IV SA/Wa 2912/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-20
Skład orzekający: Paweł Groński, Anna Sękowska, Anna Sidorowska-Ciesielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu jest zasadna, gdy cudzoziemiec nie opuścił terytorium RP po ostatecznej decyzji odmawiającej ochrony międzynarodowej, a jednocześnie nie zachodzą przesłanki do udzielenia mu pobytu ze względów humanitarnych lub pobytu tolerowanego, mimo że dzieci cudzoziemca zintegrowały się z polskim społeczeństwem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o zobowiązaniu do powrotu jest zasadna, gdy cudzoziemiec nie opuścił terytorium RP po ostatecznej decyzji odmawiającej ochrony międzynarodowej, a jednocześnie nie wykazał konkretnego i zindywidualizowanego zagrożenia naruszenia praw w kraju pochodzenia, które uzasadniałoby udzielenie pobytu ze względów humanitarnych. Integracja dzieci z polskim społeczeństwem i znajomość języka nie stanowi wystarczającej przesłanki do legalizacji pobytu, zwłaszcza gdy cała rodzina jest objęta decyzją o powrocie.Stan faktyczny
Skarżąca A. O. wielokrotnie składała wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej, które były kolejno odrzucane lub uznawane za niedopuszczalne. Po ostatecznej decyzji odmawiającej ochrony międzynarodowej, nie opuściła terytorium RP. W związku z tym wszczęto postępowanie o zobowiązanie jej i małoletnich dzieci do powrotu. Organ I instancji wydał decyzję zobowiązującą do powrotu i orzekł zakaz ponownego wjazdu. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, modyfikując jedynie okres zakazu ponownego wjazdu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym brak uwzględnienia jej sytuacji rodzinnej i integracji dzieci z polskim społeczeństwem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska (sprawozdawca), asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, Protokolant referent stażysta Paulina Plichtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę.
A. O. do Polski po raz pierwszy przyjechała [...] stycznia 2013 r., wraz z małżonkiem I. D. oraz małoletnimi dziećmi. I. D. w ww. dniu, za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w T., w imieniu własnym, małżonki i małoletnich dzieci, złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP. [...] lutego 2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję nr [...] orzekającą o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, nieudzieleniu zgody na pobyt tolerowany i wydaleniu. Od powyższej decyzji, wniesione zostało odwołanie do Rady do Spraw Uchodźców, która decyzją nr [...] z [...] maja 2013 r. uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazała do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. [...] września 2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję nr [...] o odmowie nadania cudzoziemcom statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, nieudzieleniu zgody na pobyt tolerowany i wydaleniu z terytorium RP. I. D. nie odwołał się od ww. decyzji i w konsekwencji stała się ona ostateczna.
[...] grudnia 2015 r. A. O. ponownie przyjechała do Polski i w imieniu własnym oraz małoletnich dzieci w Placówce Straży Granicznej w T. złożyła wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP. [...] marca 2016 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] orzekł o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Od powyższej decyzji zostało wniesione odwołanie do Rady do Spraw Uchodźców, która w [...] grudnia 2016 r. decyzją nr [...] utrzymała w mocy zaskarżona decyzję.
[...] stycznia 2017 r. A. O. ponownie złożyła wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP. [...] czerwca 2017 r. decyzją nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekł o niedopuszczalności wniosku. Cudzoziemka [...] lipca 2017 r. odwołała się od powyższej decyzji, którą Rada do Spraw Uchodźców, decyzją nr [...] z [...] lutego 2018 r. utrzymała w mocy.
[...] marca 2018 r. strona złożyła kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej.
Sprawa o zobowiązanie A. O. oraz jej małoletnich dzieci została wszczęta z urzędu [...] kwietnia 2017 r.
[...] lipca 2017r. Komendant Placówki Straży Granicznej w B. decyzją Nr [...] orzekł o zobowiązaniu do powrotu A. O. oraz jej małoletnie dzieci: P. D., S. D., M. D. w terminie 30 dni, od dnia doręczenia decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 2 lat od dnia wykonania decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli cudzoziemka nie opuści terytorium Polski w terminie dobrowolnego powrotu określonego w decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłowała przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom.
Jako przesłankę zobowiązania do powrotu organ I instancji powołał okoliczność z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit a ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 303 ust. 1 ustawy, w szczególności przesłanki udzielenia stronie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany. Zainteresowana nie wykazała bowiem realnych przesłanek uzasadniających stwierdzenie, iż po powrocie przez nią do kraju pochodzenia będą naruszone jej prawa chronione w art. 3-7 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. a także, iż naruszone zostaną jej prawa chronione w art. 8 powołanej Konwencji. Organ I instancji stwierdził również, iż decyzja nie narusza praw dziecka chronionych w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym rozwojowi psychofizycznemu.
A. O. odwołała się od wyżej wskazanej decyzji wnosząc o jej uchylenie i udzielenie jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Wskazała także, iż złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy, w którym podała nowe okoliczności i do czasu zakończenia postępowania ona i jej dzieci nie mogą opuścić terytorium RP. A. O. wskazała ponadto, iż w Polsce wraz z dziećmi jest już blisko dwa lata i w tym czasie jej dzieci uczęszczały do szkoły, zdążyły poznać język polski oraz zasymilować się z polskim społeczeństwem. Do przedmiotowego odwołania cudzoziemka dołączyła opinię Caritas Diecezji [...] z [...] maja 2017 r. oraz trzy listy popierające sporządzone w języku polskim.
Decyzją z [...] września 2018 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej jako "Szef Urzędu") w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu; w pkt 2 orzekł o - zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub w przypadku braku informacji o jej wykonaniu, od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego; -zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji strona nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa; w pkt 3. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.
W uzasadnieniu ww. decyzji, w odniesieniu do kwestii mającej znaczenie kluczowe dla oceny sytuacji faktycznej i prawnej Szef Urzędu zrelacjonował przebieg postępowania wyjaśniającego wskazując, iż uzyskane przez organy dowody nie budzą wątpliwości, co do spełniania przez Skarżącą przesłanek z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach. Organ stwierdził także, że podczas postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu, cudzoziemka nie wskazała żadnych nowych, innych okoliczności faktycznych związanych z wyjazdem z terytorium Federacji [...]. A. O. nie legitymuje się wizami, czy innymi tytułami pobytowymi uwzględnionymi wart. 303 ust. 1 pkt 1-3 i 5-7 ustawy. Dalej Szef Urzędu wskazał, że analizując przypadek cudzoziemki, jeżeli chodzi o jej prawo do życia, to w świetle ustaleń organu I instancji w przedmiotowej sprawie nie było ono do tej pory w żaden sposób zagrożone ze strony władz [...]. Także z zeznań cudzoziemki w żaden sposób nie wypływa wniosek, że władze kraju pochodzenia uniemożliwiały jej dalsze zamieszkiwanie, czy też poruszanie się po terytorium kraju pochodzenia albo wyjazd z niego. Z jej zeznań nie wynika też, aby w przypadku powrotu do kraju pochodzenia mogła być pozbawiona prawa do rzetelnego procesu sądowego, czy być ukarana w sposób bezprawny. Zainteresowana nigdy nie była zatrzymana, aresztowana i skazana wyrokiem sądu. Również zebrany materiał dowodowy nie pozwala na uznanie takiego zagrożenia za realne i pozwalające na udzielenie cudzoziemce zgody na pobyt ze względów humanitarnych w Rzeczypospolitej Polskiej.
Dodatkowo Szef Urzędu wskazał, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC [...] z marca 2018 r., wynika że zakończenie działań zbrojnych na dużą skalę i degradacja [...] podziemia zbrojnego doprowadziły w ostatnich latach do stabilizacji sytuacji w Republice [...]. Wyraźnym jej przejawem są zniżkujące statystyki incydentów zbrojnych oraz ofiar walk. Powyższe w ocenie organu odwoławczego przemawia za uznaniem, że brak jest podstaw do twierdzenia, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia, prawa A. O., o których mowa w art. 348 pkt 1 ustawy, będą zagrożone.
Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że centrum życiowe A. O. zostało przeniesione do Polski oraz, że powrót do kraju pochodzenia w sposób drastyczny pogorszy jej sytuację osobistą.
Odnosząc się natomiast do treści art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach organ II instancji uznał, że wymienione tam zagrożenia, wbrew twierdzeniom skarżącej zawartym w odwołaniu, nie występują. Fakt udanej aklimatyzacji małoletnich dzieci w szkole nie uzasadnia udzielenia skarżącej zgody na pobyt humanitarny. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do przyjęcia, iż konieczność wyjazdu do kraju pochodzenia, pod opieką rodziców, małoletnich dzieci cudzoziemki, które w Polsce uczęszczają do szkoły, zagrozi w stopniu istotnym ich rozwojowi psychofizycznemu.
Ustosunkowując się do pisemnych oświadczeń załączonych do odwołania, organ odwoławczy stwierdził, iż nie wnoszą one niczego nowego do niniejszego postępowania, podobnie jak opinia psychologiczna, którą strona załączyła do odwołania. W sytuacji cudzoziemki nie można bowiem przyjąć, iż stan, w którym może ona być, spowodowany został problemami doznanymi w kraju pochodzenia.
W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców brak jest także podstaw do stwierdzenia, iż konieczność wyjazdu przez A. O. do kraju pochodzenia naruszyłaby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym rozwojowi psychofizycznemu.
Uwzględniając powyższe okoliczności w ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do stwierdzenia, iż w sprawie zachodzi przesłanka z art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, tj., iż zobowiązanie A. O. do powrotu prowadzi do kwalifikowanego naruszenia praw jej małoletnich dzieci, określonych w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu.
W kontekście instytucji udzielenia zgody na pobyt tolerowany Szef Urzędu wyjaśnił, iż nie stwierdził, aby wobec A. O. zachodziły okoliczności z art. 349 ustawy o cudzoziemcach, a zatem w sprawie nie ma zastosowania przesłanka z art. 351 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, która jest stosowana w przypadku, gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgodna pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349 ustawy.
Organ nie stwierdził również, aby w sprawie zachodziła przesłanka z art. 351 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach.
Organ odwoławczy uznał za zasadne orzeczenie na podstawie art. 318 ust. 1 o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku, gdyby cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen, zgodnie z dyspozycją art. 318 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Orzeczenie o zakazie wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen ma charakter warunkowy i rodzi skutki w postaci zakazu wjazdu także na terytorium innych państw obszaru Schengen jedynie w sytuacji nieopuszczenia przez stronę terytorium Polski w terminie określonym w decyzji lub przekroczenia lub usiłowania przekroczenia granicy wbrew przepisom prawa. Jednocześnie należy wskazać, iż w ocenie organu II instancji sankcja za niepodporządkowanie się przedmiotowej decyzji powinna być bardziej dotkliwa w skutkach, niż w sytuacji gdy cudzoziemka podporządkowuje się tej decyzji. Tymczasem w decyzji organu I instancji nie zostało to w należyty sposób określone, gdyż przy opuszczeniu terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemka będzie posiadała 2-letni zakaz ponownego wjazdu na to terytorium naszego kraju, a przy niepodporządkowaniu się tej decyzji - jedynie roczny zakaz ponownego wjazdu na terytorium Polski i innych państw obszaru Schengen.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu z [...] września 2018 r. wniosła A. O. (dalej zwana Skarżącą), zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, a to treści art. 348 ustawy o cudzoziemcach; istotne naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz niewłaściwe uzasadnienie faktyczne decyzji , art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organów państwa.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sprawa o zobowiązanie A. O. oraz jej małoletnich dzieci została wszczęta z urzędu [...] kwietnia 2017 r., a zatem przed dniem [...] lutego 2018r., kiedy to weszła w życie ustawa z 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 12 powyższej ustawy do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że przepis art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 1 (tj. ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach) oraz przepis art. 88 j ust. 2 ustawy zmienianej w art. 4 (tj. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, ze zm.) stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi gdy została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej i cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i przypadku, o których mowa w art. 299 ust. 6 pkt 1 lit. b. Stosownie zaś do art. 315 ust. 1 ww. ustawy, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji. Zgodnie z art. 318 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu, ponadto zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której nie określono terminu dobrowolnego powrotu (art. 318 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach). Stosownie zaś do art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zakaz o którym mowa w art. 318 ust. 1, określa się od 6 miesięcy do 3 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 1-3, 6, 10, 12, 13, 15 lub 16.
Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej zasadnicze znaczenie miało zatem ustalenie, czy w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny, uznać należało, że w niniejszej sprawie została wyczerpana dyspozycja omawianych przepisów. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy, cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia mu ochrony uzupełniającej stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] marca 2016 r. nr [...] odmówił A. O. oraz jej małoletnim dzieciom nadania statusu uchodźcy i odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] grudnia 2016 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
Jak wyżej wspomniano, w związku z nieopuszczeniem przez cudzoziemkę i jej małoletnie dzieci terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Komendant Placówki Straży Granicznej w B. wszczął postępowanie administracyjne, które zostało zakończone wydaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemki i jej dzieci do powrotu.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w dacie orzekania przez organy nie został wykonany obowiązek z art. 299 ust. 6 pkt. 2 ustawy o cudzoziemcach, tj. Skarżąca nie opuściła terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia doręczenia jej decyzji.
W świetle powyższego obowiązkiem organów rozpoznających sprawę było wydanie zaskarżonych decyzji, chyba że zastosowanie w sprawie znalazłyby art. 303 ust. 1, art. 348 lub art. 351 ustawy o cudzoziemcach, gdzie wyszczególnione zostały okoliczności stanowiące negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu (art. 303 ust. 1), przesłanki udzielenia zgody na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względów humanitarnych (art. 348) lub zgody na pobyt tolerowany (art. 351).
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, przepis art. 348 ustawy o cudzoziemcach nie miał w sprawie zastosowania.
Warunkiem uznania, iż decyzja o zobowiązaniu do powrotu może naruszać przepisy Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. jest stwierdzenie zindywidualizowanego, skonkretyzowanego zagrożenia naruszeniem określonych praw w kraju, do którego dana osoba ma być wydana lub ma wrócić. Przy czym to strona, powołując się na zagrożenie naruszenia jej praw chronionych Konwencją, powinna wskazać fakty, które czynią jej obawy uzasadnionymi. Nie wystarczy zatem powołanie się na ogólną sytuację w kraju pochodzenia, bez konkretnego, zindywidualizowanego wskazania, iż sytuacja ta w sposób bezpośredni wpływa na naruszenie praw strony. Jedynie bowiem w przypadku stwierdzenia powszechnego stosowania przemocy bądź innych form poważnego naruszania praw człowieka wobec ludności cywilnej w danym państwie, bez względu na cechy bądź inne czynniki wyróżniające poszczególne osoby możliwe byłoby uznanie, że cudzoziemiec wydalony do takiego kraju byłby narażony na naruszenia jego praw podstawowych.
W przypadku Skarżącej nie stwierdzono, aby sytuacja w kraju pochodzenia uzasadniała przyjęcie, że ona lub jej rodzina jest zagrożona bezpośrednim niebezpieczeństwem dla ich prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, poddania torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, zmuszeniu do pracy, lub pozbawienia prawa do rzetelnego procesu sądowego albo ukarania bez podstawy prawnej. Cudzoziemka w toku postępowania nie wykazała, aby w jej kraju pochodzenia władze państwowe lub inne podmioty podejmowały krzywdzące działania wobec niej lub jej członków rodziny, a które miałyby związek z obecnym wyjazdem z kraju pochodzenia. W przedmiotowej sprawie mamy bowiem do czynienia z niepotwierdzoną obawą o bezpieczeństwo własne i rodziny, a która to obawa miała wynikać z doznanych w kraju pochodzenia problemów. Obawy skarżącej wynikają jedynie z subiektywnych, czysto hipotetycznych obaw, nie popartych żadnymi obiektywnymi zdarzeniami czy dowodami. Dla udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych nie może wystarczać jedynie subiektywne przekonanie cudzoziemca, lecz obawa przed powrotem do kraju pochodzenia musi być w pewien sposób zobiektywizowana, uwzględniająca realia występujące w kraju pochodzenia cudzoziemca.
Podkreślić trzeba, że w toku prowadzonego postępowania zebrane zostały aktualne materiały: Ośrodka Studiów Wschodnich, Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UDSC oraz notatki informacyjne Ambasady RP w M. dot. sytuacji w C. i wynika z nich, iż sytuacja polityczna oraz sytuacja w dziedzinie bezpieczeństwa i praw człowieka w C. nie uległa w ciągu ostatnich kilku lat istotnym zmianom i pozostaje względnie stabilna. Działania wojenne na większą skalę nie są prowadzone od dekady, infrastruktura państwowa i socjalna została w znacznej mierze odbudowanym a sytuacja mieszkańców, w tym materialna i w sferze bezpieczeństwa, uległy poprawie. W ostatnich miesiącach brak jest informacji o masowym łamaniu praw C. mieszkających w innych regionach Federacji [...].
Ponadto zarówno w toku postępowania o udzielenie ochrony międzynarodowej, jak i podczas postępowania o zobowiązanie do powrotu, nie zostało udowodnione, że w kraju pochodzenia represje były wobec skarżącej, jej męża i dzieci stosowane.
Wobec powyższego Sąd za niezasadne uznaje zarzuty dotyczące zgromadzenia niepełnego materiału dowodowego oraz jego dowolnej oceny. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w swoim rozstrzygnięciu oparł się o materiały Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia oraz informacje pochodzące z postępowania w przedmiocie nadania skarżącej oraz jej mężowi statusu uchodźcy. Wskazał te dowody w uzasadnieniu swojej decyzji oraz wyjaśnił, dlaczego uznał wyjaśnienia cudzoziemki oraz jej męża za niewiarygodne. W świetle zaś ustalonego stanu faktycznego Sąd za prawidłową uznaje konstatację, że wobec skarżącej nie można stwierdzić występowania konkretnego i indywidualnego zagrożenia dla praw jej oraz jej rodziny.
Odnosząc się do kwestii naruszenia prawa do życia rodzinnego, Sąd uznaje że zobowiązanie do powrotu A. O. nie narusza jej prawa do życia rodzinnego, jak też prawa do życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W tym miejscu należy zauważyć, że dzieci skarżącej są objęte tą samą decyzją zobowiązującą do powrotu do kraju pochodzenia, a wobec jej męża również zapadło takie rozstrzygnięcie. Nie można mówić zatem o braku poszanowania dla życia rodzinnego. Ponadto, warto zaznaczyć że Cudzoziemka i jej rodzina przebywali w Polsce jedynie w wyniku złożenia na granicy wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest w żaden sposób integralnie związany z pobytem w naszym kraju
Należy wyraźnie wskazać, że cała rodzina Skarżącej została ostatecznie zobowiązana do powrotu do kraju pochodzenia i określono ten sam termin opuszczenia terytorium Polski, a zatem nie istnieje ryzyko pozbawienia małoletnich dzieci kontaktu z rodzicami, ich opieki ani też rozdzielenia rodziny, co niewątpliwie mogłoby niekorzystnie wpłynąć na rozwój psychofizyczny dzieci. Odnosząc się do kwestii asymilacji dzieci w środowisku rówieśniczym w Polsce, znajomości języka polskiego i realizacji obowiązku szkolnego wskazać trzeba, że sama okoliczność, że dzieci cudzoziemki podjęły naukę w polskiej szkole i nawiązały dobre relacje w środowisku rówieśniczym, nie może być przesłanką dla zalegalizowania pobytu rodziny. Należy podkreślić, że skarżąca oraz jej rodzina przebywali w Polsce jedynie w związku z toczącymi się procedurami uchodźczymi, co ze swej natury wiąże się z pewnym ryzykiem i tymczasowością takiego stanu. Rodzice powinni mieć świadomość, że z brakiem legalizacji ich pobytu na terytorium państwa, do którego przyjechali, wiąże się konieczność jego opuszczenia, a więc także przerwania nauki przez dzieci. Stanowi to konsekwencję podjętych przez nich decyzji, w których powinno być uwzględnione również dobro dzieci. Brak jest również dowodów potwierdzających, że więzi jakie skarżąca ewentualnie nawiązała podczas pobytu w Polsce, miały charakter głębszych relacji, wskazujących na wysoki stopień integracji społecznej.
Analizując całokształt sprawy, organy rozważyły również przesłanki z innych niż przywołany przepis. Sąd podziela w tym zakresie ocenę dokonaną przez organy, które jednoznacznie wskazały, że w stosunku do cudzoziemki nie zachodzą przesłanki do udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach).
Ponadto, zdaniem Sądu w sprawie nie doszło także do naruszenia art. 7, art. 77 k.p.a. Materiał dowodowy zebrano w stopniu dostatecznym i materiał ten został poddany prawidłowej ocenie, co z kolei znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem zasadny zarzut, że organ odwoławczy nie zbadał w sposób wyczerpujący przesłanek do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Przyjęta w zaskarżonej decyzji ocena zgromadzonych dowodów znajduje oparcie w materiale dowodowym ocenionym zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, jak również jest zgodna z wytycznymi wynikającymi z orzecznictwa sądowego w podobnych sprawach. W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 8 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia zaś wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. - zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, które pozwalają Stronie na poznanie powodów podjęcia decyzji dla niej niekorzystnej.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji zobowiązaniowej, a organy obu instancji dokonując jego analizy kierowały się zasadami doświadczenia życiowego oraz logiką, jak również wytycznymi wynikającymi z orzecznictwa sądowego w podobnych sprawach.
Trzeba wskazać, iż Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zasadnie stwierdził konieczność wydania w sprawie postanowienia reformatoryjnego. Nie doszło również do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub do innego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jej uchylenia. W szczególności nie sposób uznać, aby – wobec informacji udzielonej przez stronę w toku postępowania – organ zaniechał właściwego wyjaśnienia sprawy, w istotnych kwestiach.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło