IV SA/Wa 2911/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu I. S. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 września 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu postanowił: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że ustanowić dla I. S. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. Postanowieniem z 26 września 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił I. S. (dalej: "skarżący") przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Uznał, że odmowa udzielenia pomocy uzasadniona jest ze względu na brak wymaganej ze strony skarżącego współpracy w wyjaśnieniu jego sytuacji majątkowej i osobistej. Skarżący nie uzupełnił wniosku, w związku z wezwaniem Sądu wystosowanym w trybie art. 258 § 2 pkt 5 w zw. z art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego. Załączył zaświadczenie o objęciu opieką Departamentu Pomocy Socjalnej Urzędu ds. Cudzoziemców na okoliczność uzyskiwania miesięcznych dochodów w kwocie ok 750 zł, jak i zestawienie operacji na rachunku bankowym za okres 1 lipca – 17 października 2017 r. Wyjaśnił także, iż firma [...] (dla której świadczy pracę jako dostawca) nie wystawiała mu żadnego dokumentu poświadczającego współpracę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 maja 2015 r., poz. 658). Stosownie do treści art. 260 p.p.s.a., m.in. od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Rozpatrując sprzeciw od takowego postanowienia sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 p.p.s.a.). Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka zatem jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a przepis art. 260 § 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 167a § 2-3 p.p.s.a., że sąd rozpoznający sprzeciw działa jako sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 243 § 1 i art. 245 § 1 p.p.s.a. właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Sądu, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznać należy, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając sytuację materialną skarżącego wzięto pod uwagę, że nie posiada on żadnego majątku, oszczędności i pozostaje na utrzymaniu państwa polskiego. Środki pozostające do jego dyspozycji pochodzą w głównej mierze ze świadczeń socjalnych wypłacanych przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Biorąc przy tym pod uwagę aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, jak mieszkanie, wyżywienie, czy ubranie, należy stwierdzić, że I. S. nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu nieudzielanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłoby wiązać się z pozbawieniem go prawa do Sądu, tj. na obecnym etapie prawa do sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.