IV SA/Wa 2907/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 24 maja 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek M. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. Ze złożonego w dniu 19 czerwca 2013 r. formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, córką i wnuczką. Źródłem utrzymania rodziny skarżącego są świadczenia rentowe w łącznej wysokości 1.283,34 zł. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 100 m2 oraz gospodarstwo rolne o pow. 7 ha. Skarżący prowadzi firmę transportową, która w 2012 r. poniosła duże straty. Ponieważ oświadczenie skarżącego z dnia 19 czerwca 2013 r. było niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pismem z dnia 20 czerwca 2013 r. wezwano go do złożenia, w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, potwierdzających stan majątkowy i dochody, to jest: a) oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, b) wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, c) oświadczenia o wysokości dochodów otrzymywanych z gospodarstwa rolnego o pow. 7ha, d) oświadczenia, czy wnioskodawca, ewentualnie jego żona, starali się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli tak, to czy otrzymali tę pomoc i w jakiej wysokości, e) oświadczenia, o wysokości dochodów uzyskiwanych przez S. A., ewentualnie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego, że jest ona osobą bezrobotną, f) dokumentu potwierdzającego dochód uzyskany przez skarżącego w miesiącu styczniu, lutym, marcu, kwietniu i maju 2013 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 26 czerwca 2013 r. Termin do uzupełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy upływał w dniu 10 lipca 2013 r. W piśmie z dnia 4 lipca 2013 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie z dnia 26 czerwca 2013 r., skarżący oświadczył, że uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego w wysokości 6.646 zł. oraz dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w kwocie 6.200 zł. Miesięczne wydatki ponoszone w gospodarstwie domowym skarżący oszacował na 455 zł, dodatkowo w okresie zimowym dochodzi koszt ogrzewania w wysokości 600 zł. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Skarżący M. A. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Żąda on bowiem zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Stosownie do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Mając na względzie treść powołanych przepisów, w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie ocena rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa, przy czym z art. 246 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie żądania w tym zakresie. Jeśli więc oświadczenie strony złożone na formularzu PPF jest niewystarczające lub budzi wątpliwości, to wydanie prawidłowego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy jest możliwe dopiero po złożeniu w trybie art. 255 P.p.s.a. dokumentów źródłowych lub dodatkowych oświadczeń uzupełniających to oświadczenie. W sytuacji, gdy skarżący wskazuje, że jego sytuacja materialna jest trudna, ustalenie rzeczywistej wielkości dochodów oraz wysokości wolnych środków pieniężnych, które to środki stanowić mają źródło utrzymania rodziny wnioskodawcy, jest konieczne do stwierdzenia, czy w istocie spełnia on wskazane wyżej przesłanki przyznania prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego w przedmiotowym postępowaniu wnioskodawca nie przedstawił w sposób należyty swojej sytuacji finansowej i majątkowej, a tym samym uniemożliwił merytoryczną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem należy, że jednym ze źródeł utrzymania rodziny skarżącego jest dochód uzyskiwany z prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący, pomimo wezwania, nie udokumentował w sposób wskazany w wezwaniu z dnia 20 czerwca 2013 r. sytuacji finansowej firmy, którą prowadzi. Wystosowane do skarżącego wezwanie obejmowało m.in. obowiązek udokumentowania wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wśród nadesłanych dokumentów brak jest natomiast dokumentów potwierdzających aktualne przychody i koszty prowadzonej przez niego firmy. Co więcej, skarżący nie nadesłał również wyciągów z posiadanych przez niego oraz jego żonę kont bankowych. Nie nadsyłając wymienionych wyżej dokumentów źródłowych i oświadczeń, skarżący odstąpił od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, tym samym uniemożliwił dokonanie oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych, co wyklucza pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania jej prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.