urzędu bądź za dopuszczeniem jej do udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny, gdyż podlega to każdorazowej ocenie organu. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w ogóle nie rozważyło, czy argumentacja wskazana przez Stowarzyszenie Z. we wniosku z dnia [...] czerwca 2012 r., jak również w zażaleniu z dnia [...] lipca 2012 r., wskazuje na interes prawny przemawiający za dopuszczeniem go do udziału w przedmiotowym postępowaniu, czy też nie wskazuje. Z treści zaskarżonego postanowienia Kolegium wynika jedynie, że zasadność stanowiska organu pierwszej instancji o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu uzasadnione zostało li tylko wydaniem przez Prezydenta W. postanowienia z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji wobec stwierdzenia, że nie będzie ona negatywnie oddziaływać na tereny sąsiednie, a zasięg przestrzenny przedsięwzięcia ograniczy się do najbliższego otoczenia. Tymczasem w zażaleniu z dnia [...] lipca 2012 r. Stowarzyszenie przedstawiło obszerną argumentację, która, w jej przekonaniu, uzasadnia dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej dla przedmiotowej inwestycji ze względu na ochronę wartości istotnych i ważnych ze społecznego, punktu widzenia i występowanie zagrożeń dla środowiska. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia zabrakło jakichkolwiek rozważań co oceny argumentów skarżącego mających wskazywać na interes prawny. W tych warunkach należy stwierdzić, że Kolegium uchybiło art. 15 kpa, art. 7, 77 § 1, 80 i 124 § 2 kpa, gdyż nie wyjaśniło wszystkich aspektów przedmiotowej sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, przy czym wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań Sądu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.