IV SA/Wa 290/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska – Bigiej po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. S. w W. wniosła skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie odmowy wymeldowania. W skardze strona skarżąca zwróciła się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając wniosek trudną sytuacją finansową. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr skarżąca podniosła, że jest akademicka uczelnią publiczną, której podstawowymi zadaniami statutowymi są m. in. kształcenie, wychowanie studentów, prowadzenie badań naukowych itp. Uczelnia obecnie znalazła się w trudnej sytuacji finansowej, spowodowana m. in. niemożnością pozyskania dodatkowych środków finansowych ze sprzedaży nieruchomości na skutek odmów Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie wyrażenia zgody na dokonywanie czynności prawnych. Bezpośrednia przyczyna powstania zlej sytuacji finansowej uczelni była konieczności zwrotu wadium (w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 lipca 2009 r.) na łączną sumę 12 608 980 zł. Dotacje jakie uczelnia otrzymuje z budżetu Państwa mają charakter celowy (na działalność naukową, dydaktyczna, badawczą). Uczelnia nie ma środków na pokrycie kosztów postępowań sądowych, w szczególności ponoszenie kosztów sądowoadministracyjnych. W dalszej części formularza wskazano, że kapitał zakładowy skarżącej wynosi 1 600 479 631, 51 zł, wartość środków trwałych określono na poziomie 1 748 177 055,92 zł zł, wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła 12 944 222,27 zł. w rubryce "stan konta" wpisano kwoty: "-33 309 630,28" a na drugim koncie: "9 159,38". Mając powyższe na względzie zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika i może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, iż strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania (art. 199 P.p.s.a). Przyznanie zaś prawa pomocy jest wyjątkiem od tej zasady i powinno się sprowadzać do przypadków, gdy strona rzeczywiście nie jest w stanie tych kosztów ponieść Zatem, skoro w przedmiotowej sprawie strona skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zbadać należy czy wykazano, że skarżąca spełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. A zatem należy zbadać, czy kondycja finansowa uczelni pozwala na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Rozpatrując tę kwestię, należy mieć na uwadze, że na obecnym etapie postępowania strona skarżąca jest zobowiązania do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Należy zatem rozważyć, czy skarżąca składając wniosek o prawo pomocy wykazała, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w wysokości 100 zł. Skarżąca uzasadniając wniosek podała m. in., iż jest uczelnia publiczną, obecnie jest w trudnej sytuacji finansowej. Dofinansowanie z budżetu państwa ma charakter celowy (na działalność naukową, dydaktyczną, badawczą), natomiast nie może pozyskać dodatkowych środków finansowych ze sprzedaży nieruchomości w związku z odmowami Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie wyrażenia zgody na dokonywanie czynności prawnych. Wskazała, iż od 10 lat prowadzi program budowy i modernizacji nowoczesnego kampusu. Otrzymywane dotacje nie są wystarczające na pokrycie bieżących wydatków uczelni, a tym bardziej brak jest jakichkolwiek środków na opłacenia postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżąca na jednym rachunku bankowym wykazała debet: "- 33 309 630, 28" na drugim ma zgromadzone środki w wysokości 9 159, 38. Biorąc pod uwagę sytuację opisaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzono, że skarżąca nie wykazała, iż jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skoro skarżąca posiada środki finansowe, to winna uiścić koszty niniejszego postępowania (na obecnym etapie 100 zł). Należy zauważyć, że ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje zwolnienia instytucji takich jak uczelnie państwowe od opłat sądowych, dlatego podmioty te powinny uwzględnić w swej działalności koszty niezbędne do prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 listopada 2006 r. (sygn. akt I FZ 534/06) zaakcentował, iż chcąc dochodzić praw przed sądem należy przede wszystkim zadbać o środki na pokrycie kosztów sądowych. Instytucje państwowe (których zadanie nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej) powinny uwzględniać w swojej działalności koszty niezbędne do prowadzenia sądowego postępowania administracyjnego, albowiem w przeciwnym wypadku zostaną pozbawione możliwości pełne realizacji prawa strony w takim postępowaniu. W świetle powyższego argumentacja, że skarżąca wszelkie dotacje przeznacza na działalność naukową, badawczą itp., oraz, że od 10 lat rozbudowuje i modernizuje nowoczesny kampus uczelni w W., nie przemawia za zwolnieniem skarżącej od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.