IV SA/Wa 292/04
WyrokWSA w Warszawie2004-11-10
Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska, Krystyna Napiórkowska, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie terminu procesowego do ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, określonego w art. 36 ust. 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej, jeśli nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi
Naruszenie terminu procesowego określonego w art. 36 ust. 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na ustaleniu opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po upływie prawie czterech lat od daty zawarcia aktu notarialnego umowy sprzedaży, nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, jeśli nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd administracyjny może uchylić decyzję na podstawie naruszenia przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA).Stan faktyczny
Spółka Akcyjna wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Wartość nieruchomości wzrosła w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasady czynnego udziału strony, oraz prawa materialnego dotyczącego terminu ustalenia opłaty. Sąd oddalił skargę, uznając, że naruszenia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.) Asesor WSA Jakub Linkowski Protokolant Joanna Dziedzic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości - oddala skargę –
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2003 r. w sprawie ustalenia Spółce Akcyjnej "[...]" z siedzibą w K. jednorazowej opłaty w kwocie 48.463,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonych nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 37.252 m², położonych w R. w rejonie ulic: [...],[...] i [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że Rada Miejska w R. uchwałą Nr [...] z dnia [...] listopada 1997 r. wprowadziła zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta R. w rejonie ulic [...],[...] i [...] (Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...] stycznia 1998 r.). Zgodnie z ustaleniami zmienionego planu wymienione wyżej działki zostały objęte strefą o symbolu "[...]– teren kształtowania i koncentracji obiektów handlu i usług o charakterze wielobranżowym ośrodka, towarzyszących parkingów i zieleni, podziemnych i nadziemnych obiektów infrastruktury". Przed dokonaniem zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta R. teren ten znajdował się w strefie mieszkaniowej kształtowania zespołów zainwestowania o średniej intensywności zabudowy, oznaczonej symbolem "[...]".
Spółka Akcyjna "[...]I" w dniu [...] grudnia 1998 r. aktem notarialnym zbyła na rzecz "[...]" S.A. udział wynoszący 7000/41208 części w nieruchomości składającej się z działek nr nr [...];[...];[...];[...];[...];[...]. W dniu 11 października 2002 r. Prezydent Miasta R. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości zbytych nieruchomości. W związku z dokonanym decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] marca 1999 r. Nr [...] podziałem działek Nr [...],[...]oraz działki nr [...] do ustalenia wysokości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości uwzględniono działki nr ewid. [...];[...]; 16/13; [...];[...];[...].
Zgodnie z opinią rzeczoznawcy majątkowego z dnia 21 grudnia 2002 r. wartość przedmiotowej nieruchomości przed zmianą planu wynosiła 1.925.000,00 zł natomiast po zmianie planu 2.876.000,00 zł i przyjęła, że 30% różnicy między tymi wartościami wynosi 285.300,00 zł Opłata według udziału 7000/41208 we własności nieruchomości wynosi 48.463,00 zł. Organ odwoławczy zauważył, iż jedną z przesłanek określonych w art. 36 ust. 3 z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) jest wzrost wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stosownie zaś do ust. 14 powołanego art. 36 zasady określenia wartości nieruchomości oraz osoby uprawnionej do ustalenia tej wartości określają przepisy o gospodarce nieruchomościami. Szczegółowe zasady wyceny nieruchomości oraz zasady i tryb sporządzania operatu szacunkowego określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia [...] lipca 1998 roku.
Zdaniem organu odwoławczego w postępowaniu o ustalenie jednorazowej opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 3 ww. ustawy, opinia rzeczoznawcy majątkowego jest kluczowym dowodem w sprawie, bowiem w oparciu o ten dowód organ administracji publicznej ustala, czy w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nastąpił wzrost wartości nieruchomości. Jeżeli taki wzrost wartości nieruchomości nastąpił i zbycie nieruchomości miało miejsce przed upływem 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy (bądź jego zmiana) stały się obowiązujące, to organ określony w art. 39 ust. 9 ww. ustawy jest obowiązany ustalić opłatę jednorazową w stosunku procentowym (określonym w planie zagospodarowania przestrzennego) do wzrostu wartości nieruchomości.
Organ uznał, że w rozpoznawanej sprawie termin określony w art. 36 ust. 6 w związku z ust. 7 ww. ustawy został zachowany, gdyż użyte w tym przepisie określenie "wnosić" oznacza wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenie opłaty. Zmiany w planie zagospodarowania miasta R. obejmujące ww. działki zostały uchwalone w dniu [...] listopada 1994 r., a w życie weszły w dniu 14 lutego 1998 r., zaś postępowanie w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty od "[...]" S.A. wszczęto w dniu 11 października 2002 r., a więc przed upływem 5 lat od daty obowiązywania zmiany planu. Z powyższych względów zarzut odwołującej się Spółki o przekroczeniu przez organ terminu do ustalenia opłaty Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniło jako niezasadny.
Skargę na powyższą decyzję wniosło "[...]" S.A., zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 107 § 3; art. 10 kpa, a także prawa materialnego: art. 36 ust. 7 w związku z art. 36 ust. 3 oraz ust. 6 ustawy i ust. 9 z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Według skarżącego organ I instancji naruszył ustawową zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, bowiem po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 12 sierpnia 2003 r. nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażane w zaskarżanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Opłata przewidziana w art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.) jest świadczeniem publicznoprawnym, wiążącym się z przysposobieniem majątkowym właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, dokonanym wskutek uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Warunkiem ustalenia jednorazowej opłaty, o której mowa w powołanym przepisie, jest zbycie nieruchomości, której wartość wzrosła na skutek uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wartość nieruchomości ustalana jest na podstawie operatu szacunkowego, sporządzonego przez biegłego rzeczoznawcę.
W rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające ustalenie jednorazowej opłaty na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżący zawarł umowę sprzedaży nieruchomości w dniu 7 grudnia 1998 r., a więc przed upływem pięciu lat od dnia, w którym zmieniony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stał się obowiązujący.
Stosownie do art. 36 ust. 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym właściwy organ ustala opłatę, w drodze decyzji, bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego umowy zbycia nieruchomości.
Termin "bezzwłocznie" należy rozumieć jako działanie bez zbędnej zwłoki, bez nieuzasadnionego powstrzymywania się od nadania sprawie biegu i załatwienia jej. W rozpoznawanej sprawie wydanie przez Prezydenta Miasta R. pierwszej decyzji i ustalającej opłatę nastąpiło po upływie prawie czterech lat od daty zawarcia aktu notarialnego umowy sprzedaży nieruchomości. Takie działanie Prezydenta Miasta R. stanowi ewidentne naruszenie terminu określonego w art. 36 ust. 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Należało w związku z tym rozważyć czy i jaki wpływ miało powyższe naruszenie na wynik sprawy.
Nie może ulegać wątpliwości, że termin określony w art. 36 ust. 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest terminem o charakterze procesowym. W związku z tym jego przekroczenie nie wyłącza możliwości orzekania w sprawie i nie powoduje utraty kompetencji przez organ.
Naruszenie wymienionego przepisu postępowania mogłoby prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji tylko wtedy, gdyby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270).
W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Należy zwrócić uwagę, że wartość nieruchomości skarżącej, mimo że operat szacunkowy został sporządzony w grudniu 2002 r. została określona przy uwzględnieniu cen z daty zawarcia umowy sprzedaży. Zatem upływ czasu nie spowodował pogorszenia sytuacji skarżącej i ewentualne zmiany cen nieruchomości nie miały wpływu na wysokość ustalonej opłaty.
Zasadny jest zarzut skargi, że doszło do naruszenia art. 10 kpa, zgodnie z którym strona powinna być zawiadamiana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie, jednakże w ocenie Sądu uchybienie to nie jest istotne gdyż, nie miało wpływu na wynik sprawy. Strona w toku dalszych czynności procesowych miała możliwość obrony swoich praw, strona otrzymała decyzję, wniosła odwołanie.
W ocenie Sądu nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 kpa. Wbrew stanowisku skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie powołało się na przepis prawa nie mający zastosowania w przedmiotowej sprawie, a konkretnie na ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis art. 37 ust. 3 tej ustawy został przez organ tylko wskazany w uzasadnieniu decyzji w celu porównania unormowania kwestii będącej przedmiotem sprawy w nowej ustawie.
Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło