IV SA/Wa 2911/13

WyrokWSA w Warszawie2014-05-23

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Alina Balicka, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, posiada legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność jej odwołania?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, nie posiada legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność jej odwołania, chyba że została jej doręczona zaskarżona decyzja lub postanowienie, co może stanowić podstawę do wniesienia skargi w ramach interesu prawnego.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie E. wniosło skargę do WSA w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które stwierdziło niedopuszczalność odwołań Stowarzyszenia E. i innego stowarzyszenia od decyzji Prezydenta W. o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji. Stowarzyszenie E. zarzuciło naruszenie przepisów k.p.a. i Konwencji z Aarhus. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że Stowarzyszenie E. nie brało udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, co pozbawia je legitymacji skargowej, jednakże doręczenie postanowienia Kolegium dawało mu prawo do wniesienia skargi w ramach interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia E.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia E. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołań oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem nr [...], z dnia [...] października 2013 r., na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołań Stowarzyszenia E. oraz Stowarzyszenia "[...]" od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...], stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na realizacji garażu samochodowego wraz z towarzyszącą mu infrastrukturą o powierzchni nie mniejszej niż 0,5 ha, w ramach budowy zespołu budynków biurowych wraz z garażem podziemnym na działkach nr [...] i nr [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w Dzielnicy [...] W. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia 19 września 2012 r. B. S.A. zwróciło się do Prezydenta W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. uznał planowane przedsięwzięcie za przedsięwzięcie, dla którego można odstąpić od nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Z kolei Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. pismem z dnia 10 grudnia 2012 r. wyraził opinię o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. (powinno być [...] stycznia 2013 r.) nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., Prezydent W. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na realizacji garażu samochodowego wraz z towarzyszącą mu infrastrukturą o powierzchni nie mniejszej niż 0,5 ha, w ramach budowy zespołu budynków biurowych wraz z garażem podziemnym na działkach nr [...] i nr [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w Dzielnicy [...] W. Odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2013 r. wnieśli: Stowarzyszenie E. oraz Stowarzyszenie "[...]". Stowarzyszenie E. powołując się na art. 31 k.p.a. zawnioskowało o włączenie do postępowania w sprawie uchylenia powyższej decyzji, natomiast Stowarzyszenie "[...]" podtrzymało wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a także z ostrożności procesowej wniosło o przeprowadzenie postępowania zmierzającego do wycofania z obiegu prawnego zaskarżonej decyzji w przypadku stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub umorzenia postępowania odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa, a zatem nie można uznać, że Stowarzyszenie E. oraz Stowarzyszenie "[...]" mogły wstąpić do niniejszego postępowania na prawach art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227). Planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może być wymagany, w toku postępowania organ I instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. W przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko postępowanie z udziałem społeczeństwa może rozpocząć się dopiero po nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny i przedłożeniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu na środowisko. Odwołujące się organizacje nie przystąpiły do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony w trybie art. 31 k.p.a. na etapie postępowania przed organem I instancji. Biorąc pod uwagę fakt, że w sprawie żadna ze stron nie wniosła odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2013 r., Kolegium stwierdziło, że przedmiotowe odwołania wniesione przez podmioty, które nie posiadają legitymacji procesowej do tego rodzaju działania, gdyż nie są ani stronami postępowania, ani nie zostały dopuszczone do udziału w nim na prawach strony przed jego zakończeniem, są niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...], z dnia [...] października 2013 r., wniosło Stowarzyszenie E. Zaskarżonemu postanowieniu skarżące Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 31 k.p.a. i art. 9 ust. 2 Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, dalej "Konwencja z Aarhus", stosowanej bezpośrednio poprzez art. 9, art. 91 w związku z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w powiazaniu z art. 10A Dyrektywy 85/337/WE. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jak stanowi art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z akt administracyjnych wynika, że stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydent W. z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...], nie było Stowarzyszenie E. W zaskarżonym postanowieniu Kolegium stwierdziło, że na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdza niedopuszczalność odwołań Stowarzyszenia E. i Stowarzyszenia "[...]" od decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...]. Zaskarżone postanowienie Kolegium zostało doręczone Stowarzyszeniu E. Pomimo powyższych ustaleń, Sąd stwierdza, że brak jest dowodu złożenia przez Stowarzyszenie E. odwołania od decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...]. W aktach administracyjnych brak jest dowodu w postaci samego odwołania, jak również Prezydent W. w piśmie z dnia 8 kwietnia 2013 r. informuje Kolegium, że przekazuje wraz z aktami sprawy, odwołanie od decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] złożone przez Stowarzyszenie [...]. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdza, że zgodnie z zasadą skargowości, wszczęcie ogólnego postępowania sądowoadministracyjnego może nastąpić tylko na żądanie legitymowanego podmiotu, braki w tym zakresie oznaczają naruszenie zasady skargowości. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z powyższym przepisem organizacja społeczna jest uprawniona do wniesienia skargi w sprawach dotyczących innych podmiotów, o ile kumulatywnie spełnione będą dwa warunki. Po pierwsze, sprawa sądowoadministracyjna musi się mieścić w zakresie jej statutowej działalności. Po drugie, konieczne jest, by organizacja ta brała udział w postępowaniu administracyjnym. Warunek udziału organizacji społecznej zostanie spełniony, jeżeli organizacja ta występowała w tym postępowaniu w charakterze uczestnika na prawach strony (por. B. Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer 2009, s. 164). Legitymacja skargowa organizacji społecznej przysługuje wówczas, gdy brała ona udział w postępowaniu administracyjnym jako uczestnik na prawach strony. Musi to być zatem organizacja społeczna, która zgłosiła żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, a żądanie to zostało uznane przez organ administracyjny za uzasadnione. Stąd też w konsekwencji podstawowym wymogiem dla uznania legitymacji skargowej organizacji społecznej w sprawach dotyczących interesów innych osób jest jej uczestnictwo - z mocy postanowienia organu - w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Poza sporem w sprawie pozostaje okoliczność, że skarżące Stowarzyszenie E. nie uczestniczyło (na prawach strony) w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...]. Zatem niespełnienie chociażby jednego z wymienionych w art. 50 § 1 p.p.s.a. warunków powoduje, że organizacja społeczna nie posiada legitymacji skargowej. Biorąc jednak pod uwagę to, że Stowarzyszeniu E. zostało doręczone zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013 r. nr [...], to ma ono prawo wnieść w ramach interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego i dopiero stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym, powoduje oddalenie skargi (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2012 r., II OSK 2050/10, Lex nr 1113775, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 września 2013 r., II SA/Po 765/12, Lex nr 1393287). Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w zw. Z art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło